فهرست مطالب

  • پیاپی 6 (پاییز و زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/07/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمدرضا عبدالله نسب*، محمد ترابی صفحات 5-20

    یکی از چالش های نظری ما در سیاست ورزی، این است که در اتخاذ استراتژی ها، آیا باید صرفا به آرمان ها و اصول اخلاقیاندیشید، یا این که تنها به منافع ملی و آن چه «هست» توجه کرد؟ مقالهحاضرحاصلیک پژوهشاندیشه شناختیاست که در پرتو دو رویکرد نظری آرمان گرایی و واقع بینی، به بررسی قواعد پیوند این دو مفهوم در نظام سیاسی ایران و با توجه به اندیشه سیاسی امام خمینی و آیت الله خامنه ای می پردازد و با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از داده های کتابخانه ای به این پرسش پاسخ داده می شود که قواعد نظری پیوند آرمان ها و واقعیت ها در اندیشه سیاسی امامین انقلاب چیست؟ یافته پژوهش حاکی از آن است که در گفتمان انقلاب اسلامی و منظومه فکری رهبران انقلاب، مولفه های آرمانی و واقعی بر اساس قواعد فقهی شیعی از جمله اجتهاد، عقل، مصلحت، عنصر زمان و مکان، انتظام یافته و با کاربست مفاهیمی دوگانه چون آرمان واقعیت، مصلحت حقیقت و محافظه کاری عقلانیت، پدیدار شده است. از این رهگذر می توان گفت که گفتمان سیاسی انقلاب اسلامی و به تبع آن، فقه سیاسی امام خمینی6 و آیت الله خامنه ای K نه آرمان گرایی محض و نه واقع گرایی صرف؛ بلکه تلفیق این دو، یعنی آرمان گرایی واقع بینانه در حوزه سیاست ورزی داخلی است.

    کلیدواژگان: آرمان گرایی، واقع گرایی، فقه سیاسی، امامین انقلاب
  • مصطفی قربانی*، محمود پروانه صفحات 21-39
    نگرانی از به خطر افتادن موجودیت نظام جمهوری اسلامی ایران به ویژه وجه انقلابی گری آن، ناشی از علل و عوامل مختلف از جمله آسیب پذیری اقتصاد ملی از تحریم های ضد ایرانی غرب و شکل گیری ایده حل مشکلات کشور از طریق مذاکره نزد برخی نخبگان، سبب تاکید بیش از پیش مقام معظم رهبری بر ایده «استحکام بخشی ساخت درونی قدرت» شد. از این رو در پژوهش حاضر تلاش بر آن است تا چیستی، چرایی و چگونگی این ایده از دیدگاه رهبر انقلاب بررسی شود. پژوهش به شیوه توصیفی تحلیلی انجام شده و یافته های آن نشان می دهد، این موضوع از دیدگاه ایشان، معطوف به تقویت همه ابعاد قدرت نظام بوده و تاکید بر آن در برهه کنونی، ناظر بر چگونگی تداوم پیشرفت کشور در عین وجود فشارهای خارجی و ضرورت حفظ هویت انقلابی نظام است. ایشان تحقق این مهم را مستلزم انجام اقداماتی در دو سطح ساخت حقیقی و ساخت حقوقی نظام می دانند. در سطح ساخت حقیقی، همانا توجه به آرمان های اصلی و هندسه انقلاب اسلامی در سیاست گذاری و اقدام و در سطح ساخت حقوقی، همه عوامل و متغیرهایی که به تقویت کارآمدی نظام منجر می شود، موردتوجه ایشان است.
    کلیدواژگان: (سیدعلی) خامنه ای، استحکام، قدرت، ساخت حقیقی، ساخت حقوقی، انقلابی گری
  • حسین کدیور، حمید قنبری، حسن تلاشان، امیر ملامحمدعلی صفحات 41-65
    دشمنان، اسلام را خطری بزرگ برای تمدن غرب معرفی کرده و باور جهانیان را نسبت به اسلام به پدیده اسلام هراسی مبدل نموده اند؛ این توطیه سبب کاهش امنیت نظام اسلامی گردیده؛ نظر به اهمیت امنیت در بقای حیات سیاسی اجتماعی نظام اسلامی، این سوال مطرح است که راه های پیشگیری از توطیه دشمنان کدام است؟ در همین راستا، این پژوهش هدف بررسی مبانی فقهی و استخراج ادله اقدامات پیشگیرانه علیه توطیه دشمنان جمهوری اسلامی ایران؛ دستیابی به راهکارهای فقهی جهت مدیریت تهدیدات و کاهش آسیب توطیه دشمنان را دنبال می کند. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و نتیجه تحقیق احصاء و تحلیل اقدامات پیشگیرانه متعارف چون تحریم حقوقی، جاسوسی و نفوذ، اشراف بر اسناد اطلاعات و تجهیزات، ایجاد رعب، اختلال در فناوری اطلاعات، اختلاف افکنی و... ؛ اقدامات پیشگیرانه غیرمتعارف مانند کاربرد سلاح های کشتار جمعی و فردی، خیانت، ظلم، ترویج فساد و فحشا در دشمن به دنبال دارد.
    کلیدواژگان: هویت پژوهی، اقدامات پیشگیرانه، بازدارندگی، امنیت، تهدید
  • غلامرضا خوش نیت*، عباس شریفی صفحات 67-86

