فهرست مطالب

  • پیاپی 68 (بهار 1400)
  • تاریخ انتشار: 1400/04/20
  • تعداد عناوین: 15
|
  • زهرا حجازی زاده، فرشاد پژوه*، هانیه شکیبا صفحات 5-21

    خشکسالی از مخرب‌ترین رویدادهای آب و هوایی هستند که باعث خسارت‌های قابل‌توجهی هم در بخش منابع طبیعی و هم در زندگی انسان‌ها می‌شوند. هدف از این پژوهش مقایسه کارآیی شاخص‌های خشکسالی و شناسایی بهترین شاخص در منطقه جنوب شرق ایران است. بدین منظور با استفاده از داده‌های بارش روزانه 30 ساله (2014-1985) از سازمان هواشناسی کشور و با استفاده از 8 شاخص پرکاربرد بارش استاندارد، ناهنجاری بارندگی، درصد از نرمال، معیار بارندگی سالانه، نیچه، نمره استاندارد، دهک و z چینی در 19 ایستگاه هواشناسی استان‌های کرمان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان دقت هر یک از شاخص‌ها در تعیین شدت خشکسالی موردبررسی قرارگرفته است. پهنه‌بندی نیز در نرم‌افزار ARC GIS 9.3 برای خشک‌ترین سال طی دوره آماری و مقایسه رده خشکسالی بسیار شدید دو شاخص انتخابی صورت گرفته است. دقت هر یک از شاخص‌ها در مقیاس ماهانه و سالانه مورد واکاوی قرار گرفت. در مقیاس سالانه از سنجه کارآمد تقارن سال وقوع کمینه بارندگی با خشکسالی بسیار شدید در ایستگاه‌های منطقه استفاده‌شده است. نتایج نشان داد که در مقیاس ماهانه جهت بررسی خشکسالی جنوب شرق کشور شاخص دینامیک بارش استاندارد (SPI) در بازه زمانی 6 و 12 ماهه بهترین عملکرد را داشته است؛ اما در مقیاس سالانه شاخص‌های ناهنجاری بارندگی (RAI) و دهک‌ها (DI) در همه ایستگاه‌ها کمینه مقدار بارندگی را با خشکسالی بسیار شدید نشان داده بودند که به‌عنوان بهترین شاخص شناخته شدند. شاخص نیچه نیز ضعیف‌ترین عملکرد را در تعیین شدت خشکسالی در ایستگاه‌های جنوب شرق ایران داشته است.

    کلیدواژگان: خشکسالی، نمایه RAI و DI، بارندگی، پهنه بندی، جنوب شرق ایران
  • رضوان صفرخانی، عباس سعیدی*، پگاه مریدسادات، مرتضی قورچی صفحات 22-37

    کوشش در راستای شناخت درست روابط و مناسبات روستا و شهر جلوه ای از دستیابی به تحول و توسعه محسوب می شود. عملکرد اجتماعی - اقتصادی سکونتگاه های روستایی و شهری در قالب روابط و مناسبات در چارچوب تیوری "سرمایه داری بهره بری" بیانگر شکل گیری نابرابری های موجود بین سکونتگاه های مختلف است. پژوهش پیش رو مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و میدانی با ماهیت توصیفی- تحلیلی بوده و به بررسی نحوه تولید و عرضه فرش دستباف، در دو بعد درون ناحیهای و فرا ناحیه ای با تاکید بر روابط و مناسبات شهر و روستا در ناحیه سنقر مشتمل بر دو سکونتگاه شهری و 211 سکونتگاه روستایی صورت گرفته است. نتایج پژوهش بیانگر تسلط شیوه "سرمایه داری بهره بری" در روابط و مناسبات حاکم بین شهر و روستا در تولید فرش دستباف و ارایه آن به بازارهای ملی و جهانی است.

    کلیدواژگان: روابط و مناسبات روستا و شهر، سرمایه داری بهره بری، فرش دستباف، ناحیه سنقر
  • محمد حسین رامشت*، فرخ ملک زاده، سمیه سادات شاه زیدی، فاطمه نعمت اللهی صفحات 38-50

    از ویژگی های سرزمینی ایران، محققان جغرافیایی تعابیری هنجاری ارایه می دهند. در غالب نوشته ها میزان بارندگی در ایران کمتر از یک سوم متوسط جهانی ذکر می شود و وقتی صحبت از زمان بارش می شود، بارش ها را با زمان نیاز آبی در تقابل و هنگامی که از نحوه توزیع مکانی و الگوی بارش صحبتی به میان می آید نیز از توزیعی نامتوازن و الگویی اتفاقی و سیلابی یاد می شود. اکنون این سوال مطرح است که اصولا به عنوان یک شناخت گر علمی، مجاز به تفسیری هنجاری از این وضعیت هستیم؟وآیا راهبردهای مقتضی که بتوان این ویژگی ها را به فرصت تبدیل نمود وجود دارد؟ این پژوهش با تمسک به روش پدیدارشناسی وتحلیل متون50 اثر جغرافیدانان ایران بر اساس روش ژانت و بکارگیری شاخص های "هسته مرکزی"، "بیشترین تکرارها"، "شکوفایی"و"مرکزیت" هم استنادی سعی کرده به این پرسش ها پاسخ دهد. نتایج حاصل از این طرح نشان می دهد که: *در شناخت ویژگی های بارشی و منابع آبی ایران، مجاز به بارگذاری هنجاری در حوزه علم نیستیم. *ویژگی های اقلیمی یک منطقه هویت سرزمینی آن را شکل می دهد و سیاست های راهبردی آمایشی باید تابعی از آن باشد. * تحلیل هنجاری از ویژگی های اقلیمی بیشتر زاییده حاکمیت تفکر اثبات گرایی جغرافیدانان ایران است.

    کلیدواژگان: ایران، راهبرد، فضا، هم استنادی، هویت اقلیمی
  • مریم نقوی، بهلول علیجانی، مهری اکبری، ابراهیم فتاحی صفحات 51-67

