فهرست مطالب

علوم و تکنولوژی محیط زیست - سال بیست و دوم شماره 2 (اردیبهشت 1399)
  • سال بیست و دوم شماره 2 (اردیبهشت 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/02/01
  • تعداد عناوین: 30
|
  • هانا اعتمادی*، حسین دلشب صفحات 1-13
    زمینه و هدف

    تغییر اقلیم و گرمایش جهانی یکی از گسترده ترین و مهم ترین مخاطرات زیست محیطی است. هدف این مطالعه بررسی روند دمای حداقل، حداکثر و بارندگی در دوره گذشته بوشهر به عنوان استان ساحلی خلیج فارس و پیش بینی آینده اقلیمی آن تا انتهای سال 2100 میلادی و همچنین اثرات احتمالی پیش بینی شده بر اکوسیستم های جنگلی مانگرو خلیج فارس می باشد.

    روش بررسی

    در این مطالعه از روش ریزمقیاس رگرسیونی [1]SDSM و از مدل GCM[2]  کانادایی CanESM2 در سه سناریو RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 و مدل HadCM3 در سناریو A2 برای شبیه سازی داده های اقلیمی ایستگاه سینوپتیک بوشهر در دوره های پایه، مشاهداتی و آتی (2100-2010) استفاده شد. همچنین اعتبارسنجی مدل با پنج شاخص آماری و عدم قطعیت مدل با روش بوت استرپ محاسبه شد.

    یافته ها

    میزان افزایش دمای میانگین فصل زمستان و تابستان در طول دوره 47 ساله به ترتیب 8/1 و 7/1 درجه سانتی گراد بوده است. پیش بینی آینده اقلیمی دمای بیشینه و کمینه در مدل CanESM2[3] و HadCM3[4] بیش ترین افزایش را در ماه های سرد سال نشان دادند. همچنین دمای پیش بینی شده مدل CanESM2 در ماه های گرم از دمای کنونی کم تر خواهد بود. شبیه سازی متغییر اقلیمی بارش در مدل HadCM3 افزایش بارش را در فصل تابستان و پاییز و مدل CanESM2 افزایش بارش را برای همه فصول سال نشان دادند.

    بحث و نتیجه گیری

    هر دو مدل زمستان های گرم تری را در دهه های آتی برای استان بوشهر پیش بینی کردند. با پیش بینی طولانی شدن فصل گرم در مدل CanESM2 ممکن است زمان جوانه زنی و گل دهی مانگروها طولانی تر و از سه ماه به شش ماه تغییر یابد. در صورتی که افزایش بارش های پیش بینی شده به صورت ریزش های حدی نباشند می توانند همراه با افزایش دما باعث رشد و توسعه بیش تر مانگروها شوند.

    کلیدواژگان: تغییر اقلیم، ریزمقیاس نمایی، مانگروهای خلیج فارس، دما، بارش
  • زهرا نصراللهی*، هانیه پوش دوزباشی صفحات 15-29
    زمینه و هدف

    امروزه ازدحام جمعیت شهرها و تمایل به شهرنشینی، نیاز مردم را به استفاده از وسایل حمل و نقل فزونی بخشیده و از این رو، وجود یک سیستم حمل و نقل عمومی مطمین، کارا و اقتصادی، با کمترین آثار مخرب زیستی در راستای رسیدن به توسعه پایدار گامی ضروری به نظر می رسد. چه آن که حمل و نقل شهری یکی از زمینه های اصلی توسعه اقتصادی محسوب می شود؛ موضوعی که لزوم برنامه ریزی صحیح را در زمینه حمل و نقل شهری مورد تاکید قرار می دهد. از این رو، این مقاله با هدف بررسی آلودگی هوای ناشی از تردد وسایل حمل ونقل عمومی درون شهری در شهرستان یزد و برآورد آلودگی ناشی از آن ها در این مسیر تدوین شده است.

    روش بررسی

    داده های مورد نیاز این مطالعه از طریق مراجعه به سازمان تاکسی رانی و اتوبوس رانی شهرستان یزد و هم چنین مراجعه میدانی در بین رانندگان جمع آوری شده است.

    یافته ها

    براساس نتایج به دست آمده، تردد وسایل نقلیه عمومی در شهرستان یزد باعث انتشار سالانه 306 تن ذرات معلق،730 تن هیدروکربور، 1424 تن مونو اکسید کربن، 68934 تن دی اکسید کربن، 389 تن دی اکسید گوگرد، 4 تن تری اکسید گوگرد و666 تن مونواکسید نیتروژن می شود. هم چنین، گازوییل عمده ترین سوخت مصرفی وسایل حمل و نقل عمومی است که آلایندگی قابل توجهی را به دنبال دارد.

    بحث و نتیجه گیری

    از این رو، حمل و نقل ریلی به دلیل کاهش مصرف سوخت به عنوان گزینه ای مناسب و راهکاری عملی در جهت توسعه پایدار شهری به منظور بهبود وضعیت ترافیک شهری شهرستان یزد، راندمان بالای سرعت جابه جایی و صرفه جویی در هزینه های استفاده از وسایل نقلیه شخصی و درمانی پیشنهاد می شود.

    کلیدواژگان: حمل و نقل، آلودگی هوا، ترافیک شهری، حمل و نقل ریلی، توسعه پایدار
  • محیا تفضلی، سید محمد حجتی*، پوریا بی پروا، یحیی کوچ، نوربرت لمرسدورف صفحات 27-39
    زمینه و هدف

    باتوجه به آلوده شدن جنگل های شمال کشور به فلزات سنگین توسط فعالیت هایی مانند معدن کاوی، هدف این پژوهش استفاده از نانو ذرات آهن صفرظرفیتی و پسماند سلولزی در اصلاح خاک آلوده به سرب و استقرار نهال بلندمازو در آن بود.

    روش بررسی

    نهال های یک ساله بلندمازو در گل دان های پلاستیکی پرشده با خاک نهالستان در اسفند سال 1393 کاشته شدند. سرب با غلظت های صفر، 100، 200، 300 (میلی گرم در کیلوگرم)، با استفاده از نیترات سرب به صورت محلول به گل دان ها اضافه شد. پسماند سلولزی با سطوح صفر، 10 (W1)، 20 (W2) و 30 (W2) درصد، در زمان کاشت به گل دان ها اضافه شد. نانوذرات آهن صفرظرفیتی با سطوح صفر، 1 (N1)، 2 (N2) و 3 (N3) میلی گرم در کیلوگرم، به خاک تزریق شد. قطر، ارتفاع، وزن خشک، زی توده نهال ها، غلظت قابل جذب سرب و کارایی اصلاح کننده ها در انتهای فصل رویش اندازه گیری شد.

    یافته ها

    با افزایش سطوح اصلاح کننده ها (از 10 به 30 درصد پسماند سلولزی و از 1 به 3 میلی گرم بر کیلوگرم نانوذرات آهن) روند افزایشی در مقدار زی توده نهال در تمام سطوح آلودگی مشاهده شد. بالاترین کارایی برای تمام سطوح آلودگی در بالاترین سطح هر اصلاح کننده مشاهده شد. کارایی تیمار N3 برای سرب100: 5/79، سرب200: 4/84 و سرب300: 8/67 درصد و تیمار W3 برای سرب100: 6/55، سرب200: 98/74 و سرب300: 1/63 درصد بود.

    بحث و نتیجه گیری

    استفاده از نانوذرات آهن صفرظرفیتی کارایی بهتری نسبت به پسماند سلولزی کاهش قابلیت جذب سرب داشت، بنابراین می توان با عملیات جنگل کاری گونه های بومی و استفاده از این اصلاح کننده ها در چاله کاشت به احیا جنگل ها در مناطق آلوده کمک کرد.

    کلیدواژگان: اصلاح خاک، نانو ذرات آهن صفر ظرفیتی، پسماند سلولزی، سرب، بلندمازو
  • رضوان آقامحمدی، کمال سیاه چشم*، غلامرضا زرینی، علی کدخدایی صفحات 31-41
    زمینه و هدف

    امروزه استفاده از باکتری ها برای پاک سازی آلودگی های نفتی از آب و خاک مورد توجه دانشمندان قرارگرفته است. زیرا این روش نسبت به روش های دیگر از نظر اقتصادی مقرون به صرفه بوده و باعث ایجاد ترکیبات سمی در محیط نمی شود.

    روش بررسی

    در تحقیق حاضر نتایج فرایند زیست پالایی جهت شناسایی بهینه ترین جدایه های باکتریایی تجزیه کننده مواد نفتی در شرایط فیزیکو شیمیایی و بافتی خاک آلوده پالایشگاه تبریز ارایه شده است. برای ارزیابی نرخ حذف هیدروکربن ها از روش آنالیزی کروماتوگرافی گازی با آشکار ساز گرمایونی (Gc-FID) استفاده شد.

    یافته ها

    در این مطالعه 7 جدایه ی  باکتریایی مختلف از خاک جداسازی شد و جدایه ای  از سودوموناس با بیش ترین بازدهی معرفی شد.

    بحث و نتیجه گیری

    باکتری سودوموناس میزان هیدروکربن های نفتی موجود در خاک را بعد از 30 روز به میزان 25/65 درصد کاهش داد در حالی که  جدایه ای از اسینتوباکتر توانست مجموع هیدروکربن های نفتی را به میزان 39/42 درصد کاهش دهد. باتوجه به نتایج این پژوهش، روش زیست پالایی باکتریایی برای پاک سازی هیدروکربن های نفتی در خاک های آلوده به دلیل سادگی اجرا، سازگاری با محیط زیست، مطمین، ایمن و کم هزینه بودن  برای انجام تحقیقات مشابه در سایر پالایشگاه های نفتی کشور نیز پیشنهاد می شود.

    کلیدواژگان: آلودگی نفتی، پالایشگاه تبریز، خاک، زیست پالایی باکتریایی
  • صفورا ابرقویی*، سید علی اکبر هدایتی، رسول قربانی، حامد پاک نژاد، طاهره باقری صفحات 57-66
    زمینه و هدف

    امروزه ترکیبات نقره به دلیل خواص ضد میکروبی در صنایع مختلف استفاده می گردند. اما اثرات غیرقابل بازگشت فلزات سنگین غیرضروری همانند نقره، در بدن آبزیان غیر قابل بازگشت می باشد. در مطالعه حاضر به بررسی اثرات تحت کشنده نیترات نقره بر پارامترهای خون شناسی و ایمنی  شناسی ماهی قرمز(Carassius auratus) به عنوان گونه مدل کپور ماهیان پرداخته شد.

    روش بررسی

    تعداد 105 قطعه ماهی قرمز، به صورت تصادفی در 15 مخزن فایبرگلاس (400 لیتری) قرار گرفتند (12 مخزن برای غلظت های مختلف نیترات نقره و 3 مخزن به عنوان گروه شاهد) و برای آزمون های بیوشیمیایی وخون شناسی تیمار ها، 9 ماهی به طور تصادفی از هر تیمار انتخاب شد که به طور جداگانه در معرض غلظت های موثر ppm 01/0، 025/0، 05/0 و 1/0 نیترات نقره قرارگرفتند.

    یافته ها

    نتایج نشان داد که غلظت های مختلف نیترات نقره بر روی عوامل اریتروسیتی خون ماهی قرمز در سطح  درصد معنی دار بودخ (کاهش معنی دار) ، اما بر روی اغلب عوامل لوکوسیتی خون تاثیر چندانی نداشت.

    نتیجه گیری

    این امر ممکن است به دلیل مقاوم بودن این ماهی نسبت به ماهیان دیگر باشد و در نهایت شاخص های اریتروسیتی خون می توانند به عنوان بیو مارکرهای مناسب آلودگی نقره معرفی گردند.

    کلیدواژگان: آلودگی، ماهی قرمز، خون شناسی، نیترات نقره، سم شناسی
  • حبیب الله فصیحی*، محسن حمیدی صفحات 69-78
    زمینه و هدف

    خاک به عنوان یکی از سیستم کلیدی زمین، ارایه دهنده کالاها، خدمات و منابع برای نوع بشر است و با آسیب آن، شالوده بخش مهمی از  احتیاجات بشری از هم خواهد گسست. هدف این تحقیق بررسی میزان عناصر و مواد آلاینده و شناسایی منابع آلایندگی در خاک های سطحی دهستان قلعه نو و بخشی از دهستان کهریزک در جنوب شهر تهران با تاکید بر نقش کلانشهر تهران در این زمینه بوده است.

    روش بررسی

    این تحقیق در پاییز سال 1396 انجام شده و داده های مورد استفاده در آن از اندازه گیری مواد آلاینده در نمونه ها، به دست آمده اند. در اجرای تحقیق، 144 نقطه نمونه به روش شبکه بندی انتخاب گردیده و پس از  برداشت و اندازه گیری، نتایج حاصل شده در سیستم اطلاعات جغرافیایی وارد شده اند. سپس به روش IDW  میان یابی صورت گرفته و نقشه های پهنه بندی استخراج گردیده اند. تحلیل ها مبتنی بر نقشه های مستقل و روی هم نهاده شده از توزیع فضایی مواد آلاینده در انطباق با داده های کمی و مقادیر و اندازه ها در منابع آلایندگی بوده است.

    یافته ها

    تحلیل داده ها و نقشه های پهنه بندی نشان داد که غلظت باریوم، کبالت، کروم، مس، نیکل، سرب، اورانیوم و روی در خاک های منطقه از حدود مجاز بالاتر بوده و دامنه غلظت آلاینده های مورد مطالعه(برحسب میلی گرم در کیلوگرم خاک) و ناحیه تمرکز هر یک این گونه بوده است : سرب 6 تا168  و بیشینه در شمال شرق، کادمیوم  از 6/0 تا 2 و بیشینه در شمال غرب، آرسنیک از 6/0 تا 4/13 و بیشینه در شمال شرق،  نیترات 80 تا 700 با بیشینه در جنوب غربی، کربن آلی 6/0 تا 3 و بیشینه تمرکز در شمال غرب و بالاخره ترکیبات نفتی با میانگین 051/0 و تمرکز بیشترین غلظت ها در مرکز منطقه. در یک چهارم از کل 16 ترکیب مواد نفتی، رقم آلودگی بالاتر از حد استاندارد به دست آمده است.

    بحث و نتیجه گیری

    هرچند در همه منطقه، آلودگی خاک محرز است، اما شدت آلودگی در مجموع در قسمت هایی بالاتر است که استفاده گسترده تری از فاضلاب های تصفیه نشده در آبیاری صورت می گیرد. کانال های خاکی انتقال دهنده فاضلاب، استفاده از فاضلاب های خام در آبیاری و مجموعه صنایع پالایش نفت و ذخیره و پخش فرآورده های نفتی، بر آلودگی خاک ها تاثیر داشته اند.