    یکی از اصول مهم و لازم در موفقیت فرد و جامعه، نگاه عدم رضایت به وضع موجود و تلاش برای رسیدن به شرایط مطلوب است. بدین منظور لازم است افراد جامعه در تمام سطوح، به نقاط ضعف و قوت خود شناخت داشته باشند. یکی از ابزارهای لازم جهت حصول این شناخت، به کارگیری انتقاد سازنده در جهت اصلاح و تحول است. مقام معظم رهبری به دفعات در بیانات خویش به طور حکیمانه موضوع انتقاد سازنده را مورد تاکید قرار داده اند. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر منابع اسنادی و کتابخانه ای آن را مورد بررسی قرار داده است. نویسنده مقاله، پس از بیان مفهوم شناسی، اهمیت و ضرورت انتقاد سازنده، آداب آن را از دیدگاه مقام معظم رهبری K به بحث نهاده است که ازجمله آن ها می توان به رعایت اخلاق اسلامی، پیشگامی در انتقاد از خود، موقعیت شناسی و درک صحیح اقتضایات موجود و انتقاد از کار نه شخصیت افراد اشاره کرد و همچنین آثار آن را که شامل متذکر شدن انسان و اصلاح او، تحول مطلوب در جامعه به وسیله پویایی و نشاط ناشی از انتقاد، تبیین حقایق، روشن شدن اذهان، افزایش ضریب امنیت ملی، اجتماعی، شهروندی، ایجاد احساس هویت در مردم و پاسخ گو شدن مسیولین است را مورد بررسی قرار داده است.

    کلیدواژگان: انتقاد سازنده، تخریب، تحول، اصلاح، آداب
  • سید محمد حیدری خورمیزی* صفحات 87-104

    در اندیشه سیاسی اسلام، قانون یکی از ارکان حکومت است و منظور از آن، عبارت است از احکام و مقررات الزام آور که توسط مقامی که اختیار قانون گذاری دارد، وضع و به اجرا گذارده می شود. هدف از تدوین قانون در جامعه، رفع نیازهای روزمره و اداره منظم و مستمر امور است. محقق نایینی و امام خمینی 6 فقیهانی هستند که نگاهی وحدت انگارانه به قانون گذاری در جامعه دارند. در هر دو دیدگاه، وظیفه قانون گذاری و تشریع، بر عهده خداوند است و قانون خداوند، داور اصلی اعمال مردم است، بر این اساس، امکان قانون گذاری برای جامعه بشری در هر دو دیدگاه قابل تصور است؛ اما هر یک به فراخور نگاه دین شناسانه شان محدوده و شرایط مشخصی را برای قانون گذاری مطرح می کنند. از دیدگاه میرزای نایینی، حکومت به حصر عقلی و تقسیم منطقی، از دو شکل تملیکیه و ولایتیه خارج نیست. نوع اول آن، عقلا ظلم و نوع دوم آن از باب دفع افسد به فاسد قابل توجیه است. از دیدگاه امام خمینی 6 حکومت ها به چهار نوع تقسیم می شوند که در زمان غیبت با تشکیل حکومت اسلامی و مشروع بودن شخص حاکم، امرقانون گذاری میسر است. پژوهش حاضر بعد از تحلیل و تبیین نظرات به روش تحلیلی، به این نتیجه رسیده که در هر دو دیدگاه، وضع قانون، نقطه عزیمتش بر مسئله ولایت فقیه متصور است.