    بارشهای سنگین ازجمله مخاطرات طبیعی هستند که آگاهی از پراکندگی زمانی و مکانی آنها کمک بسزایی جهت کاهش آسیب های احتمالی می نماید. به این منظور وجود رابطه معنادار بین بارش های فراگیر و شاخص های توپوگرافی منطقه کوهستانی البرز بررسی گردیده است. در این پژوهش از آزمون همبستگی پیرسون استفاده گردیده و در این مدل، متغیر وابسته بارش روزانه فراگیر منطقه مطالعاتی (بارش های رخ داده در بیشتر از 70 درصد ایستگاه های سینوپتیکی منطقه) و متغیر مستقل داده های مربوط به شاخص های توپوگرافیکی منطقه مطالعاتی (ارتفاع ایستگاه سینوپتیک، شیب و جهت ایستگاه، طول و عرض جغرافیایی ایستگاه، فاصله از خط مبنای شمالی، فاصله از خط الراس، ارتفاع متوسط ایستگاه در یک شعاع 2.5 کیلومتری، ارتفاع متوسط هشت بلوک پنجاه کیلومتری در جهات هشتگانه جغرافیایی به مرکزیت ایستگاه سینوپتیک، اختلاف ارتفاع متوسط آن هشت بلوک از ارتفاع متوسط ایستگاه در شعاع 2.5 کیلومتری) می باشد. در ابتدا امر رابطه همبستگی بین بارش های فراگیر(129 روز) و شاخص های توپوگرافی بر اساس ایستگاه های سینوپتیک مشترک در سه فصل زمستان، بهار و پاییز شناسایی و در ادامه ضرایب همبستگی با فاصله اطمینان 95 درصد در سطح معناداری کوچکتر از 0.05 بررسی و از هر فصل یک روز نمونه با بالاترین میزان ضرایب همبستگی در اکثریت شاخص های توپوگرافی با عنوان نماینده از آن فصل انتخاب گردید. منطقه مطالعاتی که رشته کوه گسترده البرز می باشد با توجه به پیچیدگی توپوگرافی و تنوع شرایط اقلیمی آن در هر ناحیه، به مناطقی با شباهت توپوگرافی و اقلیمی تقسیم گردیده است. بالاترین تعداد آماره معناداری از نظر مقیاس زمانی و مکانی بین بارش فراگیر با شاخص های توپوگرافی مربوط به بارش فراگیر فصل بهار با 18 مورد و کمترین مربوط به بارش فراگیر فصل زمستان با 9 مورد می باشد، در فصل پاییز نیز 14 مورد رابطه خطی معنادار قابل شناسایی است. از بین شاخص های توپوگرافی، قوی ترین شاخص مربوط به اختلاف ارتفاع متوسط بلوکهای50 کیلومتری از متوسط ارتفاع ایستگاه در شعاع 2.5 کیلومتر در جهات مختلف با توجه به فصول مختلف سال می باشد و گواه بر تاثیر جهت در منطقه مطالعاتی بر بارش های فراگیر می باشد و اینکه منطقه مورد نظر در چه جهتی قرار گرفته باشد تا بارش بیشتری را دریافت نماید، به این معنا که توده هواهای مرطوب ورودی از قسمتهای شمالی کشور از جمله پرفشار سیبری (بابایی فینی،1393) به علت ارتفاع پایین و نزدیکی به سطح زمین تحت تاثیر ناهمواریهای سطح زمین قرار می گیرد و توده هواهای مرطوب ورودی از قسمتهای شمال غربی و غربی کشور از جمله پرفشارهای مهاجر غربی ((قشقایی،1375)،(مرادی، 1385)) به علت ارتفاع بالاتر و قدرت بیشتر کمتر تحت تاثیر ناهمواریهای سطحی قرار گرفته و بارش منطقه تحت تاثیر این سیستم های جوی سطح بالاست. از سویی نیز بارش فراگیر در ناحیه البرز غربی شمالی و مرکزی جنوبی بیشترین و ناحیه البرز غربی جنوبی کمترین رابطه خطی معنادار را با مقادیر شاخص های توپوگرافی برقرار نموده است نتایج این تحقیق وجود رابطه خطی معنادار اکثریت شاخص های توپوگرافی مورد بررسی (22 شاخص از 24 شاخص) با بارش فراگیر را اثبات نموده تا بتوان بیشترین شاخص های موثر بر بارش منطقه را در زمینه برآورد و پیش بینی بارش استفاده نمود. دو شاخص توپوگرافی جهت ایستگاه و فاصله از خط الراس در هیچ روزی و در هیچ ناحیه ای از منطقه مطالعاتی وارد مدل همبستگی نشده و هیچ گونه رابطه خطی معناداری ولو در حد ضعیف با بارش فراگیر منطقه برقرار ننموده اند.

    کلیدواژگان: کوهستان البرز، بارش فراگیر، شاخصهای توپوگرافی، همبستگی پیرسون، ضریب همبستگی
  • نیره اخوان بیطرف صفحات 68-82

    طرح مقدماتی آمایش سرزمین در ایران اسلامی در دهه 60 مورد توجه قرار گرفته و در برنامه پنج ساله کشور به عنوان مهمترین قانون به تصویب رسیده است. این قانون از برنامه چهارم، شروع و در برنامه پنجم تکمیل و در برنامه ششم ادامه یافته است اما متاسفانه در جغرافیای انتخابات استانها به سبب بخشی نگری کاندیداها، این قانون هنوز در سند توسعه استان ها عملیاتی نگردیده است و جغرافیای انتخابات گاه و بی گاه سبب آسیب پذیری قوانین می شود. این پژوهش، از نوع بنیادین و نظری است و روش جمع آوری داده ها در این پژوهش اسنادی و کتابخانه ای و شیوه تحلیل اطلاعات نیز توصیفی – تحلیلی مبتنی بر روش شناسی کیفی می باشد. نتایج تحقیق نشان داده است که آمایش سرزمینی به عنوان چارچوب بلندمدت در برنامه ریزی ها باید مبتنی بر اصول مختلف از جمله ملاحظات دفاعی و امنیتی؛ حفاظت محیط زیست و احیاء منابع طبیعی؛ حفظ هویت اسلامی، ایرانی و حراست از میراث فرهنگی؛ کارایی و بازدهی اقتصادی؛ وحدت و یکپارچگی سرزمینی؛ گسترش عدالت اجتماعی و تعادل های منطقه ای؛ تسهیل و تنظیم روابط درونی و بیرونی اقتصاد کشور؛ باشد. همچنین، اثرات قانونگذاری در جغرافیای انتخابات اگر آمایشی باشد اقتصاد مقاومتی رخ داده و رشد 8% در کشور را تضمین می نماید اما تا به حال این نگرش علمی که همراه با یک تفکر فلسفی می باشد به وجود نیامده است و هزینه های کشور در برخی از پروژه‌ها به هدر رفته است.

    کلیدواژگان: قانون، آمایش سرزمین، جغرافیای انتخابات، ساماندهی فضا، ایران
  • رحیم سرور*، فرزانه سلامی، بختیار عزت پناه صفحات 83-101

    امروزه بیشتر شهرها از کمبود فضاهای با کیفیت برای زندگی جمعی رنج می برند. عدم مطلوبیت فضایی و بی هویتی از جمله عواملی هستند که توجه به مقوله ارتقاء کیفیت زندگی را حایز اهمیت می کند.کیفیت زندگی مقوله ای چند بعدی و پیچیده است و این مفهوم برای افراد و گروه های مختلف و متناسب با شرایط زمانی و مکانی، معانی متفاوتی دارد. امروزه کیفیت زندگی در عرصه های عمومی تنزل یافته و حضور مردم در فضاهای شهری کمرنگ شده است. اگر چه میزان جمعیت حاضر در عرصه های عمومی شهرها بقدری است که ما در برخی مکان ها با ازدحام جمعیت نیز روبرو هستیم اما این ازدحام نیز خود عاملی بر کاهش کیفیت زندگی جمعی شهرها شده است. این جمعیت فضای کافی و تسهیلات لازم برای انجام فعالیت های اختیاری و درنگ در فضا را نداشته و نهایتا تعاملات کمتری میان آنان بروز می کند و از این رو فضاهای شهری ما به عرصه هایی بی روح و عاری از شرایط بروز زندگی اجتماعی بدل گشته اند. کارکرد اصلی شهرها یعنی تسهیل حضور شهروندان در فضاهای شهری و جریان زندگی جمعی قربانی راحتی اتومبیل شده است. از این رو این پژوهش به دنبال تبیین جایگاه فضاهای عمومی در تحقق سیاست های بازآفرینی در بافت های ناکارآمد است به نحوی که با ارتقا فضاهای عمومی شرایط برای ارتقاء کیفیت زندگی مردم در بافت های ناکارآمد (بافت های تاریخی) فراهم گردد.

