فهرست مطالب

  • پیاپی 9 (پاییز و زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/08/30
  • تعداد عناوین: 6
|
  • احد پرنا*، نسرین حسن زاده صفحات 13-29

    از جمله مباحث مهم زبان‌شناسی در زمینه معناشناسی، بحث «چندمعنایی» است؛ به این معنا که یک لفظ در جملات گوناگون معانی متعددی دارد که در زمینه تفسیر و معنای دقیق آیات قرآن و مباحث علوم قرآنی بسیار حایز اهمیت بوده و مفسران و علمای قرآنی به آن اهتمام داشته و دارند. نوشتار حاضر پس از بیان تعریف چندمعنایی به شیوه تحلیلی با تلفیق عقل و نقل ادله مخالفان را مورد تحلیل قرار داده و با استناد به آیات قرآن و روایات، نظریه موافقان را تایید کرده و دریافته است که آیات قرآن کریم، روایات معصومان(ع)، دلایل ادبی، تمایز کلام الاهی و بشری، نظریه منطقه فعال کلمات، زبان ترکیبی و جاودانگی قرآن از جمله دلایل اثبات چندمعنایی در قرآن کریم است.

    کلیدواژگان: قرآن، چندمعنایی، موافقان، مخالفان
  • سید حسین حسینی کارنامی* صفحات 31-58

    مازندران در طول تاریخ، مهد عالمان در عرصه‌های مختلف علمی از جمله در گستره معارف قرآن کریم بوده است. از میان عالمان طبرستان، عده‌ای به تفسیر قرآن همت گمارده و مردم را با فرهنگ قرآن آشنا کرده و مایه عظمت و شهرت دینی این سرزمین شدند. مع الوصف زندگی بسیاری از آنان بازگو نشد و آثار آنان مخطوط ماند. برخی از آثار مطبوع هم در دسترس نیست. از این‌رو، تحلیل محتوای آثار و به دست آوردن روش کار تفسیری آنان امری لازم و ضروری است. لکن برای یافتن این آثار و اطمینان از سرنوشت نسخ خطی و نسخ مطبوع احتمالی، لازم است که شخصیت‌های متنفذ و محققانی که برای آنان امکان مراجعه به مخازن نسخ خطی جهان اسلام میسور است، بدان همت نموده و زمینه احیا و طبع آن را فراهم سازند. بی‌شک گام اول در راستای اطمینان از سرنوشت آن آثار، بررسی منابع مکتوب تراجم است که این پژوهش به دنبال آن است. پژوهش حاضر بر اساس روش تحلیلی - اسنادی و با مراجعه به کتب تراجم و با هدف شناساندن و تجلیل از عالمان قرآنی و تراث انسانی و سرمایه‌های معنوی مازندران انجام شد. شناساندن این پیشینه کهن و معرفی و تجلیل از این مشاهیر، نشانه رشد و توسعه فرهنگی، احیای فرهنگ قرآنی و هویت‌بخشی به فرهنگ و پیشینه طبرستان است.

    کلیدواژگان: مفسر مازندران، آثار قرآنی، روش تفسیری، گسترش میراث قرآنی
  • محمدعلی دیانی*، محسن جوادی، مراد عباسی گلمایی صفحات 59-87

    اثبات این مسئله که قرآن کریم موجود در دست مسلمانان، همان است که خدای متعال بر پیامبر اکرم(ص) نازل فرموده، مستلزم اثبات مصونیت پیامبر(ص) در مراحل سه‌گانه تلقی، ضبط و ابلاغ و مصونیت متن از خطا و تحریف در مقام کتابت توسط کاتبان و حفظ آن در طول قرون و اعصار تا عصر حاضر است. در صورت مصون ماندن وحی در سه مرحله اول، می‌توان ادعا کرد که مصونیت لفظی و معنوی قرآن کریم در مقام کتابت توسط کاتبان (مرحله چهارم) و حفظ آن در طول قرون و اعصار تا عصر حاضر (مرحله پنجم) در مسیر هموارتری قرارگرفته است. برای اثبات این فرآیند، باید به میزان کافی از دلایل عقلی، نقلی و شواهد تاریخی سود جست. در این راستا پرسش اصلی پژوهش این است که: جدای از سلسله دلایل عقلی و شواهد تاریخی، ادله نقلی؛ به‌ویژه دلایل قرآنی نزاهت متن و معنای قرآن از خطا و تحریف کدام است؟ نگارندگان در نوشتار حاضر با روش توصیفی- تحلیلی، با اتکا به آراء مفسرانی مانند فخر رازی، علامه طباطبایی، و جوادی آملی و تنی چند از مفسران دیگر؛ که با روی‌آوردی کلامی به تفسیر قرآن پرداخته‌اند، به پرسش مذکور پاسخ داده‌اند. نتیجه آن‌که در هشت موضع از قرآن کریم؛ یعنی آیه 9 حجر، 41 و 42 فصلت، 115 انعام، 15یونس، 82 نساء، 32 توبه، 7 تا 10 صافات و 26 تا 28 جن؛ به‌طور مستقیم به مسئله نزاهت قرآن از تحریف اشاره شده است.