    کلیدواژگان: خاک، آلودگی، روشIDW، ری
  • نازلی مقدم یکتا*، سید علی جوزی، عبدالرضا کریمی صفحات 79-91
    زمینه و هدف

    محدوده مطالعاتی این تحقیق حوزه آبریز رودخانه گدارچای (بخشی از حوزه آبریز دریاچه ارومیه) می باشد که کیفیت آب آن  با توجه به فعالیت های کشاورزی و صنعتی و نقاط جمعیتی مستقر در این حوزه تحت تاثیر قرار گرفته است. هدف از انجام آن بررسی وضعیت آلودگی حوزه آبریز با استفاده از مدل آسیب پذیری و بررسی وضعیت کیفی آب با استفاده از شاخص کیفیت آب و در نهایت ارایه راهکار جهت جلوگیری از ایجاد آلودگی یا کاهش بار آلودگی و بهبود کیفیت آب می باشد.

    روش بررسی

    پس از جمع آوری اطلاعات و تکمیل اطلاعات در سه نوبت بازدید، محدوده حوزه آبریز تعیین وبه هشت بازه تقسیم گردید. سپس ایستگاه های نمونه برداری براساس معیارهای مرتبط انتخاب ونمونه برداری به صورت فصلی انجام و با استفاده از نتایج، مقدار شاخص کیفیت منابع آب ایران و آسیب پذیری حوزه با روش راستیک محاسبه شد.

    یافته ها

    بر اساس شاخص کیفیت منابع آب، سرشاخه ها و شاخه اصلی رودخانه دررده کیفی نسبتا بد تا نسبتا خوب قرار گرفتند. میزان آسیب پذیری حوزه آبریز نیز 59 می باشد که نشان از حساسیت زیاد دارد. وجود منابع آلاینده ازجمله کارگاه های پرورش ماهی، مرغداری ها، کشتارگاه، شهرکهای صنعتی و مناطق شهری و روستایی حاشیه رودخانه و تخلیه فاضلاب، منجر به ایجاد آلودگی خصوصا در قسمتهای میانی و پایاب حوزه شده است. این آلاینده ها تحت تاثیر رشد جمعیت و توسعه صنایع و کشاورزی درحال افزایش است.

    بحث و نتیجه گیری

    جهت بهبود وضعیت کیفی و جلوگیری از ایجاد آلودگی از راهکارهای مدیریتی استفاده شده و برنامه های پیشنهادی در قالب 1 برنامه سازه ای، 4 برنامه غیرسازه ای و 2 برنامه مشترک ارایه شده اند. پیشنهاد می شود شناسایی منابع آلاینده و اقدامات حفاظت کیفی و کنترل آلودگی در قالب مطالعات کیفی در حوزه های استان و طرح پایش کیفی آب با اعمال اصلاحات صورت پذیرد.

    کلیدواژگان: شاخص کیفیت منابع آب ایران، مدل آسیب پذیری راستیک، حوزه آبریز، رودخانه گدارچای ارومیه
  • سولماز دشتی*، غلامرضا سبزقبائی، کاوه جعفرزاده، مژگان بزم آرا بلشتی صفحات 93-105
    زمینه و هدف

    استفاده از روش های ارزیابی اثرات محیط زیستی یکی از ابزارهای مهم در مطالعات مدیریت محیط زیست و کاهش عوامل بالقوه آسیب رسان محیط زیستی در مناطق حساس مانند تالاب ها برای حصول به توسعه ی پایدار است. هدف از این پژوهش بررسی وضعیت ترکیب و توزیع فضایی تالاب بین المللی میانکاله و هم چنین بررسی کارایی سنجه های سیمای سرزمین برای ارزیابی اثرات زیست محیطی است.

    روش بررسی

    بدین منظور ابتدا تصاویر ماهواره ای لندست 7 و 8 سنجنده های ETM+ و OLI مربوط به سال های 1380 و 1395 تهیه گردید. سپس با انجام پردازش و پیش پردازش های لازم نقشه کاربری اراضی تهیه شد و نقشه های رستی وارد نرم افزار FRAGSTATS 4.2 گردید و تجزیه و تحلیل از الگوهای سیمای سرزمین در قالب رویکرد چشم انداز محیط زیستی با استفاده از معیارهای فضایی انجام گرفت.

    یافته ها

    با توجه به نتایج می توان بیان داشت که پهنه آبی تالاب (که مهم ترین بخش تالاب) و متعاقبا اراضی مرطوب تالابی سطح وسیعی دارند و حالت ریزدانه و لکه ی به خود نگرفته است، اما در طی زمان مورد مطالعه دچار حذف قسمتی از پهنه خود گشته است. کاربری پوشش گیاهی و اراضی انسان ساخت نیز با ایجاد لکه های جدید و دو تکه شدن اختلالی را در محیط طبیعی ایجاد کرده اند. کاربری کشاورزی هم حالت لکه ای نداشته و افزایش مساحت آن بصورت لکه های بزرگ بوده است.

    بحث و نتیجه گیری

    با توجه به نتایج بیان شده مدیریت صحیحی در محیط تالاب به اجرا در نمی آید. زیرا که مدیریت حاضر تالاب میانکاله یک مدیریت سخت افزاری و قدیمی است، هم چنین به علت قرار گرفتن این تالاب در دو استان، مدیریتی یکپارچه ندارد و برنامه-ی مدیریتی، پراکنده و چندگانه می باشد. در نتیجه با ایجاد طرح مدیریتی یکپارچه و منسجم می توان تا حدودی بر مشکلات این تالاب فایق آمد. مطالعه حاضر به خوبی نشان داد که سنجه های سیمای سرزمین ابزاری مناسب برای ارزیابی اثرات زیست محیطی در کم ترین زمان به شمار می آیند.

    کلیدواژگان: ارزیابی اثرات محیط زیستی، سنجه های سیمای سرزمین، ترکیب و توزیع فضایی، تالاب میانکاله
  • نفیسه رضاپور اندبیلی*، میر مهرداد میرسنجری صفحات 107-116
    زمینه و هدف

    ارزیابی توان اکولوژیک فرایندی است که تلاش دارد از طریق تنظیم رابطه انسان با طبیعت، توسعه ای در خور و هماهنگ با طبیعت را فراهم سازد. هدف از این مطالعه ارزیابی توان اکولوژیک برای کاربری توسعه شهری در شهرستان های اهر، کلیبر و ورزقان می باشد.

    روش بررسی

    فرآیند ارزیابی توان اکولوژیکی در پژوهش حاضر شامل سه بخش اساسی است که پس از شناسایی منابع اکولوژیکی، تجزیه و تحلیل و جمع بندی داده ها، توان اکولوژیکی در محدوده ی مطالعاتی تعیین گردیده است. لایه های اطلاعاتی مورد استفاده در این مطالعه عبارتند از: خاک شناسی، اقلیم، پوشش گیاهی، شکل زمین.

    یافته ها

    شهرستان های اهر، کلیبر و ورزقان در شمال غربی استان آذربایجان شرقی با مساحت 930214 هکتار می باشند. بررسی ها نشان می دهد حدود 300 هزار هکتار در طبقه یک، حدود 293 هزار هکتار در طبقه دو و حدود 141 هزار هکتار در طبقه سه کاربری توسعه شهری قرار می گیرد.

    بحث و نتیجه گیری

    یافته ها حاکی از آن است که تلفیق لایه های اطلاعاتی با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی، دارای قابلیت بالایی جهت ارزیابی توان اکولوژیک اراضی برای کاربری توسعه شهری می باشد. با توجه به نتایج و یافته ها سه شهرستان مذکور دارای توان خوبی جهت توسعه شهری می باشند.

    کلیدواژگان: توسعه شهری، ارزیابی توان اکولوژیکی، زون بندی، سامانه اطلاعات جغرافیایی
  • امیرحسام حسنی، پرستو ستاره*، امیرحسین جاوید، علی اکبر زینتی زاده صفحات 117-126
    زمینه و هدف

    توجه به تغییرات کیفی منابع آب زیرزمینی، به خصوص در مناطق خشک و نیمه خشک ضروری است.
     

    روش بررسی

    وضعیت کیفی منابع آب زیرزمینی روستاهای شهرستان سنقربا نمونه برداری از 37 منبع تامین آب زیرزمینی ،شامل 19 حلقه چاه، 15دهنه چشمه و3 رشته قنات در دو دوره زمانی پر آب (اسفند 1388) و کم آب (مهر 1389) مورد مطالعه قرار گرفت و 19 پارامتر شیمیایی آب شرب مورد آزمایش قرار گرفت، درستی نتایج بر اساس موازنه جرم یونی ارزیابی و نتایج به دست آمده از پارامترهای کیفی با مقادیر استاندارد آب آشامیدنی مقایسه و دیاگرام های شیمیایی آب(Stiff، Ion balance (Piper با نرم افزار Aq.QA ترسیم شد، تیپ آب با استفاده از دیاگرام Stiff ، موازنه آنیون- کاتیون با دیاگرام Ion balance به تفکیک هرمنبع و مشخصات شیمیایی آب با استفاده از دیاگرام Piper جهت کلیه منابع آب مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت.

    یافته ها

    تیپ آب، در تمام منابع  بیکربنات کلسیم بود به استثنای روستای باوله که بیکربنات سدیم بود، لذا یونهای کلسیم و بی کربنات، کاتیون و آنیون غالب هستند. دیاگرام Ion Balance   در11 منبع تامین آب، بالانس  و دارای تعادل آنیون و کاتیون بود. غلظت فلوراید  در100درصد موارد کمتر از حداقل مجاز  و غلظت نیترات در 3 درصد منابع در هر دو فصل کم آب و پر آب بیشتر از حداکثر مجاز بود.

    بحث و نتیجه گیری

    این مطالعه نشان داد که کاربرد نرم افزارAqQAبه عنوان یک ابزار کارآمد از نظر تعبیر و تفسیر نتایج تجزیه شیمیایی آب بسیار مفید است.

    کلیدواژگان: کیفیت آب زیرزمینی، نرم افزارAq، QA، دیاگرام Stiff، دیاگرام Piper
  • میرزا حسن حسینی، رضا نوروزی اجیرلو* صفحات 127-140
    زمینه و هدف

    نگرانی ها در مورد تخریب محیط زیست در چند دهه گذشته افزایش یافته است در پاسخ به این نگرانی ها مصرف کنندگان با خرید و استفاده از محصولات سبز به حفظ محیط زیست کمک می کنند. این تحقیق با هدف بررسی تاثیر تیوری ارزش های مصرف بر رفتار خرید سبز با تاکید بر نقش میانجی نگرانی زیست محیطی مصرف کنندگان محصولات سبز فروشگاه های تحت نظارت انجمن ارگانیک ایران در شهر تهران انجام شد.

    روش بررسی

      این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شناسی از نوع تحقیقات همبستگی می باشد. جامعه آماری تحقیق حاضر را مشتریان فروشگاه های تحت نظارت انجمن ارگانیک ایران واقع در شهر تهران تشکیل می دهند. در مجموع 320 مشتری به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. گردآوری داده ها با استفاده از پرسش نامه های استاندارد و تحلیل داده ها با به کارگیری مدل سازی معادلات ساختاری و با کمک  نرم افزار Smart-PLS انجام شد. 
     

    یافته ها

    نتایج تحقیق نشان می دهد که نگرانی زیست محیطی مصرف کنندگان محصولات سبز تاثیر تیوری ارزش های مصرف بر رفتار خرید سبز را میانجی گری می کند و بین تیوری ارزش های مصرف و نگرانی زیست محیطی مصرف کنندگان محصولات سبز در شهر تهران رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.

    بحث و نتیجه گیری

    به طور کلی، با توجه به نگرانی زیست محیطی مصرف کنندگان، خرید محصولات سبز تحت تاثیر ارزش های مصرف می باشد. مصرف کنندگان با نگرانی های زیست محیطی بیش تر، محصولات سبز بیش تری را پشتیبانی می کنند و آمادگی بیش تری برای انتخاب آن ها نشان می دهند.

    کلیدواژگان: تئوری ارزش های مصرف، نگرانی زیست محیطی، رفتار خرید سبز، مصرف کنندگان محصولات سبز
  • پروین دشتی*، ایرج حسن زاد ناورودی، مهرداد خان محمدی، جاهده تکیه خواه صفحات 141-153
    زمینه و هدف

    ارزیابی توان تفرج ابزاری مهم برای توسعه پایدار گردشگری است و مدیریت مناسب توسعه اکوتوریسم باعث حفظ و غنای زیستی منطقه و رشد اقتصادی مردم محلی می گردد. این مطالعه با هدف شناسایی و اولویت بندی مکان های بالقوه اکوتوریسم پارک جنگلی حسن آباد سنندج انجام شد.

    روش بررسی

    دو روش ارزیابی تجزیه و تحلیل سیستمی مخدوم و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در ترکیب با سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) بکارگرفته شد. در روش (AHP) عوامل تاثیرگذار بر تفرج منطقه شناسایی و در قالب پرسش نامه توسط کارشناسان تفرج مورد مقایسه زوجی قرار گرفتند و پس از وزن دهی، در محیط GIS لایه سازی و تلفیق گردیدند. در روش مخدوم پس از شناسایی منابع اکولوژیکی، تجزیه و تحلیل و جمع بندی داده ها، واحدهای همگن اکولوژیکی تشکیل و با ویژگی های اکولوژیکی مدل اکولوژیکی توریسم مخدوم مقایسه شد و نقشه توان تفرجی منطقه بدست آمد در نهایت نقشه های بدست آمده از دو روش در محیط GIS هم پوشانی گردید.

    یافته ها

    نتایج مدل AHP  نشان داد کل محدوده 6/434 هکتاری پارک دارای طبقات توان تفرج متوسط به بالا است و محدوده فاقد زون توان تفرج بسیار پایین می باشد. در روش مخدوم منطقه دارای همه طبقات تفرجی به جز زون توان تفرج متمرکز طبقه یک بود.

    بحث و نتیجه گیری

    طبقات توان تفرجی در دو روش دارای 50 درصد هم پوشانی هستند و چون در هر دو روش محدوده پارک فاقد زون های نامناسب گردشگری می باشد، منطقه برای توسعه طرح های طبیعت گردی مناسب می باشد.

    کلیدواژگان: فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، تفرج، ارزیابی توان، سیستم اطلاعات جغرافیایی، حسن آباد
  • رضا سیاه منصور*، مرتضی اکبرزاده صفحات 155-165
    زمینه و هدف

    وابستگی ما به گیاهان برای ادامه حیات آنقدر شدید است که بهره برداری و مدیریت آن علوم خاصی را به خود اختصاص داده است. یکی از گونه های کلیدی مراتع گونهtrichophorum  Agropyron  است. آگاهی از اطلاعات اکولوژیکی آن اهمیت ویژه ای دارد. مطالعه حاضر با هدف تعیین تغییرات فصلی تولید و مصرف گونه Agropyron trichophorum در مراتع ییلاقی استان لرستان انجام گرفته است.