    کلیدواژگان: بازآفرینی کیفیت زندگی فضای عمومیبافت ناکارآمد
  • حمید بابلی موخر*، سعید نگهبان صفحات 102-117

    تحلیل ویژگی‌های فرمی سطح زمین که می‌تواند متاثر از عوامل اقلیمی، هیدرولوژیکی، خصوصیات ذاتی سازندها و فعالیت‌های نیوتکتونیک باشد نقش مهمی در شناخت خصوصیات فیزیکی حوضه آبخیز دارد. از طرفی شناخت خصوصیات فیزیکی حوضه آبخیز از اولین گام‌هایی است که در بررسی‌های مورفولوژیکی و هیدرولوژیکی ضرورت دارد. این پژوهش سعی دارد که با استفاده ازشاخص های مورفومتریک وضعیت شکلی سطح زمین در حوضه آبخیز فهلیان را مورد بررسی قرار دهد. به همین منظور 6 شاخص‌های ژیومورفومتریک؛ انحنای کل، انحنای نیمرخ، انحنای سطح، شاخص TRI، شاخص TPI و شاخص TWI انتخاب و با استفاده از روابط مربوط به هر شاخص و با بهره‌گیری از اکستنشن‌های مربوطه در نرم‌افزار ArcGis 10/3 نقشه‌های هریک از این شاخص‌ها تهیه شد. نتایج حاصل از محاسبه انحنای کل نشان می‌دهد که بیش از نیمی از سطح حوضه(80/52) دارای انحنای مقعر و 20/47 درصد آن از انحنای محدب برخوردار می‌باشد. همچنین حد پایین و بالا برای انحنای سطح به ترتیب 99/2- و 96/3 و برای انحنای نیمرخ به ترتیب 87/4- و 2/4 بدست آمد. بر همین اساس حد پایین و بالای شاخص TPI که حالت گودی و برآمدگی را از یکدیگر تفکیک می‌کند، به ترتیب 2/4-> و 6 < محاسبه شد. مقادیر شاخص TRI که به نوعی اختلاف ارتفاع یک پیکسل با هشت پیکسل مجاور خود می‌باشد از 0 تا 14< محاسبه شد. و در نهایت مقادیر شاخص TWI که نشان‌دهنده وضعیت رطوبت خاک می‌باشد به ترتیب از 5/1-> تا 5/5< محاسبه گردید. درصد مساحت هر یک از مقادیر این شاخص‌ها در سطح حوضه که در نتایج حاصل از این تحقیق بدست آمد می‌تواند در برنامه‌ریزی مختلف مربوط به حوضه آبخیز از جمله فرسایش و رسوب، طبقه بندی لندفرم ها، شناسایی و معرفی مناطق درگیر با خطر زمین‌لغزش‌، مطالعه سیلاب، بررسی و مطالعه منابع آب زیرزمینی و... مورد استفاده قرار گیرد.
     

    کلیدواژگان: مورفومتری، انحناء، لندفرم، شاخص TRI، حوضه آبخیز فهلیان
  • ندا ترابی فارسانی*، سارا عبدمعظم، محمدعلی رجایی ریزی، زاهد شفیعی صفحات 118-142
    هدف

    گردشگری تندرستی در سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته‌است، علت این امر را می‌توان در شیوع بیماری‌های مختلف در نتیجه افزایش فشار کاری و زندگی، استرس و بطور کلی سبک زندگی ناسالم مشاهده نمود، همین امر باعث توجه بیش از پیش به امر سلامتی شده و مردم تمایل بیشتری به پیشگیری از بیماری‌ها، حفظ و بهبود تندرستی‌شان از راه‎‌های مختلف از جمله سفر با هدف تندرستی دارند، لذا می‎توان گفت امروزه گردشگری تندرستی به یک گرایش سفر تبدیل شده ‌است، در این میان در شهرسرعین و روستاهای پیرامون آن در استان اردبیل دارای پتانسیل‎های بسیار غنی در زمینه گردشگری تندرستی می‌باشد. این پژوهش سه هدف اصلی را دنبال می‌کند : 1) شناسایی پتانسیل‌های گردشگری تندرستی در این حوزه جغرافیایی ؛ 2) بررسی میزان تمایل گردشگران داخلی به فعالیت‌ها و جاذبه‌های گردشگری تندرستی در شهر سرعین و روستاهای پیرامون و 3) اولویت بندی فعالیت‌های گردشگری تندرستی از دیدگاه گردشگران داخلی.

    روش

    این پژوهش در زمره پژوهش های کیفی-کمی می‌باشد و جامعه آماری این پژوهش را در مرحله اول نخبگان و کارشناسان این حوزه تشکیل داده اند، جمع آوری نمونه به روش گلوله برفی و توسط فرم مصاحبه انجام گرفت و در نهایت داده‌ها به روش کیفی‌ (کد گذاری باز و محوری) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در مرحله دوم به منظور بررسی میزان تمایل گردشگران داخلی به فعالیت‌ها و جاذبه‌های گردشگری تندرستی پرسشنامه ای شامل سوالات بسته‌(طیف لیکرت) طراحی گردید و پس از پر شدن توسط گردشگران با آزمون های تی تک نمونه ای و فریدمن داده‌ها مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان می‌دهدکه در شهر سرعین و روستاهای پیرامون آن دارای پتانسیل بالایی برای رونق گردشگری تندرستی است و گردشگران به فعالیت‌های گردشگری تندرستی تمایل بالایی دارند و به ترتیب فعالیت هایی چون مشاهده مناظر طبیعی، طبیعت گردی، هوای پاک؛ چشمه‌های آب معدنی؛ چشمه آبگرم و هیدروتراپی و پیاده روی در طبیعت، کوهپیمایی و دشت پیمایی به ویژه در حوزه های روستایی برای آنها از اولویت بالاتری برخوردار است. توسعه گردشگری تندرستی در حوزه جغرافیایی سرعین موجب تعامل بیشتر بین مراکز روستایی و شهری و از طریق گسترش جریان های روستایی- شهری (از جمله جریان افراد، کالا، سرمایه، اطلاعات و فناوری)، به روابط دوسویه و نهایتا، به پیوندهای روستایی- شهری منتهی گردد. این روند، در گذر زمان، به نوبه خود، به پویایی فضاهای روستایی و شهری و ایجاد فرصت های بیشتر برای فعالیت های کسب و کار در صنعت گردشگری و بهبود شرایط اجتماعی- اقتصادی می انجامد.