    کلیدواژگان: قرآن کریم، مصونیت، نزاهت، عدم تحریف، فخر رازی، علامه طباطبایی، جوادی آملی
  • علی اصغر زکوی* صفحات 89-113

    قرآن کریم قانون زندگی بر پایه توحید است؛ هم جهان‌بینی انسان را سامان می‌بخشد هم روش زندگی متناسب با آن را نشان می‌دهد. پیمودن راه دین‌داری حقیقی نیازمند شناخت و تمایز آن از دین‌داری ناخالص است. هدف این پژوهش، تبیین گونه‌های مختلف دین‌داری بر پایه قرآن و روایات و تبیین شاخص‌های دین‌داری حقیقی است تا بتوان هم خود را در قالب خود – ارزیابی رصد کرد و هم مدعیان را. پرسش اصلی این است که شاخص‌های دین‌داری حقیقی در قران کریم بر پایه تفسیر المیزان کدامند؟ روش این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی و با مراجعه به منابع اسلامی، به‌خصوص قرآن کریم و منابع تفسیری و مرتبط بوده است. بر اساس آموزه‌های قرآنی، باور به مبانی نظری دین و التزام عملی به آن‌ها ، گونه‌های مختلفی دارد از قبیل: دین‌داری منافقانه، مقطعی، عافیت طلبانه، سوداگرایانه و ظاهری (سطحی). در این میان تنها «دین‌داری حقیقی و صادقانه» می‌تواند سعادت بخش باشد. یقین در حوزه اعتقادات، التزام به لوازم ایمان در حوزه اخلاق و پایبندی به شریعت در حوزه رفتار شاخص‌های دین‌داری و ایمان صادقانه است. هم در حوزه عقل نظری موحدند و هم در حوزه عقل عملی.

    کلیدواژگان: قرآن، تفسیر المیزان، دین، گونه های دین داری
  • زهرا جمشیدی*، مرضیه اخلاقی، ناصر محمدی، علیرضا دل افکار صفحات 115-130

    روش‌های تفسیری نسبتا زیادی در عرصه تفسیر قرآن کریم وجود دارد. روش تفسیری ملاصدرا به تفسیر حکمی معروف شده است؛ این رویکرد با تفسیری ذو ابعاد تلاش دارد تبیینی را به مخاطب عرضه کند که تا حد زیادی بتواند به همه زوایای آیات پی ببرد. در آیه 81 سوره یس که در این مقاله تفسیر آن مورد بررسی قرارگرفته است، ملاصدرا ضمن توجه به معنای ظاهری آیه و با تکیه بر اصولی چون امتناع اعاده معدوم، موضوع عالم کبیر و صغیر و توجه به انواع انحصاری و انواع غیر منحصر در فرد، به اثبات معاد انسان مبادرت می‌ورزد. با این توضیح که اگر ثابت شود خداوند متعال بر خلق عالم کبیر قادر است، قطعا بر خلق عالم صغیر که انسان است نیز قادر خواهد بود؛ زیرا خلق عالم کبیر، بزرگ‌تر و شدیدتر از خلق عالم صغیر است. در مقام مقایسه میان تفسیر ملاصدرا از آیه، با تفاسیر عقلی و عرفانی و تفسیرهای متاثر از عقل و شهود ثابت می‌شود که ایشان همگام با تفاسیر عقلی و عرفانی و به‌نوعی با به‌کارگیری آن‌ها و تحت تاثیر آن‌ها به این شیوه تبیین همت گماشته و نسبت به این نوع تفاسیر هم‌پوشانی دارد.

