فهرست مطالب

ترویج علم - سال دهم شماره 17 (پاییز و زمستان 1398)
  • سال دهم شماره 17 (پاییز و زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1399/07/10
  • تعداد عناوین: 6
|
  • اکرم قدیمی*، الهه حجازی صفحات 5-31

    نقش علم و فناوری در توسعه جوامع غیرقابل انکار است، به طوری که. امروزه شاهد حضور علم و فناوری در همه ابعاد زندگی انسان ها هستیم. علم و فناوری یکی از ابزارهای کلیدی توسعه کشورهای محسوب می شود. با توجه به اینکه  هرگونه. تغییر و دگرگونی در عرصه علمی در پرتو سیاست گذاری و خط مشی گذاری حاصل می شود. بنابراین، توجه به این مهم ضروری است. سیاست گذاران اصولی را تبیین و اعلان می دارند که به مثابه الگو و راهنما، اقدامات و فعالیت های لازم را در جامعه راهبری می کنند. سیاستگذاری از جمله مباحثی است که منشاء تحولات اساسی در زمینه های علمی و آموزشی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بوده است. ترویج علم به معنای امروزین از مباحث نوینی است که همه علوم به نوعی با آن مرتبط اند. ترویج علم پلی است میان ادبیات علمی و گفتمان مردم عادی؛ به زبان ساده، ترویج علم ابزاری است برای پیوند و برقراری ارتباط میان جامعه و جهان علم؛  مفهوم ترویج علم، تلاش برای انعکاس اندیشه های علمی به روشی است که تمام افراد بتوانند مفاهیم اساسی یک علم را درک کنند، به طور کلی فهم عامه از علم را ترویج علم می نامند. هدف این مقاله توجه دادن به اهمیت و ضرورت سیاستگذاری علم، فناوری و ترویج علم در ایران است.  در این مطالعه از روش مرور سیستماتیک استفاده شده است. مرور پیشینه نشان می دهد که با وجود اینکه در 50 سال اخیر در کشور بر موضوع سیاستگذاری علم و فناوری تاکید شده اما بین آنچه هست با آنچه باید باشد، تفاوت آشکاری وجود دارد. سیاستگذاری به عنوان چراغ راهنما می تواند مسیر آینده جوامع در عرصه های گوناگون را ترسیم کند بنابر این، سیاستگذاری علم، فناوری و ترویج علم می تواند نقشه راه کشورها در حوزه ارتباط علم و جامعه را ترسیم و ملزومات لازم دستیابی کشورها به توسعه پایدار را فراهم سازد.

    کلیدواژگان: علم، فناوری، ترویج علم، سیاستگذاری، برنامه ریزی کلان، توسعه علمی
  • فاطمه زندیان*، لیلا جباری، حسن منطق صفحات 33-47

    امروز سازمان ها دریافته اند که هیچ سرمایه ای به اندازه دانش نمی تواند آن ها را در دنیای رقابتی مطلوب قرار دهد.بنابراین بیش از هر عامل دیگری کارکنان سازمان به عنوان صاحبان دانش و مهم ترین سرمایه های سازمان مورد توجه قرار گرفته اند و مدیریت دانش به عنوان ابزاری که می تواند دانش موجود را گردآوری و نظم و پویایی بخشند و در کل سازمان اشاعه دهد، اهمیت یافته است؛ اما آنچه مهم است، تاثیرگذاری و تاثیرپذیری میان ابعاد دیگر و مدیریت دانش است. یکی از ابعاد مطرح شده در متون سیبرنتیک است. در این مقاله علاوه بر معرفی و تعریف سیبرنتیک و ویژگی های آن و کاربرد آن در سازمان ها، به دنبال کاربرد سیبرنتیک در مدیریت دانش هستیم. این مقاله پس از مروری بر مفاهیم مدیریت دانش، سیبرنتیک و ابعاد هر یک از آن ها به کاربردهای علم سیبرنتیک در مدیریت دانش سازمان ها می پردازد.