    روش بررسی

    در این تحقیق تولید در داخل قطعه محصور و مصرف در خارج آن (شاهد)، در سالهای 1386 تا 1389 بررسی شد. هرساله تعداد 50 پایه متوسط از گونه در آغاز فصل رویش مشخص شده و 5 پایه متوسط در ابتدای فصل به ازای هر ماه از فصل چرا در داخل قطعه قرق و 5 پایه مشابه در خارج قرق انتخاب و در هر ماه از فصل چرا قطع و توزین شد. داده ها در نرم افزارMSTATC  تجزیه و مقایسه میانگین با آزمون چند دامنه دانکن انجام پذیرفت.

    یافته ها

    اختلاف میانگین های اثر سال، ماه و اثر متقابل سال× ماه از نظر آماری معنی دار است (01/0P <). تفاوت تولید در سال های مختلف زیاد بود، به طوری که علوفه تولید شده در سال کم تولید حدود 42% علوفه تولید شده در سال پر تولید بود. به طور متوسط هر ساله حدود 80 % از تولید این گونه در طول فصل چرا مورد استفاده دام قرار گرفت که در سال های بررسی بین حدود 75 تا 87 % در نوسان بود.

    بحث و نتیجه گیری

    تولید در خرداد ماه که نتیجه متابولیسم گیاه در نیمه دوم اردیبهشت و نیمه اول خرداد است، بیشتر بوده و در تیر و مرداد کاهش می یابد. در کل این گونه به طور متوسط 4/149 کیلوگرم در هکتار علوفه تولید می کند که 8/119 کیلوگرم در هکتار (2/80 %) آن مصرف می شود. در تیر و مرداد فشار چرا به پس چر مزارع منتقل شد، این امر به واسطه وجود علوفه در اراضی نزدیک روستا همچنین افزایش دما و کاهش منابع آب در مرتع می باشد.

    کلیدواژگان: ماه سال، قرق، تحت چرا، مرتع، پر تولید
  • کمال عطایی سلوط*، احمدعلی کیخا صفحات 167-178
    زمینه و هدف

    ارزشگذاری کالاهای عمومی در دهه ی اخیر به صورت قابل ملاحظه ای مورد توجه قرار گرفته است. امروزه کشورهایی که بیش تر به توسعه ی اقتصادی خود می اندیشند به صنعت گردشگری به عنوان یک ضرورت می نگرند و از آنجا که طبیعت گردی یا اکوتوریسم از شاخه های مهم گردشگری است از این روی به آن توجه جدی می نمایند. هدف از این مطالعه، بررسی کاربرد هم زمان دو نوع گزینش دوگانه ی دوحدی (DBDC) و یک ونیم حدی (OOHB) در تعیین ارزش تفرجی پارک جنگلی سی سنگان به روش ارزش گذاری مشروط در سال 1392 است.

    روش بررسی

    برای این کار، با توجه به ادبیات نظری هر یک از گزینش ها، پرسش نامه ای برای هر یک از گزینش ها تهیه و اطلاعات مورد نیاز گردآوری شد. سپس با استفاده از الگوی لاجیت و روش حداکثر درست نمایی، پارامترهای موثر بر ارزش تفرجی پارک مورد مطالعه تعیین و ارزش تفرجی برآورد شد.

    یافته ها

    بر اساس یافته های تحقیق، تعداد دفعات بازدید سالیانه ، اخلاق گرا یا پیامدگرا بودن و درآمد ماهیانه ی خانوار پاسخ گو از متغیرهایی است که در هر دو نوع گزینش، تاثیر معنی داری بر پذیرش مبلغ پیشنهادی به بازدیدکنندگان برای تفرج در این پارک است. تمایل به پرداخت انتظاری در گزینش دوگانه ی دوحدی به طور نسبی 2/12 درصد بیش تر از میزان مشابه آن در گزینش یک ونیم حدی است. بر اساس نتایج، ارزش تفرجی پارک جنگلی سی سنگان با استفاده از گزینش دوگانه ی دوحدی و یک ونیم حدی به ترتیب 14949 و 11324 میلیون ریال در سال 1392 برآورد می شود.

    بحث و نتیجه گیری

    هر چند که نمی توان نتایج این تحقیق را به عنوان یک قانون کلی بیان کرد، اما می توان گفت که بر اساس اطلاعات جمع آوری شده توسط گزینش های DBDC و OOHB در نمونه های مورد مطالعه، الگویی که توسط گزینش OOHB برآورد شده است به لحاظ شاخص های خوبی برازش بهتر بوده و ارزش تفرجی پارک را تعدیل شده تر از الگویی برآورد کرده که از گزینش DBDC استفاده شده است.

    کلیدواژگان: ارزش گذاری مشروط، پارک جنگلی سی سنگان، گزینش دوگانه ی دوحدی (DBDC)، گزینش دوگانه ی یک ونیم حدی (OOHB)
  • وحید پوربساط، فاطمه الفتی، مریم بیرانوندزاده*، زهره یوسف زاده، نوبخت سبحانی صفحات 179-193
    زمینه و هدف

    پژوهش حاضر  با هدف، ارزیابی سلامت روان شهروندان شهر بروجرد  و پراکندگی آن در  سطح شهر تدوین شده است.

    روش بررسی

    تحقیق حاضر از نوع کاربردی است و روش انجام  پژوهش توصیفی- تحلیلی می باشد روش گردآوری اطلاعات مبتنی بر منابع اسنادی و میدانی است.  جامعه و فضای پژوهش نواحی 17گانه شهر بروجرد می باشد. در ابتدا به روش نمونه گیری کوکران حجم نمونه، 384نفر برآورد شد. در ادامه به منظور جمع آوری اطلاعات مربوط به سلامت روان شهروندان در نواحی 17 گانه از پرسش نامه سلامت عمومی (GHQ-28) استفاده شده است و تحلیل های آماری آن از طریق SPSS و شاخص ها و آماره های مختلف آماری نظیر آزمون های t ، همبستگی پیرسون و t کندال، رگرسیون و آزمون کروسکال و الکیس انجام گردید.

    یافته ها

    یافته ها حاکی از آن است بین محل زندگی افراد (مناطق 17گانه) و سلامت روان ساکنین ارتباط مستقیمی وجود دارد. به طوری که مناطق با شرایط اقتصادی مرفه، به لحاظ سلامت روان وضعیت مطلوبی نسبت به سایر مناطق دارند.

    بحث و نتیجه گیری

    تامین سلامتی اقشار جامعه یکی از مسایل اساسی هر کشوری است که باید آن را از سه بعد جسمی، روانی و اجتماعی مدنظر قرار داد. بهداشت روانی علاوه بر این که هدف هر جامعه ای به شمار می آید، معیاری برای سلامت فرد نیز محسوب می گردد. این اصطلاح دارای معانی متعددی است که از جامعه ای به جامعه دیگر، فرهنگی به فرهنگ دیگر و از فردی به فرد دیگر متفاوت است.نتایج حاصل از مطالعات این تحقیق نشان می دهد، بین محل زندگی افراد (مناطق 17 گانه) و سلامت روان ساکنین  ارتباط مستقیمی وجود دارد. به طوری که مناطقی به لحاظ شرایط اقتصادی مرفه می باشند(ناحیه 8) با میانگین رتبه سلامت روانی 33/290بهترین سلامت روانی و منطقه پایین شهر (ناحیه 14) ضعیف ترین سلامت روانی را داشته اند از طرفی اختلالات کارکرد اجتماعی با توجه ناحیه ها نیز متفاوت است، به طوری که مشاهده شد کم ترین رتبه اختلال کارکرد اجتماعی مربوط به ناحیه 10و بیش ترین رتبه اختلال کارکرد اجتماعی مربوط به ناحیه 5 می باشد. نتایج حاکی از آن است، کم ترین رتبه سلامت روانی مربوط  به ناحیه 9 و بیش ترین رتبه سلامت روانی مربوط به ناحیه 14 می باشد

    کلیدواژگان: سلامت روان، GHQ، روش SPSS، بروجرد
  • زهرا احمدی، فرح حبیب*، محمد نقی زاده صفحات 195-207
    زمینه و هدف

    به دلیل ادراک محدود و نادرست انسان معاصر از مفهوم خالی، در شهرها و معماری امروز، فضاهای تهی و بی هویت جایگزین فضاهای خالی شده اند، درنتیجه خالی ها به اندازه قسمت های پر، اهمیت و اعتبار ندارند. بنا بر فرضیه این تحقیق؛ در معماری بومی محوریت و اصالت با خالی هاست. بر همین مبنا تحقیق پیش رو باهدف استمرار ارزش های معماری بومی در جهت ارتقا معماری معاصر، درصدد درک مفهوم خالی و تبیین نقش آن در معماری بومی است. لذا مدار این تحقیق بر حول پاسخگویی به این مساله می چرخد که فضای خالی چه نقشی در شکل و کالبد معماری بومی ایران و به طور خاص در معماری خانه های یزد دارد؟

    روش بررسی

    تحقیق در ابتدا پیرامون چیستی مفهوم خالی کنکاش می کند و به تدوین ارکانی برای مفهوم خالی می پردازد. پس ازآن کیفیت تحقق این ارکان را در ابعاد کالبدی - شکلی، در پنج خانه بومی یزد مورد آزمون قرار می دهد. تحقیق بامطالعه کیفی صورت گرفته و ابزار گرداوری داده ها، مشاهدات عینی و مطالعه منابع مکتوب می باشد.

    یافته ها

    تجلی مفهوم خالی مقارن باوجود دو عنصر یا کیفیت متضاد است به گونه ای که دو امر متضاد را بی آن که یکی بر دیگری فرو بکاهد به یکدیگر بپیوندد. بر اساس یافته های نظری تحقیق، تجلی مفهوم خالی مشروط به وجود سه رکن است. رکن اول: تضاد (همبود دو عنصر متضاد)، رکن دوم: تعامل، رکن سوم: تعادل.

    بحث و نتیجه گیری

    نتایج تحقیق نشان می دهد خالی به عنوان مفهومی تعالی بخش ماحصل وجود عناصر متضاد، همزیستی و تعامل آن ها و در پی آن به تعادل و وحدت رسیدن آن هاست. معماران خانه های یزد، با ادراک ضرورت هم نشینی زوج های متضاد و با شناخت مولفه هایی چون هندسه، رنگ، نور و محصوریت موجبات تعامل ازواج متضاد و در پی آن تعادل آن ها را فراهم کرده اند و مفهوم تاثیرگذار خالی را در ابعاد شکلی و کالبدی این خانه ها متبلور ساخته اند به نحوی که در این معماری اصالت و محوریت با خالی هاست.

    کلیدواژگان: خالی، معماری، تضاد، کالبد، شکل
  • فرناز ناظم، فرشته حبیب*، کیانوش سوزنچی صفحات 209-223
    زمینه و هدف

    چهار عنصر آب، خاک، هوا و آتش در گذشته مبنای تعریف همه پدیده های طبیعی بوده و در دوره های مختلف در ایران مورد احترام بوده است. این چهار عنصر یکی از  ابعاد و وجوه مشترک بین اساطیر و باورهای ایرانیان بوده. لذا با هدف تاکید بر ارزش های فرهنگ ایرانی و با بازشناساندن مفاهیم این چهار عنصر طبیعی به باززنده سازی ارزش های طبیعت و ارایه مبانی کلی برای طراحی پارک های شهری پرداخته شد. در واقع هدف تحقیق حاضر ارایه راهکارهایی جهت ایجاد ارتباط با طبیعت از طریق عناصر چهارگانه و آشنایی بازدید کنندگان از پارک های شهری با مفهوم عناصر چهارگانه می باشد.

    روش بررسی

    مفاهیم چهار عناصر آب، خاک، هوا و آتش در گذشته تاریخی ایران از دوران باستان و دوران اسلامی (دوره ابن سینا و شکوفایی طب ایرانی - اسلامی) بررسی شده و ویژگی ها و نمادهای استفاده شده برای چهار عنصر مطالعه شده است. سپس با جمع بندی مفاهیم یاد شده و استفاده از نمونه های اجرا شده داخل و خارج از ایران شاخص ها و نمادهایی برای بیان این عناصر در طراحی ارایه و با کمک پرسشنامه از مردم شهرضا به عنوان نمونه موردی برای طراحی چنین پارکی، مورد ارزیابی قرار گرفته است.

    یافته ها

    کاربری های متناسب فضاهای آب، خاک، هوا و آتش با توجه به شاخص ها و نمادهایی که برای نمایش  این عناصر ارایه گردیده در چهار دسته یاد شده تقسیم بندی گردید. نهایتا  با تحلیل روابط این عناصر در ایجاد سازمان دهی فضایی چهارچوبی برای طراحی پارک عناصر چهارگانه ارایه گردید.  

    بحث و نتیجه گیری

    مفاهیم بسیاری در پیشینه علمی، فرهنگی و تاریخی ایران قابلیت تبدیل شدن به عناصر فضایی را دارند. بحث عناصر چهارگانه یکی از مفاهیمی است که با توجه به قابلیت نماد سازی آن می تواند در طراحی پارک ها مورد استفاده قرار گیرد. بازدید از چنین پارکی می تواند در اموزش ارزش ها وباززنده سازی هویت ایرانی تاثیرگذار باشد.

    کلیدواژگان: پارک شهری، آب، هوا، خاک، آتش، الگوی ایرانی
  • قاسم ذوالفقاری*، مهری دلسوز، آمنه سازگار، زهره اخگری سنگ آتش صفحات 225-239
    زمینه و هدف

    گندم، ذرت، و گوجه فرنگی از مهم ترین محصولات غذایی هستند. این مطالعه اولین اطلاعات کمی از تجمع فلزات سنگین (سرب، کادمیوم و آرسنیک) را در خاک، ریشه، و برگ/دانه گیاهان گندم، ذرت و گوجه فرنگی در زمین های کشاورزی اطراف رودخانه کشف رود مشهد فراهم می کند.

    روش بررسی

    غلظت سرب، کادمیوم، و آرسنیک توسط دستگاه جذب اتمی مجهز به کوره گرافیتی مدل GBC GF3000 آنالیز شد.

    یافته ها: 

    آنالیزهای آماری نشان داد که میان تجمع فلز سنگین کادمیوم بین خاک، ریشه و برگ/دانه گیاهان مختلف تفاوت معنی داری وجود دارد (01/0>p برای گندم و ذرت و 0004/0=p برای گوجه فرنگی). بین تجمع فلز سنگین سرب بین خاک، ریشه و دانه گندم تفاوت معنی داری وجود نداشت ولی در مورد سایر گیاهان تفاوت معنی دار بود (01/0>p). نتایج نشان داد تفاوت معنی داری بین گروه های خاک و ریشه و دانه گندم در مورد آرسنیک وجود ندارد اما این تفاوت در مورد گوجه فرنگی معنی دار بود (026/0=p).

