فهرست مطالب

مددکاری اجتماعی - پیاپی 17 (پاییز 1397)
  • پیاپی 17 (پاییز 1397)
  • تاریخ انتشار: 1399/09/06
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مریم داودی*، فریبرز درتاج، حسن اسدزاده، علی دلاور صفحات 1-27

    فرزند پروری یکی از موضوعاتی است که موردعلاقه صاحب نظران رشته های مختلف ازجمله روانشناسی و مددکاری اجتماعی قرار گرفته است. مقاله حاضر به بررسی ویژگی های فرزند پروری در آیینه خرده فرهنگ غربت در شهر تهران می پردازد. پیش فرض نظری این است که ویژگی های فرزند پروری تحت تاثیر فرهنگ است. روش پژوهش، قوم نگاری می باشد. داده های پژوهش از طریق تکنیک های مصاحبه های نیمه ساخت یافته و مشاهده مشارکتی گردآوری شده و با استفاده از تحلیل مضمونی مورد تحلیل قرار گرفته است. جامعه مشارکت کننده خانواده های غربت شهر تهران در منطقه 12 می باشند، بخشی از داده ها از طریق کارشناسان احصا شده است. بر اساس یافته های پژوهش، غربت های شهر تهران به دلیل ویژگی های فرهنگی خود، دارای ویژگی های فرزند پروی خاص هستند که می توان به مواردی چون سهل گیری و غفلت، سخت گیری مبتنی بر استبداد مردانه، دل بستگی ناایمن، بی اعتنایی به نیازهای واقعی کودکان، کودکی و مسئله ازدواج زودهنگام، بی توجهی به الگوهای ارتباطی و اجتماعی، بی توجهی به آموزش های رسمی اشاره کرد. بر این اساس، تدوین بسته های آموزشی خود محافظتی و طراحی مدل های مداخلاتی فرزند پروری و رابطه والد-کودک بر اساس فرهنگ متمایز غربت ها می تواند به والدین در انتخاب سبک مناسب کم مخاطره برای فرزند پروری و کاهش آسیب های روانی-اجتماعی ناشی از آن کمک کند.

    کلیدواژگان: غربت ها، دانش آموزان، فرزند پروری، خرده فرهنگ، تهران
  • اسماعیل عالی زاد، نیلوفر باغبان مشیری * صفحات 29-55

    زمین لرزه، تنها در کتب علمی است که به شیوه ای عینی فهمیده می شود، درحالی که در جامعه انسانی در زمینه ای اجتماعی معنا می یابد و در ادامه تجربیات تاریخی درک می شود. زمین لرزه سرپل ذهاب در زیست روزمره ساکنانش انقطاع نفس گیری ایجاد می کند و بااین حال در ادامه جریانی قرار می گیرد که قدمتی به طول تاریخ دارد. با حضور در محل و انجام مصاحبه های عمیق با روایان فاجعه مشخص شد که تاریخ اجتماعی منطقه (همزیستی مذاهب گوناگون، تجربه جنگ، اسارت، بمباران شیمیایی، کشتارهای داخلی، نسل کشی، فقر، کولبری، اعدام و سوابق مبارزات سیاسی) در فهم فاجعه طبیعی نقش آفرینی می کند. تجربه زمین لرزه در هویت فردی و جمعی بازماندگان ادغام می شود و با دیگر المان های حافظه جمعی آنان رابطه برقرار می کند. نظام معرفتی، تجربه زمین لرزه را در خود سامان می دهد و با تحلیل رنج های جمعی، کنشگری در برابر آن را رقم می زند. نتیجه بررسی نشان می دهد که هراس مشترک مرزنشینان ترس از خیانت، فراموش شدن و نادیده گرفته شدن است. عامل فاجعه، انسانی فهمیده می شود و احساس تعلق به مکان کاهش می یابد. به همین جهت پرورش بستری برای خلق روایات و هویت های جمعی، شنیده شدن آن ها، شناخته شدن آنان توسط یکدیگر و برقراری رابطه معنادار میان آن ها به نظر امری حیاتی می رسد.

