فهرست مطالب

نشاء علم - سال یازدهم شماره 2 (پیاپی 22، خرداد 1400)
  • سال یازدهم شماره 2 (پیاپی 22، خرداد 1400)
  • تاریخ انتشار: 1400/06/09
  • تعداد عناوین: 13
|
  • علی اکبر موسوی موحدی * صفحه 114

    گستره سواد را می باید برای جامعه تعریف نمود و زیرساخت های آن را فراهم کرد. سواد را می توان در سه رده دسته بندی نمود: 1) سواد عمومی شامل خواندن و نوشتن و محاسبه کردن، استفاده از کامپیوترو اینترنت ، آشنایی به زبان اینترنت، استفاده از وسایل فنی- رفاهی روزامد ، ادب اجتماعی.2) سواد علمی شامل دانستن نظریه های علمی در رشته مورد نظر، بکار گیری نظریه ها برای تعریف فرضیه برای حل یک مسیله، آشنایی به روش و تکنیک های اندازه گیری، ایجاد داده و اطلاعات علمی و مصرف بهینه علمی و نوآوری از اطلاعات ایجاد شده و تحلیل عمیق از اطلاعات علمی. 3) سواد عقلی و یا حکمت درک حقیقت اشیاء و پی بردن به نورحقیقی عالم و شکرگزاری خالق و پیروی از علوم و ادب الهی در شناخت عوالم دنیا و آخرت. برای تعلیم و پرورش انسان در هر کدام از موارد بالا نیازبه زیرساخت ها می باشد: الف) خانواده منسجم و مودب. ب) مدرسه با فضا و امکانات استاندارد با حضور معلمان و مربیان دانشمدار. ج) دانشگاه و مراکز علمی با برج و بارو با حضور استادان مبرز و دانشجویان مستعد و کارشناسان عالی رتبه، امکانات به روز آموزشی، پژوهشی شامل آزمایشگاه ها و دستگاه های تحقیقاتی با وضوح بالا و ریز بین برای اندازه گیری های دقیق و امکانات پشتیبانی از آنها، سرور های عظیم برای ایجاد دادگان های بزرگ اطلاعات علمی و آنالیز آنها، امکانات ارتباط علمی ملی، فرا ملی و فرا زمینی. د) فرهنگستان ها و آکادمی های علوم با حضور استادان مجرب علمی برای ترسیم سیاست های کلان علمی و تعیین خط مشی پیشروی دانش و ادب درسطح ملی و فرا ملی .ه) مراکز غیر رسمی و خصوصی در جامعه برای پشتیبانی و پیشروی دانش و خلاقیت امروز دانشجویان ودانش آموزان در مسیر موارد بالا تعلیم و تربیت نمی یابند و بیشتر آنها مدرک تحصیلی را دریافت می نمایند و آنطور هم رضایت ندارند. با داشتن اینهمه امکانات شایسته است مدیریت صحیح در بهره برداری هم افزا از توان موجود برای تعلیم و تربیت و رضایت فرزندان مان را داشته باشیم. البته این موضوع همت دولت و ملت را می طلبد تا به موفقیت دست یابیم.

    کلیدواژگان: سخن نخست، سواد، مدرک تحصیلی، سخن سردبیر
  • علی اکبر صبوری* صفحات 115-123
    تعداد کل اسناد علمی نمایه شده ایران در وبگاه علم موسسه اطلاعات علمی کلاریویت آنالیتیکس، در سال 2020 میلادی، از رشد حدود ده درصدی نسبت به سال قبل برخوردار بوده و با یک رتبه صعود و پشت سر گذاشتن کشور روسیه، کشورمان توانست در جایگاه پانزدهم جهان از نظر کمیت تولید اسناد علمی قرار بگیرد. در طول یک دهه اخیر، نه تنها سهم مشارکت ما در تولید اسناد علمی جهان از یک درصد به دو درصد ارتقا پیدا کرده است، بلکه جایگاه ایران از نظر کیفیت اسناد علمی، نسبت به جایگاه ما از نظر کمیت اسناد علمی پیشی گرفته است. در جزییات، تعداد اسناد علمی منتشر شده ایران در علوم 52512 (2.22 درصد مقدار جهانی و رتبه پانزدهم، یک رتبه رشد نسبت به سال قبل)، در علوم اجتماعی 4228 (0.95 درصد مقدار جهانی و رتبه بیست و نهم جهان، سه رتبه رشد نسبت به سال قبل) و در علوم انسانی و هنر 294 (0.29 درصد مقدار جهانی و رتبه سی و هفتم جهان، سه رتبه رشد نسبت به سال قبل) و در مجموع 53902 (2.02 درصد مقدار جهانی و رتبه پانزدهم، یک رتبه رشد نسبت به سال قبل) می باشد. کشورهای امریکا، چین و انگلستان به ترتیب با 25.7، 21.7 و 6.8 درصد سهم از تولید اسناد علمی جهان در رده های یک تا سه قرار داشته اند. دانشگاه های تهران، علوم پزشکی تهران، علوم پزشکی شهید بهشتی، تربیت مدرس و علوم پزشکی ایران، به ترتیب، پنج دانشگاه برتر دولتی اسناد تولید علم در سال 2020 بوده اند. همانند سال قبل، مجموعه واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی در پانزده درصد تولید اسناد علمی در سال 2020 نقش داشته اند. در نمایه استنادی نشریات نوظهور (ESCI)، با ثبت 12877 نمایه و سهم 3.3 درصدی جهان، همانند سال قبل ایران در رتبه نهم تولید این اسناد قرار گرفته است. از نظر کیفیت تولید اسناد علمی منتشر شده، تعداد مقالات منتشر شده در چارک اول (Q1) و نشریات برتر، تعداد مقالات پرارجاع و داغ و همچنین تعداد ارجاعات به مقالات کشور از رشد خوبی برخوردار بوده است و این نشانه توجه خاص دانشگاه ها به انتشار با کیفیت بالاست.