    بحث و نتیجه گیری: 

    نتایج این مطالعه با استانداردهای جهانی مقایسه شده است. این پایش چند گونه ای در راستای ارزیابی ریسک سلامت مصرف کنندگان به روش EPA/WHO صورت گرفته است. غلظت های سرب، کادمیوم، و آرسنیک گونه های گندم، ذرت، و گوجه فرنگی زیر محدوده پیشنهادی SMEWW EPA،WHO  و EU هستند. نتایج مطالعه حاضر کمک کرد تا داده هایی از حوزه اطراف رودخانه کشف رود مشهد به عنوان شاخص اثرات طبیعی و انسانی روی اکوسیستم های آبی تهیه شود و همچنین نمایه خطرات انسانی مرتبط با مصرف گندم ارزیابی شود. ریسک سلامت ناشی از دریافت آلاینده های فلزی از گندم با استفاده از خارج قسمت خطر (THQ) ارزشیابی گردید. در این مطالعه THQ کم تر از یک می باشد که نشان می دهد هیچ خطر سلامتی بالقوه معنی داری مرتبط با مصرف گندم در زمین های کشاورزی اطراف رودخانه کشف رود مشهد وجود ندارد.

    کلیدواژگان: کشف رود، فلزات سنگین، گندم، ذرت، گوجه فرنگی
  • هادی فدایی، وحید اعتماد، غلامحسین مرادی* صفحات 241-251
    زمینه و هدف

    با توجه به این که سطح وسیعی از اراضی ایران تحت تاثیر شوری می باشد، بنابراین مطالعه سطح تحمل گیاهان به شوری دارای اهمیت زیادی است. این پژوهش با هدف بررسی اثر شوری بر جوانه زنی و  قوه نامیه بذر پسته خودرو انجام شده است.

    روش بررسی

    نمونه برداری بذر به صورت تصادفی و بر اساس واحدهای شکل زمین انجام گردید. قبل از آزمایش جوانه زنی، ابتدا تیمار استراتیفیکاسیون به مدت 6 هفته در دمای 4 درجه سانتی گراد بر روی بذرها انجام شد. سپس آزمایش جوانه زنی به صورت فاکتوریل و در غالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام گردید و بعد از انجام تیمارهای شوری صفاتی از قبیل  قوه نامیه بذر، طول ساقه چه، طول ریشه چه و ضریب آلومتری محاسبه شد.

    یافته ها:

     نتایج نشان داد که درصد قوه نامیه بذر پسته، ضریب آلومتری، طول ساقه چه و ریشه چه با شوری همبستگی معنی داری دارد (01/0p<). همچنین جوانه زنی بذر در طبقات مختلف ارتفاعی با افزایش شوری کاهش معنی داری را نشان می دهد. نتایج بررسی ضریب آلومتری در طبقات شیب و ارتفاعی مختلف نشان داد که ضریب آلومتری در سطح شوری صفر میلی مولار در تمامی طبقات شیب و ارتفاع اختلاف معنی داری نداشته و در این سطح شوری میزان این ضریب به طور معنی داری بیش تر از بقیه سطوح بوده است. 

    بحث و نتیجه گیری: 

    با توجه به نتایج این تحقیق افزایش شوری موجب کاهش رشد و کاهش جوانه زنی پسته می گردد. در ارتفاعات بالاتر میزان جوانه زنی بذر پسته بیش تر بوده و این در حالی است که در برخی گونه ها افزایش ارتفاع از سطح دریا اثر عکس دارد.

    کلیدواژگان: بذر، جنگل پسته خودرو، جوانه زنی، قوه نامیه
  • محمدحسین محمدی آشنانی*، طاهره میرعمادی، افشین دانه کار، مجید مخدوم فرخنده، وحید ماجد صفحات 253-274
    زمینه و هدف

    پیشرفت علم و تکنولوژی، بهره وری و رقابت صنعتی را ارتقاء داده، همچنین به طور گسترده ای استاندار و کیفیت زندگی را بهبود بخشیده است اما همین عوامل خود منشا ناپایداری کنونی بوده اند وخود مشکلات جدیدی به بار آورده اندکه برای حل آن ها، نیاز به تخصص های پیچیده و فناوری گران تراست.

    روش بررسی

    این مقاله بر اساس پارادایم تحلیل محتوا و روش تجزیه و تحلیل سیستمی انجام شده است. با توجه به محدودیتهای مدل اقتصادی سنتی، رویکردهای جدید اقتصاد محیط زیست و نوآوری تحلیل شده و به چالشهای تحقق توسعهپایدار و مولفه های آن پرداخته شده است.

    یافته ها

    آینده بشریت به این که آیا می تواند یک نظام اقتصادی و اجتماعی با «توان عملیاتی» ماده و انرژی که به محدودیت های اکولوژیکی احترام می گذارد را توسعه بدهد، بستگی دارد و این چالش نهایی برای اقتصاد یادگیرنده است. بر اساس نتایج تحلیلی به دست آمده، چارچوب انتخاب ابزارهای سیاستی، ویژگی های هر یک و زمان استفاده از این ابزارهای سیاستی جهت ترویج توسعه پایدار ارایه گردیده است.

    بحث و نتیجه گیری

    این مطالعه نشان می دهد اگرچه به سرعت در حال رسیدن به آستانه رشد عملیاتی هستیم و در آن نقطه ظرفیتی برای برداشت خالص بیشتر از طبیعت وجود ندارد، اما هنوز با تمرکز بر اصول و ظرفیت های اقتصاد محیط زیست رشد امکان پذیر است.

    کلیدواژگان: اقتصاد یادگیرنده، نوآوری، توسعه پایدار، اقتصاد محیط زیست
  • سید ناصرالدین بدیسار، سید محمدصادق احمدی*، عاطفه سادات مدبرنژاد صفحات 275-286

    دولت یکسری تعهداتی در قبال آب بر عهده دارد که تاکنون نتوانسته است آنها را تحقق بخشد و تاکنون پژوهشی در خصوص نقد و ارزیابی شاخص های حکمرانی خوب دولت در بخش آب صورت نگرفته است تا دولت به حکمرانی پایدار منابع آب  دست یابد. لذا همین هدف و ضرورت باعث نگارش این پژوهش شد. این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی است.در این پژوهش شاخص های حکمرانی را براساس اسناد بین المللی و قوانین موضوعه مورد بررسی و تحلیل و با وضعیت موجود حکمرانی آب در ایران تطبیق داده شده است. در زمینه حکمرانی خوب، بر مبنای  شاخص های ارایه شده توسط کمیسیون اقتصادی، اجتماعی آسیا و اقیانوس آرام وضعیت موجود حکمرانی آب در ایران تطبیق و مورد بررسی قرار گرفت.  به طور کلی باور بر این است که مشکلات آبی امروز و فردای کشور بیش تر پیامد حکمرانی نامطلوب هستند تا مطلقا کم آبی. حکمرانی خوب در بخش آب هرگز به نقطه ی انتهایی نمی رسد؛در مقام فرایند،به تکرار فعالیت هایی که اعتماد را عمیق تر می کند وابسته است. حکمرانی خوب در بخش آب کشور از طریق تغییر در ساختار سیاست گذاری و تصمیم سازی کشور یعنی از طریق مدیریت سیستمی با رعایت موارد برقراری سازمان مقتدر به عنوان متولی توسعه کشور، استاندارد کردن شیوه های انجام کارها، مرزبندی حدود اختیارات و تصمیمات، قاعده مند و نظام مند کردن رفتارها، قانونمند شدن مسیولان و کارکنان دولت، بازتاب آنی تخلفات، شفافیت در کارها، شایسته سالاری، نخبه پروری و استفاده از ظرفیت های کارشناسی و دانشگاهی، ارزیابی عملکرد ها و پاسخگویی و واگذاری اقتصاد کشور به بخش خصوصی رقابتی میسر می شود.

    کلیدواژگان: ارزیابی، شاخص، حکمرانی خوب، آب، دولت
  • احسان کمالی مسکونی*، بهزاد عادلی، ایرج امیری صفحات 287-297
    زمینه و هدف

    آگاهی از فشارهای محیطی مخرب بر اکوسیستم که باعث تخریب زیستگاه‏ها و بیوم‏ها و در نتیجه کاهش تنوع گونه‏ای می‏گردد، ضروری است. یکی از فشارهای مخرب فیزیکی بر عرصه مرتع که باعث کاهش تنوع و از بین رفتن عناصر گیاهی حساس می‏گردد، چرای مفرط می‏باشد. هدف از انجام این تحقیق بررسی اثر شدت‏های مختلف چرایی بر تنوع و غنای گونه‏ای در مراتع نیمه خشک بخش محمد آباد، شهرستان جیرفت، استان کرمان بوده است.

    روش بررسی

    به منظور بررسی اثر شدت‏های مختلف چرایی بر تنوع و غنای گونه‏ای سه رویشگاه متفاوت قرق، چرای متوسط و چرای شدید انتخاب و با استفاده از 90 پلات 4 متر مربعی در طول 18 ترانسکت اقدام به نمونه برداری گردید. در داخل هر قاب، فهرست گونه‏های موجود، درصد تاج پوشش و تعداد افراد هر گونه یادداشت شد. برای ارزیابی شاخص‏های تنوع و غنا، شاخص های غنای مارگالف و منهینگ و شاخص‏های تنوع سیمپسون، شانون-واینر، N0 هیل و N1 هیل محاسبه گردید. تجزیه و تحلیل داده ها در نرم افزار SPSS انجام شد و مقایسه شاخص‏های مختلف تنوع و غنا بین مناطق با شدت‏های چرایی مختلف توسط آزمون توکی صورت پذیرفت.

    یافته ها

    نتایج حاصل از محاسبه شاخص غنای مارگالف نشان داد که بین تمامی عرصه‏های چرایی از نظر آماری اختلاف معنی‏داری وجود دارد. از طرف دیگر بین مناطق مختلف چرایی از نظر شاخص غنای منهینگ اختلاف معنی داری وجود ندارد. نتایج حاصل از محاسبه شاخص‏های تنوع، در هر چهار شاخص سیمپسون، شانون-واینر،  N0هیل و N1 هیل نشان دادند که بین تمامی عرصه‏های چرایی اختلاف معنی داری وجود دارد.

    بحث و نتیجه گیری:

      به‏طور کلی در منطقه مورد مطالعه شاخص های تنوع و غنای گونه‏ای به دلیل میزان بارندگی کم منطقه و قرارگیری در ناحیه نیمه خشک نسبتا پایین است. بنابراین به علت حساس و شکننده بودن این نوع مراتع در بهره برداری از آن‏ها باید توجه بیش‏تری داشت تا از تخریب بیش‏تر جلوگیری شده و ترکیب گیاهی نیز اصلاح گردد.

    کلیدواژگان: شدت چرا، تنوع گونه‏ای، غنای گونه‏ای، مراتع نیمه خشک، جیرفت
  • ابوالفضل کربلایی حسینی غیاثوند*، معین توکلی نیا صفحات 299-313
    زمینه و هدف

    با شروع انقلاب صنعتی، اختراع اتومبیل و گسترش شهرها، به تدریج اولویت دادن به نقش عابر پیاده و فضای پیاده محور در شهرها و فضاهای شهری کم رنگ شده و از کیفیات فضایی عرصه های عمومی شهر و فضاهای باز شهری کاسته شد. با توجه به شکل گیری گام های نخست در طراحی خیابان های پیاده مدار در ایران و توجه به تاثیر بسیار زیادی که این خیابان ها بر شکل گیری انواع تعاملات اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندی دارند، در این مقاله به معرفی و اولویت بندی شاخص های موثر بر ارتقاء تعاملات اجتماعی در خیابان های پیاده مدار می پردازیم.

    روش بررسی

    روش تحقیق مورداستفاده در این مقاله بر اساس هدف، کاربردی و بر اساس ماهیت، توصیفی-تحلیلی می باشد. در مرحله اول تحقیق، پیشینه و چهارچوب نظری تحقیق با استفاده از اطلاعات کتابخانه ای و اسنادی جمع آوری شد و بر اساس آن مدل تحلیلی ارایه گردید. در مرحله بعد که به صورت میدانی صورت گرفت، معیارهای به دست آمده در مرحله نخست، با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی اولویت بندی و در نمونه های موردمطالعه (خیابان خیام و سپه قزوین) مورد ارزیابی قرار گرفتند.

    یافته ها:

     نتایج نشان داد که از میان اصول و معیارهای موردبررسی، "سرزندگی" و "خوانایی" به ترتیب با وزن های "40/0" و "30/0" بیش ترین نقش را در ارتقاء تعاملات اجتماعی در خیابان های پیاده مدار دارند.

    بحث و نتیجه گیری:

     این تحقیق در برانده روشی علمی جهت شناخت و اولویت بندی معیارهای ارتقاء تعاملات در خیابان های پیاده مدار می باشد که راهکاری عملیاتی ارایه شده در آن می تواند در برنامه ریزی های شهری برای طراحی این خیابان ها در جهت ارتقاء تعاملات شهروندان مورداستفاده قرار گیرد.

    کلیدواژگان: پیاده مداری، تعاملات اجتماعی، تحلیل سلسه مراتبی، خیابان خیام قزوین، خیابان سپه قزوین
  • هانیه صابری کرهرودی، احمد گلچین، پریسا علمداری* صفحات 315-332
    زمینه و هدف

    با صنعتی شدن شهرها و افزایش تعداد کارخانجات، آلودگی خاک رو به گسترش بوده و یکی از مشکلات زیست محیطی قرن حاضر به حساب می آید. با توجه به اهمیت شهر اراک از نظر فعالیت های صنعتی، هدف این پژوهش، بررسی شدت آلودگی خاک به عناصر فلزی در اطراف کارخانه آلومینیوم سازی این شهر می باشد.

    روش بررسی

    ده نمونه مرکب خاک از عمق صفر تا 15 سانتی متری و در دو جهت شمال شرقی و شمال غربی تا شعاع 5 کیلومتری از کارخانه برداشته شد. جهت اندازه گیری شدت آلودگی خاک به عناصر فلزی، غلظت های کل عناصر آلومینیوم، آهن، منگنز و سرب در نمونه های خاک پس از عصاره گیری با اسید توسط دستگاهICP  تعیین گردیدند. جهت برآورد شدت آلودگی از ضریب و درجه آلودگی، شاخص ژیو انباشت و ضریب غنی شدگی استفاده شد.

    یافته ها

    نتایج نشان داد که شدت آلودگی خاک به عناصرآلومینیوم، آهن، منگنز و سرب در جهت شمال غربی کارخانه بیش تر از جهت شمال شرقی بوده و مقدار این عناصر به ترتیب برابر با 5/41316، 1/23282، 138/567 و 0375/71 میلی گرم بر کیلوگرم خاک اندازه گیری گردید.