    کلیدواژگان: زمین لرزه سرپل ذهاب، برساخت اجتماعی، هویت مکانی، ترومای جمعی
  • بهار فلاح، شهره قربان شیرودی*، محمدرضا زربخش بحری صفحات 57-108

    هدف این پژوهش بررسی تجربه عوامل پایداری در ترک در تجربه معتادان بهبودیافته از عدم بازگشت به مصرف مواد بود. چارچوب نظری این پژوهش مدل مراحل تغییر و چارچوب انگیزشی این نظریه بود. این پژوهش با روش کیفی پدیدارشناسی توصیفی و با روش نمونه گیری هدفمند انجام شده است. جمع آوری داده ها از طریق مصاحبه عمیق با مشارکت کنندگان تا رسیدن داده ها به اشباع ادامه یافت. تحلیل داده ها به 3 مضمون اصلی و 14 زیرمضمون فرعی منجر گردید که شامل: مضمون اول عوامل شروع کننده با درون مایه های فرعی تجربه خستگی جسمی و روحی، ادراک رسیدن به آخر خط، ادراک تهدید مصرف مواد و روشن شدن اراده منفی بود. مضمون دوم عوامل یاری دهنده با درون مایه های فرعی حمایت اجتماعی و ثبات اقتصادی، حمایت و پذیرش خانواده، بهره گیری از منابع کمکی و برقراری روابط رضایت بخش بود و مضمون سوم نیز عوامل اساسی با درون مایه های فرعی شرکت و مداومت در برنامه گروه همنوعان، کنترل وسوسه و ترس از بازگشت، گرایش به سمت معنویت، معنا جویی، رشد خودشناسی و درون نگری و تمایز گذاری میان ترک اصل و ترک غیر اصیل بود. یافته های این پژوهش ادبیات گذشته درزمینه ترک موثر اعتیاد و پیشگیری از بازگشت آن را گسترش می دهد.

    کلیدواژگان: عوامل پایداری در ترک، بازگشت به مصرف، اعتیاد، پدیدارشناسی
  • جعفر هزارجریبی*، مسعود عالمی نیسی، علی اکبر تاج مزینانی، جواد فعلی صفحات 111-150

    یکی از مسایل مهمی که خانواده های تهرانی با آن مواجه هستند، حمایت از سالمندان می باشد. تغییرات جمعیتی، خانوادگی، اقتصادی و فرهنگی در آینده به آن ابعاد پیچیده تری می بخشد. در این تحقیق ما درصدد ارایه راهبردهای برای حمایت از سالمندان و خانواده های آنها هستیم. روش این تحقیق تلفیقی می باشد. در بخش اول کار از طریق مرور سیستماتیک تحقیقات سالمندی و پیش بینی های آماری، سناریوهای حمایت از سالمندی استخراج گردیده و در بخش دوم برای ارایه راهبردها بر اساس هر سناریو از مدل تحلیل swot استفاده شده است. نتایج تحقیق: پیشران های موثر بر حمایت خانوادگی از سالمندی؛ «وضعیت فرهنگی- اجتماعی» و «منابع در اختیار» می باشد. از ترکیب این دو پیشران، چهار سناریو ممکن برای حمایت از سالمندان خانواده محور در افق 1430 استخراج گردید. راهبردهای استخراج شده برای این چهار سناریو در سه زمینه اصلی مطرح شد؛ راهبردهای حمایت از مراقبان، راهبردهای حمایت از سالمندان، راهبردهای تامین هزینه های سالمندی. در کنار این سه زمینه، راهبردهای حمایت از نقش سازمان های مردم نهاد و سیستم یکپارچه اطلاعات سالمندی مطرح گردیده است.

    کلیدواژگان: سالمندان، مراقبان، سناریوها، راهبردها، افق 1430 تهران
  • فاطمه سیفعلی ئی، سهراب مروتی، سید محمدرضا حسینی نیا * صفحات 151-190

    این پژوهش باهدف شناخت ابعاد مختلف تعارض در تعاملات اجتماعی و ارایه راهبردهای افزایش توانایی مدیریت آن با بهره مندی از آیات قرآن به عنوان کتاب هدایتگر انسان، به روش تحلیل محتوا و با استناد به آیات قرآن نگاشته شده است. تبیین مرحله به مرحله تعارض در آیات قرآن، تبیین قرآنی سبک های مدیریت تعارض و ارایه راهبردهای قرآنی برای حل تعارضات ارتباطی از دستاوردهای پژوهش حاضر است. نتیجه آنکه قرآن کریم مسئله تعارض در روابط را پذیرفته و آن را نتیجه طبیعی و اجتناب ناپذیر تفاوت های ذاتی انسان ها می داند. در آیات قران چهار نوع تعارض موردتوجه قرار گرفته است و سبک های پنجگانه مدیریت تعارض به خوبی قابل شناسایی است. قرآن برای افزایش توانایی دفع و کنترل آن که در بعد فردی مطرح می شود: حقیقت جویی و حقیقت خواهی، خودآگاهی، خوددرمانبخشی و عقل گرایی و برای رفع و حل تعارض ها که به بعد میان فردی مسئله توجه دارند مواردی منجمله: مذاکره، میانجی گری، و داوری را پیشنهاد نموده است. بکارگیری صحیح این راهبردها می تواند تعارض را از حالت یک رویداد مخرب و آسیب زا به حالت فرصتی برای بهره مندی از نظرات و تفاوت های بین فردی تبدیل نماید.