    کلیدواژگان: کمیت اسناد علمی، کیفیت اسناد علمی، همکاری علمی، مشارکت دانشگاهی، وبگاه علم، کلاریویت آنالیتیکس
  • احمد شعبانی* صفحات 124-133
    پیشرفت هیچ حوزه‏ای بدون برنامه‏ریزی ممکن نبوده و پیشرفت در حوزه علم و دانش و فناوری نیز از این امر مستثنی نیست. پیش‏نیاز هر نوع برنامه‏ریزی، ترسیم وضعیت موجود، توصیف وضعیت مطلوب و تبیین راهکارها، راهبردها، سیاست های اجرایی و برنامه های اجرایی-عملیاتی رسیدن از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب است. طرح آمایش آموزش عالی وضعیت موجود آموزش عالی کشور را، در سال 1394، از جنبه های مختلف به تصویر می کشد و شناخت کافی از زیرنظام ها، توزیع دانشجویی و اعضای هیات علمی در سطح استانی و ملی ارایه می دهد. این گزارش یکی از جامع ترین گزارش ها در حوزه آموزش عالی کشور است که در چارچوب نقشه جامع علمی کشور تدوین شده است، اما مستلزم اصلاح به روزرسانی داده ها و اطلاعات و از همه مهمتر رصد میزان پیشرفت در شاخص های کمی و به ویژه کیفی و اهداف طرح می باشد. این سند می تواند مبنای خوبی برای برنامه ریزی و سیاست گذاری در حوزه های مختلف آموزش عالی باشد، اما سیر تاریخی تدوین تا تصویب و اجرای آن-پایان عمر چهار دولت- بیانگر عدم اعتقاد و باور دست اندرکاران آموزش عالی کشور به اسنادی از این دست می باشد. معضلات مدیریتی، نظارتی و محدودیت منابع مالی از جمله عوامل مهم در اجرای ناموفق این طرح می باشد. در این مقاله طرح آمایش آموزش عالی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته و در پایان با ترسیم جایگاه علوم پایه، پیشنهاداتی در جهت تقویت و ارتقای کیفی علوم پایه ارایه شده است.
    کلیدواژگان: دانشگاه، آموزش عالی، نقشه جامع علمی، دانشجو، علوم پایه
  • علی اکبر صبوری، اسماعیل وزیری* صفحات 134-143
    جنبش دسترسی آزاد در دهه 1990 با هدف دسترسی به همه یافته های علمی شروع شد. در چشم انداز این جنبش در 2020، قرار بود تمامی یافته های علمی که از پژوهش هایی که با بودجه عمومی حمایت می شوند بدون محدودیت و برای استفاده همه افراد به همراه داده های پژوهشی آنها در دسترس باشند. به منظور اجرای این هدف، ابتکاری  برای دسترسی به انتشارات علمی با عنوان طرح شوک (پلان اس) در سال 2018 ارایه شد که مقرر شد توسط کنسرسیومی با حمایت سازمان های بین المللی حامیان پژوهش ها تحت عنوان ایتلاف اس اجرایی شود. این ایده پس از آن مطرح شد که در نتیجه نشست 2004 این جنبش در برلین مقرر گردید علاوه بر یافته های علمی، داده های خام این پژوهش ها نیز باید در دسترس باشد. از همین رو سازمانهای ملی و بین المللی و حامیان پژوهش ها تصمیماتی برای حمایت از این طرح انجام دادند. بررسی ها نشان می دهد که با وجود اقدامات و راهبردهای متنوعی که برای دسترسی آزاد به پژوهش های علمی طی دو دهه گذشته انجام شده است، هنوز ملاحظاتی متعددی در خصوص حق انتشار و مالکیت مقالات منتشر شده و به خصوص مقالاتی که از بودجه عمومی حمایت می شوند، وجود دارد. از طرف دیگر، با وجود تاکید ایتلاف اس مبنی بر دسترسی به بروندادهای پژوهشی و داده های خام آنها، مسایل متعددی وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد از جمله مسایل سازمانی، فردی، حقوقی، رفتاری و فرهنگی. با وجود همه چالش ها به نظر می رسد که مطالبه جهانی در خصوص علم باز و دسترسی به یافته های علمی طی سال های اخیر افزایش یافته و حامیان مالی و سیاستگذاران پژوهشی ناگزیر به دنبال راهی برای اجرای آن هستند.