    کلیدواژگان: آیه 81 سوره یس، مبانی حکمی ملاصدرا، معاد
  • محمدصادق حیدری*، محمدهادی یدالله پور، محمداسماعیل قاسمی طوسی صفحات 131-153

    تاویل از واژگان پر رمز و راز قرآن کریم است که در فهم آموزه‌های قرآنی نیز نقش بسزایی دارد. نگاهی اجمالی به تاریخ تاویل نزد قرآن‌پژوهان، حکایت از آن دارد که این واژه، روزگاران پر فراز و نشیبی را در گستره تعریف گذرانده و آیات قرآن و روایات متعدد نیز بر رازگونه ماندن آن، تاثیر داشته است. نوشتار پیش رو که به روش توصیفی- تحلیلی سامان یافته، در پی آن است تا به بررسی نظرات آیت‌الله معرفت و ابن شهر آشوب مازندرانی در این‌باره بپردازد و به تحلیل آن‌ها بنشیند. بازخوانی تعریف تاویل و ارزیابی کارکرد تفسیری آن از دیدگاه این دو قرآن‌پژوه برجسته، از اشتراکات و افتراقات قابل تاملی میان آنان حکایت دارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که ابن شهر آشوب بر خلاف آیتالله معرفت -که برای واژه تاویل تعاریف لغوی و اصطلاحی در نظر گرفته- صراحتا به تعریف این واژه روی نیاورده است و هم‌چون مفسران نخستین، تفسیر و تاویل را به یک معنا دانسته و با استناد به معیارهای مطمین، به تبیین آیات مشکل و متشابه قرآن همت گمارده است. آیت‌الله معرفت نیز تلاش بسیاری در بازشناسی تاویل و ارایه معنای دقیق آن از منظر شیعه نموده است که این معناشناسی می‌تواند با تکیه بر آیات و روایات و قرایات مفسران گذشته، صفحه تازه‌ای از صحنه پر فراز و نشیب تعریف این واژه رمزآلود را رقم زند.

    کلیدواژگان: تاویل، تنزیل، آیت الله معرفت، ابن شهر آشوب
|
  • Ahad Parna*, Nasrin Hasanzadeh Pages 13-29

    From the important topics of linguistics in the field of semantics, the term is “multi-semantic,” meaning that a word in many sentences has several meanings that was very important in the field of the interpretation and the exact meaning of Quranic verses and Quranic science topics, and Quranic commentators and scholars They have about it and have it. Present paper after expressing the multi-semantic definition in an analytical manner with the integration of wisdom the analysis of the arguments of the opponents has been analyzed , And referring to the verses of the Quran and narratives confrims the theory and found that the verses of the Holy Quran, the traditions of the innocents ( Peace be upon them )literary reasons divine and human divine distinction, active area words theory,combind language and importantality of the Quran from proof of reasons of the multi semantics is in the holy quran.

    Keywords: Quran, Polynomial, proponents, opponents
  • Seyed Hossein Hosseini Karnami* Pages 31-58

    Mazandaran has been the source of scholars in various fields of science, including in the field of science and education of the Holy Quran throughout history. Among the scholars of Tabarestan, many people have contributed to the translation and interpretation of the Qur’an And acquainted the people of this line with the culture of the Qur’an and became the land of greatness, dignity and religious reputation. The present study is based on the documentary and conceptual analytical method and by referring to the books of Rijal and Translations to explore the life of the Quranic scholars of Tabarestan and As a result, the fourteen personages who have had a written but lesser interest in the field of translation and interpretation of the Quran have been considered And analyzed their scientific life and their writings. Unfortunately, only a few of the Qur’anic works of this announcement, such as Motashabih al-Quran of Allameh Ibn Shahr Ashub, Ahkam Al-Quran of Imad al-Din AbulHasan Ali ibn Mohammad Tabari, are present today, which are considered to be an authentic, influential and Staying heritage. The purpose of this research is to introduce and celebrate the Qur’anic scholars and the spiritual capital of Mazandaran. Recognizing this ancient background and introducing and celebrating these celebrities is a sign of cultural growth and development, revival of the Quranic culture, and identity as part of the culture and history of Tabarestan, and is necessary.

    Keywords: Mazandaran commentator, Quranic works, interpretive method, Quranic heritage extension
  • Mohamad Ali Dayyani *, Mohsen javadi, Morad Abbasi Gilmaii Pages 59-87

    To prove that the available current Quran is the same that God has revealed to Prophet Muhammad (P.B.U.H) requires to prove that the Prophet was infallible from error and distortion in three steps that is in reception, confiscation, prophecy, and that the Scripture was infallible from error and distortion, too, when it was writing by writers, and requires to prove that the Scripture has preserved over the centuries to the present day. If the revelation in the first three steps of revelation, we can claim that the verbal and intellectual infallibly of the Quran in the book by the scribes (fourth steps) and its preservation during the centuries and ages (fifth steps) is on the path of wheels. To prove this, we have to gain sufficient evidence of historical, carry and historical evidence. in this regard, the question arose out: apart from the series of intellectual reasons and historical evidence, carry - in the text and meaning of the Quran and the meaning of the Quran from error and distortion? In this paper we have responded to the question with a descriptive - analytical approach, with the definition of infallibly and distortion and the scope of their inclusion, with relying on interpreters Votes such as Fakhr al-Din al-Razi, Muhammad Husayn Tabataba’i , and Javadi Amoli, some of which have addressed the interpretation of the Quran. the results show that in eight positions of the Holy Quran, 9 El-Hijr, 41 and 42 Fussilat , 115 Al-An’am, 15 Yunus,82 An-Nisa’, 32 At-Tawba, 27 - 28 As-Saffat and 26 to 28 Al-Jinn are directly referred to the immunity question of distortion.