    کلیدواژگان: مدیریت تعارض، راهبرد حل تعارض، روابط میان فردی، قرآن کریم
  • ابراهیم احمدی * صفحات 191-213

    بیشتر روان شناسان، خوشبختی را زیاد بودن هیجان های خوشایند و کم بودن هیجان های ناخوشایند می دانند، اما به باور ارسطو، انسان ها زمانی خوشبخت هستند که هیجان هایی را داشته باشند که می خواهند داشته باشند، حتی اگر آن هیجان ها ناخوشایند باشند. پژوهش کنونی باهدف بررسی این نظریه ارسطو، به آزمون این فرضیه پرداخت که ناهمخوانی هیجان هایی که فرد دارد و هیجان هایی که می خواهد داشته باشد، با افسردگی رابطه مثبت و با بهزیستی رابطه منفی دارد. در یک طرح همبستگی، فراخوان شرکت در پژوهش به سی هزار مشترک همراه اول و ایرانسل شهر تهران پیامک شد و 1410 نفر (564 مرد) با میانگین سنی 26 سال در پژوهش شرکت کردند. ابزار پژوهش، یک پرسشنامه ساخته پژوهشگر برای اندازه گیری هیجان های خواسته و داشته، مقیاس افسردگی مرکز پژوهش های همه گیرشناختی و مقیاس رضایت از زندگی بود. تحلیل های همبستگی و رگرسیون نشان دادند که ناهمخوانی مطلق هیجان های خواسته و داشته (که نشان می داد هر آزمودنی تا چه اندازه هیجان های دلخواه خود را تجربه کرده است)، حتی در آزمودنی هایی که هیجان های خوشایند را بیشتر و هیجان های ناخوشایند را کمتر از آنچه می خواستند تجربه کردند و حتی پس از کنترل آماری هیجان های تجربه شده، توانست افسردگی بیشتر و بهزیستی کمتر را پیش بینی کند. پس خوشبختی فقط هیجان های خوشایند نیست، بلکه هر هیجانی، اگر دلخواه ما باشد می تواند به خوشبختی ما کمک کند.

    کلیدواژگان: خوشبختی، هیجان، افسردگی، بهزیستی، فرهنگ
|
  • Maryam Davoodi*, Fariborz Dortaj, Hasan Asadzadeh, Ali Delavar Pages 1-27

    Parenting is one of the topics of interest in various sciences’ scholars such as psychologists, social workers, etc.The present article examined the characteristics of parenting in the subculture of Ghorbat in Tehran.The theoretical premise is that the characteristics of parenting are influenced by culture and subculture.The research method is ethnography, and research data were collected through semi-structured interview techniques and participatory observation. participants are the Ghorbat families living in Tehran's 12th district.According to the research findings, Tehran's Ghorbats have special parenting characteristics due to their subcultural characteristics as simplification and neglect, strictness based on male despotism,insecure attachment, ignoring the real needs of children,disregard for social and communication patterns and disregard for formal education.Developing self-care training packages and designing parenting models and the parent-child relationship-based on the distinct culture of Ghorbatsin Tehran can help parents to choose the low-risk style of parenting for child.

    Keywords: Ghorbats, students, Parenting, Subculture, Tehran
  • Niloufar Baghban Moshiri* Pages 29-55

    While earthquake is described objectively in scientific texts, it gets its meaning from a social context, and is understood in continuity of historical experience among people. Sarpol-e-Zahab earthquake interrupts everyday life of its habitats, and at the same time carries on a historical path. In-depth interviews with narrators of the disaster indicate that social history of the place (existence of different religions, war, enslavement, chemical bombing, civil wars, genocide, poverty, porterage (Koolbari), executions and political struggles) plays an important role in understanding a natural disaster. Experiencing an earthquake is integrated in individual and collective identities, and connects to other elements of collective memories. Epistemic system organizes the experience of this earthquake and determines the agency toward it. The results show that the common concern of the narrators includes fear of betrayal, marginalization and being forgotten. They perceive the disaster to be humanistic and their attachment to the place is reduced. Therefore it seems vital to prepare necessary requirements for creating collective identities and collective narratives and to help them to be heard and recognized by each other and to establish meaningful relationship between themselves.