    کلیدواژگان: دسترسی آزاد، پژوهش های علمی، طرح شوک، پلان اس، ائتلاف اس، داده های پژوهشی
  • محمدصادق علیایی* صفحات 144-154
    این مقاله تاریخچه ایجاد شبکه های آزمایشگاه های تحقیقاتی و پیامدهای شکل گیری آنها را بر مراکز آموزش عالی ایران بررسی می کند. نتایج این مطالعه نشان می دهد برای حمایت از استقرار شبکه های آزمایشگاه های تحقیقاتی به مدیریت پایدارتری نیاز داریم. شبکه های آزمایشگاهی که در حال حاضر در کشور فعال هستند نیز به طور کلی خدمات گرا هستند. ایجاد آزمایشگاه های به اصطلاح ملی در کشور می باید نسبت به سایر کشورها پیشرفت نماید. با توجه به گسترش مراکز آموزش عالی و افزایش تعداد محققان، حضور فعال شبکه های آزمایشگاه های تحقیقاتی یکی از اولویت های اصلی و یکی از ضروریات مهم کشور است.
    کلیدواژگان: شبکه آزمایشگاهی، آزمایشگاه ملی، شبکه آزمایشگاه های تحقیقاتی، تاریخچه آزمایشگاه های تحقیقاتی
  • ابوالفضل کیانی بختیاری*، علی اکبر موسوی موحدی صفحات 155-163
    در سال های اخیر، تحولات فناورانه و نوآوری های پیاپی در فرایندهای ساخت و تولید، تغییرات عمیقی را در چشم انداز صنعتی جهان ایجاد کرده اند. در این میان، شاهد ظهور مفهوم انقلاب صنعتی چهارم یا صنعت 4.0 نیز بوده ایم و پژوهشگران نیز توجه فزاینده ای به این موضوع نشان داده اند. این رویکرد صنعتی جدید که از طریق درهم آمیزی فناوری ها بر پایه سامانه های فیزیکی سایبری و تحول دیجیتال ایجاد شده است، پیامدهای متحولانه ای رابرای صنعت و اقتصاد به همراه دارد. امروز در آغاز انقلابی قرار داریم که در حال تغییر بنیادین سبک زندگی، کار و روابط مان است.این پدیده از نظر مقیاس، پوشش و پیچیدگی با هیچکدام از تجربیات گذشته بشر قابل مقایسه نیست.و هنوز از درک کامل سرعت و دامنه این انقلاب جدید بسیار فاصله داریم.آنچه مسلم است می باید هر چه سریعتر نسبت به استفاده از آثار و تبعات مثبت و مقابله با تهدیدهای احتمالی این انقلاب صنعتی اقدامات موثری را به انجام رساند.مقاله پیش رو به مولفه های بنیادین انقلاب صنعتی چهارم و تغییرات نوپدید در عرصه های صنعت، محصولات و خدمات، مدل های کسب و کار و بازار، محیط کار و توسعه مهارت ها می پردازد و بر ضرورت آمادگی برای مواجهه با این موضوع توسعه صنعتی تاکید می نماید.
    کلیدواژگان: انقلاب صنعتی چهارم، صنعت 4.0، فناوری های نوپدید، اقتصاد دیجیتال، کسب و کارهای اساسی
  • مرتضی شریفی، محمود محصل فقهی* صفحات 164-170
    آینده پژوهی مطالعه علمی تحولات محتمل و مطلوب در آینده است، به طوری که بینش لازم برای طراحی الزامات آن ایجاد گردد. از دیدگاه علم آینده پژوهی، پیش بینی دقیق آینده میسر نیست، اما می توان طرحی جامع ارایه کرد که در آن حالت های ممکن که توانایی تبدیل شدن به آینده را دارند تعیین و بررسی گردند. از طرفی آینده پژوهی مهندسی تجزیه و تحلیل فناوری های آینده، بررسی تغییرات و چالش های قدرتمند نوآوری مبتنی بر علم، با تمرکز بر موضوعات و نگرانی های اجتماعی است. تجزیه و تحلیل فناوری های مهندسی آینده محور، شناسایی سامانه ها و فرآیندهای پیچیده و پویایی است که در یک تلاش جمعی و بین رشته ای سعی دارد تا درک صحیح و روشنی از آینده برای سازمان های ذینفع ایجاد نموده و بستر توسعه پایدار را فراهم سازد. در این مقاله سعی شده است عوامل فناورانه که آینده را تغییر خواهند داد بطور خلاصه شرح داده شود و مسیر آینده فناوری های برتر را پیش بینی نمود.
    کلیدواژگان: آینده پژوهی مهندسی، تجزیه و تحلیل فناوری آینده گرا، عصر دیجیتال، مخابرات و محاسبات، هوش مصنوعی، عوامل فناورانه اجتناب-ناپذیر
  • الناز حسینی، مهرناز ابراهیمی، پرویز نوروزی، علی اکبر موسوی موحدی* صفحات 171-180
    مطالعه زندگی نامه دانشمندان بزرگ کمک بسیاری به شناخت مسیر فکری محققان می کند که می تواند در زندگی علمی و شیوه های تحقیقاتی آنان تاثیر گذار باشد. این مقاله به مطالعه زندگی نامه جابربن حیان و ابوریحان بیرونی از دانشمندان ایرانی، ماری کوری و نیکولا تسلا از دانشمندان و مخترعان غربی می پردازد. هم چنین، سعی بر آن شده است تا علاوه بر ذکر اکتشافات و اختراعات این دانشمندان به نکات برجسته زندگی آنها پرداخته شود. طبق باور جابر بن حیان(شیمیدان مسلمان و ایرانی) کیمیا، سلطان تمام علوم محسوب می شده است. از او نقل شده است که تاریخ بشر قابل قیاس با کیمیاگری عظیمی است که هدف آن رسیدن از نقص به کمال است.ابوریحان بیرونی جزء شخصیت های برجسته روزگار خود و از شخصیت‏های چند بعدی در علم بوده است. این دانشمند ایرانی در علوم مختلفی از جمله ریاضی، ستاره شناسی، تقویم شناسی، انسان شناسی، تاریخ نگاری، گاه نگاری و طبیعت شناسی صاحب نظر بود.ماری کوری اولین دانشمند زنی بود که در پی کشف و اثبات رادیواکتیویته موفق به کسب جایزه نوبل شد. همچنین نام او به عنوان اولین فردی که در دو رشته (شیمی و فیزیک) موفق به کسب جایزه نوبل شده است، در تاریخ ثبت شده است.نیکولا تسلا از نبوغ و استعداد خاص در زمینه فیزیک و الکتریسیته برخوردار بود که از او شخصیتی اسرارآمیز ساخته است. تحقیقات این دانشمند نشانگر آن است که او سال ها و قرن ها از زمانی که در آن می زیست جلوتربوده است.
