فهرست مطالب

روان شناسی افراد استثنایی - پیاپی 38 (تابستان 1399)
  • پیاپی 38 (تابستان 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/10/16
  • تعداد عناوین: 9
|
  • نیره زمانی*، سعید حسن زاده، محسن شکوهی یکتا صفحات 1-32

    مداخله اولیه برای کاستن از مشکلات پایدار در زبان و ابعاد مرتبط با آن در کودکان در معرض خطر برای آسیب زبان از اهمیت برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کارآیی برنامه داستان خوانی مشارکتی بر رشد مهارت های زبانی کودکان پیش دبستانی با تبار اقتصادی و اجتماعی پایین انجام گرفت. این مطالعه به شیوه شبه آزمایشی با طرح دو گروهی با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری اجرا شد. از دو مرکز پیش دبستانی در شهرک احمدآباد مستوفی طی غربالگری چند مرحله ای، 30 نفر از کودکانی که نمره آزمون رشد زبان آن ها یک تا دو انحراف معیار زیر میانگین (85-70) بود با تشخیص مشکلات زبانی انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. آزمودنی ها در گروه آزمایش (15 نفر) در قالب 4 گروه کوچک، طی 30 جلسه 45 دقیقه ای به صورت سه جلسه در هفته برنامه داستان خوانی مشارکتی را دریافت کردند. برای گردآوری داده ها، نسخه فارسی آزمون رشد زبان و گفتار روایتی اجرا شدند . داده ها با استفاده از روش تحلیل واریانس چندمتغیری و تک متغیری با اندازه گیری های مکرر تحلیل شدند. نتایج حاکی از تاثیر معنادار (001/0=P) برنامه در افزایش مهارت های معنی شناسی، نحو و به طور کلی رشد زبان و بهبود گفتار روایتی در آزمودنی های گروه آزمایشی است. بررسی نمرات تفاضلی مرحله پس آزمون و پیگیری حاکی از پایداری اثربخشی برنامه مداخله است . بر این اساس برنامه داستان خوانی مشارکتی به عنوان یک برنامه پیشگیرانه و پلی در جهت کم کردن شکاف واژگانی برای کودکان در معرض خطر توصیه می شود.

    کلیدواژگان: مداخله زبانی، داستان خوانی مشارکتی، رشد زبان، کودکان پیش دبستانی
  • منصوره مقتدایی*، سالار فرامرزی، امیر قمرانی، احمد عابدی صفحات 33-53

    هدف پژوهش حاضر تدوین برنامه فرزندپروری مبتنی بر تجارب زیسته مادران دارای فرزند با اختلال یادگیری خاص (SLD) و ارزیابی اثربخشی آن بر استرس فرزندپروری و هیجانات تحصیلی کودکان بود. در مرحله اول «برنامه فرزندپروری مبتنی بر تجارب زیسته مادران دارای فرزند با اختلال یادگیری خاص (SLD)» تدوین شد. بخش دوم پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون، پس آزمون، پیگیری با گروه گواه بود. نمونه پژوهش در این بخش، شامل 30 مادر دارای فرزند مبتلا به اختلال یادگیری خاص (SLD) بودند که به روش دردسترس انتخاب و به شیوه تصادفی به دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15 نفر) تقسیم شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه استرس فرزندپروری (PSI) و پرسشنامه هیجانات تحصیلی بود. برنامه فرزندپروری مبتنی بر تجارب زیسته مادران دارای فرزند با اختلال یادگیری خاص (SLD) در طی هشت جلسه (هر هفته یک جلسه) برگذار شد و مدت هر جلسه، 60 دقیقه بود. داده ها با آزمون واریانس اندازه گیری مکرر و با استفاده از نرم افزار آماری SPSS-23 تحلیل شدند. نتایج به دست آمده نشان داد که بین آزمودنی های گروه آزمایش و کنترل از نظر استرس فرزندپروری و هیجانات تحصیلی کودکان در مرحله پس آزمون و پیگیری تفاوت معنی داری وجود دارد (05/0 > P). با توجه به نتایج این پژوهش می توان اظهار داشت که برنامه فرزندپروری مبتنی بر تجارب زیسته مادران دارای فرزند با اختلال یادگیری خاص (SLD) بر استرس فرزندپروری و هیجانات تحصیلی کودکان تاثیرگذار است.