    کلیدواژگان: قانون، قانون گذاری، حکومت اسلامی، مشروطیت، ولایت فقیه، میرزای نائینی، امام خمینی(ره)
  • محمدمحسن حیدری* صفحات 105-125

    دفاع ملت ایران در جنگ تحمیلی، از نمونه های جهاد دفاعی است. امام خمینی 6 به عنوان فقیه و مرجع دینی، دفاع مقدس را رهبری کردند. این پژوهش تلاش دارد تا آراء فقهی امام خمینی 6 نسبت به دفاع مقدس را تحلیل و تبیین کند، بر این اساس، احکام و مسایل جهاد دفاعی از دیدگاه فقها بررسی شده است و در ذیل هر یک از مسایل و احکام، آراء فقهی امام خمینی 6 در دفاع مقدس تحلیل و واکاوی شده است.مسایلی نظیر تقدم دفاعبر سایر واجبات و وجوب دفاع بر همه مسلمانان،ازمباحث مطرح شده است. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی- تحلیلی است و در یافته این پژوهش می توان گفت: امام خمینی 6 مباحث فقه الجهاد را عملیاتی کرده اند و آراء ایشان در دفاع مقدس کاملا متقن و مستند است و بر پایه فقه جواهری است و از جهت نظری با آراء مشهور فقهای امامیه تطابق دارد.

    کلیدواژگان: جهاد، جهاد دفاعی، دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، امام خمینی(ره)
|
  • MohammadReza Abdullah Nasab *, Mohammad Torabi Pages 5-20

    A theoretical challenge in policy making is whether one should adhere to ethical rules and ideals or consider the status quo and stick to national interests while adopting a strategy. The current research is a reflective study in the light of theoretical approaches of idealism and realism which investigates the interaction rules of these two concepts in the views of political thoughts of Imam Khomeini and Imam Khamenei in the political system of Iran. Employing an analytical-descriptive method and collecting data through documentary research, the current study attempts to answer this question that what are the theoretical rules of binding idealism and realism in the political thoughts of the Imams of the revolution. The result indicates that in the discourse of Islamic revolution and the thought system of the leaders of the revolution, components of idealism and realism are organized on the bases of Shiite rules of jurisprudence including Ejtehad (religious authority), reason, advisability (interest), occasion and context which become manifest by applying binary concepts such as ideal-real, advisability-reality and rationality-conservativeness. It can be concluded that the political discourse of Islamic revolution and consequently, the political jurisprudence of Imam Khomeini and Imam Khamenei is neither mere idealism nor mere realism but a blending of both which is realist idealism in intra-national policy decision making.