    کلیدواژگان: کیمیاگری، آزمایش تجربی، رادیواکتیویته، تسلامتر
  • عظیم اکبرزاده خیاوی* صفحات 181-188
    واکسن سازی در ایران پیشینه ای دور و دراز دارد و سابقه اش به بیش از 101 سال پیش برمی گردد. در تمام این سال ها همه ما با واکسن های ساخت ایران در مقابل بیماری های سل، هپاتیتB، فلج اطفال، دیفتری، سیاه سرفه، کزاز، سرخک، سرخجه و اوریون واکسینه شدیم .حدود یک قرن از واکسن سازی ایران می گذرد و ایران رتبه 10 جهانی در ساخت واکسن را دارد. ایران علاوه بر تولید واکسن های مورد نیاز برای انجام واکسینه شدن جمعیت کودکان و بزرگسالان، توانسته است همین واکسن ها را به کشورهای آسیایی، آفریقایی و برخی کشورهای اروپایی صادر کند. در زمینه تولید واکسن های دامی 97 درصد خودکفا شده ایم ولی در بخش واکسن طیور 70 درصد واردات داریم.
    کلیدواژگان: واکسن های انسانی و دامی، یک قرن تحقیق و فعالیت، واکسینه شدن، انستیتو پاستور ایران، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی، ایران
  • سمیرا عبدی خانی، شکوه رضایی، یحیی سفیدبخت*، ساره ارجمند صفحات 189-199
    با توجه به گزارش هایی مبنی بر وجود جهش های موجود در ویروس کرونا جدید 2019، هدف اصلی مقاله معرفی انواع جهش ها و گونه های حایز اهمیت در سایر کشور ها می باشد. در واقع، یکی از دلایل اهمیت چنین مطالعه ای وجود پروتئین سطحی به نام تاجی (S) است که تاکنون متحمل بیشترین جهش ها شده است. این پروتئین به عنوان هدف اصلی توسط شرکت های بزرگ واکسن و داروسازی به کار گرفته شده است. در این مقاله با توجه به اهمیت و نقش پروتئین تاجی، سعی شده است جهش ها، پیدایش گونه های جدید و پیامدهای احتمالی ناشی از ظهور آنها در حیطه ساخت و طراحی دارو و واکسن مورد بحث و بررسی قرار گیرد. همچنین در این مطالعه، برنامه های رایج واکسن کووید-19 (برمبنای mRNA، ویروس غیرفعال، زیرواحد پروتئینی، وکتور ویروسی تکثیر شونده و ذرات شبیه ویروس) معرفی شده اند. همچنین، طبق استاندارد های بین المللی پایش هر کدام از روش ها نیز در حال انجام است که بر اساس تحلیل های دقیق علمی و مدل های آماری بهتر می توان از پتانسیل های این روش ها در کاهش اثرات همه گیری استفاده نمود.
    کلیدواژگان: ویروس کرونا جدید 2019، پروتئین تاجی، جهش، واکسن
  • مهران حبیبی رضایی* صفحات 200-208
    اولین اقدام صورت گرفته در جهت نامگذاری سامان یافته مواد شیمیایی غیرآلی  و آلی به ترتیب مربوط نیمه دوم قرن های هجدهم  و نوزدهم میلادی است. با این وجود، استانداردسازی بین المللی نامگذاری مواد شیمیایی با بنیانگذاری اتحادیه بین المللی شیمی محض و کاربردی (IUPAC) در سال 1919 م. (1297 خ.) تحقق عینی یافت. همچنین علیرغم کاربرد واژه کاتالیز با مفهوم تسریع واکنش های شیمیایی در نیمه دوم قرن هجده، ارایه مفهوم امروزی کاتالیز و همچنین، معرفی اولین فعالیت آنزیمی در دهه سوم قرن نوزدهم جامه عمل پوشید. در ادامه، اقدام در جهت استانداردسازی بین المللی آنزیم ها تا زمان بنیانگذاری اتحادیه بین المللی بیوشیمی (IUB) که از دهه پایانی قرن بیستم به اتحادیه بین المللی بیوشیمی  و زیست شناسی مولکولی (IUBMB) تغییر نام داد، در ابتدای نیمه دوم قرن بیستم معطل ماند. تا اینکه در ابتدای دهه ششم قرن مزبور،  IUB با سازمان دهی و تشکیل کمیسیون آنزیم (EC) در ابتدا با مشورتو در ادامه با همکاری IUPAC، شروع به انتشار گزارش های دسته بندی و نامگذاری آنزیم ها بر اساس نوع واکنش نمود. نتیجه اقدام مزبور انتشار 6 گزارش و 13 الحاقیه نامگذاری و دسته بندی آنزیم ها تا پایان قرن بیستم بود. بر این اساس آنزیم ها در 6 دسته، نامگذاری و دسته بندی شدند. تا اینکه، بعد از 70 سال از زمان تلاش بین المللی  و سازمان یافته برای نامگذاری آنزیم ها و نیز 60 سال بعد از انتشار اولین گزارش کمیسیون آنزیمی،گروهی از آنزیم ها در دسته هفتم (EC 7) نامگذاری و دسته بندی شدند. در مقاله حاضر ضمن اطلاع رسانی در مورد اضافه شدن دسته هفتم به 6 دسته آنزیم ها توسط کارگروه نامگذاری آنزیم  از اتحادیه بین المللی بیوشیمی و زیست شناسی مولکولی (EN-IUBMB)و کمیسیون مشترک نامگذاری بیوشیمیایی اتحادیه بین المللی بیوشیمی و زیست شناسی مولکولیو اتحادیه بین المللی شیمی محض و کاربردی (JCBN)، سرگذشت نامگذاری آنزیم ها از ابتدا- تاکنون مرور می شود.