    کلیدواژگان: فرزندپروری، اختلال یادگیری خاص (SLD)، استرس، هیجانات تحصیلی
  • علی شریفی*، حمید علیزاده، باقر غباری بناب، نورعلی فرخی صفحات 55-95

    پژوهش حاضر باهدف بررسی نیمرخ عملکردی کودکان دارای اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی، کودکان با اختلا ل یادگیری و کودکان با شرایط همبود اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی و اختلال یادگیری در انواع حافظه و توجه انجام گرفت. روش پژوهش حاضر توصیفی و از نوع پس-رویدادی بود. با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس 30 دانش آموز عادی، 30 دانش آموز دارای اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی، 30 دانش آموز دارای اختلال یادگیری و 30 دانش آموز با شرایط همبود پس از شناسایی، ارزیابی و تشخیص؛ در انواع مولفه های حافظه و توجه مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفتند. از روش تحلیل واریانس چند متغیره و آزمون تعقیبی شفه به همراه رسم نیمرخ عملکرد گروه ها به منظور تحلیل داده های گردآوری شده استفاده شد. نتایج حاکی از تفاوت معنادار بین عملکرد کودکان عادی با هر سه گروه کودکان دارای اختلال در همه زیر نوع های حافظه و توجه بود (01/0 > p). همچنین ضعیفترین عملکرد در کارکرد حافظه متعلق به گروه همبود و ضعیفترین عملکرد در زیر مقیاس های توجه نیز در گروه کودکان با اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی مشاهده شد. همچنین مقایسه دو به دویی در همه مولفه ها حاکی از وجود تفاوت بین چهار گروه بود. با توجه به این یافته ها به نظر می رسد که همراه بودن دو اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی و اختلال یادگیری می تواند ضعف بیشتر در عملکردهای مبتنی بر حافظه را برای فرد به همراه داشته باشد هرچند این همبودی درزمینه توجه نقش تعدیل کننده داشته و می تواند منجر به بهبود عملکرد فرد با اختلال همبود در مقایسه با زمانی شود که فرد تنها اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی را دارد.

    کلیدواژگان: نارسایی توجه، بیش فعالی، اختلال یادگیری، شرایط همبود، حافظه، توجه
  • ایوب ناعمی، علیرضا محمدی آریا* صفحات 97-115

    پژوهش حاضر، با هدف تعیین رابطه ابرازگری هیجان (مثبت و منفی) با سازگاری و دلزدگی زناشویی و مقایسه آنها در زوج های نابینا و زوج های بینا در شهر تهران انجام شد. روش پژوهش همبستگی و علی مقایسه ای بود. نمونه ای متشکل از 180 زوج (90زوج نابینا و 90 زوج بینا) به روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شد. داده های گردآمده، با استفاده از مقیاس دلزدگی پاینز، سازگاری زناشویی لاک و والاس و ابرازگری هیجان کینگ و اموز، به روش رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس چندراهه با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 20تجزیه و تحلیل شد. یافته ها نشان داد که ابرازگری مثبت هیجان با سازگاری زناشویی، و ابرازگری منفی با دلزدگی زناشویی رابطه مثبت و معنی دار دارند (01/0 <p). میانگین ابرازگری هیجان سازگاری و دلزدگی زناشویی در زوج های نابینا و زوج های بینا به طور معناداری متفاوت است و زوج های نابینا از ابرازگری مثبت و سازگاری کمتر و ابرازگری منفی و دلزدگی زناشویی بالاتری نسبت به زوج های بینا برخوردارند. . با توجه به پیچیدگی روابط زناشویی امروزی و توقعات رو به افزایش افراد از یک رابطه دوجانبه در جامعه مدرن، این مسایل در زندگی زناشویی، زوج های نابینا را نیز دگیر کرده است، از این رو باید درگام نخست زمینه مهارتمندی نابینایان جهت کسب استقلال و همسرگزینی آگاهانه و درگام بعدی در بهبود روند زندگی مشترک این گروه در جامعه تدابیر لازم اندیشیده شود