    کلیدواژگان: سیبرنتیک، مدیریت دانش، آنتروپی، ارتباط، کنترل، بازخورد
  • ناهید شیخان*، فیروز بختیاری نژاد صفحات 49-83

    کشور ایران که دارای تمدنی کهن و قدیمی است و در قرون گذشته سرآمد تولید و عرضه علم در دنیا بوده ولی در حال حاضر فقط حدود یک درصد از علم جهانی را تولید می کند و در مقایسه با سایر کشورها در جایگاه رتبه دوازدهم تولید علم و هشتاد و نهم توسعه فناوری قرار دارد. تغییر و بهبود این موقعیت جهت اقتدار ملی کشور ضروری است و باید برنامه مدون و راهکاری عملی برای توسعه علمی کشور بویژه در زمینه علوم فنی و مهندسی داشته باشیم. تولیدکنندگان علم در ایران عمدتا دانشجویان دکتری هستند که با انجام تحقیقات توسعه ای عرضه محور به این مهم اقدام می نماید. با توجه به اینکه تعداد این دانشجویان در سالهای اخیر رشد چشمگیری یافته ولی کیفیت تولید علم تنزل یافته است و از طرف دیگر هزینه های هنگفت تحصیلی و تحقیق و پژوهش بدون هدایت، برنامه ریزی، هماهنگی و نظارت در انجام پژوهش ها کارایی مناسب را ندارند. در این مقاله ابتدا انواع تحقیقات و مجریان آنها در رشته های فنی و مهندسی شناسایی و معرفی می گردند. سپس وضعیت تولید علم و تولیدکنندگان علم در ایران بررسی شده و به ضرورت ساماندهی تولید علم در ایران پرداخته می شود.بعدحامیان مالی تحقیقات برای تولید علم و توسعه فناوری به همراه میزان اعتبارات مالی منظور شده در پنج کشور توسعه یافته بررسی و شناسایی شده و با مطالعات تطبیقی و بررسی عملکرد نهادهای بالا دستی سیاست گذار تولیدعلم و توسعه فناوری همچون کمیته نقشه جامع علم و فناوری در شورای عالی انقلاب فرهنگی و حامیان مالی موجود تولید علم در کشور چون وزارت علوم تحقیقات و فناوری و حامیان توسعه فناوری همچون معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری حامیان موثر تر مالی در ایران بررسی، تعیین و پیشنهاد خواهد شد

    کلیدواژگان: تولید علم، توسعه فناوری، حامیان مالی از تحقیقات، علوم مهندسی عرضه محور، فناوری تقاضا محور
  • وحید احسانی، سید محمدباقر نجفی* صفحات 85-114

    هدف مطالعه، شناسایی و معرفی «نقطه آغازین» چرخش نظام آموزش و پژوهش کشور از مسیر تاریخی نامطلوب (تقلید سطحی و نفت بنیان از نوآوری های جهان مدرن) به مسیر مطلوب (توسعه دانش بنیان) است. نظر به ابهامات و پیچیدگی های نظری «چیستی نقطه شروع اصلاح فرد یا جامعه ای که در یک مسیر تاریخی نامطلوب قرار گرفته است»، با استفاده از مطالعات کتابخانه ای، به بررسی دیدگاه صاحب نظران عرصه های موفقیت، عرفان اسلامی و توسعه در مورد نقطه آغازین تبدیل شدن یک فرد یا جامعه ناموفق، گمراه و عقب مانده به یک فرد یا جامعه موفق، متعالی و توسعه یافته پرداخته شد. برخی صاحب نظران شناخته شده حیطه های موفقیت، عرفان اسلامی و توسعه به طور مشخص به این مهم پرداخته و نقطه آغازین متحول شدن یک فرد یا جامعه ناموفق و عقب مانده به یک فرد یا جامعه موفق و توسعه یافته را به ترتیب با استفاده از مفاهیم «نوشیدن داروی تلخ»، «توبه یا یقظه» و «تغییر در روش فکر کردن» معرفی کرده اند که همگی آن ها را می توان توضیح یک تحول واحد از زوایای مختلف دانست: «پذیرش مسیولیت خود در رسیدن به وضع نامطلوب موجود». در آثار بسیاری از اندیشمندان دیگر نیز مطالبی وجود دارد که با این مفهوم همخوانی دارد. مطابق یافته ها، نظام آموزش و پژوهش کشور به منظور چرخش از مسیر تاریخی ناکارآمد و نفت بنیان به مسیر دانش بنیان باید در گام اول، داروی تلخ را بنوشد، یعنی اولا، باید وخامت اوضاع خود را قبول کند و ثانیا، مسیولیت خود در رسیدن به نقطه نامطلوب کنونی را بپذیرد. فقط «نوشیدن این داروی تلخ» است که می تواند آمادگی خروج از چرخه مزمن «تقلید کورکورانه و ناکارآمد از نوآوری های جهان مدرن» را در ما ایجاد کند. در غیر این صورت، چنانچه پیش از نوشیدن داروی تلخ مذکور به هر نوع اقدامات اصلاحی بپردازیم، باز هم «به گرد خویش می گردیم و همان جا که بوده ایم می مانیم و چیزی که افزون می شود خستگی و ملال و افسردگی است».