    Keywords: Sarpol-e-Zahab Earthquake, Social Construction, Spatial identity, Collective Traumas
  • Bahar Falah, Shohreh Ghorbanshiroudi*, Mohammadreza Zarbakhsh Pages 57-108

    This study aimed at investigating the lived experiences of stability factors in the addiction quitting. This study used a descriptive phenomenological research approach to collect and analyze data. 12 participants who had already experienced for more than 6 years addiction quitting were selected using purposive sampling method. The participants attended in-depth interviews until data saturation occurred. Data analysis revealed 3 themes and 14 subthemes for the phenomenon, including starting and launching factors of persistence in addiction quitting with sub-themes: physical and mental tiredness, perception of the end of the line, perception of the threat of substance abuse and turn on negative will. The theme of helper and mediators factors of persistence in addiction quitting with sub-themes: social protection and economic stability, family support and acceptance, utilization of other auxiliary resources, and satisfying relationships. The theme of basic and persistent factors of persistence in addiction quitting with sub-themes were: participation and continuity in the group of allies of NA, control of craving and fear of return, a tendency towards spirituality, meaning, the growth of self-knowledge and introspection, and the distinction between the genuine abandonment and the non-genuine addiction quitting. The findings of this research expounded the past literature on the effective treatment of addiction and relapse preventing.

    Keywords: Stability Factors of Quitting, Addiction, relapse, Phenomenology
  • Jafar Hezajaribi*, Masod Alaminesi, Aliakbar Tajmazenani, Javad Feli Pages 111-150

    One of the important issues facing Tehrani families is the protection of the elderly. Future demographic, family, economic, and cultural changes will add to those more complex dimensions. In this study, we seek to provide strategies to support the elderly and their families.The method of this research is a combination. In the first part of the work, through the systematic review of the aging research and statistical forecasts, the aging support scenarios are extracted and in the second part the SWOT analysis model is used to provide strategies based on each scenario. Proponents of family support for aging are "socio-cultural status" and "resources at their disposal". From the combination of these two proponents, four possible scenarios are extracted. The strategies extracted for these four scenarios were outlined in three main areas; Caregiver Support Strategies, Elderly Support Strategies, Aging Costing Strategies. Alongside these three areas, strategies have been put forward to support the role of NGOs and the integrated information system of aging.

    Keywords: Elderly, Caregivers, Scenarios, Strategies, 1430 Tehran Horizon
  • Fatemeh Seyfaliei, Sohrab Morovati, Seyed Mohamadreza Hoseyninia* Pages 151-190

    This research was written with the aim of recognizing different dimensions of conflict in social interactions and presenting strategies to increase its management ability by using Quranic verses as a guidebook for human beings. Content analysis method was used. Step-by-step explanation of conflict in Quranic verses, Quranic explanation of conflict management styles, and presentation of Quranic strategies for resolving communication conflicts are one of the achievements of the present study. The conclusion is that the Holy Quran accepts the issue of conflict in relationships and considers it as a natural and inevitable result of the inherent differences of human. In the verses of the Quran, four types of conflict have been considered. And the five styles of conflict management are well identifiable. The results showed that the Holy Quran increases the ability to repel and control it, which is presented in the individual dimension: truth-seeking and truthfulness, self-awareness, self-healing, and rationalism; moreover, to resolve conflicts by focusing on the interpersonal dimension of the issue; therefore, the strategies used in Quran are: negotiation, mediation, and arbitration. Proper use of these strategies can transform conflict from a destructive and harmful event to an opportunity to benefit from interpersonal opinions and differences.

    Keywords: conflict management, Conflict Resolution Strategy, interpersonal relationships, Holy Quran
  • Ebrahem Ahmadi* Pages 191-213

    Most psychologists believe that happiness is to have too much of pleasant emotions and too less of unpleasant ones, but according to Aristotle, humans are happy if they have the emotions that they want to have, even if those emotions are unpleasant. With the purpose of examining this theory of Aristotle, the present study tested the hypothesis that the discrepancy between the emotions that an individual has and the emotions that he wants to have, has a positive correlation with depression and a negative correlation with well-being. In a correlational design, a call for participation in this study was sent to 30,000 subscribers of the Hamrahe Avval and Irancell in Tehran, and 1410 (564 men) people with an average age of 26 years old participated in the study. The research tools were a researcher-made questionnaire for measuring desired and experienced emotions, the Center of Epidemiological Studies Depression Scale, and the Satisfaction with Life Scale. Correlation and regression analyses showed that the absolute discrepancy between desired and experienced emotions (which showed that how much each participant has experienced his/her desired emotions) can predict more depression and less well-being, even in participants that experienced more pleasant and less unpleasant emotions than they desired, and even after statistically controlling experienced emotions. Therefore, happiness is not just the pleasant emotions, but any emotion, if desired, can increase our happiness.

    Keywords: Happiness, emotion, Depression, well-being, Culture