    کلیدواژگان: کاتالیز، کمیسیون نامگذاری اتحادیه بین المللی بیوشیمی و زیست شناسی مولکولی (EN-IUBMB)، دسته بندی و نامگذاری آنزیم ها، ترنسلوکازها، EC 7
  • مهدی ضرابی*، نرگس خسروی، مهران حبیبی رضایی صفحات 209-219

    دانش زیست الگو و الهام زیستی نه تنها تامین کننده بهبود کیفی محصولات و فرآیندهای فناورانه است، بلکه راه حل امیدوار کننده برای برون رفت بشر از مشکلات حاصل از فناوری ها و سبک زندگی مدرن است. از جمله دستاوردهای برخورداری از این دانش، جایگزینی کارآمد مواد طبیعی از جمله بیوپلیمرها به جای انواع شیمیایی ساختگی آنهاست. یکی از فراوانترین بیوپلیمرها، کیتن و شکل داستیله آن کیتوزان است. کیتوزان ویژگی های منحصربه فردی مانند زیست سازگاری، زیست تخریب پذیری، زیست فعالی، خاصیت ضد میکروبی و غیرسمی بودن دارد. این زیست ماده، امروزه در زیست پزشکی از جمله مهندسی بافت، زخم پوشی، دارورسانی، تصویربرداری پزشکی و چشم پزشکی کاربردهای زیست الگویی زیادی پیدا کرده است. کیتین به صورت رایج از پوست دور ریز میگو و خرچنگ استخراج و سپس به کیتوزان تبدیل می شود. در سال های اخیر پژوهشگران با توجه به محدودیت منابع دریایی به منبع مهم جایگزین دیگر کیتین از جمله حشرات توجه نموده اند. این مقاله به مرور منابع، ویژگی های شیمی فیزیکی، زیستی و کاربردهای کیتوزان در زیست پزشکی می پردازد.

    کلیدواژگان: زیست الگو، زیست الهام، بیوپلیمر، کیتین، کیتوزان، زیست پزشکی
  • سید کاظم علوی پناه* صفحات 220-224
    سرو ابرکوه مسن ترین سرو ایران در 140 کیلومتری غرب یزد آرمیده در کنار قنات قدیمی (شاهکار ایرانیان) و از رقم های سرو زربین با نام علمی Cupressus sempervirens L. var. horizontalis دارای سنی بیش از 4000 سال است. درواقع از 573 اصله درخت کهن سال از 36 گونه مختلف در ایران شهرت ملی و جهانی این سرو در متون تاریخی و ادبی مانند کتاب نزهه القلوب نوشته حمدالله مستوفی (740 هجری قمری) بازتاب داشته است. بی همتایی این سرو که در سال 1382 به عنوان اثر طبیعی ملی ثبت شده را نمی توان صرفا به دلیل سن حدود 4000 ساله و یا ارتفاع 25 متری و قطر تنه حدود 3 متری آن دانست، بلکه این سرو کهن سال که در مرکز ایران قرار دارد، شاهدی بر فراز و نشیب های طبیعی و تاریخی از قبیل جنگ ها و رخدادهای گوناگون می باشد، زیرا زمانی بس طولانی و شرایط طبیعی بسیار دشواری را سپری کرده است. از آن جمله می توان به حافظه تاریخی دوران : هخامنشی، اشکانی، ساسانی، ظهور اسلام و آمدورفت ده ها سلسله اشاره کرد.
