فهرست مطالب

مدیریت سلامت - پیاپی 80 (تابستان 1399)
  • پیاپی 80 (تابستان 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/06/18
  • تعداد عناوین: 8
|
  • محمدرضا شیخی چمان* صفحات 9-10
  • فرحناز صدوقی، سامان محمدپور*، شیرین عیانی، صبا عرشی صفحات 11-27
    مقدمه

    بیماری آسم به دلیل مدیریت نادرست، در نیمی از افراد مبتلا به این بیماری به صورت «کنترل نشده» باقی مانده است. از دلایل اصلی نداشتن مدیریت می توان به پیگیری نکردن کنترل بیماری توسط بیمار، ناآگاهی پزشک عمومی از وضعیت بیمار و پیروی نکردن پزشک عمومی از راهنماها در مدیریت بیماری، اشاره کرد. هدف مطالعه حاضر ایجاد مدل مفهومی برای سامانه مدیریت بیماری آسم در مراقبت اولیه بود.

    روش ها

    در پژوهش حاضر، ابتدا گردش کارهای مدیریت بیماری آسم ایجاد شد. سپس، مدل مفهومی سامانه با زبان مدل سازی یکپارچه ایجاد و با استفاده از روش هم اندیشی خبرگان توسط پنج متخصص آسم، سه متخصص انفورماتیک و دو متخصص مدیریت اطلاعات سلامت ارزیابی شد که به روش نمونه گیری دسترسی آسان انتخاب شده بودند. ابزار گردآوری داده چارچوب بحث با سوال های باز بود کهپس از بحث و تبادل نظر در خصوص مدل مفهومی توافق جمعی حاصل شد و به صورت هم زمان بر نمودارهای مدل مفهومی اعمال شد.

    یافته ها

    مدل مفهومی سامانه در قالب 10 نمودار از جمله مورد کاربرد کسب و کار، مورد کاربرد، فعالیت ، توالی و کلاس ایجاد و ارزیابی شد. در نمودار مورد کاربرد کسب و کار، مورد کاربردهای اصلی و در نمودار مورد کاربرد، مورد کاربردهای جزیی تر به تصویر کشیده شد. در نمودار فعالیت، نحوه پذیرش، ویزیت و مدیریت بیمار به تصویر کشیده شد. نمودار توالی و کلاس نیز، ترتیب انجام عملیات مدیریت بیماری آسم و شی ءهای موردنیاز مدیریت بیماری آسم ارایه شد.

    نتیجه گیری:

     از آنجا که متخصصین آسم، انفورماتیک و مدیریت اطلاعات سلامت صحت مدل مفهومی ارایه شده در پژوهش حاضر را تایید نموده اند،  انتظار می رود مدل مفهومی ارایه شده، به طراحی سامانه هایی کارا و منطبق با نیاز کاربران، کمک قابل توجهی نماید.

    کلیدواژگان: راهنما، مدل مفهومی، سامانه تصمیم یار بالینی، مدیریت بیماری آسم، مراقبت اولیه
  • عبدالله بهمنی، هادی محمدی بیدهندی* صفحات 28-39
    مقدمه

    مدیران بیمارستان همواره با چالش ارایه بهترین خدمات سلامت دریک محیط دارای منابع محدود روبرو هستند. کمبود ظرفیت، جریان بیمار را تحت تاثیر قرارداده و منجر به انسداد جریان بیمار در بین بخش ها می شود. در پژوهش حاضر، جریان بیمار در بیمارستان به صورت یک شبکه صف باز تحت شرایط انسداد مدل سازی شد. سپس، با استفاده از بهینه یابی ریاضی مبتنی برشبیه سازی، برنامه ریزی ظرفیت به گونه ای انجام می شود که ضمن کاهش پدیده انسداد، هزینه های جاری بیمارستان از بودجه در دسترس بیشتر نگردد.

    روش ها

    پژوهش حاضر ازنظر هدف و نتایج، کاربردی و ازنظر روش گردآوری اطلاعات، توصیفی- پیمایشی بود. رویکرد پژوهش، تلفیقی از مدل سازی ریاضی دوهدفه و شبیه سازی گسسته پیشامد درنظرگرفته شد. اطلاعات جمع آوری شده مربوط به شش ماهه اول سال 1396 دربیمارستان منتخب استان لرستان بود.