    Keywords: infallibly, immunity, Fakhr al-Din al-Razi, Muhammad Husayn Tabataba’i, Javadi Amoli
  • Ali Asghar Zakavi* Pages 89-113

    The Holly Quran is a monotheistic law of life. It organizes either intellectual and belief life of human and shows the form of life that is fit to it. Walking the path of true religiosity needs to Recognize and distinguish it from impure religiosity. The purpose of this study is to justification the several kinds of religiosity based on Holly Quran and Islamic tradition (Al-sunnah) and introduce the factors of true religiosity to test him and other claimants. The main question of the research is: what are the factors of true religiosity based on Holly Quran and Islamic tradition? The method of this study is an analytic- descriptive one by reference to Islamic references specially the Holly Quran and interpretative references and other related works. According to the teachings of Holy Quran belief in the theoretical foundations of religion and their practical commitment to them has several kinds like:Hypocritical, temporary, Philanthropic, Speculative and superficial religiosity. But only the honesty religiosity can be prosperity. Certainty in the field of beliefs, commitment to requirements of faith in the field of morality and obligation to Religious law in the field of practice are the factors of honesty religiosity and faith. That is obligation to monotheism in the field of theoretical and Practical reason too.

    Keywords: Holly Quran, Al-midzan interpretation, Religion, Kinds of Religiosity
  • Zahra Jamshidi*, Marzieh Akhlaghi, Naser Mohammadi, Alarezi Del Afkar Pages 115-130

    There are Interpretive method of fairly many in the arena of explation of holy Quran. Interpretive method of Mulla Sadra has known As Interpretion of the Verdict. This approach tries with Interpretion who have dimensions, present the explantly to audience who can greatly discover in all the aspects of verses. In verse 81 of Yasin sura whose Interpretion has been invwstigated in this article. Mulla Sadra with regard to apparent meaning of the verse and by relying on principles like refsal of extinct return, subjwct of great universe and minor universe and attention to kinds of exclusive and kinds non. exclusive in one to prove of human,s resurrection, Priceed with this explantion that if prove whom God is capable to creation of great universe, absolutely God is capable too to creation of minor universe who is human. Because creation of great universe is bigger and more instance than creation of minor universe. In comparition between Mulla Sadra,s Interpretion of the verse, with rational and gnostic interpretations and interpretations,s have affected from intellect and intuition are proven that Sadra is synschronous with rational and gnostic interpretation and using them and effect them, to this method of explanation has appointed endvearand relation to this type of interpretations have over lap.

    Keywords: Resurrection, Great univers, Minor univers, interpretation of the verdict Mulla Sadra
  • Mohammad Sadegh Heydari*, Mohammad Hadi Yadollahpour, Mohammad esmaeel Ghasemi Toosi Pages 131-153

    Interpretation is one of the mysterious vocabularies in the Holy Quran which also plays an important role in understanding the teachings of the Qur’an. An overview of the history of interpretation by the Qur’anic scholars indicates that this specific term has undergone many vicissitudes in the spectrum of its definition, and the verses of the Qur’an and numerous narratives have influenced its secrecy. The present article which is structured though descriptive analytic method seeks to examine the views of Ayatollah Ma’rfat and Ibn Shahr Ashshub Mazandarani on this issue and to do analysis on that. Reviewing the definition of interpretation and evaluating its exegesis function from the perspective of these two Quranic scholars, demonstrates considerable commons and differences between them. Studies show that Ibn Shahrashub, unlike Ayatollah Marefat who considers lexical and terminological definitions for ‘interpretation’, has not explicitly defined this technical term, and as the first exegetes, considers the interpretation the same as exegesis, and by referring to reliable criteria, he has been devoted to explain the difficult to understand verses of the Qur’an. Ayatollah Marefat has also made great efforts in recognizing the exegesis and presenting its exact meaning from the Shia point of view, in which this semantics can be based on the verses, narrations and readings of past exegetes, a new page of the vicissitude scene in definition of this mysterious term is opened.

    Keywords: Interpretation, revelation, Ibn Shahr Ashoub, Ayatollah Marefat