    بحث و نتیجه گیری

    بر اساس شاخص ضریب آلودگی، شدت آلودگی خاک های منطقه در جهت شمال شرقی به عنصر آلومینیوم قابل توجه و به عناصر آهن، منگنز و سرب، در حد متوسط بود که نشان می دهد که فعالیت کارخانه آلومینیوم سازی اراک باعث آلودگی خاک منطقه به عناصر فلزی در حد متوسط شده است.

    کلیدواژگان: آلودگی عناصر سنگین، شاخص ژئوانباشت، ضریب غنی شدگی
  • ستار سلطانیان*، احسان رحیمی، علی سالاروند، مجتبی جهاندیده صفحات 333-346
    زمینه و هدف

    رشد سریع شهرها و عدم توازن بین محیط و فرهنگ شهرنشینی مشکلات زیادی را به وجود آورده است. برخی از این مشکلات ناشی از صنایع و مشاغل مزاحم درون شهر است که به طور مستقیم و غیرمستقیم بر کالبد شهری، قشربندی های اجتماعی و زندگی شهروندان تاثیر می گذارند. به منظور حفظ سلامت انسان و محیط زیست شهری، کلیه صنایع مزاحم باید به مکان های مجاز انتقال یابند. در این راستا، انتخاب مناسب ترین مکان در خارج از محدوده شهر مسآله ای بسیار مهم و پیچیده است. پژوهش حاضر نیز با هدف مکان یابی صنایع مزاحم شهرستان ازنا انجام شده است.

    روش بررسی

    در این تحقیق پس از استانداردسازی لایه ها و تهیه نقشه محدودیت از آن ها، روش ترکیب خطی وزن دار برای تلفیق آن ها بکارگرفته شد. به منظور تعیین مناسب ترین پهنه از رویکرد شایستگی ناحیه ای سرزمین استفاده گردید و نواحی دارای ارزش های بالاتر از 200 و مساحت های بیش تر از 5 هکتار مشخص شد. در نهایت 15 پهنه حاصل گردید که اولویت بندی آن ها با استفاده از برنامه ربزی ریاضی و 5 فاکتور فاصله از مرکز شهر، جاده، نزدیک ترین روستا، مساحت پهنه ها و میانگین ارزش شایستگی ها انجام گرفت.

    یافته ها

    نتایج حاصل از اولویت بندی پهنه ها نشان داد که پهنه های شماره 10 و 2 به ترتیب مناسب ترین مکان جهت انتقال صنایع مزاحم شهری هستند.

    بحث و نتیجه گیری

    این مطالعه نشان می دهد که صرفا تعیین پهنه های مناسب برای انتقال صنایع کافی نیست، بلکه تعیین بهترین پهنه و همچنین اولویت بندی سایر پهنه ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است که می تواند مدیران را در انتخاب مناسب ترین پهنه یاری نماید..

    کلیدواژگان: مکان یابی، صنایع مزاحم، ارزیابی چند معیاره، ازنا
  • محمدرضا فتحی*، محمدحسن ملکی صفحات 347-358
    زمینه و هدف

    تصمیم گیری درباره مکان استقرار، یکی از اساسی ترین تصمیمات سازمان ها به‏شمار می‏رود که می تواند در   جهت‏گیری‏های استراتژیک سازمان نقشی اساسی ایفا نماید و سوداوری سازمان را در بلند مدت تحت تاثیر قرار دهد. این تحقیق  با هدف ارایه الگو و مدلی جهت مکان‏یابی ایستگاه های گاز  در شرگت گاز قم با در نظر گرفتن ابعاد توسعه پایدار انجام گرفته است.

    روش بررسی

    محقق از طریق مطالعات کتابخانه ای و مصاحبه با کارشناسان و خبرگان شرکت گاز و تهیه پرسش‏نامه به شناسایی عوامل موثر با در نظر گرفتن ابعاد توسعه پایدار در این رابطه پرداخته است.در این تحقیق از دو تکنیک برنامه ریزی آرمانی خطی جهت تعیین وزن معیارها و روش مشابهت فازی جهت رتبه بندی گزینه ها استفاده شده است.

    یافته ها

    معیارها و عوامل تاثیر گذار در مکان‏یابی ایستگاه های گاز شرکت گاز استان قم، شامل بعد اقتصادی  هزینه احداث، نزدیکی به خطوط پر فشار گاز، سهولت دسترسی در مواقع بحرانی، قرار گرفتن ایستگاه در خیابان های عریض جهت عبور شبکه، بعد زیست محیطی شامل فاصله از مناطق مسکونی به دلیل ایجاد آلودگی صوتی، آلودگی زیست محیطی ایجاد شده و بعد اجتماعی شامل امنیت ایستگاه می باشد. در این تحقیق با انجام مقایسات زوجی فازی بین عوامل و با استفاده از برنامه ریزی آرمانی خطی، وزن این معیارها تعیین گردید. به علاوه تکنیک مشابهت فازی به عنوان یک روش نوین تصمیم گیری چند شاخصه، به منظور رتبه بندی گزینه ها استفاده شده است.

    بحث و نتیجه گیری

    براساس نتایج بدست آمده از روش مشابهت فازی و شاخص عملکرد کلی، گزینه A5 به عنوان بهترین گزینه انتخاب شده است.

    کلیدواژگان: توسعه پایدار، مکان یابی، تکنیک برنامه ریزی آرمانی خطی، تکنیک مشابهت فازی
  • بهاره سادات نصیری، مهناز محمودی زرندی* صفحات 359-369
    زمینه و هدف

    امروزه با توجه به بحران انرژی، مقوله بهره گیری از نور روز در طراحی معماری اهمیت زیادی پیدا کرده است. پرداختن به مقوله نور روز در فضاهای آموزشی نه تنها از نقطه نظر انرژی مورد توجه است بلکه به دلیل نقش محوری نور در ادراک بصری دانش آموزان و مطلوبیت فضای آموزشی حایز اهمیت می باشد. در این مقاله به رف نوری(Light shelf) به عنوان جزء الحاقی پنجره که نقش موثری در مطلوبیت روشنایی کلاس های آموزشی دارد پرداخته شده است. با توجه به کارکرد رف نوری در شرایط آسمان صاف و آفتابی و در نظر گرفتن تعدد مراکز آموزشی؛ شهر تهران به عنوان محل جغرافیایی مورد مطالعه انتخاب شد.

    روش بررسی

    در این تحقیق با مبنا قرار دادن نتایج تحقیقات پیشین به عنوان اطلاعات پایه سعی گردید تا عمق مناسب برای رف نوری در فضای داخل و بیرون از پنجره در شهر تهران بدست آید. 6 تیپ رف نوری بر اساس نحوه قرارگیری رف و ارتفاع از کف تعریف گردید. روش تحقیق تحلیل کمی و شبیه سازی است. ابزار مورد استفاده در این پژوهش نرم افزار شبیه ساز دیوا (Diva for rhino) می باشد. حالات گوناگون قرارگیری رف نوری با بهره گیری از این نرم افزار مورد تحلیل قرار گرفت تا بتوان حالت بهینه تامین روشنایی توسط نور روز را از میان 6 حالت قرارگیری رف نوری انتخاب کرد. کارایی رف های نوری از طریق شبیه سازی و تاثیر آن بر میزان روشنایی در کلاس فرضی مورد آزمایش قرار گرفت.

    یافته ها

    چنان چه صفحه رف نوری کاملا در فضای داخل کلاس قرار گیرد تاثیری در بهبود عملکرد روشنایی کلاس دیده نمی شود. در طراحی رف نوری الزاما باید بخشی از آن مانند یک سایبان در بیرون پنجره قرار گیرد تا توزیع نور و روشنایی بهبود یابد و مصرف انرژی برای تامین روشنایی کم شود.

    بحث و نتیجه گیری

    با توجه به آزمایشات صورت گرفته با نرم افزار شبیه ساز، چنان چه رف در فاصله 240 سانتی متری از کف باشد و موقعیت آن نیز در حالت میانی  قرار گیرد (تیپ1)، بهترین نتیجه از نظر یکنواختی و کاهش خیرگی بدست می آید.

    کلیدواژگان: رف نوری، نور روز، کلاس آموزشی، معماری اقلیمی، نرم افزار دیوا
  • رباب باقریان، کیومرث سفیدی*، فرشاد کیوان بهجو، علی اشرف سلطانی، بهزاد بهتری صفحات 371-380
    زمینه و هدف

    ارزیابی تنوع و یکنواختی گونه ای به درک صحیح کارکرد اکوسیستم، حفظ و نگهداری ذخایر ژنی، بررسی و کنترل تغییرات محیطی، و موفقیت یا عدم موفقیت برنامه های مدیریت منابع طبیعی کمک می کند. چرای بی رویه و بدون برنامه ی دام یکی از شایع ترین و شاید مهم ترین عامل تخریب مراتع و کاهش تنوع و یکنواختی گونه ای است.

    روش بررسی

    به منظور بررسی اثر شدت های مختلف چرایی بر تنوع و یکنواختی گونه ای در مراتع دامنه های جنوب شرقی سبلان، سه رویشگاه دارای مدیریت هایی چرایی متفاوت شامل چرای سبک، متوسط و شدید انتخاب و با استفاده از پلات های یک متر مربعی در طول سه ترانسکت 200متری اقدام به نمونه برداری از پوشش گیاهی شد. در هر پلات، فهرست گونه های موجود، درصد تاج پوشش و تعداد افراد هر گونه یادداشت شد. شاخص های تنوع سیمپسون، شانون و بریلیون و شاخص یکنواختی کامارگو، سیمپسون و اسمیت- ویلسون محاسبه گردید.

     یافته ها : 

    نتایج نشان داد که منطقه با شدت چرای متوسط تا سبک بیش ترین میزان تنوع و یکنواختی را نسبت به منطقه با شدت چرای سنگین دارد. که نشان گر شرایط مساعد برای استقرار گونه های متعدد است. 

    بحث و نتیجه گیری: 

    با توجه به تاثیر معنی دار شدت چرا بر شاخص های تنوع و غنا لازم است مدیران بخش مرتع با کنترل شدت چرا از طریق شیوه های مدیریتی در جهت حفظ تنوع موجود در اکوسیستم های مرتعی عمل کنند. بنابراین کافی است که بهره برداری بر مبنای چرای متوسط را هدف مدیریت قرار داد و مناطق با چرای شدید را به شرایط چرای متوسط رساند تا به تدریج گونه های مرغوب و خوش خوراک جایگزین گونه های خشبی و نامرغوب شوند.

    کلیدواژگان: تنوع گونه ای، یکنواختی، شدت چرا، مدیریت مراتع، تغییر در پوشش گیاهی
  • سعید جعفرزاده قوشچی*، شبنم حمیدی مقدم صفحات 381-394
    زمینه و هدف

    بهینه سازی سیستم جمع آوری و حمل مواد زاید شهری بیش ترین سهم هزینه های مدیریت مواد زاید را از آن خود کرده است. بنابراین بهبود این سیستم و کاهش هزینه های عملیاتی آن به عنوان یک ضرورت در مدیریت پسماند شهری همواره مورد توجه قرار گرفته است.

    روش بررسی

    به موجب بالا بودن نوسان، تغییر در اندازه پسماند ها، تغییرات آب و هوایی و بافت های جمعیتی و زیر ساختی استفاده از سیستم شبکه عصبی مصنوعی (ANN)یک روش مناسب برای پیش بینی اندازه پسماند تولیدی می باشد و از طرفی برای بهینه سازی سیستم مدیریتی این پسماندها نیز از روش سطح پاسخ (RSM) استفاده می گردد.

    یافته ها

     نتایج حاصل از این روش ترکیبی نشان می دهد که بهترین ترکیب از عوامل تاثیرگذار در سیستم حمل زباله شهری توسط RSM با در نظر گرفتن بیش ترین بار حمل شده با حدود 26 کارگر، 10 وانت و 6 کامیون پیشنهاد شد. این ترکیب قادر به حمل بار حدود 34836 تن با هزینه 596696000 ریال می باشد، که نسبت به مقادیر واقعی کارایی بالایی را نشان می دهد. همچنین برای پیش بینی بار حمل شده الگوریتمپس انتشار (BP)با 9 نرون در لایه پنهان به عنوان بهترین مدل با قدرت پیش بینی 19/99% در پیش بینی وزن و 62/96% در پیش بینی هزینه انتخاب شد.

    بحث و نتیجه گیری

    نتایج نشان داد که با  استفاده از ترکیب  دو روش سطح پاسخ به عنوان یک روش آماری و شبکه عصبی مصنوعی به عنوان یک روش ریاضی می توان  به نتایج مناسبی برای ارزیابی و بهینه سازی سیستم جمع آوری و حمل پسماند  رسید.

    کلیدواژگان: شبکه عصبی مصنوعی، روش سطح پاسخ، زباله شهری، بهینه سازی
  • داود بهبودی، پرویز محمدزاده، سها موسوی* صفحات 395-407
    زمینه و هدف

    با توجه به محدود بودن منابع انرژی فسیلی و مشکلات ناشی از انتشار گازهای گلخانه ای، توجه بیش از پیش به انرژی های تجدیدپذیر ضرورت دارد، زیرا از این طریق می توان به اهداف توسعه پایدار دست یافت. بنابراین هدف پژوهش حاضر، بررسی روابط بین انرژی های تجدیدپذیر، انتشار دی اکسید کربن و توسعه پایدار در ایران و مقایسه با انرژی های تجدید ناپذیر است.

    روش بررسی

    در این تحقیق، روابط متقابل پویا در الگوی توسعه پایدار- انرژی- آلاینده دی اکسید کربن با استفاده از روش خودرگرسیون برداری بیزین (BVAR) در ایران طی دوره 1980- 2013 بررسی شده است. شاخص تولید ناخالص داخلی (GDP) اغلب برای بیان رشد اقتصادی و توسعه پایدار در مطالعات استفاده می شود، اما این شاخص برای ارزیابی توسعه ناکارآمد است. یکی از مهم ترین شاخص ها برای ارزیابی توسعه پایدار، شاخص پس انداز خالص تعدیل شده (GS) است. برای این منظور، در مطالعه حاضر از این شاخص به عنوان شاخص توسعه پایدار استفاده شده است.

    یافته ها

    نتایج حاکی از آن است که تاثیر ایجاد تکانه مثبت در مصرف انرژی های تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر بر توسعه پایدار در ایران مثبت است. همچنین، شوک مثبت وارده به مصرف انرژی تجدیدپذیر و تجدید ناپذیر موجب افزایش انتشار آلاینده دی اکسید کربن (CO2) به میزان متفاوت می شود. به علاوه، اثر رشد شاخص توسعه پایدار بر مصرف انرژی تجدیدپذیر مثبت و بر مصرف انرژی تجدید ناپذیر منفی است.

    بحث و نتیجه گیری

    پیشنهاد می شود سیاست گذاران ترویج سیاست های متنوع سازی عرضه انرژی به ویژه انرژی های تجدیدپذیر را در اولویت قرار دهند.