    یافته ها

    پس از شبیه سازی وضعیت فعلی و تحلیل نتایج، تعداد 43 سناریو پیشنهادی به منظور بهبود جریان بیمار در بین بخش های بیمارستان منتخب طراحی گردید. سپس، با بکارگیری مدل ریاضی، تعداد نه سناریو برتر تعیین شدند.

    نتیجه گیری: 

    به منظور تسهیل انتخاب سناریو بهینه توسط مدیران بیمارستان، سناریوهای برتر در دو دسته طبقه بندی و تحلیل شدند. ادغام مدل شبیه سازی با مدل بهینه یابی ریاضی، منجر به توسعه یک رویکرد کلی گردید که می تواند به منظور برنامه ریزی ظرفیت و بهبود جریان بیمار با درنظرگرفتن محدودیت های عملی در سایر بیمارستان ها استفاده شود.

    کلیدواژگان: برنامه ریزی ظرفیت بیمارستان، جریان بیمار، انسداد، شبکه صف، مدل سازی ریاضی، شبیه سازی گسسته پیشامد
  • مهدی رمضانی، مصطفی زندیه* صفحات 40-53
    مقدمه

    مراکز بهداشت و درمان در سراسر دنیا با فشارهای قابل توجهی برای افزایش بهره وری روبرو هستند. از این رو به منظور بهبود کیفیت خدمات، نیاز به اجرای اصول ناب بسیار احساس می شود. هدف پژوهش حاضر شناسایی و اولویت بندی عوامل کلیدی موثر بر پیاده سازی تفکر ناب در حوزه خدمات سلامت است.

    روش ها

    پژوهش حاضر نوعی مطالعه کاربردی-توصیفی است که در سال 1398 انجام شد. روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای-میدانی با استفاده از پرسش نامه، مطالعه مقالات و مصاحبه با افراد خبره بود. جامعه آماری پژوهش 15 نفر از متخصصان حوزه سلامت در پنج مرکز درمانی کلانشهر اصفهان بودند. پس از بررسی متون، 16 عامل موثر بر اجرای تفکر ناب در حوزه خدمات سلامت شناسایی و با استفاده از روش دلفی فازی مهم ترین آن ها غربال شد. در ادامه با بکارگیری روش دیمتل رابطه درونی این عوامل بررسی و با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه ای، مهم ترین آن ها اولویت بندی شدند.

    یافته ها

    یافته های پژوهش نشان داد رهبری فعال، زیرساخت های مراکز درمانی، مقاومت کارکنان، اهداف مشخص، سرمایه گذاری پول و زمان، مشارکت کارکنان، رویکرد گام به گام، آموزش، نظارت و اجرای ممیزی و اهمیت دادن به مفهوم تیم، به ترتیب مهم ترین عوامل موثر بر پیاده سازی تفکر ناب در حوزه خدمات سلامت هستند.

    نتیجه گیری: 

    سازمان های بهداشت و درمان، در تلاش برای دستیابی به موفقیت در اجرای سیستم ناب، باید رهبری را تقویت، زیرساخت های لازم را فراهم و تخصیص منابع کافی را تضمین کنند. لازم است مدیریت از قبل، اهداف مشخص و روشنی در پیشبرد پروژه ها داشته باشد. رویکرد گام به گام نیز به عنوان یک روش مهم در بهبود اجرای پروژه، می تواند به درک دقیق فرآیند اجرای اصول ناب کمک کند.

    کلیدواژگان: خدمات سلامت، تفکر ناب، تصمیم گیری چندمعیاره
  • عبداله نعامی*، حسن ابوالقاسم گرجی، مهدی بنی اسدی صفحات 54-63
    مقدمه

    گردشگری سلامت، شکل جدیدی از گردشگری است که در سال های اخیر به طور فزاینده ای رشد پیدا کرده است. گردشگری سلامت به منظور بهبود سلامتی افراد و در مکانی خارج از محل سکونت آن ها انجام می شود. لذا، هدف پژوهش حاضر ارایه الگوی گردشگری سلامت با تاکید بر تبلیغات شفاهی مراکز درمانی می باشد.

    روش ها

    پژوهش حاضر از نظر هدف بنیادی و روش پژوهش کیفی بود. عوامل اثر گذار برگردشگری سلامت با تاکید بر نقش تبلیغات شفاهی با استفاده از روش کیفی و از طریق مصاحبه با 20 مدیر مرکز گردشگری سلامت و خبرگان دانشگاهی شناسایی و با استفاده از رویکرد داده بنیاد تحلیل و طراحی شد.