    کلیدواژگان: تندرستی، گردشگری تندرستی، تراپی، روستاهای پیرامون، سرعین
  • میترا صابونچی لیل آبادی، بهناز امین زاده گوهرریزی*، آزاده شاهچراغی صفحات 143-162

    یکی از مهم ترین راه حل ها در پاسخ به کاهش ظرفیت کلان شهرها و رفع مشکلات آنها احداث شهرهای جدید بوده است. از عوامل مهم جذب جمعیت به شهرهای جدید ارایه مسکن با کیفیت بالاتر نسبت به مادرشهر و در کل، کیفیت بهترمحیط سکونت است. این تحقیق به بررسی ارتباط بین میزان رضایتمندی از شاخص های ذهنی کیفیت زندگی در مجتمع های مسکونی براساس ویژگی های طرح معماری می پردازد. هدف اصلی، دستیابی به معیارهای طراحی بهینه مجتمع های مسکونی در جهت رضایتمندی از شاخص های ذهنی ساکنین است. ابتدا مدل پژوهش بر اساس رابطه بین شاخص های ذهنی و مولفه های معماری و ویژگیهای ساکنین طراحی شده است. در ارزیابی مدل ساختاری ابتدا بار عاملی متغیرهای مختلف پرسشنامه در پیش بینی گویه های مربوطه بررسی شده تا از برازندگی مدل های اندازه گیری و قابل قبول بودن نشانگرهای آنها در اندازه گیری متغیرها اطمینان حاصل شود. روش پژوهش، با استفاده از تکنیک تحلیل عاملی تاییدی (CFA) و نرم افزار AMOS میباشد. جامعه آماری تعدادی از مجتمع های مسکونی سه شهر جدید اندیشه، پرند و پردیس است . نتایج پژوهش نشان داد از بین شاخص های مورد ارزیابی امنیت بیشترین رضایت را دربرداشته است. ساکنین با وجود داشتن رضایت نسبی از استانداردهای فضاهای سکونتی، حس تعلق به مکان ندارند. از عوامل کالبدی میتوان به رضایتمندی نسبتا پایین از طراحی نما و فضای سبز اشاره کرد. روابط اجتماعی ساکنین با یکدیگر ضعیف است که از نظر طراحی مهم ترین عامل آن نداشتن فضاهایی جهت تعاملات اجتماعی میباشد.

    کلیدواژگان: کیفیت زندگی، مجتمع مسکونی، شهرهای جدید، شاخص ذهنی، رضایتمندی
  • آرش قربانی سپهر*، محسن جان پرور صفحات 163-184

    تحولات صورت گرفته در عرصه¬های مختلف زمینه ساز شکلدهی به مباحث جدید در عرصه مطالعه در حوزه شهرها به عنوان پدیده¬های فضایی- جغرافیایی می‌باشند. اگر چه شهرها در گذشته نیز از اهمیت و جایگاه برجسته برخوردار بوده¬اند، اما تغییرات صورت گرفته پیرامون قدرت و سطوح قدرت، افزایش نقش آفرینی بازیگران فروملی زمینه ساز شکل¬دهی به مباحث ژئوپلیتیک در زمینه شهرها را فراهم آورده است. هدف نوشتار حاضر، شناخت و درک تاریخچه کلی، ماهیت فلسفی، چرایی، تعاریف موجود در زمینه ژئوپلیتیک شهری به عنوان یک بحث جدید و رو به گسترش می باشد. از این¬رو در این نوشتار جهت تحلیل اطلاعات بیان شده، از روش تحلیل محتوا بهره گرفته شده است. با بررسی تاریخچه شکل گیری مفهوم ژئوپلیتیک شهری و تعاریف موجود از آن مشخص شد آنطور که بایسته و شایسته است مفهوم و ماهیت ژئوپلیتیک شهری به خوبی مشخص نشده است. بدین ترتیب نگارندگان ماهیت فلسفی ژئوپلیتیک شهری را منابع جغرافیایی قدرت با تاکید بر شهر، فضای شهرها و حوزه نفوذ آنها و مناسبات شکل گرفته از آن در سطوح (محلی، ملی، منطقه¬ای، جهانی) می¬دانند. نتایج بررسی کلی مفهوم¬سازی¬های صورت گرفته از ژئوپلیتیک شهری در کارهای مورد بررسی نشان دهنده آن است که آن گونه که بایسته و شایسته است مفهوم سازی درستی از ژئوپلیتیک شهری صورت نگرفته است. بر این مبنا، می¬توان ژئوپلیتیک شهری را در قالب چهار بعد (مکانی، بازیگران، کارکردی و گفتمان) در نظر گرفت و تعریف کرد.

    کلیدواژگان: شهر، ژئوپلیتیک، ژئوپلیتیک شهری، بازیگران قدرت
  • گیتی صلاحی اصفهانی صفحات 185-204

    نوسانات آب طی سالیان گذشته آسیب های زیادی به بخش کشاورزی و جامعه روستایی وارد کرده است. در دهه اخیر رویکرد مقابله با رخدادهای طبیعی جای خود را به کنار آمدن با آنها داده است و در واقع تاب آوری جای خود را به آسیب پذیری داده است. هدف این تحقیق ارزیابی تاب آوری اجتماعی-اقتصادی روستاهای حوزه آبخیز سامان(استان مرکزی) در نوسانات آب سالهای اخیر(1395-1385) می باشد. نوع تحقیق کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-پیمایشی می باشد. جامعه آماری خانوارهای ساکن در 7 روستای حوزه آبخیز سامان می باشد. با استفاده از فرمول کوکران تعداد نمونه لازم جهت تکمیل پرسشنامه 110 خانوار بدست آمد و روایی و پایایی نیز 84/0 محاسبه گردیده است. به منظور سنجش تاب آوری اجتماعی-اقتصادی، سرپرستان خانوارها مورد ارزیابی قرار گرفته است. تدوین شاخص های سنجش مولفه های اجتماعی و اقتصادی سکونتگاه های انسانی در برابر نوسانات آب براساس مفهوم تاب آوری و ویژگیهای اجتماعی-اقتصادی در برابر بحران آب تدوین گردید و شاخص ها و عوامل موثر بر تاب آوری شناسایی و تعریف عملیاتی شدند. پس از جمع آوری داده ها در قالب پرسشنامه میدانی و با استفاده از ابزارهای تحلیل مکانی و قابلیت های نرم افزارهای آماری SPSS و Excel و GIS سنجش صورت پذیرفت. یافته های پژوهش حاکی از آن است که میزان تاب آوری اجتماعی-اقتصادی روستاها در وضعیت قابل قبولی قرار ندارند و از میان دو بعد تاب آوری عوامل بعد اقتصادی با میانگین کمترین و عوامل بعد اجتماعی با میانگین بیشترین تاثیر را در تاب آوری روستاها داشته است. براساس آزمون T میانگین واقعی نظر کلی پاسخگویان از 3 کوچکتر و در حد متوسط رو به پایین است. روستاهای سامان و یاری آباد در بعد اقتصادی نوسانات آب دارای تاب آوری بیشتری بوده اند و در بخش اجتماعی نیز حدودا میانگین ها به هم نزدیک و بیشترین تاب آوری اجتماعی در روستاهای چهارحد و یاری آباد و ورکبار علیا بود که بالای میانگین 3 را اخذ کرده اند. در مجموع دو شاخص تاب آوری اجتماعی- اقتصادی روستاها هیچکدام میانگین 3 را به دست نیاورده اند که نشان از تاب آوری پایین محدوده دارد.