    کلیدواژگان: ابرازگری هیجان، دلزدگی زناشویی، سازگاری زناشویی نابینا
  • محمد عاشوری*، سوگند قاسم زاده، فرزانه صفرپور صفحات 117-141

    این پژوهش با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی پرسشنامه تنظیم رفتاری هیجان در نوجوانان و بزرگسالان برای اولین بار در ایران انجام شد. پژوهش حاضر توصیفی و از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را متخصصان و نوجوانان و بزرگسالان در سال 1398 تشکیل دادند. نمونه پژوهش شامل 9 متخصص و 461 شرکت کننده می شد که با روش نمونه گیری تصادفی از شهر تهران و اصفهان انتخاب شدند. فرآیند ترجمه و ترجمه معکوس برای تهیه نسخه فارسی پرسشنامه تنظیم رفتاری هیجان انجام شد. برای تعیین روایی صوری و محتوایی از نظر 9 متخصص استفاده شد. شاخص روایی محتوایی به روش لاواشه و روش والتز و باسل به دست آمد و شاخص روایی سازه به روش تحلیل عاملی محاسبه شد. پایایی پرسشنامه با استفاده از روش آلفای کرونباخ و بازآزمایی به دست آمد. پرسشنامه در پنج خرده مقیاس شامل 20 سوال پنج گزینه ای طراحی شد. روایی صوری و محتوایی (شاخص روایی محتوایی کل= 84/0) تایید شد. شاخص روایی محتوایی برای هر یک از خرده مقیاس های اقدام به کارهای دیگر، کناره گیری، رویارویی فعال، جستجوی حمایت اجتماعی و نادیده گرفتن به ترتیب 82/0، 87/0، 86/0، 87/0 و 83/0 بود. پایایی هر یک از خرده مقیاس های پرسشنامه تنظیم رفتاری هیجان با استفاده از روش آلفای کرونباخ به ترتیب 88/0، 90/0، 91/0، 89/0 و 87/0 و همچنین با روش بازآزمایی در دامنه 59/0 تا 66/0 به دست آمد. پرسشنامه تنظیم رفتاری هیجان برای نوجوانان و بزرگسالان، ابزاری روا و پایا است.

    کلیدواژگان: تنظیم رفتاری هیجان، نوجوانان، ویژگی های روان سنجی
  • لیلا کاشانی وحید*، سمیرا وکیلی، حوریه بخشی تکانلو صفحات 143-168
    پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر برنامه خانواده محور مبتنی بر بازی های شناختی برحافظه کاری و عملکرد ریاضی دانش آموزان دبستانی با اختلال ریاضی انجام شد. در قالب یک طرح شبه آزمایشی با پیش آزمون- پس آزمون همراه با گروه گواه، از بین دانش آموزان پسر پایه چهارم تا ششم مدارس ابتدایی منطقه شش تهران بر اساس نمره هوشبهر متوسط و کسب نمره حداقل یک و نیم انحراف استاندارد پایین تر از میانگین در آزمون ریاضی کی مت، با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، 30 دانش آموز انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه تخصیص یافتند. گروه آزمایش 12 جلسه، هفته ای 2 جلسه یک ساعته به مدت یک ماه، مداخله دریافت کردند و آزمون های ریاضی کی مت و خرده مقیاس حافظه کاری وکسلر (فراخنای ارقام) در مراحل پیش آزمون، پس آزمون برای دو گروه اجرا و یافته های به دست آمده با استفاده از آزمون تحلیل کواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد بین دو گروه آزمایش و گواه در حافظه کاری و عملکرد ریاضی تفاوت معناداری وجود داشت. بدین معنی که حافظه کاری و عملکرد ریاضی شرکت کنندگان گروه آزمایش بعد از آموزش بازی های شناختی افزایش یافت. بنابراین، مداخلاتی که به منظور توانبخشی توانایی های شناختی به کار می روند، می توانند به عنوان مداخلات تکمیلی در بهبود مشکلات دانش آموزان با اختلال ریاضی به کار گرفته شوند.
    کلیدواژگان: بازی های شناختی خانواده محور، حافظه فعال، اختلال ریاضی
  • ندا خداکرمیان*، محسن نیازی، الهام شفائی صفحات 169-187