    یافته ها

    یافته های پژوهش در قالب مدلی، با شش بعد اصلی جذابیت بازار، راهبرد، تنوع ارایه خدمات، شرایط داخلی کشور، تبلیغات شفاهی، گردشگری سلامت و سی و سه بعد فرعی طراحی شد.هم چنین براساس مصاحبه صورت گرفته از دیگر عوامل موثر بر موضوع گردشگری سلامت تاثیر می توان به  شرایط سیاسی کشور، عوامل اقتصادی، قیمت حمل و نقل، هزینه خدمات درمانی، تعداد پزشکان متخصص، نرخ ارز و تعداد مراکز درمانی مجهز، اشاره داشت.

    نتیجه گیری: 

    با توجه به نتایج پژوهش می توان گفت که به شرط جمع آوری و دسته بندی عوامل اثر گذار بر مفهوم گردشگری سلامت توسط مدیران تصمیم گیر، این موضوع می تواند راه گشای متولیان و مسیولین حوزه سلامت کشور در ایجاد و افزایش در آمد ارزی برای کشور باشد.

    کلیدواژگان: داده بنیاد گردشگری سلامت، تبلیغات شفاهی، مراکز درمانی
  • رسول علی نژاد، مهدی یوسفی*، حسین ابراهیمی پور، علی تقی پور، امین محمدی صفحات 64-75
    مقدمه

    محدودیت های اقتصادی عرضه امکانات بهداشتی و درمانی را با مشکلات جدی مواجه کرده است. لذا، بهبود مدیریت عملکرد کارکنان در سازمان ها موضوعی بسیار مهم است؛ بنابراین، مطالعه حاضر باهدف بررسی حجم فعالیت های حوزه بهداشت خانواده در مراکز بهداشتی درمانی انجام شد.

    روش ها

    پژوهش حاضر مطالعه ای توصیفی-مقطعی است و با استفاده از روش های ترکیبی (کیفی و کمی) انجام شده است. جامعه پژوهش مطالعه شامل کلیه فعالیت های واحد بهداشت خانواده مراکز بهداشتی درمانی شهرستان سوادکوه بود. برای شناسایی فعالیت ها و سایر بخش های کیفی نیز از روش مصاحبه و مشاهده و برای تسهیل انجام مراحل فوق از نرم افزار Excel 2007 استفاده شد.

    یافته ها

    مجموع زمان استاندارد برای کل فعالیت های حوزه موردمطالعه برابر با 2107 واحد کاری بود. فعالیت های ثبت اطلاعات مراجعین در سامانه سیب با 482 واحد کاری بیشترین و فعالیت ارجاع مادر یا کودک دارای مشکل تکاملی به پزشک با 3/0 واحد کاری کمترین حجم کاری را به خود اختصاص داده بودند. کل واحدهای کاری محاسبه شده برای واحد بهداشت خانواده از حداقل موظفی آن کمتر بود.

    نتیجه گیری:

     یافته های پژوهش حاضر نشان داد که تعداد کارکنان واحد بهداشت خانواده بیشتر از تعداد موردنیاز است و میزان بیکاری زیادی در آن وجود دارد. هر سازمان برای ارتقای سطح عملکردی خود نیاز به شاخص یا مدل هایی مانند مدل ارایه شده در مطالعه حاضر دارد تا ضمن کاهش اتلاف منابع، بازدهی سازمان مربوطه را ارتقا بخشد.

    کلیدواژگان: حجم فعالیت، بهداشت خانواده، مراکز بهداشتی درمانی، مطالعه کار و زمان
  • علی صفاری دربرزی*، پوریا مالکی نژاد، مهران ضیائیان، علی اژدری صفحات 76-88
    مقدمه

    مراکز بهداشتی درمانی باید بتوانند به سرعت با حوادث فاجعه باری مانند بلایای طبیعی و انسانی سازگار شوند. یکی از راه های مواجهه با بلایای مختلف در مراکز بهداشتی درمانی، افزایش تاب آوری است. هدف پژوهش حاضر طراحی مدل جامع تاب آوری بیمارستانی از طریق شناسایی عوامل موثر بر تاب آوری بیمارستانی، نحوه ارتباط میان این عوامل در شرایط مواجهه با بیماری کرونا بود.

