فهرست مطالب

مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی - پیاپی 87 (تابستان 1400)
  • پیاپی 87 (تابستان 1400)
  • تاریخ انتشار: 1400/07/19
  • تعداد عناوین: 15
|
  • حامد نظرپور*، احمد عابدی صفحات 335-370
    هدف

    درس اندیشه اسلامی دو یکی از درسهایی است که از طرف گروه معارف اسلامی برای دانشجویان کارشناسی ارایه می شود. هدف از انجام این پژوهش، بررسی نیاز آموزشی دانشجویان دانشگاه اصفهان در درس اندیشه اسلامی دو بود.

    روش

    پژوهش به روش کمی و به صورت پیمایشی با استفاده از ابزار پرسشنامه در بین 376 نفر از دانشجویان دانشگاه اصفهان انجام شده است. برای اطمینان از پایایی ابزار پژوهش، از ضریب همبستگی آلفای کرونباخ استفاده شده است. ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه(شامل 29 گویه) 93/0 بود.

    یافته ها

    یافته های پژوهش نشان داد که دانشجویان در درس اندیشه اسلامی دو در موضوعات مهدویت، دوران ظهور و اعجاز قرآن، احساس نیاز بیشتری دارند. اولویتهای دختران و پسران و اولویت دانشجویان دانشکده های مختلف در سرفصلهای این درس متفاوت است. بین برخی از موضوعات با جنسیت و دانشکده محل تحصیل دانشجویان رابطه معنادار وجود دارد.

    نتیجه گیری

    نتایج نشان داد که به منظور جذابیت و اثربخشی درس اندیشه اسلامی دو، در تدوین طرح درس و تهیه محتوای آموزشی توجه به جنسیت و دانشکده دانشجویان ضروری است. پیشنهادهایی کاربردی نیز ارایه شده است.

    کلیدواژگان: نیازسنجی آموزشی، دروس معارف اسلامی، اندیشه اسلامی دو، دانشگاه اصفهان، برنامه درسی
  • مجتبی نوروزی*، زهره مرندی صفحات 337-354

    روشنفکری دینی امام در کسوت آموزه های وصیت نامه با نقد بنیادین سیاستهای پهلوی، اسلام ستیزی غرب و شرق را به مبارزه طلبیده بود. بن مایه مذهبی وصیت نامه، برگرفته از سنتهای اسلامی ای بود که قرنها مانند یک عرف اجتماعی در میان ایرانیان وجود داشت.

    هدف

    هدف از نگارش این مقاله، بازخوانی اندیشه های مبارزاتی امام(ره) با شالوده های غربی و شرقی رژیم پهلوی از رهگذر وصیت نامه ایشان بود.

    روش

    برای گردآوری اطلاعات از شیوه کتابخانه ای استفاده شد. از این رو، روش هرمنوتیک قصدگرای اسکینر، با تحلیل متن وصیت نامه توانست به بازخوانی از سنتها و کشف نیت مو لف بپردازد. یافته ها: روش قصدگرای اسکینر با تشریح رابطه بین نظر و عمل سیاسی امام، ضمن فهم نیت متن وصیت نامه به عنوان ایدیولوژی ایشان، به همترازی آن با متن و غبارروبی از ایدیولوژی رقیب پرداخت.

    نتیجه گیری

    مبتنی بر روش اسکینر، وصیت نامه امام به عنوان ایدیولوژی برتر، سهم خود را در کنش و واکنش فکری، عملی و مبارزاتی عصر خویش و پس از آن ایفا کرده بود. از این رو با خوانش متن، هم امکان پی بردن به نیت امام به عنوان مو لف متن فراهم می شد و هم بر روشنفکری ایشان نظری افکنده می شد.

    کلیدواژگان: وصیت نامه الهی- سیاسی، روشنفکری دینی، هرمنوتیک، متن، مو لف
  • امین باقری کراچی* صفحات 371-386
    هدف

    هدف این مقاله شناسایی قابلیتهای مورد نیاز دانشگاه ها برای کمک به تحقق اهداف گام دوم انقلاب بود.

    روش

    در این پژوهش از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده شد؛ زیرا داده های کیفی تصویری طبیعی تر و واقع گرایانه تر نسبت به داده های کمی و عددی ترسیم می کنند. در این پژوهش، 29 نفر از متخصصان به عنوان مصاحبه شونده انتخاب شدند. فرایند نمونه گیری تا اشباع نظری داده ها ادامه یافت. ابزار پژوهش، مصاحبه نیم ساختاریافته بود. برای اطمینان از اعتبار داده ها، از روش های مختلفی مانند بررسی مستمر داده ها، تحلیل همزمان با گردآوری داده ها، بازخورد به مصاحبه شوندگان، تخصیص زمان لازم و بازنگری ناظری استفاده شد.