    کلیدواژگان: سرو، ابرکوه، حافظه تاریخی، فرهنگ
|
  • Ali Akbar Moosavi-Movahedi* Page 114

    The scope of literacy influencing the quality of social life in a given society is to be defined where it is necessary that infrastructure required for its development be also outlined. Literacy in its broad context can be classified into three main categories: 1) General literacy and skills consisting of those that deal with reading, writing and numerical calculation, knowledge of computers and Internet usage. It also includes familiarity with the language and symbolism used in Internet facilities. General literacy in its broad spectrum includes also being current on the use of social communication channels such as newspapers and other similar tools that are an integral part of social life for maintaining quality of social life, high standard of social welfare and social living in the society. 2) Scientific literacy, including knowledge of concepts and theories used in the chosen field of the study. It includes, applying concepts and theories in outlining hypothesis aimed towards a solution for use in dealing significant problems in the chosen field of study. As an integral part of scientific knowledge, familiarity with methods and tools for use in generating scientific data along with optimal usage and in-depth analysis of such data and scientific information to be used for developing innovative solutions are considered to be an integral part of scientific literacy. 3) Rational and judgmental literacy and wisdom in which understanding of the underlying truth behind things in our world and realizing the true meaning of our life where by giving thanks to the Creator, a level of knowledge and literacy is reached that can be categorized as pure and universal literacy in line with divine knowledge. It is the knowledge necessary to give meaning to life in this world and the hereafter. To train and educate people in each categories of literacy as stated above in a given society, requires developing underlying structures that include: a) unified and cultured family, b) Schools that are equipped with necessary facilities and administered by teachers and educators of high knowledge. c) Universities and scientific centers that are run by educators having high knowledge in their field of study and finally by distinguished professors. As an integral part of literate society, it is necessary to have talented students, up-to-date educational and research facilities including laboratories, support facilities to carry out the required research works enabling development of high valued databases of scientific information for their analysis at the national, international and extraterrestrial scientific communication facilities. d) Academies of science and cultural centers where by the presence of eminent, experienced and high knowledge professors, it is possible to outline macro-scientific policies and guidelines for the advancement of knowledge, science and literature at the national and international level. e) Establishing official and private centers in the communities and in the society as a whole that are destined to support and promote knowledge and creativity in the society. Today, our students at universities and high schools are not being educated in line with guidelines and educational structures mentioned above. While most of them receive degree and a document certifying their education, they are still not satisfied. Considering facilities that are used currently, it is worthwhile to have proper management for a synergistic utilization of the existing resources for a meaningful and well-planned educational training of our children who are the main resource of future development of our society. Of course, this requires concerted efforts of both government and public sectors to achieve this goal.

    Keywords: Editorial, Literacy, Degree
  • Ali Akbar Saboury * Pages 115-123
    The total number of scientific documents indexed by Iran on the Web of Science in 2020 database of Clarity Analytics has grown by about ten percent compared to the previous year, and Iran was able to reach 15th rank in the world in terms of the quantity of production of scientific documents. Over the past decade, not only our contribution of the world's scientific papers increased from one percent to two percent, but also Iran's position in terms of the quality of scientific papers has surpassed relative to quantity issue. In detail, the number of Iranian scientific documents was 52512 (2.22% of the world value and rank of 15; one rank higher compared to the previous year) in science, 4228 (0.95% of the world value and rank of 29; three ranks higher compared to the previous year) in social sciences, 294 (0.29% of the world value and rank of 37; three ranks higher compared to the previous year) in art and humanities, and 53902 (2.02% of the world value and rank of 15; one rank higher compared to the previous year) in total, in 2020. As before, USA, China and England were the ranks of one to three in the world due to their contributions of 25.7%, 21.7% and 6.8%, respectively, for scientific documents productions in 2020. University of Tehran, Tehran University of Medical Science, Shahid Beheshti University of Medical Science, Tarbiat Modares University, and Iran University of Medical Science were the five top governmental universities in 2020 respectively. As before, 15.0% of scientific documents are related to all branches of Islamic Azad University in 2020. In Emerging Sources Citation Index (ESCI), by recording 12877 indexes and 3.3 percent of contribution in the World, Iran is located in 9th rank as before. In terms of the quality of production of published scientific documents in Iran, the number of articles published in Q1 and top journals, the number of highly cited and hot articles in the country along with the number of citations have been grown, which shows the growth of the quality of scientific documents as signs of universities' special attention to the high-quality publishing.
    Keywords: Quantitative of scientific documents, Qualitative of scientific documents, scientific collaboration, Contribution of universities, Web of Science, Clarivate Analytics
  • Ahmad Shaabani * Pages 124-133
    Progress in any field is not possible without planning as well as improvement in science and technology. A prerequisite for any planning is to draw the current situation, describe the desired position, and explain the strategies, approaches, administrative policies, and executive-operational plans to reach the desired condition from the current situation. The Higher Education Plan draws up the current state of higher education in the country from various aspects and provides sufficient knowledge of the subsystems, student distribution, and faculty members at the provincial and national levels. The higher education plan is one of the most comprehensive reports in higher education in the country, which has been compiled in the framework of a comprehensive scientific map of the country. However, it requires revising and updating the data and information and, most importantly, monitoring the progress in quantitative indicators, especially quality and project objectives. This document can be a reasonable basis for planning and policy in various areas of higher education; however, the historical course of its compilation until its approval and implementation - the end of the life of 4 governments - shows the lack of belief of those involved in higher education in the country in such documents. Management and supervisory problems and limited financial resources are among the crucial factors in the unsuccessful implementation of this plan. In this article, the higher education plan has been explained and analyzed, and finally, by drawing the status of basic sciences, suggestions have been presented to strengthen and improve the quality of basic sciences.