    روش ها

    در ابتدا، با استفاده از مطالعه پیشینه پژوهش عوامل موثر بر تاب آوری بیمارستانی شناسایی شد و در ادامه با استفاده از فن مد ل سازی ساختاری تفسیری مدل ارتباطی میان عوامل شناسایی شده، به دست آمد. مدل مفهومی به دست آمده از مد ل سازی ساختاری تفسیری با استفاده از نرم افزار Smart PLS نسخه سه مورد برازش قرار گرفت. بدین منظور پرسش نامه حاوی 33 سوال در اختیار 80 تن از مدیران، خبرگان و کارکنان بیمارستان های آموزشی یزد قرار گرفت.

    یافته ها

    نتایج پژوهش حاکی از شناسایی هشت عامل کلی موثر بر تاب آوری بیمارستانی دارد. هشت عامل شناسایی شده در پژوهش حاضر، در چهار سطح کلی توسط مدل سازی ساختاری تفسیری ساختار یافتند. سطح آغازین مدل عوامل «پایداری» و «سیستم ارتباطات و فن آوری اطلاعات» هستند. همچنین، نتایج برازش مدل حاکی از تایید روابط شکل گرفته توسط مدل سازی ساختاری تفسیری دارد.

    نتیجه گیری:

     بر اساس نتایج پژوهش حاضر، مدیران بهداشت و درمان کشور می توانند به منظور تاب آوری بیمارستان های کشور در مواجه با بلایای طبیعی و حوادث پیش بینی نشده استفاده نمایند.

    کلیدواژگان: تاب آوری بیمارستانی، مد ل سازی ساختاری تفسیری، مدل سازی معادلات ساختاری
  • الهام شاه بهرامی، حنان عموزاد مهدیرجی*، مهناز حسین زاده صفحات 89-101
    مقدمه

    مدیریت زنجیره تامین دارو، به عنوان یکی از عوامل اثرگذار اصلی در عملکرد بخش سلامت شناخته می شود. هدف پژوهش حاضر، تعیین اولویت عوامل موثر بر مدیریت زنجیره تامین پایدار دارو در داروخانه های بیمارستان های آموزشی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایران است.

    روش ها

    پژوهش حاضر، ازنظر نتایج کاربردی بود که با روش دلفی و دیمتل فازی به صورت مقطعی انجام شد. برای شناسایی عوامل موثر بر مدیریت زنجیره تامین پایدار دارو در داروخانه های مدنظر، از پرسش نامه طراحی شده بر اساس چارچوب مدل مرجع عملیاتی زنجیره تامین جهت گردآوری نظرات خبرگان استفاده شد. روش نمونه گیری به صورت هدفمند بود. سپس، با استفاده از روش دلفی فازی عوامل اصلی شناسایی شد و پس ازآن، با کمک روش دیمتل فازی عوامل اثرگذار و اثرپذیر و رتبه آن ها مشخص شد.

    یافته ها

    23 عامل در پنج بعد (قابلیت اطمینان، پاسخگویی، انعطاف پذیری، هزینه ها و مدیریت دارایی) شناخته شد که 17 عامل، درون زا و 6 عامل برون زا بودند. از 17 عامل درون زا، 10 عامل اثرگذار و 7 عامل اثرپذیر بودند.

    نتیجه گیری: 

    مهم ترین عوامل شناسایی شده در مطالعه حاضر، از بعد مدیریت دارایی و بیشترین تعداد عوامل از بعد پاسخگویی بود. این نشان از پاسخگویی ضعیف سیستم مدیریت داروخانه های مطالعه شده دارد؛ بنابراین، رسیدگی به این دو بعد در مدیریت داروخانه ها بیشتر پیشنهاد می شود.

    کلیدواژگان: عوامل اثرگذار و اثرپذیر، زنجیره تامین پایدار دارو، مدل اسکور، دلفی فازی، دیمتل
|
  • Farahnaz Sadoughi, Saman Mohammadpour*, Shirin Ayani, Saba Arshi Pages 11-27
    Introduction

    Asthma is uncontrolled in more than half of asthma patients due to inadequate and incorrect management. The main reasons for inadequate management are non-adherence, inadequate knowledge of a general practitioner about patientchr('39')s clinical condition, and not following asthma management guidelines The purpose of this study was to develop a conceptual model for the asthma management system in primary care

    Methods

    In this study, according to the guideline of the Global Initiative for Asthma, workflows for the management of asthma were extracted. Then, the conceptual model of the system was developed with unified modeling language and evaluated by an expert panel, including five asthma and allergy specialists, three informatics specialists and two health information management experts who were selected through non-probability sampling method. Data collection tools were the discussion framework with open-ended questions that reached a collective agreement after discussion on the conceptual model. The collective agreements were applied simultaneously to the diagrams of the conceptual model.