    در دهه های اخیر طرد اجتماعی افراد کم توان تبدیل به مبحثی به روز برای تحلیل مسایل و مشکلات در سطوح و ابعاد مختلف شده است. در واقع، بارزترین مشخصه وضعیت اجتماعی افراد کم توان مسئله طرد اجتماعی آنان می باشد. بر این اساس هدف اصلی این تحقیق بررسی میزان طرد اجتماعی افراد کم توان و میزان تفاوت آن بر مبنای نوع کم توانی ، شدت و علت کم توانی در بین آنان می باشد. این تحقیق بر اساس روش پیمایش اجتماعی انجام شده است. حجم نمونه متشکل از 528 نفر از افراد کم توان می باشد که با توجه به مشکلات دسترسی به آنان به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و مورد بررسی قرار گرفته اند. نتایج تحقیق بیانگر این امر است که میزان طرد اجتماعی در اکثریت افراد مورد بررسی در حد متوسط به بالا می باشد. یافته های آزمون تحلیل واریانس یک طرفه بیانگر عدم تفاوت معنادار میانگین طرد اجتماعی افراد کم توان بر مبنای نوع و علت کم توانی آنان می باشد. اما نتایج آزمون فیشر در ارتباط با تفاوت میانگین طرد اجتماعی در بین کم توانان بر مبنای شدت کم توانی با مقدار (0.05=sig و 2.942=F) در سطح خطای کوچک تر از 0.05 و با اطمینان 95 درصد معنی دار می باشد. بر این اساس، شدت کم توانی افراد کم توان باعث کاهش مشارکت در زندگی اجتماعی، حاشیه ای شدن و طرد اجتماعی آنان گردیده است. در این خصوص لازم است جامعه با اتخاذ رویکردهای زمینه حضور و مشارکت کم توانان را در جامعه فراهم کند تا آنان به واسطه کم توانی از عرصه های اجتماعی طرد نشوند.

    کلیدواژگان: کم توانی، طرد اجتماعی، نوع کم توانی، شدت کم توانی، علت کم توانی
  • خسرو رشید، لیلا علی بلندی، احمد بیات* صفحات 189-206
    آموزش در مدارس ویژه دشواری ها و ویژگی های خاص خود را دارد. از این رو، هدف این پژوهش مقایسه وضعیت خستگی از دلسوزی در آموزگاران مدارس آموزش ویژه شهر همدان (شامل ناتوانی هوشی، اختلال یادگیری ویژه، نابینا، ناشنوا، و اوتیسم) براساس سن، جنسیت و تحصیلات بود. روش پژوهش همبستگی بود. 100 نفر از آموزگاران مدارس ویژه شهر همدان به روش نمونه-گیری دردسترس انتخاب شدند و پرسش نامه 40 گویه ای خستگی از دلسوزی (پرتنوی، 1996) را پاسخ دادند. داده ها با استفاده از آزمون t مستقل، ضریب همبستگی، و تحلیل واریانس یک راهه تجزیه و تحلیل شد. یافته ها نشان داد که بین خستگی از دلسوزی و سن همبستگی مثبت و معنادار وجود دارد (05/0 > P و 7/0 = r). اما بین تحصیلات با خستگی از دلسوزی همبستگی معناداری به دست نیامد (05/0 < P). تفاوت بین خستگی از دلسوزی آموزگاران زن و مرد مدارس ویژه معنادار بود؛ همچنین بین آموزگاران دانش آموزان گروه های ناشنوا و اختلال یادگیری ویژه با آموزگاران دانش آموزان گروه های ناتوانی هوشی، اوتیسم، و نابینا از نظر خستگی از دلسوزی تفاوت معنادار به دست آمد (05/0 > P). بنابراین، خستگی از دلسوزی با سن رابطه معنادار داشت، اما با تحصیلات ارتباط معناداری نداشت. خستگی از دلسوزی در بین آموزگاران آموزشگاه های گروه های ناتوانی هوشی، اوتیسم، و نابینا به طور معناداری بالاتر از گروه های ناشنوا و اختلال یادگیری ویژه است. پس توجه به سن آموزگاران و نیز گروه دانش آموزان استثنایی که آموزگار با آنان کار می کند، اهمیت بیشتری در خستگی از دلسوزی دارد.
    کلیدواژگان: خستگی از دلسوزی، آموزگاران، مدارس ویژه
  • زهره ولیئی*، احمد امانی صفحات 207-229

    هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به شیوه گروهی بر رابطه والد-فرزندی، استرس والدگری، و سخت رویی در مادران دارای فرزند با اختلال کم توجهی-بیش فعالی بود. روش پژوهش نیمه تجربی با شیوه پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری، شامل تمام مادران دارای فرزند با اختلال کم توجهی/بیش فعالی بود که کودکان شان در مدارس شهر سنندج مشغول به تحصیل بودند. از میان آن ها به روش نمونه گیری در دسترس ابتدا 30 نفر که ملاک های ورود به پژوهش را داشتند انتخاب و سپس با گمارش تصادفی در گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش عبارت بودند از پرسش نامه رابطه مادر-کودک (پیانتا، 1992)، شاخص تنیدگی والدینی (آبیدین، 1995) و پرسش نامه سخت رویی (کوباسا، 1979). گروه آزمایش تحت درمان گروهی پذیرش و تعهد، طی 8 جلسه دو ساعته قرار گرفت و گروه کنترل، هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرد. در مرحله پس آزمون، پرسشنامه های فوق روی هردو گروه مجددا اجرا شد. همچنین برای پیگیری اثرات مداخله، پس از2 ماه ابزارهای پژوهش دوباره اجرا شدند. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که در مرحله پس آزمون، نمرات استرس والدگری کاهش یافته، رابطه والد فرزندی و سخت رویی در مادران گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل به طور معنی داری افزایش یافته است و این افزایش در مدت پیگیری دو ماهه تغییر چشمگیری نیافته است. بنابراین درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر استرس والدگری، سخت رویی، و رابطه والد فرزندی مادران دارای فرزند با اختلال کم توجهی/ بیش فعالی موثر بوده است.

    کلیدواژگان: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، اختلال کم توجهی، بیش فعالی، رابطه والد-فرزندی، استرس والدگری، سخت رویی
|
  • Nayereh Zamani *, Saeid Hassanzadeh, Mohsen Shokoohi-Yekta Pages 1-32

    Early intervention is important to minimize persistent difficulties in language and its related domains in  preschool children with or at-risk of language impairment. The purpose of this study was to investigate the effectiveness of shared story reading program on the development of language skills of preschool children of low socioeconomic status. This study adopted a quasi- experimental research design with pretest-posttest-follow-up and a control group. From two preschool centers in Ahmadabad Mostofi town during a multi-level screening process, 30 children whose language test scores were below the standard deviation (70-85) were selected, being diagnosed for language problems. They were randomly assigned to the experimental and control groups. Subjects in the experimental group (n=15) were further divided into four smaller groups, received 30 shared story reading program intervention sessions, each session lasting 45 minutes three days a week. Data were collected through Test of Language Development and Narrative. Data analysis was performed by using the Repeated Measures MANOVA. The results indicated a significant effect (P=0/001) of the program on increase of semantic knowledge, syntactic knowledge, and language development in general, and improvement of narrative writing in the experimental group. Post-test and follow-up differential scores also approved the effectiveness of the shared story reading program. Accordingly, the shared story reading program is recommended as a preventive program, potentially bridging the word gap for at-risk children.