    Keywords: University, Higher Education, Comprehensive Scientific Map, Student, Basic sciences
  • Ali Akbar Saboury, Esmaeil Vaziri * Pages 134-143
    Open Access (OA) movement has been started in the 1990s aiming to access to the all scholarly literature. In order to follow the OA in horizon 2020, it was scheduled that all scientific publications and related data that result from research funded by public grants must be accessed and shared to the whole society without any restrictions. In order to implementing this goal, an initiative for the OA publishing was launched in 2018, named Plan S, which was supported by Coalition S, an international consortium of research funding to make the OA to research publications. The idea introduced after the Berlin declaration on the OA (2004) that have emphasized to access and share research outputs and their related data. Therefore, national and international organizations made some decisions in order to support this plan. According to our evaluations, it is reveal that regarding to several actions in recent decades on the OA, some considerations on the publication copyrights and their ownerships especially outputs generated form publicly funded research are continued. On the other hand, with emphasize of Coalition S protocol to access to the research outputs and their related raw data, some critical considerations should be stated, include organizational, individual, legal, behavioral, and cultural parameters. Consequently, due to all of these challenges, it seems that universal demand on open science and access to the scientific literature has been increased in the recent years, therefore, research policy makers and funders might to consider their situation concerning this decision.
    Keywords: Open access, SCIENTIFIC RESEARCH, Plan-S, Coalition S, Research data
  • Mohammad Sadegh Oliaei * Pages 144-154
    This article examines the history of establishing the research laboratories networks (RLN) and the consequences of their formation on higher education centers in Iran. The results of this study show we need more stable management for supporting the establishment of RLN. The laboratory networks that are currently active in the country are also generally service-oriented, and the established national laboratories are more active in this direction. The output of so-called national laboratories in the country should be improved relative to other countries. Due to the expansion of higher education centers and the increasing number of researchers, the presence active RLN is one of the main priorities and one of the important necessities of the country.
    Keywords: Laboratory network, National laboratory, Research laboratories network
  • Abolfazl Kiani-Bakhtiari *, Ali Akbar Moosavi-Movahedi Pages 155-163
    In recent years, technological developments and successive innovations in manufacturing processes have created profound changes in the world's industrial landscape. In the meantime, we have witnessed the emergence of the concept of the fourth industrial revolution or industry 4.0 and researchers have also shown increasing attention to this issue. This new industrial paradigm, created by combining technologies based on physical cyber systems and digital transformation, transformational implications for industry and the economy. Today we are at the beginning of a revolution that is fundamentally changing our way of life, work and relationships. This phenomenon is not comparable to any of the past human experiences in terms of scale, coverage and complexity; and we are still a long way from fully understanding the speed and scope of this new revolution. What is clear is that effective action must be taken as soon as possible to take advantage of the positive effects and consequences and to counter the possible threats of this industrial revolution. The present article deals with the fundamental components of the Fourth Industrial Revolution and emerging changes in the fields of industry, products and services, business and market models, work environment and skills development.
    Keywords: Fourth Industrial Revolution, Industry 4.0, Emerging technologies, Digital Economy, Platform Enterprises
  • Morteza Sharifi, Mahmood Mohassel Feghhi * Pages 164-170
    Futurology is the scientific study of possible and desirable developments in the future, so as to provide the necessary insight to design its requirements. From the perspective of futurology, prediction of the future is not possible precisely. However, a comprehensive plan can be presented, in which all possible states with the potential to become the future can be explored and identified. On the other hand, research in the engineering futurology and analyzing the upcoming technologies is the investigation of science-based changes and the powerful challenges of innovation by focusing on the social issues and concerns. The analysis of the future-oriented engineering technologies is the identification of the complex and dynamic systems and processes in such a collective and interdisciplinary way that seeks to create a correct and clear understanding of the future for the stakeholders and provide a platform for sustainable development. In this paper, we briefly mention some important technological forces, which will change the future, and give us a vision of the superior technology roadmap.
    Keywords: Engineering Futurology, Futuristic technology analysis, Digital World, Computations, Communications, Artificial Intelligent, Inevitable Technologies Forces
  • IBB Hosseini, Mehrnaz Ebrahimi, Parviz Norouzi, Ali Akbar Moosavi-Movahedi * Pages 171-180
    Studying the biographies of great scientists helps a lot in understanding the intellectual path of researchers that can influence their scientific life and research methods. This article studies the biographies of Jaber bin Hayyan (Jaber) and Abu Rihan Biruni, as Iranian scientists and Marie Curie and Nikola Tesla as Western scientists. It is attempted to monitor the moral highlights and their lives as well.Jaber is the name of a Muslim and Iranian chemist. According to him, Alchemy was considered the king of all sciences. He believed the human history is comparable to a huge Alchemy that aims to reach perfection for human.Abu Rihan Biruni was worldwide Iranian knowledge man and multidimensional figures in science. He was an expert in various sciences such as mathematics, astronomy, calendars, anthropology, historiography, chronology, medicine, and natural sciences.Marie Curie was the first female scientist to win the Nobel Prize in Radioactivity. She was also the first lady to receive the Nobel Prize in physics and chemistry.Nikola Tesla had a special genius and talent that made him a mysterious figure in physics and electricity. Tesla's experiments show that he was ahead of the time he lived.