    کلیدواژگان: تاب آوری اجتماعی-اقتصادی حوزه آبخیز سامان نوسانات آب استان مرکزی
  • حمیدرضا کوزه گر، دکتر علیرضا استعلاجی* صفحات 205-218

    شهرگرایی شتابان، رشد روزافزون شهرها، افزایش تراکم جمعیت در نواحی شهری ناشی از مهاجرت و تبدیل کانون‌های روستایی به مکان‌های گسسته‌ی شهری و ادغام شهری به شهری دیگر سبب برهم خوردن تعادل فضایی جمعیت و برنامه‌ریزی، آسیب‌های اجتماعی و دگرگونی های کالبد شهری فراگیر شده است که این تغییرها، نیاز به تغییرات مدیریتی و کالبدی- فضایی دارد. مدیریت حریم کلان‌شهرها به دلایل مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و زیست‌محیطی، موضوعی چالش‌برانگیز و تنش‌آفرین در روابط بین سطوح حکومتی بوده است. کلان‌شهر تهران نیز در رابطه با مسایل توسعه در نواحی حریم با چالش‌هایی پرشمار روبه‌رو است. این مدیریت به لحاظ عمل‌کردی و و جغرافیایی، یک مدیریت پراکنده است؛ از این رو، ضرورت به‌کارگیری نظام مدیریت یک‌پارچه‌ی شهری در این نواحی بایسته است. جامعه آماری شامل شهروندان و کارشناسان(مدیران و مسیولان) شهرقدس است که بر اساس برآورد فرمول کوکران، این تعداد برای شهروندان برابر با 384 نفر و برای کارشناسان برابر با 226 نفر تعیین شده و برای تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش از نرم‌افزار SPSS و برای آزمون فرضیه‌ها از آزمون t تک متغیره بهره گیری شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که مدیریت یک پارچه‌ در شهر قدس، به عنوان یکی از شهرهای پیرامون مادرشهر تهران، در سطحی نامناسب قرار دارد و تنها برقراری این مدیریت باعث پیش رفت عمرانی، خدماتی و رضایت عمومی می‌شود. در همین راستا، فرضیه ی پژوهش مورد تایید قرار گرفته است و پیوستن شهر قدس به شهر تهران از جنبه ی بهبود مدیریتی و کالبدی- فضایی در شهر قدس، اثرگذار است. کارشناسان و مردم شهر قدس در الحاق شهر قدس به شهر تهران دیدگاه موافق دارند و باورمندند که این عمل به دگرگونی های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و افزایش اعتبارات برای طرح‌های عمرانی شهر قدس می‌انجامد.

    کلیدواژگان: تغییرات مدیریتی، تغییرات کالبدی- فضایی، شهرهای پیرامونی، شهر قدس، کلان شهر تهران
  • بهرام ایمانی*، معصومه عبدالهی صفحات 219-231

    پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توانمندسازی روانشناختی کشاورزان در مناطق روستای انجام شده است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری کشاورزان روستایی بخش مرکزی شهرستان کوهدشت است که از این میان 27 روستا و 380 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردید. جهت گردآوری اطلاعات از روش های کتابخانه ای و میدانی استفاده گردید. به منظور تحلیل موضوع چهارچوبی از هشت شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات و توانمندسازی روانشناختی در قالب 59 گویه تدوین و انتخاب شد. نتایج حاصل از یافته های پژوهش بیانگر این است بین فناوری اطلاعات و ارتباطات و توانمندسازی روانشناختی رابطه مثبت و معنی دار وجود دارد. نتایج رگرسیون چند متغیره نیز نشان داد فناوری اطلاعات و ارتباطات 491/0 از تغییرات توانمندسازی روانشناختی را تبیین می کنند. همچنین بر اساس نتایج آزمون t تک نمونه ای می توان بیان کرد که شاخص های توانمندسازی روانشناختی در حد مطلوب قرار دارد.

    کلیدواژگان: فناوری اطلاعات و ارتباطات، توانمندسازی، توانمندسازی روانشناختی، کشاورزان، توسعه روستایی
  • دکتر سعدی محمدی صفحات 233-250

    درهم ریختگی کالبدی روستاهای پیرامون شهری به دلیل رشد هدایت نشده فیزیکی، این دسته از روستاها را با معضلات متعددی در عرصه های اقتصادی و اجتماعی روبه رو ساخته است که جهت رفع این معضلات، اجرای طرح های محلی روستایی که در کشور، مهمترین آنها طرح های هادی می باشد، جهت اصلاح وضع نامطلوب موجود و توسعه کالبدی این روستاها ضروری است. در این راستا پژوهش کاربردی حاضر با هدف سنجش اثرگذاری اجرای طرح‏های هادی در توسعه کالبدی روستاهای پیرامون شهری شهرستان مریوان با روشی توصیفی – تحلیلی و گردآوری اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه و میدانی مبتنی بر توزیع تصادفی پرسشنامه در میان 250 نفر از سرپرستان خانوار روستاها مورد مطالعه و 10 تن از کارشناسان توسعه روستایی منطقه انجام گرفته است تا به دنبال شناسایی وضع موجود کالبد روستاها؛ راهکارهایی جهت توسعه مطلوب کالبدی آنها ارایه گردد. تعیین حجم نمونه با اعمال فرمول کوکران از میان 1122 خانوار روستاهای نمونه و تعیین سهم هر روستا نیز از تعداد کل پرسشنامه ها به روش طبقه ای انجام گرفته است. تجزیه و تحلیل داده های گردآوری شده با استفاده از شاخص توصیفی میانگین، آزمون های آمار استنباطی(T تک نمونه ای و خی دو) و وزن دهی شاخص ها با روش دلفی، در نرم افزار EXPERT CHOICE و اولویت بندی آنها با تکنیک VIKOR، نشان می دهد که اجرای طرح‏های هادی توانسته است با توجه به میانگین مجموع محاسبه شده برابر 3.50؛ در سطح رضایت بخشی موجب توسعه کالبدی روستاهای مورد مطالعه گردد و در این میان بعد کیفیت معابر با میانگین محاسبه شده برابر 3.62 دارای بیشترین بهبود وضعیت از اجرای طرح های هادی و روستای ((نی)) به عنوان پرجمعیت ترین روستای منطقه با کمترین مقدار آماره ویکور (000.)، دارای بیشترین سطح اثرپذیری و توسعه کالبدی می باشد.

    کلیدواژگان: طرح های هادی، کالبد روستاها، روستاهای پیرامون شهر مریوان
  • اصغر نوروزی صفحات 251-263

    با وجود کاهش شدید جمعیت روستایی، اما هنوز حدود 47% از جمعیت جهان در نواحی روستایی زندگی می کنند. روستاهایی که عموما در شرایط فقر و توسعه‌نیافتگی قرار دارند. این درحالی است که روستاها از جنبه‌های مختلف دارای توانمندی‌هایی بوده که می توانند در تحقق توسعه ملی نقش اساسی ایفا نمایند. از نگاهی دیگر اندیشه‌های توسعه بعد از انقلاب تکنولوژی و بویژه در دهه اخیر به سمت فناوری‌های نوین و بویژه هوشمند متمایل شده‌اند و دیگر الگوهای سنتی پاسخگوی توسعه پایدار روستایی نخواهد بود. درواقع فضای جدیدی برای روستاها و مبتنی بر فناوری ایجاد گردید که از آن به‌عنوان «روستای هوشمند» نام برده می‌شود. در این پژوهش که از نوع کاربردی- بنیادی و روش آن توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر پیمایش است، سعی گردید با مطالعات کتابخانه‌ای و تدوین ادبیات و شاخصهای روستای هوشمند، به بررسی و امکان سنجی تحقق آنها به شیوه میدانی پرداخته شود. جامعه آماری شامل ساکنان روستای آورگان به تعداد 2041 نفر است که با کاربرد فرمول کوکران و تعدیل آن تعداد 280 نمونه به روش تصادفی مورد پرسشگری قرار گرفته‌اند. نتایج نشان داد که مهمترین شاخص‌های روستای هوشمند در زمینه های کشاورزی، صنعت، خدمات، آموزش، سلامت و... است. همچنین نتایج کاربرد آزمون تی. تک نمونه‌ای نشان داد که بهترین شرایط در روستای مورد مطالعه جهت توسعه روستای هوشمند در بعد «اقتصادی» و بدترین شرایط در بعد «نهادی» است. در بعد اقتصادی، شاخص «خدمات» (با میانگین 48/3) و در بعد نهادی، شاخص «برنامه‌ریزی» (با میانگین 11/2) به ترتیب بهترین و بدترین شرایط را دارا است.