    کلیدواژگان: انرژی تجدیدپذیر، آلاینده دی اکسید کربن، توسعه پایدار، خودرگرسیون برداری بیزین (BVAR)
|
  • Hana Etemadi *, Hossein Delshab Pages 1-13
    Background and Objective

    Climate change and global warming are one of the most widespread and important environmental hazards. The purpose of this study is to investigate the trend of minimum, maximum and rainfall temperatures in the past period of Bushehr as a coastal province of the Persian Gulf and predict its climatic future by the end of 2100 AD, as well as the possible effects on the mangrove forest ecosystems of the Persian Gulf.

    Method

    In this research, the statistical down scaling model (SDSM) along with two different GCMs entitle CanESM2 in three RCP2.6, RCP4.5 RCP8.5 scenarios and HadCM3 in A2 scenario, were used to simulate climatic variables during base (1961-2005), current and future (2010–2099) periods in Bushehr synoptic station. Furthermore, model evaluation and uncertainty assessment performed by five different statistical criteria and a non-parametric bootstrapping technique, respectively.

    Findings

    The linear regression of the observed winter and summer mean temperature showed that mean temperature has increased +1.8 and +1.7°C over the past 47 years, respectively. Both, CanESM2 and HadCM3 model simulation results demonstrated that the most raise of minimum and maximum temperatures will occur in the future cold seasons. But, CanESM2 simulation analysis revealed that a decrease trend will occur in the minimum and maximum temperatures through future warm months. Also, HadCM3 simulation results showed that precipitation will rise in summer and fall seasons, while CanESM2 results presented an increase in rainfall variable throughout the year.

    Discussion and Conclusion

    Both of models have predicted warmer winter in the next several decades. Based on CanESM2 model results that we will have longer warmer seasons, there is a possibility of prolonging reproduction (germination and flowering) season in Persian Gulf mangroves from 3 to 6 months. Based on our results, future rainfall is more likely to become more frequent and intense. If those precipitations do not occur in extreme events, accompany with high temperature can cause more mangrove expansion and growth in future decades.

    Keywords: Climate Change, Down-Scaling, Persian Gulf Mangroves, temperature, Precipitation
  • Zahra Nasrollahi *, Haniye Poushdouzbashi Pages 15-29
    Background and Objective

    Today, urban sprawl and the desire for urbanization have increased the need for people to use transportation, and therefore, the existence of a safe, efficient and economical public transportation system, with the least bio-destructive effects, is a necessary step towards sustainable development. It seams the urban transport is one of the main areas of economic development; an issue that emphasizes the need for proper planning in the field of urban transportation. Therefore, this article has been compiled with the aim of investigating air pollution caused by public transport in Yazd city and estimating the pollution caused by them in this route.

    Method

    The data required for this study were collected by refer to relevant organizations and also field visit of the drivers, then for estimation and analysis software Excel were used.

    Findings

    The results show that the traffic of public transport in the city of Yazd cause annual emissions of 306 tons of particulate matter, 730 tons of Hydrocarbons, 1,424 tons of carbon monoxide, 68,934 tons of carbon dioxide, 389 tons of sulfur dioxide and 4 tons of sulfur trioxide and 666 tons monoxide is nitrogen.

    Discussion and Conclusion

    Rail transport is recommended as appropriate and practical way to improve the traffic situation in the city of Yazd, high efficiency velocity and efficiency of private vehicles and the costs and reduction of pollution is the benefits.

    Keywords: Urbanization, Transportation, Pollution, Traffic
  • Mahya Tafazoli, Seyed Mohammad Hojjati *, Pourya Biparva, Yahya Kooch, Norbert Lamersdorf Pages 27-39
    Background and Objective

    Due to the contamination of northern forests with heavy metals by activities such as mining, the aim of this study was to use zero-valent iron-nano-particles and cellulosic-waste for reclamation of soil contaminated with lead and to establish oak seedlings.

    Method

    One-year-old oak seedlings were planted in plastic-pots filled with nursery soil in March-2014. Lead was added to the pots at concentrations of 0, 100, 200, 300 (mgkg-1) using lead-nitrate solution. Cellulosic-waste with levels of 0, 10% (W1), 20 %( W2) and 30 %( W2) was added to the pots at the same time of planting. Zero-valent iron-nanoparticles with levels of 0, 1(N1), 2(N2) and 3(N3) mgkg-1 was injected into the soil. The diameter, height, dry weight, bioavailable concentration of lead and amendments efficiency was measured at the end of the growing season.

    Findings

    With increasing levels of amendments (from 10 to 30% for cellulosic-waste and from 1 to 3 mg kg-1 for iron-nanoparticles), an increasing trend in seedlings biomass was observed for all levels of contamination. The highest efficiency for all contamination levels was observed in highest level of each amendment. The efficiency of N3 treatment for Pb 100, Pb 200 and Pb 300 was 79.5, 84.4 and 67.8%, respectively and the efficiency of W3 treatment was 55.6, 74.9 and 63.1%, respectively.

    Discussion and Conclusion

    The use of zero-valent nano-particles had a better efficiency than cellulosic-waste to reduce the bioavailability of lead; therefore, planting native species and using such amendments in planting holes can help the reforestation of contaminated areas.

    Keywords: soil reclamation, iron nanoparticles, cellulosic wastes, Lead, Quercus castaneifolia
  • Rezvan Agha Mohammadi, Kamal Siahcheshm *, Gholamreza Zarrini, Ali Kadkhodaee Pages 31-41
    Background and Objective

    Nowadays, the use of bacteria to clean oil pollution from water and soil has been considered by scientists and this method is more economical than other methods and does not cause toxic compounds in the environment.

    Method

    In the present study, the results of the bioremediation process have been presented to identify the most optimal bacterial isolates of petroleum degraders in physicochemical and textural conditions of contaminated soil of Tabriz refinery. Gas chromatographic analysis with thermal detection (Gc-FID) was used to evaluate the removal rate of hydrocarbons.

    Findings

    The 7 isolates of bacteria were purified in this study. A Pseudomonas isolate was introduced as a strain with the highest efficiency.

     Discussion and Conclusion

    After 30 days, as a result of Pseudomonas and Acinetobacter performance, the amount of TPH in contaminated soil samples was decreased in rate of 65.25 and 42.39 percent, respectively. Based on this investigation, the Bacterial Bioremediation method to clean up contaminated soils by petroleum hydrocarbons due to simplicity of implementation, environmentally friendly, safety and low cost is highly proposed to conduct in other oil refineries in Iran.

    Keywords: Oil pollution, Tabriz refinery, soil, Bacterial Bioremediation
  • Safoura Abarghouei *, Seyed Aliakbar Hedayati, Rasoul Ghorbani, Hamed Paknejad, Tahere Bagheri Pages 57-66
    Background and Objective

    Todays, due to the antibacterial properties, silver compounds are used in various industries. The effects of non-essential heavy metals such as silver are irreversible in aquatics body. In the present study, the sub lethal effects of silver nitrate were investigated on hematological and immunological indices of goldfish (Carassius auratus) as a model in the Cyprinid fishes. 

    Method

    105 Fish were randomly assigned to in 15 fiberglass tanks (Per tanks 400 liters). 12 tank for different concentrations of silver nitrate and 3 tank for control groups. Each treatment was separately exposed to effective concentrations of silver nitrate 0.01, 0.025, 0.05 and 0.1 ppm and for hematological and biochemical test, 9 fish were randomly selected from each treatment.

    Findings

    The results showed that different concentrations of silver nitrate affected (reduce) blood erythrocyte (P>0.05) but did not affect blood leukocyte.

    Discussion and Conclusion

    These resultsmay be due to the resistance of the Goldfish compared to others and blood erythrocyte indices can be used as a suitable biomarker of silver pollution.

    Keywords: Pollution, Carassius auratus, hematology, silver nitrate, Toxicology
  • Habibollah Fasihi *, Mohsen Hamidi Pages 69-78
    Background and Objective

    Soil, as one of the key systems of the earth, provides goods, services and resources for humankind. So, if it is being damaged, the foundation of an important part of human needs will be collapsed. The purpose of this study is to investigate the amount of pollutants and pollutant sources in the surface soils of Qal'ehno and part of Kahrizak district villages in south of Tehran.

    Method

    The research has been done in autumn 2017 through an analytical-descriptive method. The data used in the analysis are based on the measurement of contaminants in the samples. 144 sample points were selected by grid method and soil samples were taken and measured, then the results were entered in the GIS. We used IDW method for interpolating the point and introducing zoning maps. The analysis is based on separated and overlapped maps of the spatial distribution of pollutants in accordance with quantitative data and the conditions of the contamination sources.

    Findings

    Data analysis and zoning maps showed that the concentration of barium, cobalt, chromium, copper, nickel, lead, uranium and zinc in the region soils was higher than the permitted limits and the concentration range of the pollutants studied (in mg / kg) and the concentration area of each of them was as follows: lead from 6 to 168 and the highest in the northeast, cadmium from 0.6 to 2 and the highest in the north-west, arsenic ranges from 0.6 to 13.4 and the highest in the northeast, nitrate from 80 to 700 with the highest in the south-west, organic carbon from 0.6 to 3 and maximum concentration in the north-west, and finally, TPHs with an average of 0.051 and concentration of the highest densities in the center of the region.

    Discussion and Conclusions

    Although soil contamination is high in the whole area, the severity of density is generally higher in those parts that use more untreated wastewater in irrigation. The permeability channels through which sewage is passed, the use of untreated wastewater in irrigation the oil refining industry and the storage and distribution of oil products have affected soil contamination.

    Keywords: soil, Pollution, IDW, Rey
  • Nazli Moghadam Yekta *, Seyed Ali Jozi, Abdolreza Karimi Pages 79-91
    Background and Objectives

    Study area of this study is Gadarchay Catchment (Part of Urmia Basin) that has been affected by the agricultural and industrial activities as well as population points. In this study, quality and pollution of Gadarchay Catchment Using Iran Water Quality Index and WRASTIC Vulnerability Model has been investigated to improve water quality, preventing of pollution and reducing pollution load by using management mitigation plans.

    Method

    After collecting the history of study and completing the information, the catchment area have been assigned and divided to eight zones. Then sampling stations have been chosen by some criterions and sampling program have been started seasonally and the water quality index using IRWQISC have been estimated.

    Findings

    The quality of rivers was in partly bad to partly good. The vulnerability of the catchment area has been calculated 59 that show the high sensitivity of the river catchment area. Availability of pollutants in the study area for example fisheries, bird houses, slaughter house, industrial areas and urban and rural areas by the river and discharge of waste water, causes wide pollution in river specially in mid-zone and downstream of the catchment area. These pollutants are increasing due to the growth of population and industrial and agricultural development.

    Discussion and Conclusion

    For improvement of water quality and preventing of pollution, management mitigation plans are used and proposed plans including one structural plan, four non-structural plans and two joint plans are planned. Also it’s useful to detect pollutant sources and quality conservation acts and pollution control in case of monitoring of water quality projects and reforming the existing water quality monitoring.

    Keywords: Iran Water Quality Index, WRASTIC Vulnerability Model, Catchment, Urmia Gadarchay River
  • Soolmaz Dashti *, Gholam Reza Sabzghabaei, Kaveh Jafarzadeh, Mojgan Bazmara Baleshti Pages 93-105
    Background and Objective

    The use of environmental impact assessment methods is one of the important tools in environmental management studies and the reduction of potentially harmful environmental factors in sensitive areas such as wetlands to achieve sustainable development. The purpose of this study is to investigate the status of spatial composition and distribution of Miankaleh International Wetland and also to evaluate the efficiency of land features measurements to assess environmental effects.

    Method

    For this purpose, first Landsat 7 and 8 satellite images of ETM + and OLI sensors related to 2001 and 2016 were prepared. Then, by performing the necessary processing and preprocessing, the land use map was prepared and the raster maps were entered into FRAGSTATS 4.2 software was performed.

    Findings

    According to the results, it can be said that the water zone of the wetland (which is the most important part of the wetland) and consequently the wetlands of the wetland have a large area and has not become fine and stained, but during the study period Deleted part of its domain. The use of vegetation and man-made lands has also disrupted the natural environment by creating new spots and fragmentation. Agricultural use has not been in the form of spots and the increase in its area has been in the form of large spots.

    Discussion and Conclusion

    According to the stated results, proper management in the wetland environment is not implemented. Because the current management of Miankaleh wetland is a hardware and old management, also due to the location of this wetland in two provinces, it does not have an integrated management and the management plan is scattered and multiple. As a result, by creating an integrated and coherent management plan, the problems of this wetland can be overcome to some extent. The present study well showed that land use measurements are a suitable tool for assessing environmental impacts in the shortest time.

    Keywords: Environmental Impact Assessment, Metrics landscape, Composition, spatial distribution, Miankaleh Wetland
  • Nafiseh Rezapoor Andabili *, Mehrdad Mirsanjari Pages 107-116
    Background and Objective

    Evaluation of ecological capability is a process which attempts to establish an appropriate and balanced development between human and nature through adjusting their relationship. The aim of this study is to evaluate ecological capability of urban development landuse in Ahar, Kalibar and Varzeghan cities.

    Method

    Evaluation process of ecological capability of current study involves three main parts: the ecological capability of the underlying studied area was determined after identification of ecological resources, data analysis and conclusion. Information layers used in this study involved: soil, climate, plant cover and land shape.

    Findings

    Ahar, Kalibar and Varzaghan cities are located in the northwest of East Azarbaijan province with a total of 930214 hectares. The surveys show that about 300,000 are in the first floor, about 293,000 are in the second floor and about 141,000 are in the third category of urban development.

    Discussion and Conclusion

    The findings indicate that the integration of information layer using GIS has the high ability to evaluate the urban development landuse. According to the result and findings and the three mentioned cities have good potential for urban development.

    Keywords: Urban development, Evaluation of Ecological Capability, zonation, Geographic
  • Amir Hesam Hassani, Parastoo Setareh *, Amir Hossein Javid, Ali Akbar Zinatizadeh Pages 117-126
    Background and Objective

    The study has been done with the aim of chemical Analyze of water sources in area with the help of Aq.QA software and compared with national standard.

    Method

    Chemical quality of ground water sources of area were under study during two stages of sampling the drinking water from 37 station of sampling water in the year of 2010-2011and tested 19 chemical parameters of drinking water. The results were compared with standard values of drinking water and chemical diagrams of water were drawn withAq.QA software. Water types by using stiff diagram and balance or imbalance of anion-cation by ion balance diagram to separate the sources and chemical specification of water by piper diagram were compared for all of the water sources.

    Findings

    Results of the research showed that water type is calcium bicarbonate, in 97% of times. Concentration of florid is less than the authorized limit in 100% of times and concentration of nitrate in both low - water and full water seasons are more than the maximum limit in 3% of sources.