    کلیدواژگان: ناکارآمدی آموزش عالی، توسعه دانش بنیان، وابستگی به مسیر تاریخی، مسیر تاریخی نفت بنیان، سیاست گذاری علم و فناوری
  • نگین خاتونی، مهدی کلاهی* صفحات 115-140
    مقاله حاضر به تشریح چیستی، چگونگی و اهمیت موسیقی طبیعت می‏پردازد و رابطه آنرا با چگونگی حالات و مشخصات فرهنگی، اجتماعی و سلامتی انسان ترسیم می‏نماید. این پژوهش به کنکاش رابطه موسیقی طبیعت با محیط‏زیست، جانداران (موجودات زنده)، فرهنگ، آرامش انسان، کودکان، معماری و انواع لوازم موسیقی می‏پردازد. اگر این واژه‏ها را کنار هم قرار دهیم، انسجام در آنها صوتی ایجاد می کند که مفهومش تداعی احساسی خوش رنگ، از موسیقی و طبیعت است. این مقاله با بررسی مطالعات و برخی از چالش‏های دنیای مدرن که انسان امروزی با آن درگیر است، بیان می‏دارد که بعد فردی و اجتماعی انسان می‏تواند در کنار هم، به گونه‏ای موسیقی طبیعت را دریافت کند که گویی نقشی رنگین از احساسات، بر گستره فرشی از دامان سبز طبیعت دارد. از طرف دیگر، اساس گرایش به سمت موسیقی طبیعت جهت رشد حواس مغزی، تقویت انسجام و انعطاف برای سازگاری، ایجاد تفاهم، و همچنین بهینه‏سازی اوقات فرح‏بخش و نشاط‏انگیز است که به سلامت و تجدید نیرو کمک کرده، بر قوت درک و دقت افزوده، و باعث تلطیف روح و ایجاد حس لذت‏بخش خواهد شد. با این وجود، برای ایجاد چنین پیوند محکمی، نیاز به نوعی خودشناسی و احساسی سرشار از حس آرامش برانگیخته از دل طبیعت است. در واقع، لازمه این گردهمایی، درک و پذیرش موسیقی است که ساخته و پرداخته خود طبیعت باشد. یافته‏های این مقاله کمک می‏کند که به آرامش طبیعت پی‏ببریم و برای کاهش تعارضات اجتماعی، شنیدن، حس کردن و لمس موسیقی طبیعت را نسخه‏‏پیچی می‏کند، زیرا زندگی بدون موسیقی طبیعت، اشتباه تکرارشونده‏ای بیش نیست.
    کلیدواژگان: تعارضات اجتماعی، لوازم موسیقی، معماری، حیات‏وحش، آرامش اجتماعی
  • هومن شبابی*، احمد جعفری صمیمی، فاطمه رضایی دونچالی صفحات 141-167