    Keywords: idealism, Realism, Political Jurisprudence, the Leaders of the Revolution
  • Mostafa Ghorbani *, Mahmoud Parvane Pages 21-39
    Worries about the endangered existence of the system of the Islamic revolution of Iran - particularly its revolutionary dimension- which results from a number of factors including vulnerability of national economy to anti-Iran sanctions of the west and promotion of the idea among elites saying that problems of the country are solvable through negotiation, brought about over-emphasis on the “strengthening internal structure of power in the system” by the supreme leader. Thus, employing a descriptive- analytical method, the current research tries to shed light on the nature and quality of this idea by the supreme leader.  The results shows that in the view of the leader the strengthening encompasses all dimension of the power in the system while the emphasis in the current condition revolves around sustaining the country’s development and the necessity of preserving the revolutionary identity of the system in spite of foreign pressure. According to the supreme leader these objectives are fulfilled through implementing measures at two levels of real and legal structures of the system including adherence to major goals (ideals) and geometry of the Islamic revolution in policy making at the level of real structure and building up all variables and factors which results in the efficiency of system at the level of legal structure.
    Keywords: Khamenei (Seyyid Ali), Strengthening Power, Real structure, legal Structure, Revolutionarism
  • Hussein Kadivar, Hamid Ghanbari, Hassan Talashan, Amir Molamohammad Ali Pages 41-65
    Enemies have envisaged Islam as a great danger for western civilization and thus have changed the view of the world toward Islam into Islam-phobia. Such a plot has declined the security of Islamic system. Considering the weight of this issue in securing social-political life of Islamic system, a question has raised that what are the appropriate counter-measures of this plot. Therefore, the current research is aimed at a) investigating the foundations of jurisprudence for extracting the proofs submitted on preventive measures against the plot by the enemies of the Islamic revolution of Iran, b) arriving at a jurisprudential approach toward managing threats, c) dwindling the damage of the plot by the enemy. Using a descriptive-analytical method, it is concluded that conventional measures must be separated from non-conventional ones. Conventional measures include legal sanction, spying and influence, dominance on information, documents and equipments, Terrorism, inflicting disorder on information technology, invoking dispute, breaching military treaties, inflicting disorder on political, economical and legal systems, entering into military treaty with other countries, psychological operation and rumor spread. Non-conventional measures include using mass destruction weapons, treachery and propagating corruption and prostitution.
    Keywords: Nature Study, Preventive Measures, deterrence, Security, Threat
  • Gholamreza Khoshniyat*, Abbas Sharifi Pages 67-86

    A critical necessity for success of individuals or societies is adoption of non-gratified stance against the status quo and trying for fulfilling the ideal.  To this aim, individuals in all levels of the society are required to become cognizant of their weaknesses and strengths. A major tool toward this is use of constructive criticism for reform and change. Constructive criticism has been wisely emphasized in many occasions by the supreme leader. The current research has used a descriptive-analytical method and employed documents to delve into this issue. After elaborating on the concept of constructive criticism, its weight and importance, the researcher has discussed the etiquettes of constructive criticism in the words of the supreme leader which include observing Islamic ethics, priority of self-criticism, considering the context and occasion, understanding necessities of criticism properly and criticizing the action rather than doer of the action. Accordingly, the consequences of criticism are human remembrance and reform, ideal change in society, joy and movement in the society, explaining truth, minds enlightenment, improving national, social and civil security, creating sense of identity among people and responsibility of authorities.

    Keywords: Constructive criticism, Destruction, change, reform, Etiquette
  • Seyyed Mohammad Haydari Khormizi * Pages 87-104

    In the political thought of Islam, law is among pillars by which it is meant those obligatory regulation and orders that are enacted by legislator and given for execution. The goal behind law-making in the society is satisfaction of daily needs and ordered management of affairs. Mohaghegh Naeini and Imam Khomeini are amongst those jurists who adopt a monotheistic view toward legislation in the society. In both views, law-making and legislation is attributed to God and divine law is the major criteria for act of people. Accordingly, in both views the legislation for human society is conceivable. However, due to their particular religious look, each of these jurists has determined a particular limit and condition for legislation. According to Naeini, due to rational limit and logical division, government is either possessory or authoritative which the first kind is logically oppression and the second is permissible in divine law while preferring an evil over a more evil.  However, in the view of Imam Khomeini governments are four kinds which can be established in the time of occultation by a legitimate ruler and make laws. It is concluded that in both views, the enactment of the law is solely starts from the authority of jurist.

    Keywords: Law, Legislation, Islamic Government, Constitution, Authority of Jurist, Mirza-e Naeini, Imam Khomeini
  • MohammadMohsen Haydari * Pages 105-125

    Defensive of Iranian nation in the Imposed war is an instance of defensive Jihad. Imam Khomeini as a jurist and religious authority managed the holy defense. This research is an attempt to analyze and explain the views of Imam Khomeini concerning holy war. accordingly, issues and rules of defensive law is investigated in the views of jurists while delved into those of Imam Khomeini concerning the holy defense and issues such as priority of defense over other religious obligatory duties is discussed. This research has used a descriptive-analytic method and concluded that Imam Khomeini has put issues related to defense jurisprudence into practice and his views concerning holy defense which are on the bases of Javaheri jurisprudence and in line with other jurists, are religiously robust and valid.

    Keywords: Jihad, Defensive Jihad, the Holy Defense, the Imposed War, Imam Khomeini