    Results

    The conceptual model was developed and evaluated in 10 diagrams, including business use-case, use-case, activities, sequences and class diagrams. The diagrams were reported after evaluation. The business use-case shows the main use-case, and the use-case diagrams show the more detailed use-case which is used for the system. The activity diagram shows how the patient was admitted, visited, and managed. The sequence diagram and the class diagram also present the order of asthma management operation, the objects required by the asthma management, and how they are related, respectively.

    Conclusion

    Given the validity of the conceptual model by asthma and allergy specialists together with informatics and health information management, it can be expected that the current conceptual model will significantly help to design and implement efficient systems that meet the needs of users.

    Keywords: Guideline, conceptual model, clinical decision support system, asthma management, primary care
  • Abdollah Bahmani, Hadi Mohammadi Bidhandi* Pages 28-39
    Introduction

    Hospital administrators have always faced the challenge of providing the best possible health services in a resource-limited environment. The patient flow throughout the hospital is affected by lack of the capacities that can lead to bed-blocking among the hospital units. In this research, the patient flow in the hospital is modeled as an open queueing network with blocking. Then, the hospital capacity planning is implemented to reduce the blocking using a simulation-based optimization approach in such a way that the total cost will not exceed from the accessible budget.

    Methods

    This research is an applied research in terms of purpose, which is a descriptive-survey research in terms of data collection method. The data were collected during the first six months of the year 1396 in the selected hospital of Lorestan province. The research process is a combination of the bi-objective mathematical modeling and discrete-event simulation.

    Results

    By analyzing the simulation results of the current situation, 43 scenarios were proposed to improve patient flow in the hospital units. Then, nine Pareto-optimal scenarios were determined by using the mathematical model on the simulation results of the proposed scenarios.

    Conclusion

    In order to facilitate the selection of the optimal scenario by hospital administrators, the Pareto-optimal scenarios were classified and analyzed in two categories. The integration of the simulation model with the proposed mathematical model can lead to developing a practical approach for capacity planning and improvement of patient flow which can be used by other hospitals.

    Keywords: Hospital capacity planning, Patient flow, Bed-blocking, Queueing network, Mathematical modelling, Discrete-event simulation
  • Mehdi Ramezani, Mostafa Zandieh* Pages 40-53
    Introduction

    Health centers around the world are facing significant pressures to increase productivity. Therefore, in order to improve the quality of services and to create competitive advantages in these centers, we need to implement lean principles. The purpose of this study was to identify and prioritize the key factors affecting the implementation of lean thinking in the field of health services.

    Methods

    This research is a kind of applied-descriptive study that was conducted in 2019. The data collection procedure included a questionnaire, articles, as well as interviewing experts. The study population included 15 managers, specialists, and experts in the field of health in five medical centers in Isfahan. After reviewing the literature, 16 factors influencing the implementation of lean thinking in the field of health services were identified and the most important ones were screened using the fuzzy Delphi method. Then, using the DEMATEL technique, the internal relationships between these factors were investigated and the most important ones were identified and prioritized using the Analytic Network Process.

    Results

    The results indicated that "active leadership", "infrastructure of health centers", "staff resilience", "clear goals", "investing money and time", " staff participation", "step-by-step approach", "training", "monitoring and executing audits" and "paying attention to the concept of team" are respectively the most important factors for the successful implementation of lean thinking in health services.

    Conclusion

    In an effort to achieve success in implementing a pure system, health care organizations must strengthen leadership, provide the necessary infrastructure, and ensure adequate resource allocation. Management already needs to have clear goals in advancing projects. In addition, a step-by-step approach as an important way to improve project implementation can help to accurately understand the process of implementing pure principles.

    Keywords: Health Services, Lean Thinking, Multi-Criteria Decision-Making
  • Abdollah Naami*, Hasan Aboulghasem Gorji, Mehdi Baniasadi Pages 54-63
    Introduction

    Health tourism is a new form of marketing in the tourism industry which has been growing in recent years, health tourism is done to improve the health of people and to take them out of their place of residence.the aim if this article is presenting Health Tourism Model with emphasis on word of mouth advertising in health centers.

    Methods

    This study purpose is applied and in terms of collecting data is non-experimental and descriptive data. The researcher has attempted to identify the factors affecting the concept of health tourism by emphasizing the role of word of mouth advertising by qualitative method and using interviewing with twenty managers of Health Tourism Center, and academic experts and finaly data analyzed and presented by phenomenological approach

    Results

    The researcher then analyzes the data through open, axial, selective coding of the final results of his research into a model, with six main dimensions, including market attractiveness, strategy, service diversification, internal conditions, word of mouth advertising, health tourism, and Thirty-three sub-dimensions have been presented.