    تنوع فرهنگی، عمری به درازای پیدایش آگاهی در انسان دارد. فرهنگ قبل از انسان وجود نداشته و پدیده ای است که بشر بر طبیعت افزوده و حاصل خلاقیت انسان و محصول تعامل انسان با طبیعت و فناوری است. آگاهی به وجود فرهنگ، پدیده ای است که با پپدایش ضرورت نگاه عینی انسان به فرهنگ شکل گرفت. پیش از آن، فرهنگ پدیده ای بود درونی که فرد قادر نبود خود را از آن جدا سازد و از فاصله بدان بنگرد. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی تنوع فرهنگی بر پیچیدگی اقتصادی و پیچیدگی صادرات می باشد. روش پژوهش حاضر بر اساس اهداف از نوع کاربردی و بر اساس نحوه گردآوری داده ها کتابخانه ای، و پژوهش از نوع علمی- مروری می باشد. نتایج نشان دادند که تنوع فرهنگی می تواند بر میزان پیچیدگی صادرات اثر بگذارد. به عبارتی دیگر، تنوع فرهنگی به افزایش تعداد کارآفرینان درگیر در فرآیند کشف هزینه کمک می کند که چشم اندازهای نوآوری را افزایش دهند و از این طریق فناوری اقتصاد را به سمت جلو و افزایش پیچیدگی صادرات را نیز افزایش می دهد. علاوه بر این، تنوع فرهنگی همچنین می تواند میزان رشد صادرات را از طریق بهبود توانایی اقتصادی در جهت نزدیک شدن به مرز فناوری آن افزایش دهد.

    کلیدواژگان: تنوع فرهنگی، پیچیدگی صادرات، پیچیدگی اقتصادی
|
  • Elahe Hejazi, Akram gadimi* Pages 5-31

    The role of science and technology in societies development is undeniable and nowadays the presence of theses two important concept can be seen in all aspects of human life. Science and technology are one of the key tools for developing countries. As any scientific development and progress is achieved in the light of policy-making. any, it is necessary to note that policymakers explain and announce the principles that conduct the necessary . actions and activities in the society as a model and guideance Indeed, policy-making as an important topic has been the source of fundamental alteration in the scientific, educational, cultural, social, economic and political fields. The popularization of science in its modern sense is one of the new topics which all sciences are somehow related to it. The popularization of science is a bridge between scientific literature and people ordinary talk. In simple way, the popularization of science is a tool for linking and communicating between society and the world of science. The concept of promoting science is an attempt to reflect the scientific ideas in comprehensible form for better understanding of science’s basic concepts by all people. Generally, public understanding of science is called the . promotion of science The purpose of this article is attention to the importance and necessity of science policy, technology and science popularization in Iran. In this study, a systematic review method has been used. Literature review shows despite of the emphasis on science and technology policy over the past fifty years in our country, there is a clear difference between what is and what should be. Science and technology policy-making, and science popularization can outline countries' roadmaps for the relationship between science and society, and provide the necessary requirements for countries to achieve sustainable . development

    Keywords: Science, Technology, Science popularization, Policy Making, .Macro Planning, Scientific Development
  • Fatemeh Zandian*, Leila Jabbari, Hassan Mantegh Pages 33-47

    Today, organizations have realized that no amount of knowledge capital can put them in a desirable competitive world. Therefore, more than any other factor, the employees of the organization are considered as the owners of knowledge and the most important assets of the organization, and knowledge management as a tool that can gather and organize existing knowledge and dynamics and spread it throughout the organization is important. But what is important is the impact on other dimensions of knowledge management. One of the dimensions mentioned in the cybernetic texts. In this article, in addition to introducing and defining cybernetics and its features and its application in organizations, we seek to use cybernetics in knowledge management. This article, after reviewing the concepts of knowledge management, cybernetics and each of its dimensions, addresses the applications of cybernetics in knowledge management of organizations.

    Keywords: Cybernetics, Knowledge Management, Entropy, communication, Control, feedback. Introduction
  • Nahid Sheikhan *, Firooz Bakhtiari Nejad Pages 49-83

    Iran, which has an old and ancient civilization, has been leading the world in producing and supplying science in the past century, but currently produces only about one percent of world science, and in comparison with other countries it is ranked twelfth in science production and eighty ninth in technology development. It is necessary to change and improve this position for the national authority of the country, and we need to have a compiled plan and practical solution for the country's scientific development, especially in the field of engineering and technical sciences. . Given the fact that the number of these students has dramatically grown in recent years but the quality of science production has declined, and on the other hand, high educational costs and investigation without guidance, planning, coordination and supervision in conducting research are not effective. In this article, first, the types of research and their executives are identified and introduced in the fields of technical and engineering. Then, in Iran, the status of production of science and science producers is investigated and the necessity of organizing the production of science is discussed. The financial sponsor of the research for the production of science and technology development, along with the amount of financial credits intended for the five developed countries, have been studied and identified and compared with comparative studies and the performance of high-level policy-makers of science education and technology development such as the Comprehensive Science and Technology Map in Supreme Council of the Cultural Revolution ,the existing financial supporters of science production in the country as the Ministry of Science and Technology and Technology production Supporters such as the Vice President of Science and Technology of the Presidential Administration the most effective financial supporters in Iran will be selected, determined and proposed.