    کلیدواژگان: روستا، توسعه پایدار روستایی، روستای هوشمند، آورگان
|
  • zahra hejazizadeh, farshad pazhoh, haniyeh shakiba Pages 5-21

    the drought is the most destructive weather events which cause significant causes both in natural resources sector and human’s life. The aim of this research is to compare the performance of drought’s indexes and determining the best index in the region of southeast of Iran. To this purpose with using 30 year of daily precipitation data (1985-2014) from meteorological organization and with using 8 most widely used indexes such as standard precipitation, rainfall anomalies, percent of normal, annual precipitation, Niche, the standard score, deciles and Chinese Z in 19 meteorological stations of Kerman, Hormozgan and Sistan va baloochestan the accuracy of each indicators examined in determining the drought intensity. Also the zoning has done in arc GIS9.3 for the driest year in the statistical time period and comparing the most severe drought category in 2 selected index. The accuracy of each index analyzed in 2 annual and monthly scales. In annual scale is used the efficient measures of minimum precipitation’s symmetry years with most severe droughts in region’s stations. The results showed that in the monthly scale in order to analyze the southeast drought of the country the dynamic index of standard precipitation (SPI) in a time period of 6 and 12 month had the best function. But in annual scale the rainfalls anomalies indexes (RAI) and Docile (DI) in all the stations had showed the minimum precipitation amounts with severe droughts which determined as the best index. Also the Niche index had the weakest function in determining the drought intensity in southeast of Iran’s stations.

    Keywords: Drought, DI, RAI index, Precipitation, Zoning, southeast Iran
  • rezvan safarkhani, Abaas Saidi, pegah moridsadat, mortaza ghorchi Pages 22-37


     
    چکیده انگلیسی:To understand properly the rural-urban relations in Iran is the manifestation to achieve the processes of change and development. The socio-economic performance of rural and urban settlements in the form of relationships within the framework of the theory of "rent capitalism" indicates the formation of inequalities between these two forms of different settlements. The present study, based on library and field studies, has a descriptive-analytical character and examines the production and supply of handwoven carpets in two dimensions, areal and transareal, with a focus on rural-urban relationships in the Songhar Area, including two cities and 211 rural settlements. The research’s results show the dominance of the “exploitative” nature of rural-urban relations in the overall process of manufacture and trade of carpets.

    Keywords: Rural-urban Relations, Rent Capitalism, Carpets, Songhor Area, Kermanshah
  • mohammad hosein ramesht Farokh Malekzadeh Somayeh Sadat shahzeidi Fatemeh Nematollahi Pages 38-50

    Geographical researchers provide normative interpretations, of the territorial characteristics of Iran. According to most writings, the amount of precipitation in Iran is less than one-third of the global average. When it comes to the time of precipitation, it is contrasted with the time of water need, and regarding the spatial distribution and pattern of the precipitation, the heterogeneous distribution is considered along with random and flood patterns. Now the question is that whether we are allowed to offer normative interpretations of this situation as scientific researchers, and if there are appropriate strategies that can turn these characteristics into opportunities. The present study has tried to answer these questions by relying on the phenomenological method and analyzing the texts of 50 works by Iranian geographers based on the Janet method along with the use of central core indicators, maximum repetitions, Brust Detection, and centrality of the CiteSpace. The results of the study show that: • Normative loading is not permissible in the field of science for identifying the precipitation characteristics and water resources of Iran; • The climatic characteristics of a region shape its territorial identity, and strategic planning policies should be a function of it; and • Normative analysis of the climatic characteristics of Iran is mostly the product of the dominant positivism of Iranian geographers.

    Keywords: Iran, Policy, Space, Climate Identity, Citespace
  • maryam naghavi, Buhlool Alijani, mehry akbary, ebrahim fatahi Pages 51-67

    Heavy rains are among the natural hazards that knowledge of their temporal and spatial distribution helps to reduce potential damage. For this purpose, the existence of a significant relationship between widespread precipitation and topographic indices of Alborz mountainous region has been investigated. In this study, Pearson correlation test was used and in this model, the dependent variable of total daily precipitation of the study area (precipitation occurred in more than 70% of synoptic stations in the area) and the independent variable of data related to topographic indicators of the study area (station height Synoptic, station slope and direction, longitude and latitude of the station, distance from the northern baseline, distance from the ridge, average height of the station in a radius of 2.5 km, average height of eight blocks fifty km in eight geographical directions to the center of the synoptic station, height difference Its average is eight blocks from the average height of the station in a radius of 2.5 km). First, the correlation between precipitation (129 days) and topographic indices based on common synoptic stations in three seasons of winter, spring and autumn was identified and then the correlation coefficients with 95% confidence interval at a significance level less than 0.05 were investigated. Each season, a sample day with the highest correlation coefficients in the majority of topographic indices was selected as the representative of that season. The study area, which is the vast Alborz mountain range, has been divided into areas with topographic and climatic similarities due to the complexity of topography and the diversity of its climatic conditions in each area. The highest number of significant statistics in terms of temporal and spatial scale between widespread precipitation with topographic indices is related to widespread precipitation in spring with 18 cases and the lowest is related to widespread precipitation in winter with 9 cases in autumn 14 cases of significant linear relationship have been identified. Among the topographic indices, the strongest index is related to the difference between the average height of blocks 50 km from the average height of the station in a radius of 2.5 km in different directions according to different seasons of the year and Evidence of the effect of direction on inclusive rainfall in the study area and that the area is in a certain direction to receive more rain , meaning that the mass of humid air entering from the northern parts of the country, including Siberian high pressure (Babaei Fini, 1393) due to low altitude and proximity to the ground is affected The surface roughness is located and the mass of moist air entering from the northwestern and western parts of the country, including the western migratory high pressures (Qashqaei, 1375), (Moradi, 1385)) due to higher altitude and more power is less affected by surface roughness. And the region's precipitation is affected by these high-level atmospheric systems. On the other hand, widespread precipitation in the northwestern and south-central Alborz region has the highest and the lowest south-western Alborz region has a significant linear relationship with the values of topographic indices. The results of this study have a significant linear relationship with most topographic indices (22 indices out of 24 Index) with widespread precipitation to be able to estimate and predict the most effective indices affecting precipitation in the region. The two topographic indices for the station and the distance from the ridge did not enter the correlation model on any day and in any area of the study area and did not establish any significant linear relationship, albeit weakly, with the total precipitation of the area.