    Conclusion

    According to the results, it can be said that decision makers can collect and categorize the factors influencing health tourism concept.

    Keywords: Health Tourism Text, Grounded Theory, Word-of-Mouth Advertising, Health Centers
  • Rasool Alinejad, Mehdi Yousefi*, Hossein Ebrahimipour, Ali Taghipour, Amin Mohammadi Pages 64-75
    Introduction

    Economic constraints have made it difficult to provide health care facilities. Therefore, improving the performance management of employees in organizations is a very important issue, so this study was conducted to investigate the workload in the field of family health in health centers.

    Methods

    The present research is descriptive and cross-sectional conducted using combined methods (qualitative and quantitative). The study population included all activities of the family health unit of Savadkouh health centers. Interview and observation methods were used to identify activities and other qualitative parts, and Excel 2007 software was used to facilitate the above steps.

    Results

    The total standard time for all activities in the study scope was 2107 working units. Clientschr('39') information registration activity in the Sib system with 482 work units had the highest, and the activity of referring a mother or child with developmental problems to the doctor with 0.3 work units had the lowest workload. The total number of work units calculated for the family health unit was less than the minimum required.

    Conclusion

    The findings of our study showed that the number of employees in the family health units was more than the required number, and there was a high unemployment rate. Every organization needs indicators or models such as the model presented in this research to improve its performance level in order to reduce the waste of resources and improve the efficiency of the relevant organization.

    Keywords: Workload, Family health, health centers, the study of work, time
  • Ali Saffari Darberazi*, Pooria Malekinejad, Mehran Ziaeian, Ali Ajdari Pages 76-88
    Introduction

    Health centers must can adapt quickly to catastrophic events, such as natural and human disasters. One way to face various disasters in health centers is to increase resilience. This study tries to identify the affecting factors on hospital resilience and the relationship between them, to design a comprehensive model of hospital resilience in the face of COVID-19 disease.

    Methods

    First, the affecting factors on hospital resilience were identified using a research background study. Then, through an interpretive structural modeling (ISM) technique, a relationship model among the identified factors was obtained. The conceptual model obtained from ISM was goodness of fit by using the Smart PLS3 software. For this purpose, a questionnaire containing 33 questions was administered to 80 managers, experts, and staff of Yazd training hospitals.

    Results

    The results identified 8 general affecting factors on hospital resilience. The eight factors identified in this study were structured at 4 general levels by ISM. The initial level of the model consisted of "stability" and "communication system and information technology" factors. Also, the results of model goodness of fit confirmed the relationships formed by ISM.

    Conclusion

    The results of this study can be used by health managers for the countrychr('39')s hospitals resilience in the face of natural disasters and unforeseen accidents.

    Keywords: Hospital resilience, Interpretive Structural Modeling, Structural Equation Modeling
  • Elham Shahbahrami, Hanan Amoozad Mahdiraji*, Mahnaz Hosseinzadeh Pages 89-101
    Introduction

    Drug supply chain management is recognized as one of the main factors influencing the performance of the health sector. The aim of this study was to prioritize factors affecting sustainable drug supply chain management in pharmacies of teaching hospitals affiliated to Iran University of Medical Sciences.

    Methods

    This applied, cross-sectional study was performed by using Delphi and fuzzy Demetel methods. To identify the factors affecting the management of sustainable drug supply chain in the pharmacies in question, a questionnaire was designed based on the supply-chain operation reference model and was distributed among experts to collect their opinions. The sampling method was purposeful. In the next step, fuzzy Delphi method was used to identify the main factors and then, fuzzy Dimatel method was applied to determine and rank the Cause and Effect actors.

    Results

    According to the findings, 23 factors were identified in five dimensions(reliability,accountability, flexibility, costs and asset management). The factors consisted of 6 exogenous and 17 endogenous factors, 10 of which were Cause factors and 7 were Effect factors.

    Conclusion

    The most important factors identified in the present study were related to asset management and the highest number of factors were pertinent to accountability, indicating the poor response of the management system of the studied pharmacies. Therefore, addressing these two dimensions is more recommended in the management of pharmacies.

    Keywords: Cause, Effect Analysis, Sustainable Drug Supply Chain, SCORE Model, FUZZY Delphi, DEMATEL