    Discussion and Conclusion

    The type of water was present in all sources of calcium bicarbonate, except for the village of Bauleh, which was sodium bicarbonate, so calcium and bicarbonate ions, cation and anion are predominant. Ion Balance diagram was balanced in 11 water supply sources and had anion and cation balance. Fluoride concentration in 100% of cases was less than the minimum allowed and nitrate concentration in 3% of sources in both low and high water seasons was higher than the maximum allowed.

    Keywords: Quality of Ground Water, Aq.QA Software, Stiff Diagram, Piper Diagram, water type
  • Mirza Hasan Hoseini, Reza Norouzi Ajirloo * Pages 127-140
    Background and Objective

    Concerns about environmental degradation have increased over the past decades. In response to these concerns, consumers are helping to protect the environment by purchasing and using green products. The purpose of this study was to investigate the effect of thetheory of consumption values on green purchasing behavior, with emphasis on the role of mediator of environmental concern of consumers of green products under the supervision of the Organic Society of Iran in Tehran.

    Method

    This research is an applied and methodological research of correlation type. The statistical population of this research is customers of stores under the supervision of the Organic Society of Iran located in Tehran. A total of 320 customers were selected as the sample. Data were collected using standard questionnaires and data analysis using structural equation modeling with Smart-PLS software.

    Findings

    The results of the research show that environmental concern of consumers of green products mediates the impact of consumption theory on green purchasing behavior, and there is a positive and significant relationship between the theory of consumption valuesand environmental concerns of green consumers in Tehran.

    Discussion and Conclusion

    In general, considering the environmental concerns of consumers, buying green products is influenced by the value of consumption. Consumers with high environmental concern support green products more, and show greater readiness to choose them.

    Keywords: Theory of consumption values, Environmental concern, green purchasing behavior, Consumers of green products
  • Parvin Dashti *, Iraj Hassanzad Navroodi, Jahedeh Tekiekhah Pages 141-153
    Background and Objective

    Recreation use assessment is considered as an important tool for sustainable tourism development and also ecotourism management development causes local economic growth and biodiversity conservation‎.The main objective of this study is to identify and prioritize the potential ecotourism site in Hassanabad forest park.

    Method

    Analysis system Makhdoom and Analytic Hierarchy Process (AHP) combined with Geographic Information System (GIS) was used.
    In AHP method after identification effective factors on recreational potential, a matrix is formed and factors were compared by the experts in the form of questionnaire. Next factors were weighed and ranked the regions for recreational potential. In Makhdoom method after identifying ecological sources, the data were collected and analyzed to ecological homogenous units. Finally the map of final resorting capacity was provided by comparing ecological traits of each unit with Makhdoom tourism ecological model. Eventually maps obtained by the two methods in GIS were overlapped.

    Findings

    Results of AHP model showed that the total area of the park (434/6 ha) has recreational potential of medium to high class. This area has no zone with very low recreational potential. In makhdoom method, this area includes all of recreational classes except concentrated recreational potential zone of first class.  

    Discussion and Conclusion

    In both methods, the recreational potential classes have 50% overlapping. Since after applying two methods, the park has no inappropriate zones for tourism, this area is suitable for the development of ecotourism plans.

    Keywords: Analytical Hierarchy Process (AHP), outdoor recreation, Potential Evaluation, Geographic Information System (GIS), Hassanabad
  • Reza Siahmansour *, Morteza Akbarzadeh Pages 155-165
    Background and Objective

    Our dependence on plants for survival is so strong that its exploitation and management are special sciences. One of the key rangeland species is Agropyron trichophorum. Awareness of its ecological information is of particular importance. The aim of this study was to determine the seasonal changes in production and consumption of Agropyron trichophorum in summer rangelands of Lorestan province.

    Method

    In this study, production inside the enclosed part and consumption outside it (control), from 2007 to 2010 were investigated. Each year, 50 average rootstocks of the species were identified at the beginning of the growing season and 5 medium rootstocks were selected at the beginning of the season for each month of the grazing season inside the enclosed plot and 5 similar rootstocks outside the grazing area and cut and weighed in each month of the grazing season. Data were analyzed in MSTATC software and the mean was compared with Duncan's multiple range tests.

    Findings

    The difference between the mean effects of year, month and the interaction of year, months are statistically significant (P <0.01). The difference in production in different years was large, so that the forage produced in the year of low production was about 42% of the forage produced in the year of high production. On average, about 80% of the production of this species was used by livestock during the grazing season, which fluctuated between 75% and 87% in the study years.

    Discussion and Conclusion

    Production in June, which is the result of plant metabolism in the second half of May and the first half of June, is higher and decreases in July and August. In total, this species produces an average of 149.4 kg / ha of forage, of which 119.8 kg / ha (80.2%) is consumed. In July and August, the pressure of grazing was transferred to the back of the fields; this is due to the presence of forage in the lands near the village, as well as increasing the temperature and reducing water resources in the rangeland.

    Keywords: Month of Years, Enclosure, Under Grazing, Full Production
  • Kamal Ataie Solout *, Ahmadalie Keikha Pages 167-178
    Background and Objective

    In the last decade, the valuation of public goods has been considerably taken into account. Today, countries which are more likely to consider their economic development consider the tourism industry as a necessity and since naturalism or ecotourism is one of the major tourist attractions, serious attention is paid to this. The purpose of this study is an investigation of simultaneous usage of Double-Bounded Dichotomous Choices (DBDC) and one and one-half bounded Dichotomous Choices (OOHB) in determining the recreational value of Sysangan Forest Park with contingent valuation method in 2014.   

    Method

    For this task, according to the theoretical literature of each choice, a questionnaire prepared for each choice, and necessary information gathered. Then with using Logit model and maximum likelihood method, effecting parameter on the recreation value of park estimated.

    Findings

    According to the results; the annual number of visits, consequence or ethical oriented of visitors and monthly family income of visitors have the significant effect on willingness to pay of visitors for recreation in this park. Expected willingness to pay in DBDS choice is relatively 12.2 percentages more than the similar amount in the OOHB choice. According to the results, the recreational value estimated of Sisangan forest park, with using of DBDC and OOHB choices are respectively 14949 and 11324 million Rial in 2014.

    Discussion and Conclusion

    Although the results of this study can not be described as a general rule, but it can be said that based on the information collected by DBDC and OOHB selections in the studied samples, the model estimated by OOHB selections to In terms of good indicators, the fit is better and the recreational value of the park is more adjusted than the model used by DBDC selection.

    Keywords: Contingent Valuation Method (CVM), Double-Bounded Dichotomous Choices (DBDC), One, One-half Bounded (OOHB) Dichotomous choices, Sisangan Forest Park
  • Vahid Pourbasat, Fatemeh Olfati, Maryam Beyranvandzadeh *, Zohre Youse Zadeh, Nobakht Sobhani Pages 179-193
    Background and Objective

    This study aimed to assess the mental health of citizens and their distribution in the city of Boroujerd.

    Method

    The present research is of applied type and the method of conducting the research is descriptive-analytical. The method of data collection is based on documentary and field sources. The community and research space is 17 districts of Boroujerd. Initially, the sample size of 384 people was estimated by Cochran sampling method. In order to collect information about the mental health of citizens in 17 districts of the General Health Questionnaire (GHQ-28) was used and its statistical analysis was performed through SPSS and various statistical indicators and statistics such as t-test, Pearson and Kendall t-test, regression and Kruskal and Alkis test.

    Findings

    Findings indicate that there is a direct relationship between people's place of residence (17 districts) and mental health of residents. So that the regions with prosperous economic conditions are in a favorable condition in terms of mental health compared to other regions.

    Discussion and Conclusion

    Ensuring the health of the society is one of the basic issues of any country that should be considered from three physical, psychological and social dimensions. Mental health, in addition to being the goal of any society, is also a measure of an individual's health. The term has several meanings that vary from community to community, culture to culture, and from person to person. The results of the studies of this study show that there is a direct relationship between the place of residence of individuals (17 districts) and the mental health of residents. As some areas are economically prosperous (District 8) with an average mental health rating of 290.33 had the best mental health and the lower part of the city (District 14) had the poorest mental health. The lowest rank of social dysfunction is related to district 10 and the highest rank of social dysfunction is related to district 5. The results show that the lowest mental health rank is in District 9 and the highest mental health rank is in District 14.

    Keywords: Mental health, citizens, GHQ, Borujerd
  • Zahra Ahmadi, Farah Habib *, Mohammad Naghizadeh Pages 195-207
    Background and Objective

    Emptiness is a concept that appears in form and content. Beyond the meaning of being and not being .On the other hand Existential Identity depends on the dialectical relationship of that thing with its opposites. This study seeks to clarify the role of this concept in the vernacular architecture of Iran By understanding the concept of emptiness.

    Method

    The research, by explaining the principles of empty concept, has investigated the quality of the realization of this concept in the form of fabric dimensions of Yazd's houses. The three pillars obtained from theoretical foundations were tested in five vernacular houses in Yazd. The research was conducted with qualitative study, and data collection tools: field observations, and the study of written resources.

    Findings

    The emergence of empty concept coincides with two elements or opposite qualities in such a way that the two opposites are interconnected without diminishing one another. Based on theoretical findings, the expression of the empty concept is conditional on the existence of three pillars: The first: the contradiction, the second: interaction, the third: balance and unity.

    Discussion and Conclusion

    Based on research emptiness as a sublime concept is the result of the existence of opposing elements, their interaction and their unity. Vernacular architects with the perception of the necessity of the conjunction of the opposing couples and by recognizing the elements such as geometry, color, light, have caused the interaction of the opposites and their balance and they have come up with an empty concept in the form and fabric of these houses.

    Keywords: architecture, Emptiness, Fabric, Form, House
  • Farnaz Nazem, Freshteh Habib *, Kianoush Suzanchi Pages 209-223
    Background and Objective

    Four elements of Water, Earth, Air and Fire have been considered as the foundation for describing all natural science phenomena since bygone era and have been respected during different periods in Iran. These four elements have been thought as one of the common aspects between Iranian myths and beliefs in different eras.By emphasis on the values of the past culture, this research tries to reintroduce the values of nature and present the general pattern for designing the four elements park through reminding the concepts of these four elements.

    Method

    The concept of four elements, Earth, Water, Fire and Air have been studied in  the historical record of Iran since prehistoric era, ancient times of Iran and Islamic era ( Avicenna's era and traditional – Islamic medicine) and the characteristics and symbols of four elements have been surveyed. Then by summarizing these concepts and using some parks and gardens in Iran and other countries, some symbols and parameters were presented for describing these elements in the design and then this data was evaluated by using the questionnaire in Shahreza as the case study.

    Findings

    According to the symbols and parameters used for representing these elements, amenities are divided into four groups. Finally by analyzing the connection between these four elements in arranging spatial organization, a pattern for designing the four elements park is presented.

    Discussion and Conclusion

    There are a lot of concepts in scientific, cultural and historical records of Iran that can be turned into spatial elements. According to the symbolism characteristic of four elements, this issue is one of the concepts that can be used in park design. Visiting this park is influential in reminding Iranians of their identity.

    Keywords: Four Elements Park, earth, Water, fire, air, Iranian pattern
  • Ghasem Zolfaghari *, Mehri Delsouz, Amaneh Sazgar, Zohre Akhgari Pages 225-239
    Background and Objective

    Wheat (Triticum aestivum L.), corn (Zea Maize), and tomato (Solanum lycopersicum) are among the most important components of food. This paper provides the first quantitative information on accumulation of heavy metals (lead, cadmium, and arsenic) in ground (soils) overground (leaves) and underground (roots) parts of wheat, corn, and tomatoaround the Kashafroud River in Mashhad, Khorasan Razavi, Iran.

    Method

    The concentrations of lead, cadmium, and arsenic were determined by atomic absorption spectrometry, graphite furnace (GBC GF3000).

    Results

    Statistical analysis showed that there is a significant difference among the cadmium concentrations of soil, roots and leaves/grain in various plants (p<0.01 for wheat and corn and p=0.0004 for tomato). There was not a significant difference among the lead concentrations of soil, roots and grain in wheat (p>0.05), but there was a significant difference for other plants (p<0.01 for corn and tomato). Furthermore, statistical analysis was done for arsenic concentrations of soil, roots and leaves/grain in wheat and tomato (p>0.05 for wheat and p=0.026 for tomato).

    Discussion and Conclusion

    The results of this study were compared with global standards. As well as in this monitoring, health risk assessment by EPA/WHO instructions has been done. The concentrations of lead, cadmium, and arsenic in soil were below the limits proposed by WHO, EPA, and EU. The results of the present study aimed to provide data from Kashafroud River as indicators of natural and anthropogenic impacts on aquatic ecosystem as well as to evaluate the human hazard index associated with wheat consumption. Health risk assessment of consumers from the intake of metal contaminated was evaluated by using Total Hazard Quotient (THQ) calculations. In this study, the THQ through consumption of wheat was less than 1, indicating that there is no significant potential health risk associated with the consumption of wheat from the around the Kashafroud River.

    Keywords: Kashafroud, Heavy Metals, Triticum aestivum L, Zea Maize, Solanum lycopersicum
  • Hadi Fadaei, Vahid Etemad, Gholamhosein Moradi * Pages 241-251
    Background and Objective

    The wide area of Iran is effected by salinity. So, study on salinity tolerance of plants are too important. Therefore this study was conducted to investigate effect of salinity on germination and viability of wild Pistachio seed.

    Method

    Seed sampling was done randomly and based on land unit map. Before germination test, stratification treatment was performed on seeds for 6 weeks in 4 °C. Germination test was done as factorial and completely randomized deign in tree repetition. After salinity treatments, seed germination, shoot length, root length and algometric ratio was measured.   

    Findings

    Results showed that salinity increasing was caused significantly decrease of seed viability, algometric ratio, root and stem length (p<0.01). Also, increase of salinity in deferent altitude levels was caused significantly decrease of seed viability. Results of algometric ratio in different height and slope classes showed that there was not significant difference in zero salinity level and this ratio was significantly higher in this level comparing to other levels.

    Discussion and Conclusion

    Regarding to results of this research, increase of salinity causing decrease of Pistachio growth and germination. Pistachio seed germination is more in higher altitude, while in some species altitude have opposite effect.

    Keywords: Germination, Seed, Viability, Wild Pistachio forest
  • Mohammad Mohammadi Ashnani *, Tahereh Miremadi, Afshin Danekar, Majid Makhdoom Farkhonde, Vahid Majed Pages 253-274
    Background and Objective

    Althoughthe progress of science and technology promoted industrial productivity and competitiveness, as well as the standard and quality of life has widely improved, but these factors are the root causes of present instability and they have caused new problems that need complex specialized sciences and technologies that are more expensive.

    Method

    The research method of this paper is based on the content analysis paradigm and system analysis method. Given the limitations of the traditional economic model, new approaches to environmental economics and innovation have been analyzed and the challenges of achieving sustainable development and its components have been addressed.