    Keywords: Alborz mountainous, precipitation, topographic indices, Pearson correlation test
  • NAYERE AKHAVAN Pages 68-82

    The preliminary plan of land management in Islamic Iran was considered in the 60's and was approved as the most important law in the five-year plan of the country. This law started from the fourth plan, completed in the fifth plan and continued in the sixth plan, but unfortunately in the geography of provincial elections due to the partisanship of candidates, this law has not yet been implemented in the provincial development document, even the sea in land management law in Iran has been neglected, which is why the ports and islands of Islamic Iran have not been developed. And the geography of elections occasionally makes laws vulnerable. The effects of legislation in the geography of elections, if it is organized, a resistance economy occurs and guarantees 8% growth in the country. So far, this scientific attitude, which is accompanied by a philosophical thinking, has not been developed. Projects are wasted Land use planning as a long-term framework in planning should be based on various principles including defense and security considerations; environmental protection and restoration of natural resources; preservation of Islamic and Iranian identity and protection of cultural heritage; economic efficiency and effectiveness; unity And territorial integrity; expansion of social justice and regional balances; facilitation and regulation of internal and external relations of the country's economy; Be

    Keywords: Law, land management, election geography, space organization, Iran
  • Farzaneh Salami, Rahim Sarvar, Bakhtyar Ezatpanah Pages 83-101

    Nowadays, a majority of cities suffer from shortage of quality spaces for collective living. Undesirable space and lack of identity are among factors which put a higher emphasis on promoting quality of life. Life quality is a multi-aspect and complex category, and this concept has various meaning for different people and groups with respect to time and local conditions. Nowadays, life quality has decreased in various aspects and people′s presence has faded away in urban areas. However, existing population in public spaces is such that we face a large number of population in some spaces. This population is a factor to decrease collective life quality in cities. This population does not have sufficient area and required facilities to do voluntary activities in the area, and consequently less interactions will be hold, resulting in urban areas which have changed into sedentary spaces and without manifesting social life conditions. The major function of cities is facilitating the presence of citizens in urban spaces, collective life has become the victim of automobile comfort. Thus, the study is looking for explaining the position of public spaces in meeting regeneration policies in ineffective contexts such that promoting public spaces provides some conditions to promote people′s life quality in ineffective contexts (historic contexts).

    Keywords: regeneration life quality public spacesineffective context
  • hamid babolimoakher, saeid negahban Pages 102-117

    Analysis of the Properties of the earth's surface, which can be influenced by climatic, hydrological, intrinsic properties of formations and neotectonic activities, plays an important role in recognizing the physical Properties of the Watershed. On the other hand, understanding the physical Properties of the Watershed is one of the first steps required in morphological and hydrological studies. This research tries to study the shape of the earth's surface in Fahliyan watershed using morphometric indices. For this purpose, 6 geomorphometric indices, total curvature, profile curvature, surface curvature, TRI index, TPI index and TWI index were selected and using the relationships for each index and using relevant extensions in ArcGis 10/3 software, each map These indicators were prepared. The results of calculating the total curvature show that more than half of the surface of the basin (52.80) has a concave curvature and 47.20 percent of it has convex curvature. Also, the lower and upper limits for curvature of the surface were -2.99 and 3.96 respectively and for the curvature of the profile were -4.87 and 4.2 respectively. Accordingly, the lower and upper limit of the TPI index, which divides the mode of nodule and bulge, was calculated as <-4.2 and >, respectively. The values of the TRI index, which are somewhat different from the height of one pixel with their adjacent eight pixels, were calculated from 0 to >14. And finally TWI index values that indicate the soil moisture condition in the order of <-1.5 to >5.5 calculated. The percentage of the area of each of these indicators in the Watershed, which was obtained in the results of this study, can be used in various watershed planning including erosion and sediment, Landform Classifcation, identifying and introducing areas involved with landslide hazard, flood studies, studying and studying resources Groundwater and… to be used.

    Keywords: Morphometry, Curvature, Landform, TRI index, Fahliyan Basin
  • Neda Torabi Farsani, sara abdemoazam, zahed shafiei Pages 118-142

    NTRODUCTION: 

    In recent years, Wellness tourism has grown considerably and this is due to spread of various diseases as a result of job stress, life stress, and unhealthy lifestyle. Hence, people try to pay more attention to health and tend to be more likely to prevent diseases and strive to improve their health through various ways, such as travel with the aim of health. Therefore, it can be said that today health tourism has become a trend of travel. In this regard, the city of Sareyn And the surrounding villages in Ardebil Province has a high potential for promoting Wellness tourism. This research has three major  purposes (1) to identifying the potential of Wellness tourism in Sareyn;(2) to investigate the domestic tourists tendency towards Wellness tourism activities in Sareyn; and(3) to prioritize the Wellness tourism activities from the domestic tourists’ perspective 2.

    METHODOLOGY:

    The research methodology is qualitative – quantitative and in the first step the statistical population are experts. The data was gathered through an interview form with snowball sampling method and lastly the data was analyzed using coding(open and axial coding) methods. In the second step in order to investigate the domestic tourists tendency towards wellness tourism activities a questionnaire(on a 5-point Likert Scale) was designed and the tourists filled in the forms. The data was evaluated through one sample t- test and Friedman tests. 3.CONCLUSION The results of this research illustrated that the Sareyn has a high potential for promoting wellness tourism and tourists have a high tendency towards wellness tourism activities, and activities such as nature sightseeing, nature tourism, clean air; mineral water springs, spa springs and hydrotherapy and hiking in nature, climbing and hiking in plain are their priorities for wellness tourism. The development of health tourism in the rapid geographical area leads to more interaction between rural and urban centers and through the expansion of rural-urban flows (including the flow of people, goods, capital, information and technology), to bilateral relations and finally, to rural-urban links. To lead. This trend, over time, in turn, leads to the dynamism of rural and urban spaces and creates more opportunities for business activities in the tourism industry and improves socio-economic conditions.

    Keywords: Wellness, Wellness tourism, Therapy, Rural area, Sareyn
  • mitra Sabounchi Leilabadi Pages 143-162

    One of the most important solutions for reducing the capacity of metropolises and solving their problems is building new towns. An Important factor in attracting people to new towns is providing higher housing quality than the mother city and generally, a better quality of the living environment. This paper explores the relationship between satisfaction with subjective indicators of quality of life in residential complexes based on architectural design properties. The main goal is to achieve the optimal design criteria for residential complexes based on satisfaction with the subjective indicators of residents. First, the research model is designed based on the relationship between subjective indicators and architectural components, and resident's characteristics. In evaluating the structural model, first, the factor load of different variables of the questionnaire in predicting the relevant items examined to ensure the suitability of measurement models and the acceptability of their markers in measuring variables. The research method is using the confirmatory factor analysis (CFA) technique and AMOS software. A questionnaire survey was distributed among occupants of some residential complexes in the three new cities of Andisheh, Parand, and Pardis. The results show that among the evaluated indicators, security has the highest satisfaction. Residents do not feel a sense of belonging despite satisfaction with objective indicators. Physical factors as façade design and landscape design have relatively low satisfaction. Residents' social relationship is weak, the most important factor in terms of design is the lack of spaces for social interactions.