    Keywords: Language intervention, Shared story Reading, Language Development, Preschool children
  • Mansoureh Moghtadaie *, Salar Faramarzi, Amir Ghamarani, Ahmad Abedi Pages 33-53

    The aim of this study is to develop a parenting program based on the experiences of mothers of children with specific learning disorder (SLD) and assess its effect on parenting stress and children's academic emotions. In the first phase, the "parenting program based on the experiences of mothers with children with specific learning disorder (SLD)" was developed. The second part of the study was semi-experimental pre-test, post-test, follow-up with a control group. Thirty mothers of children with specific learning disorder (SLD) were selected through convenience sampling and divided randomly into the experimental (15 subjects) and control (n = 15) groups. The research instruments were the Parenting Stress Index (PSI) and the Academic Emotions Questionnaire. The parenting program was presented during eight sessions (once a week), and each session lasted for 60 minutes. Data were analyzed by the repeated measure ANOVA and analyzed by the SPSS-23 software. The results showed that there was a significant difference between the experimental and control groups in terms of parenting stress and children's academic emotions in post-test and follow up (P <0.05) scores. According to the results of this study, it can be concluded that the parenting program based on the experiences of mothers of children with specific learning disorder (SLD) has an effect on parenting stress and children's academic emotions of children.

    Keywords: Parenting, specific learning disorder (SLD), stress, academic emotion
  • Ali Sharifi *, Hamid Alizadeh, Bagher Ghobari Bonab, NoorAli Farrokhi Pages 55-95

    The aim of this study was to investigate the profile analysis of memory and attention functioning in children with Attention Deficit/Hyperactivity Disorder, Specific Learning Disorder and Comorbid Condition. The descriptive and causal-comparative method was used for this research. Thirty students with ADHD, 30 students with an SLD, 30 children with the comorbid condition (ADHD + SLD) were selected by the convenience sampling method after diagnosis and evaluation with regard to the working memory and attention functioning in them. The MANOVA and post hoc Cheffe test were used to analyze the collected data. Furthermore, the profile functioning of the four groups in the working memory and attention was presented in a graph. The results of the study showed significant differences between normal children and children with ADHD, children with SLD, and children with the comorbid condition in terms of working memory and attention (p<01). Also, the ADHD group showed the weakest functioning regarding attention, and the weakest function regarding working memory was reported for the SLD group. Additionally, Paired comparison was done for each of the four groups. According to these findings, it can be concluded that comorbidity of these two disorders has a negative effect on working memory. Though, the comorbid condition can play a moderating role in the functioning of attention.

    Keywords: Attention Deficit, Hyperactivity Disorder, learning disability, comorbid condition, Memory, attention
  • Aioob Naemi, Alereza Mohammadiarya * Pages 97-115

    The purpose of this study was to determine the relationship between (positive and negative) emotional expression, marital adjustment, and burnout, and its comparison between blind and sighted couples. This study was conducted through two methods of correlation and comparative-causality. The participants of the study, including 180 couples; (90 blinded and 90 sighted couples), were selected by the snowball sampling method. The statistical population was all couples in Tehran. The data were collected using the marital burnout scale (by Pianes), marital adjustment test (by Lock and Wallace), and emotional expressiveness scale (by King and Emmons). The data were analyzed by the Multiple regression and Multivariate analysis of variance using the SPSS-20 software. Findings showed that there was a positive and significant relationship between positive emotional expressiveness and marital adjustment, and also between negative expressiveness with burnout (p<0/01). There was a significant difference between emotional expressiveness, marital adjustment, and marital burnout in blind and sighted couples; blind couples scored lower on positive emotional expressiveness and marital adjustment, higher on negative emotional expressiveness and marital burnout compared to sighted couples. As a result, it is necessary to pay attention to variables of emotion expressiveness and marital adjustment in order to prevent marital burnout in blinded couples.