    Findings

    Humanity's future depends on whether it can develop an economic and social system with the "throughput" of matter and energy that respects ecological limits, and this is the ultimate challenge for the learning economy. Based on the obtained analytical results, choice framework of policy instruments, the characteristics of each and the timing of the use of these policy instruments to promote of sustainable development is presented.

    Discussion and Conclusion

    This study showed that although we are rapidly reaching the threshold of operational growth and at that point, there is no capacity for more net harvesting from nature, growth is still possible by focusing on the principles and capacities of of environmental economics.

    Keywords: Learning economy, innovation, Sustainable development, environmental economics
  • Seyednaseraldin Badisar, Seyed MohammadSadegh Ahmadi *, Atefehsadat Modabernejhad Pages 275-286

    The government has a number of commitments to water that it has not yet been able to meet, and so far no research has been conducted on the critique and evaluation of good governance indicators in the water sector so that the government achieves sustainable governance of water resources. Therefore, this purpose and necessity led to the writing of this research. This research is a descriptive-analytical method. In this research, governance indicators based on international documents and relevant laws are studied and analyzed and adapted to the current situation of water governance in Iran. In the field of good governance, based on the indicators provided by the Asia-Pacific Economic and Social Commission, the current state of water governance in Iran was adjusted and examined. It is generally believed that water problems today and tomorrow in the country are more the result of unfavorable governance than absolutely water shortage. Good governance in the water sector never comes to an end; as a process, it depends on the repetition of activities that deepen trust. Good governance in the country's water sector through changes in the policy-making and decision-making structure of the country, ie through systemic management with respect to the establishment of a powerful organization As the custodian of the country's development, standardizing the ways of doing things, demarcating the boundaries of powers and decisions, regulating and systematizing behaviors, legalizing government officials and employees, immediate reflection of violations, transparency in work, meritocracy, elitism and use of expert and academic capacities. It is possible to evaluate the performance and accountability of the country's economy to a competitive private sector.

    Keywords: Evaluation, Index, Good governance, Water, government
  • Ehsan Kamali Maskooni *, Adeli Behzad, Iraj Amiri Pages 287-297
    Background and Objective

    It is necessary to be aware of the destructive factors in the ecosystem. These factors cause shelter and biomass destruction, thus decreasing species diversity. Livestock over grazing is one of the most physical destructive pressures on rangeland that leads to a decrease in diversity and vegetation elements. The aim of this study has been conducted to investigate the effect of different grazing intensities on the diversity and richness of plant species in the semi-arid rangelands of Mohammad Abad area of Jiroft, Kerman Province, Iran.

    Method

    We selected 3 sites that included light, moderate and heavy grazing intensities. Sampling was performed using 90 plots (2 m2) along 18 transects. The list of specie, canopy coverage and number of individuals per species were recorded for each sampling unit. To evaluate diversity and richness of the plant species, Margalef and Menhing richness indices, and Simpson, Shannon, Hill N0 and Hill N1 diversity indices were calculated. SPSS software was applied for data analysis. Comparison of different indices of diversity and richness among study sites was performed by the Tukey test.

    Findings

    The results of Margalef richness index showed significant differences between all grazing sites. No significant difference existed in the Menhing richness index of different grazing categories (p<0.01). Results of calculations of diversity indices for Simpson, Shannon, Hill N0 and Hill N1 showed that there were significant difference (p<0.01) between all grazing sites.

    Discussion and Conclusion

    Generally, diversity and species richness indices due to low rainfall and placement in the semi-arid region are relatively low in the case study. Therefore, because of the sensitive and fragile nature of these types of rangelands in the operation, we should pay more attention to prevent further destruction and amended the composition.

    Keywords: Grazing intensity, Species diversity, Species richness, Simi-Arid rangelands, Jiroft
  • Abolfazl Karbalaei Hossini Ghiyasvand *, Moein Tavakolinia Pages 299-313
    Background and Objective

    With the start of the industrial revolution, the invention of cars and the expansion of cities and relatively the priority of the pedestrian and pedestrian spaces in the cities and urban spaces were dimmed and the spatial qualities of the public areas of the city and open spaces of the city were reduced. Considering the formation of the first steps in designing the walkway streets in Iran, and considering the great impact of these streets that have on the formation of various types of social interactions and the promotion of the quality of citizens life, this paper introduces and prioritizes the effective indicators for promoting social interactions in the walkway streets.

    Method

    The research method that was used in this paper is based on objective, applied and on the basis of descriptive-analytical nature. In the first stage of the research, the background and theoretical framework of the research were collected by using library and documentary information and Based on that, an analytical model was presented. In the next step, which was done on the field, the criteria obtained in the first stage were prioritized by using the hierarchical analysis method. And also were evaluated on the samples (Khayyam and Sepah Qazvin streets).

    Finding

    The results showed that among the principles and criteria under consideration, "vitality" and "readability" with the weights "0.41" and "30.0" have the most role in promoting social interactions in the walkway streets.

    Discussion and Conclusion

    This research includes a scientific method for recognizing and prioritizing the criteria for promoting interactions on the walkway streets. The proposed operational strategy can be used in urban planning for designing these streets in order to promote citizen interactions.

    Keywords: Pedestrian Orientation, Social interactions, Hierarchical Analysis, Khayyam Street of Qazvin, Sepah Street of Qazvin
  • Hanieh Saberi Kerahrodi, Ahmad Golchin, Parisa Alamdari * Pages 315-332
    Background and Objective

    With increase in the number of factories and industrialized cities, soil contamination is becoming an environmental problem in recent century. Considering the industrial activities of Arak city, the aims of this study was to evaluate metal contamination status of soils around Aluminum smelting factory of this city.

    Method

    Ten composite samples were taken from the surface layers (0-15) of soils located in north-west and north-east directions of the factory with a distance interval of 1 km and up to a distance of 5 km from the factory. Total concentration of aluminum, iron, manganese and lead were extracted from the soil samples by acid and determined using ICP device. To determine the pollution intensity of the soils studied, contamination coefficient, degree of contamination, index of geo accumulation and enrichment factor were calculated for the soil samples.

    Findings

    The results showed that the pollution intensities of soils by aluminum, iron, manganese and lead were higher in North West direction compared to North East direction and the total concentration of these elements were 41316.5, 23282.1, 567.13 and 71.04 mg/kg soil respectively.

    Discussion and Conclusion

    According to the contamination coefficients calculated for the soil samples, the pollution intensity of the soils, in the north-west direction, was considerable for aluminum and moderate for iron, manganese and lead and indicated that industrial activities of the factory caused moderately soil pollution by metals.

    Keywords: Aluminum factory, Heavy Metals, Pollution intensity
  • Satar Soltanian *, Ehsan Rahimi, Ali Salarvand, Mojtaba Jahandideh Pages 333-346
    Background and Objective

    Rapid and heterogeneous urban growth and also imbalance between urban environment and urbanism culture have caused many problems. Some of these problems that caused by occupations and urban industries affected on urban fabric, social stratification and citizen life directly and indirectly. In order to protect human health and urban environment all of the disturbing industries should be transmitted on suitable sites. In this regard, choosing the best site in the urban landscape is a very important issue. Indeed, this study is done to select suitable site for Azna nuisance industries. 

    Method

    In this research, after standardizing the layers and preparing the constraint maps, the weighted linear composition method was used to combine them. In order to determine the most suitable area, the competency approach of land areas was used and all patches with values higher than 200 and further than 5 hectares were identified. Finally, 15 zones were obtained, which were prioritized using mathematical programming and 5 factors of distance from the city center, road, nearest village, area of zones and average value of competencies.

    Finding

    The results showed that the 10th and 2nd patches are most suitable site to establish urban nuisance industries respectively.

    Discussion and Conclusion

    Overall, it can be concluded that simply determining the appropriate zones is not enough to transfer industries, but determining the best zone and also prioritizing other zones is of special importance that can help managers in choosing the most appropriate zone.

    Keywords: Site selection, nuisance Industries, Multi-criteria evaluation, Azna
  • MohammadReza Fathi *, MohammadHasan Maleki Pages 347-358
    Background and Objective

    Decision making about location is considered as one of the most fundamental decisions of organizations that can play a major role in the organization's strategic orientation and profitability in the long term. This study aimed at providing a new model for locating gas stations. Criteria and factors affecting site selection of Qom Gas Company gas stations were based on Dimensions of Sustainable Development.

    Method

    Researcher through literature review and interviews with experts of Gas Company and preparing a questionnaire to identify the factors taking into consideration the dimensions of sustainable development. In this study, two linear goal programming techniques to determine the weighting of criteria and fuzzy similarity methods for ranking alternatives are used.

    Findings

    Criteria were included the economic cost of construction, proximity to the high-pressure gas lines, easy access in times of crisis, to cross the boulevards of the station in the network, including the environmental dimension distance from residential areas due to noise pollution, pollution in the environment and the social dimension of the security station. In this study paired comparisons carried out by fuzzy goal programming. In addition, fuzzy based similarity technique as a new method of fuzzy multi-criteria decision-making, in order to rank the options used.

    Discussion and Conclusion

    According to the results of fuzzy similarity, A5 has been chosen as the best option.

    Keywords: Sustainable development, Location Selection, linear goal programming, Fuzzy Similar
  • Bahare Sadat Nasiri, Mahnaz Mahmoody Zarandi * Pages 359-369
    Background and Objective

    Given the current energy crisis, daylight gained considerable momentum in architectural designs. Apart from energy efficiency considerations, the importance of using daylight in educational spaces is due to the pivotal role of light in visual perception of students and quality of educational spaces. This article addressed light shelves as window attachments with effective role in desirably lighting a classroom. Given the function of light shelves in clear and sunny climates and high number of educational centers in Tehran, this geographic area was selected to be investigated.

    Method

    This research was founded on data from previous studies to determine the suitable depth of interior and exterior light shelves for window day lighting in this city. In this quantitative study, six types of light shelves with different layouts and heights from the floor were defined, and Diva for Rhino was used for simulation. These six light shelf layouts were analyzed by this software to determine the best one for providing the optimum day lighting. Performance of the light shelves was tested through simulation and their effects on the amount of light in a simulated classroom were examined. 

    Findings

    Results showed that all six light shelf layouts made the level of illumination bounce up and reduced energy consumption. Since the south side receives the most sunlight, south-facing light shelves are more efficient.

     Discussion and Conclusion

    According to software simulations, the best results in terms of even illumination and glare reduction are achieved by using intermediate light shelves positioned 240 cm away from the floor (Type 1).

    Keywords: Light Shelf, Daylight, Educational Class, Climatoligical Architecture, Diva software
  • Robab Bagherian, Kiomars Sefidi *, Farshad Keivan Behjou, Ali Ashraf Soltani, Behzad Behtari Pages 371-380
    Background and Objective

    Assess the diversity of the understanding of ecosystem function; maintain genetic resources, checking environmental changes, and success or failure will help natural resource management programs. Over-grazing and uncontrolled usage of rangelands are the most common and the most important factor of rangeland degradation which causes a reduction in species diversity.

    Method

    In order to investigate the effect of different grazing intensities on species diversity and uniformity in the rangelands of the southeastern slopes of Sabalan, three habitats with different grazing managements including light, medium and severe grazing were selected and one square meter plots along three 200-meter transects were sampled. In each plot, the list of available species, canopy percentage and number of individuals of each plot were recorded. Simpson, Shannon and Brillon diversity indices and Camargo, Simpson and Smith-Wilson uniformity indices were calculated.

    Findings

    The results showed that the area with medium to light grazing intensity has the highest diversity and uniformity compared to the area with heavy grazing intensity which indicates favorable conditions for the establishment of several species. 

    Discussion and Conclusions

    Due to the significant effect of grazing intensity on diversity and richness indices, it is necessary for rangeland managers to control grazing intensity through management methods to maintain the diversity of rangeland ecosystems. Therefore, it is enough to target the management based on moderate grazing and bring the areas with intense grazing to the conditions of moderate grazing so that the good and tasty species gradually replace the woody and poor species. Desirable species and plant species and woody species are poor.

    Keywords: Species diversity, evenness, grazing, Pasture Management, Changes in vegetation
  • Saeid Jafarzadehghoushchi *, Shabnam Hamidi- Moghaddam Pages 381-394
    Background and Objective

    Optimization of urban waste collection and transportation system has the largest part of waste management costs. Therefore, improving this system and reducing its operating costs as a necessity in urban waste management has always been considered.

    Method

    Due to the high volatility, changes in the size of the waste, climate change and demographic and substructure tissue, the use of artificial neural network system (ANN) is a suitable method for predicting the production waste size, and on the other hand, for The optimization of the management system of these wastes is also used by the surface response method (RSM). Findings The results of this combined method show that the best combination of factors affecting urban waste transport system was proposed by RSM considering the largest loaded pack with about 26 workers, 10 pickups and 6 trucks. This combination is capable of carrying around 34836 tons of cargo at a cost of 596696000 Rials, which represents a high efficiency over actual values. Also, to predict load, the back propagation algorithm (BP) with 9 neurons in the hidden layer was selected as the best model with a predictive power of 99/19% in prediction of weight and 96/62% in cost prediction.

     Discussion and Conclusion

    The results showed that using the combination of two methods of surface response as a statistical method and artificial neural network as a mathematical method, we can find suitable results for evaluation and optimization of waste collection and transportation system.

    Keywords: Artificial Neural Network, Response Level Method, Urban waste, Optimization
  • Davood Behboudi, Parviz Mohammadzadeh, Soha Moosavi * Pages 395-407
    Background and Objective

    Due to the limitation of fossil energy resources and problems caused by greenhouse gas emissions, it is essential to focus on renewable energy resources, because it can be used to achieve sustainable development goals. Thus, the purpose of this research is to investigate relations among renewable energy, CO2 emissions and sustainable development and compared to non-renewable energy in Iran. 

    Method

    In this study, dynamic interrelationships in the sustainable development-energy- CO2 emissions nexus is examined by applying bayesian vector autoregression (BVAR) in Iran over the period 1980-2013. Gross Domestic Product (GDP) is the indicator commonly used to measure economic growth and sustainable development, but this indicator is inefficient for evaluating development. One of the most prominent alternative indicators for sustainable development is the Index of Genuine Savings (GS). For this purpose, in this study GS is used as an indicator of sustainable development.

    Findings

    Results reveal that the impact of creating positive shock on renewable and non-renewable energy consumption on sustainable development in Iran is positive. Also, positive shock on renewable and non-renewable energy consumption causes an increase in CO2 emission. Moreover, the impact of an increase in sustainable development is positive on renewable energy consumption and is negative on non-renewable energy consumption.

     Discussion and Conclusion

    It is suggested that policy makers prioritize the promotion of energy supply diversification policies, especially renewable energy.

    Keywords: Renewable energy, CO2 emission, Sustainable development, Bayesian vector auto regression (BVAR)