    Keywords: residential complexes, subjective indicators, quality of life
  • Arash Ghorbanisepehr, Mohsen Janparvar Pages 163-184

    Developments in various fields have led to the emergence of new topics in the field of study in urban areas as spatial-geographic phenomena. Although cities have already had a prominent place in the past, changes in power and levels of power have increased the role of subordinate actors that have shaped geopolitical debates on cities. The purpose of this paper is to understand and understand the general history, philosophical nature, reason, and definitions of urban geopolitics as a new and expanding issue. Therefore, in this paper for analyzing the information, content analysis method has been used. By examining the history of the formation of the city's geopolitical concept and its existing definitions, it became clear that the concept and nature of urban geopolitics are not well defined, as is necessary and desirable. Thus, the authors consider the geopolitical philosophical nature of the city to be the geographic resources of power, with emphasis on the city, the space of cities and their sphere of influence, and its relations at the levels (local, national, regional, global). The results of the general survey of urban geopolitical conceptualizations in the researches show that proper conceptualization of urban geopolitics is not necessary. Based on this, one can consider urban geopolitics in terms of four dimensions (location, actors, function, and discourse).

    Keywords: City, Geopolitics, Urban Geopolitics, Power actors
  • gity salahiesfahani Pages 185-204

    Water fluctuations in recent years have caused great damage to agriculture and rural communities.In the last decade, the approach to dealing with natural disasters has given way to coping with them.In fact, resilience has given way to vulnerability.The purpose of this study is to evaluate the socio-economic resilience of villages in Saman watershed (Markazi province) in water fluctuations in recent years (2016-2006). The type of research is applied and in terms of descriptive-survey nature. The statistical population is households living in 6 villages of Saman watershed.Using Cochran's formula, the required number of samples to complete the questionnaire of 110 households was obtained.Validity and reliability were calculated as 0.84.In order to measure socio-economic resilience, heads of households were evaluated.Compilation of indicators for measuring the social and economic components of human settlements against water fluctuations was developed based on the concept of resilience.After collecting the data in the form of a field questionnaire and using spatial analysis tools and capabilities of statistical software and GIS was assessed. Findings indicate that the resilience of villages is not in an acceptable stateAmong the two dimensions of resilience, economic dimension factors with the lowest average and social dimension factors with the average had the most impact on rural resilience.According to the real mean t-test, the general opinion of the respondents is less than 3 and down to the average.Saman and Yaryabad villages have been more resilient in the economic dimension of water fluctuations.In the social sector, the averages were approximately close to each other and the highest social resilience was in the villages of Chaharhad, Yaryabad and VarkbarOlya. which received above average 3.In total, the two socio-economic resilience indices of the villages did not achieve an average of 3, which indicates the low resilience of the range.

    Keywords: Socio-economic resilience, Saman Watershed, Water fluctuations, MARKAZIprovince, Abstract
  • hamidreza kouzehgar, Alireza Estelaji Pages 205-218

    Rapid urbanization, rising growth of cities, ever-increasing accumulation of population in urban areas caused by migration, and finally converting the rural centers to urban detached places, and attaching a city to another one have unbalanced population and planning’s spatial equilibrium, social damages and extended physical changes. These changes need managerial and physical- spatial transformations. Managing the boundaries of metropolises due to various economical, political, social and environmental reasons is a challenging problem among the connections of governmental levels. As well, Tehran metropolis has encountered a lot of problems in relation to development around its borders. This management is functionally and geographically a dispersed one. Therefore, applying urban integrated management system in these areas is an imperative need. The statistical population includes citizens and Experts (managers and officials) of the city of Quds. According to Cochran's formula, this number is equal to 384 for citizens and for Experts are designated equal to 226 people. In this paper the research data has been analyzed by SPSS software and the hypothesis has been analyzed by one-variable T-test. The results show that urban integrated management at Qods city as a peripheral town of Tehran metropolis is inappropriate and unacceptable. Only establishing this kind of management can bring about physical and servicing development and public satisfaction. In this relation, Joining Qods city to Tehran metropolis is very effective from the view of managerial and physical- spatial improvement. The city’s experts and residents are agreed with Tehran- Qods combination and believe that this act lead to political, economical, cultural and social transformations and bring about more budgets for Qods city.

    Keywords: managerial changes, physical- spatial changes, peripheral cities, Qods city, Tehran metropolis
  • Bahram imani, masume abdullahi Pages 219-231

    The research is done to study the influence of information and communication technology on psychological empowerment of farmers in rural areas. This research is practical in its target and descriptive-analytical in nature. The statistical society of rural farmers is the central district of koohdasht city that 27 villages and 380 people were selected as samples between them. To collect data library and field methods were used. In order to analyze the subject, a framework of eight indicators of information and communication technology and psychological empowerment in the form of 59 items were selected. The results of research findings indicate that there is a positive and significant relationship between information and communication technology and psychological empowerment. Also the results of multivariate regression showed that the components of information and communication technology explain 0/491 of the changes in psychological empowerment. Also, based on the results of single-sample t test we can say the indicators of psychological empowerment are at the desirable level.

    Keywords: information, communication technology, empowerment, psychological empowerment, farmers, rural development
  • Dr saadi Mohammadi Pages 233-250

    Abstract The physical collapse of city peripheral villages for physical undirected growth faced these villages with numerous challenges in economic and social fields. Therefore, conducting local projects in the country such as Hadi Projects is essential to reform the existing conditions and physical development of these villages. This study aimed to assess the practical impact of physical development projects on the Marivan peripheral villages by means of a descriptive - analytical method and data collection through library studies and field surveys based on stratified random distribution questionnaire among 250 households of the villages and 13 regional's rural development experts. Seeking to identify the current status of the villages, and solutions for their optimal physical development. Determining the sample size using the Cochran formula from among 1122 households in the sample villages and determining the share of each village from the total number of questionnaires by stratified method. The analysis of collected data by using descriptive, average index(One sample chi do and T inferential statistics) and weighting of Indices with Delphi method in EXPERT CHOICE software And prioritize them with the VIKOR technique show the Hadi projects have resulted in the physical development of villages, According to the average calculated sum of 3.50, the satisfactory level causes the physical development of the studied villages. In this case, the quality dimension of the passages with the average calculated 3.62 has the highest improvement of the condition of conducting the designsand Ney village has had the highest level of influence and physical development.

    Keywords: physical development, Hadi Projects, City Peripheral villages, Marivan
  • Asghar Norouzi Pages 251-263

    Despie declining rural populations, about 47% of the world's population still lives in rural areas. The villages that are generally in conditions of poverty and undevelopment. At the same time, villages have capabilities in various aspects that can play a key role in achieving national development. On the other hand, development ideas have shifted from the technology revolution and especially in the last decade to new and smart technologies And other traditional models will not be responsible for sustainable rural development. In fact, new conditions were created for the villages based on technology, which is called the smart village. In this research, which of applied-fundamental type and its method is descriptive-analytical and based on survey, An attempt was made to write the indicators of the smart village with library studies and to be feasible in a field method. The statistical population includes the residents of Avargan village and their number was 2041 people. Using Cochran formul and modifying it, 280 samples randomly questioned. The results showed that the most important indicators of smart village are such as agriculture, industry, services, education, health… . Also the results of the application of t-test showed the best conditions in the development of smart village are the "economic" dimension and the worst conditions are the "institutional" dimension. In the economic dimension, "services" (with an average of 3.48) and in the" institutional", "planning" (with an average of 2.11) have the best and worst conditions, respectively.

    Keywords: village, sustainable rural development, smart village, Avargan