    Keywords: adjustment, marital Burnout, Blind couple Emotional expressiveness, Marital
  • Mohmmad Ashori *, Sogand Ghasemzadeh, Farzaneh Safarpour Pages 117-141

    The aim of this study was to investigate of the psychometric properties of the Behavioral Emotion Regulation Questionnaire for adolescents and adults for first time in Iran. The present research was descriptive and of survey type. Translation and back-translation processes were used to prepare the Persian version of the Behavioral Emotion Regulation Questionnaire developed by Kraaij & Garnefski (2019). The statistical population of the present research was adolescents and adults in 2019. The sample included 461 adolescents who were selected through the multistage cluster random sampling method in the provinces of Tehran (Districts 2, 4, 11, and 20) and Isfahan (Isfahan, Shahr-e Reza, and Najaf Abad cities). The viewpoints of nine experts were gathered to assess the questionnaire’s face and content validities. Lawashe method and Waltz and Bausell method were used to calculate the content validity index. Construct validity was analyzed using factor analysis. The reliability of the scale was calculated using Cronbach’s alpha and test-retest methods. The results of the exploratory and confirmatory factor analyses showed that the five-factor model had a good fitness and its construct validity was confirmed, respectively. The face validity and content validity (CVI=0/84) were confirmed satisfactorily. The content validity indices were .82, .87, .86, .78 and .83 for the subscales of seeking distraction, withdrawal, actively approaching, seeking social support, and ignoring, respectively. The reliability coefficients for the subscales of the Behavioral Emotion Regulation Questionnaire, using Cronbach’s alpha, were found to be .88, .90, .91, .89 and .87, respectively. Additionally, reliability was calculated by the test-retest method and found to be between the range of .59 to .66. The results of the convergent and divergent validities between the Behavioral Emotion Regulation Questionnaire through its simultaneous implementation with the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire and the scale of depression, anxiety and stress were also examined and approved. Therefore, the Behavioral Emotion Regulation Questionnaire is a valid and reliable tool, and it can be used to assess the behavioral emotion regulation of individuals in psychological interventions in the Iranian society.

    Keywords: adolescents, Behavioral emotion regulation, Psychometric properties
  • Leila Kashani Vahid *, Samira Vakili, Hourieh Bakhashi Takanloo Pages 143-168
    The purpose of this research was to study the effect of cognitive, family-based games on working memory and mathematics performances of students with dyscalculia. This study was conducted through a quasi-experimental research design with a pretest-posttest and a control group. Among the students with moderate intelligence and with at least 1.5 standard deviation below the mean in the test of K-math, 30 were selected by convenience sampling, and were randomly assigned to the experimental and control groups. The K-math test and the Wechsler digit span were used as data collection tools. The cognitive family-centered program was administered to the experimental group in 12 sessions (i.e., two one-hour sessions per week). The results of data analysis using Multiple Analysis of the Covariance (MANCOVA) showed that there was a significant difference between the experimental and control groups in working memory and mathematical performances. Thus, it can be concluded that the conducted interventions for rehabilitation can be used as a useful complementary intervention to reduce problems of students with dyscalculia.
    Keywords: family-based, cognitive program, Working memory, dyscalculia
  • Neda Khodakaramian *, MOHSEN NIAZI, Elham Shafaei Pages 169-187