    Keywords: Alchemy, Experimental Sciences, Radioactivity, Teslameter
  • Azim Akbarzadeh-Khiavi * Pages 181-188
    Vaccine production in Iran has a long history and its history dates back to more than 101 years ago. All these years, we have all been vaccinated with vaccines made in Iran against tuberculosis, hepatitis B, polio, diphtheria, pertussis, tetanus, measles, rubella and mumps. About a century has passed since the production of vaccines in Iran, which is ranked 10th worldwide in the production of vaccines. In addition to producing the vaccines needed to vaccinate children and adults, Iran has been able to export the same vaccines to Asian, African and some European countries. We are 97% self-sufficient in the production of livestock vaccines, but we import 70% in the field of poultry vaccines.
    Keywords: Human, Animal Vaccines, A Century of Research, Activity, Vaccination, Pasteur Institute of Iran, Razi Vaccine, Serum Research Institute, Iran
  • Samira Abdikhani, Shokouh Rezaei, Yahya Sefidbakht *, Sareh Arjmand Pages 189-199
    According to reports about the appearance of various mutations in the novel coronavirus 2019 (nCoV-2019), the main purpose of this article is to introduce the types of mutations and important variants around the world. This study mainly focuses on the surface protein of the virus, called Spike (S) protein. S protein has undergone the most known mutation to date and has been used as the main target by vaccine platforms. Therefore, considering the importance and role of S protein, an attempt has been made to discuss mutations, the emergence of new variants, and their possible consequences in design and development of drugs and vaccines. Furthermore, developed nCov-19 vaccine platforms (based on mRNA, inactivated virus, protein subunit, replicating viral vector, and virus-like particles) being introduced. Also, according to international standards, monitoring of each method is being performed, which based on accurate scientific analysis and better statistical models, the potentials of these methods can be used to reduce the effects of the epidemic.
    Keywords: nCoV-2019, Spike protein, Mutation, Vaccine
  • Mehran Habibi Rezaei * Pages 200-208
    The first attempt to organized nomenclature of the inorganic and organic chemicals dates back to the second half of the eighteenth and nineteenth centuries. However, the international standardization of chemical nomenclature came to the founding of the International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) in 1919. Despite the use of the term catalysis with the concept of accelerating chemical reactions in the second half of the eighteenth century, the modern concept of catalysis was introduced in the third decade of the nineteenth century almost at the same time as the introduction of the first enzymatic activity. Nevertheless, the international standardization of enzymes nomenclature was delayed until the sixth decade of the century when the International Union of Biochemistry (IUB), (which was renamed as the International Union of Biochemistry and Molecular Biology or IUBMB) was founded at the beginning of the second half of the 20th century. The IUB began to publish reports on the classification and naming of enzymes based on the type of reaction, through organizing the Enzyme Commission (EC), first in consultation with and then in cooperation with the IUPAC. The result was the publication of six reports and 13 supplements naming and classifying enzymes by the end of the twentieth century. Based on this, enzymes were named and classified into 6 classes. Until, 70 years after the international and organized effort to name enzymes and 60 years after the publication of the first report of the Enzyme Commission, a group of enzymes were named as “Translocases” and classified in the seventh class (EC 7). Here, while informing about the addition of the seventh class to the pre-registered 6 classes of enzymes by the Enzyme nomenclature working group from of IUBMB (EN-IUBMB) and the IUBMB/IUPAC Joint Biochemical nomenclature commission (JCBN), the history of enzyme classification and nomenclature from the beginning to the present is reviewed.
  • Mahdi Zarabi *, Narges Khosravi, Mehran Habibi Rezaei Pages 209-219

    Biomimetics and bioinspiration science is not only provide the quality improvement of technological products and processes, but also a promising solution for human beings to get out of the problems caused by modern technologies and lifestyles. One of the achievements of this knowledge is the efficient replacement of natural materials such as biopolymers with synthetic chemicals. One of the most abundant biopolymers is chitin and its deacetylate form, chitosan. Chitosan has unique characteristics including biocompatibility, biodegradability, bioactivity, non-toxicity, and antimicrobial activation. This biomaterial has found many biomimetics applications in biomedical today, including tissue engineering, wound dressing, drug delivery, bio imaging, and ophthalmology. Chitin is commonly extracted from the waste skin of shrimp and then converted to chitosan. In recent years, researchers have considered an important alternative source of chitin, including insects, due to the limited marine resources. This work reviews the sources, physicochemical, biological, and usages of chitosan in biomedical fields.

    Keywords: biomimetics, bioinspiration, biopolymers, chitin, Chitosan, Biomedical
  • Seyed Kazem Alavipanah * Pages 220-224
    The Cypress of Abarkouh (Persian: ‎ Sarv-e Abarkouh), is a Cypresses sempervirens tree in Abarkouh in Yazd Province of Iran. This ancient tree with a height of 25 meters which is estimated to be over four thousand years, considered as one of the tree in Iran, was recognized as a national natural monument in 2003 and has been a major tourist attraction. This individual tree is located in central parts of Iran next to an old Qanat in the city of Abarkouh. This genetic reserve is unique not only from the aspect of age, botanical forms and beauty, but also from historical and ancient point of view. It has witnessed many events over the history both environmental and social, such as wars, global warming, and climate change. As a matter of fact, there are many more aspects to the study of this tree that reveal its value; namely ecological memory which provides us with valuable information on environmental factors of the past, and geological and evolutionary information. Anthecologists are investigating the hypothesis of having many Mediterranean cypress trees planted by Elamites around 5000 years ago which strongly admits the value of this tree in revealing historical information from the past.
    Keywords: Cypress, Abarkuh, historical memory, Culture