    Keywords: Science production, Technology Development, financial sponsor of research, supply-driven engineering science, demand-driven technology
  • Vahid Ehsani, Seyed MohammadBagher Najafi * Pages 85-114

    The purpose of this study is to identify and introduce the "starting point" of shifting the country's education and research system from the "oil-based" to the "knowledge-based" path. Given the ambiguities and complexities of "nature of starting point of correction process" for an individual or a society that has gone down in an undesirable historical path, using library studies, the views of experts in the fields of success, Islamic mysticism and development about the starting point of becoming an unsuccessful, perverse, and undeveloped, individual or community into a successful, transcendent and developed individual or community were examined. Experts in the fields of success, Islamic mysticism and development explain the starting point of the transformation process of an unsuccessful, perverse, or undeveloped, individual or community as "drinking the bitter drug", "repentance or vigilantism", and "changing ways of thinking", respectively that can be described as an identical phenomenon from different points of view: "confessing it self's responsibility for achieving the undesirable status quo". Many other scientists have mentioned the same concept. Therefore, in order to correct the intended oil-based path, Iran science and research system in the first step should "drink the bitter drug" that's mean it should admit the deterioration of the situation and accept its responsibility for achieving current situation; otherwise, any other action would be as continuing the inefficient historical path.

    Keywords: Higher education inefficiency, knowledge-based development, historical path dependence, historical oil-based path, science, technology policymaking
  • Negin Khatooni, Mahdi KOLAHI * Pages 115-140
    The article describes what and how nature music is, why it is important, and how it is related to human cultural, social, and health conditions. The research explores the relationship between nature music with the environment, creatures (living things), culture, human comfort, children, architecture, and a variety of musical instruments. If these words were going to put together, the coherence in them creates a sound that means a colorful emotional association with nature and music. The paper states that the individual and social dimensions of man can, together, receive the music of nature as if it had a colorful role of emotion, on the carpet of the green lap of nature, by examining the studies and some of the challenges of the modern world that human beings are dealing with. On the other hand, the basis of the tendency towards the music of nature is to develop the brain’s senses, strengthen cohesion and flexibility for adaptation, build understanding, as well as optimize the refreshing and joyful times that contribute to health and rejuvenation, increase understanding and accuracy, soften the soul, and create a pleasant feeling. To create such a strong bond, however, one needs a kind of self-awareness and an emotion full of a sense of peace evoked by nature. This gathering requires understanding and accepting the music that is made and dealt with by nature itself. The findings of the article help us to understand the nature of nature and its tranquility. It also prescript listening, feeling, and touching nature music to reduce social conflicts because living without nature music is nothing more than a repetitive mistake.
    Keywords: Social Conflict, Music equipment, Architecture, Wildlife, Human Tranquility
  • Hooman Shababi *, Ahmad Jafari Samimi, Fatemeh Rezayee Doonehchali Pages 141-167

    Cultural diversity has a long life in the emergence of human consciousness. Culture did not exist before man, and it is a phenomenon that humanity has added to nature and is the product of human creativity and the product of human interaction with nature and technology. Awareness of the existence of culture is a phenomenon shaped by the emergence of the need for an objective human perspective on culture. Before that, culture was an internal phenomenon that one could not isolate and see from a distance. The purpose of this study is to investigate cultural diversity on economic complexity and export complexity. The present research is based on the goals of the applied type and on the basis of archival data collection, and in terms of research design, is a descriptive method that is in the field of analytical research. The results showed that cultural diversity can affect the degree of export complexity. Cultural diversity helps to increase the number of entrepreneurs involved in the cost discovery process, enhancing the prospects for innovation, thereby enhancing technology for the economy and increasing export complexity. In addition, cultural diversity can also boost export growth through improved economic ability to move closer to its technology frontier.

    Keywords: Cultural diversity, Export Complexity, Economic Complexity