    In recent decades, the social exclusion of people with disabilities has become an up-to-date topic for analyzing issues and problems at various levels and dimensions. In fact, the most obvious feature of the social status of people with disabilities is the issue of their social exclusion. Accordingly, the main purpose of this study is to investigate the rate of social exclusion of the physically disabled people, and the extent of its difference based on the type of disability, severity and cause of disability of the individuals. This research was based on the social survey method. The sample size consisted of 528 people with physical disabilities who were selected and examined by the convenience sampling method due to access problems. The results of the study indicated that the rate of social exclusion in the majority of the subjects was moderate to high. Findings of the one-way analysis of the variance test indicated that there was no significant difference in the mean score of social exclusion of the disabled individuals based on the type and cause of their disability. However, the results of the Fisher test were significant in relation to the difference between the mean score of social exclusion among the disabled based on the severity of disability with a value of (sig = .05 and F = 2.942) at an error level of less than .05 and with 95% confidence. Accordingly, the severity of disability in people with disabilities reduced their participation in social life, their marginalization, and social exclusion. In this regard, it is necessary for the society to adopt approaches to facilitate the presence and participation of the disabled in the society so that they are not excluded from the social spheres due to their disability.

    Keywords: Disability, Social exclusion, type of disability, severity of disability, cause of disability
  • Khosro Rashid, Leila Alibolandi, Ahmad Bayat * Pages 189-206
    Education in exceptional schools has its own difficulties and characteristics. The purpose of this study was to survey and compare the compassion fatigue of five groups of exceptional school teachers (including Mentally Retarded, Learning Disorders, Blind, Deaf, and Autistic) based on age, gender and education factors in Hamadan, Iran. The method was correlational. One-hundred teachers of exceptional schools in Hamadan were selected by the convenience sampling method and completed the 40-items Compassion Fatigue questionnaire (Portnoy, 1996). Data were analyzed, using the SPSS-version 25 software, through running the independent samples t-test, correlation coefficient, and one-way analysis of variance. The results showed a significant and positive correlation between fatigue compassion and age (r = 0.7, P < 0.05). But there was no significant correlation between education and fatigue compassion (P < 0.05). There was a significant difference between fatigue compassion of male and female teachers of exceptional schools. Additionally, there was a significant difference between the teachers of deaf and learning disordered students with the teachers of mentally retarded, autistic, and blind students in terms of compassion fatigue (P < 0.05). Thus, fatigue compassion had a significant relationship with age, but it did not have a significant relationship with education. The levels of compassion fatigue among teachers of mentally retarded, autistic, and blind groups were significantly higher than those in teachers of deaf and learning disordered students. Thus, paying more attention to the age of the teachers as well as the type of exceptionality in students with whom the teacher works are significant for the compassion fatigue.
    Keywords: Compassion Fatigue, teachers, Exceptional Schools
  • Zohre Valiei *, Ahmad Amani Pages 207-229

    The Acceptance and Commitment Therapy (ACT) is one of the third-generation behavioral therapies that tries to increase psychological flexibility instead of changing cognitions. The purpose of this study was to examine the effectiveness of the group ACT on parenting stress, hardiness, and parent-child relationship in mothers of children with ADHD. The research method was semi-experimental, with a pre-test, post-test, 2-month follow-up, and control group. The statistical population of the study included all mothers with ADHD children who were studying in Sanandj city. Among them, through the convenience sampling method, 30 subjects who met the criteria for entering the research were first listed and then randomly assigned to two groups of experimental (i.e., ACT) or control. The research tools were the parent-child relationship scale (Pianta, 1992), parenting stress index (Abidin, 1995), and hardiness questionnaire (Cobasa, 1979). The experimental group received eight sessions of ACT training (each session lasting for two hours), while the control group did not receive any intervention. Then, the post-test and, after two-months, the follow-up test were conducted. The obtained data were analyzed using the repeated measures analysis of variance. The findings showed that ACT led to reduced parenting stress, and increased parent-child relationship and hardiness, and the treatment gains were maintained at the follow-up stage. Hence, ACT was effective for parenting stress, hardiness, and parent-child relationship in mothers of ADHD children. The findings emphasized the importance of applying these interventions for the relationship between parent and child, and parenting stress and hardiness in mothers with ADHD child, and the provision pf new horizons for clinical interventions of these mothers and their offspring(s).

    Keywords: Acceptance, Commitment therapy, Attention Deficit, Hyperactivity Disorder, Parent-child relationship, Parenting Stress, hardiness