    یافته ها

    قابلیتهای مورد نیاز دانشگاه ها برای کمک به تحقق اهداف گام دوم انقلاب عبارتند از: تجلی بخش فرهنگ اسلامی، دانش بنیان و یادگیرنده، ارایه دهنده راه حل، نوآور، نیروی انسانی توانمند شده، تعامل و شراکت سازنده، برخوردار از فناوری پیشرفته، پیشتاز در مرزهای دانش و فناوری؛ تربیت دانش آموختگان با صلاحیت.

    نتیجه گیری

    دانشگاه ها برای کمک به تحقق اهداف گام دوم انقلاب، باید خود را به این قابلیتها مجهز کنند.

    کلیدواژگان: دانشگاه، گام دوم انقلاب، قابلیتها
  • علی عطائی* صفحات 387-398
    هدف

    هدف اصلی این نوشتار، بررسی ازخودبیگانگی فطری در انسان شناسی فلسفی یاسپرس از منظر علامه طباطبایی بود. یاسپرس از روش پدیدارشناسانه به جای تحلیل فلسفی بهره برد و با ذاتی انسان قرار دادن آزادی مطلق، اولیات ذاتی و فطرت الهی را مورد تردید قرار داد و آن را ناقض وجود اگزیستانسی بشر معرفی کرد؛ در حالی که علامه به روش تحلیلی اولیات فطری، اصل علیت را اساس خودآگاهی و راه عبور ازخودبیگانگی دانسته، آزادی را ابزاری برای اهداف فطری معرفی کرد. اگر علامه ازخودبیگانگی فطری را غفلت و نسیان اولیات فطری دانسته، یاسپرس با مبانی «فلسفه وجود» خود، التزام به قیود پیشینی، مانند فطریات را ازخودبیگانگی دانسته است.

    یافته ها و  نتیجه گیری

    پژوهش حاضر با ارزیابی مبانی معرفتی دو اندیشمند، ذاتی بودن فطریات را ثابت کرده و بی توجهی به آگاهی های فطری را عامل ازخودبیگانگی دانست.

    کلیدواژگان: انسان، فطرت، ازخودبیگانگی، آزادی، علامه، یاسپرس
  • محمد شهریاری*، سعید بهشتی، محسن ایمانی، طیبه ماهروزاده صفحات 399-422
    هدف

    هدف پژوهش حاضر، بررسی مدرج بودن ادراک از منظر صدرالمتالهین و استنتاج مدلولهای تربیتی آن بوده است.

    روش

    در بخش اول پژوهش که به توصیف و تبیین بحث مدرج بودن ادراک در حکمت متعالیه از حیث وجودشناختی آن و تدوین نظام مند گزاره های مبنایی ذیل آن اختصاص دارد، از روش توصیف تحلیلی استفاده شد. در بخش دوم پژوهش که هدف، استنباط مدلولهای تربیتی از گزاره های مبنایی مذکور بود، روش قیاس عملی به کار گرفته شد.

    یافته ها

    در بخش اول، 12 گزاره مبنایی از مباحث صدرالمتالهین در بحث مدرج بودن ادراک، استخراج شده است. پس از آن، مدلولهای تربیتی گزاره های مبنایی با رعایت ملاحظات روش شناختی، استنتاج شده و 18 اصل، دو هدف و دو روش تربیتی ارایه شده است.

    نتیجه گیری

    بر اساس سیر و صیرورتی که در بطن مباحث هستی شناسی معرفت صدرا وجود دارد، نسبت و روابط منطقی مدلولهای استنباط شده، تبیین و این مدلولها در قالب الگویی مفهومی سامان داده شده است.

    کلیدواژگان: ادراک، مدرج بودن ادراک، وجودشناسی معرفت، حکمت متعالیه، فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی
  • مهدی همتیان*، عبدالحسین خسروپناه صفحات 423-440

    یکی از مهم ترین اهداف انقلاب اسلامی، اسلامی سازی همه بخشهای نظام و تحقق اسلامیت در همه زمینه های اجتماعی است. در این راستا، اسلامی سازی علوم انسانی مبتنی بر ماتریالیست، همواره مورد تاکید رهبر معظم انقلاب بوده است.

    هدف

    هدف از انجام این پژوهش، جایگزینی مبانی اسلامی به جای مبانی سکولار در نظریه اصل آزادی قراردادی و معرفی یک نظریه اسلامی معادل با آن بود.

    روش

    این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و انتقادی و با رویکرد مبنامحور انجام شده است.

    یافته ها

    با جایگزینی مبانی اسلامی به جای مبانی غربی در نظریه اصل آزادی قراردادی، این نظریه به یک نظریه اسلامی تبدیل شد که با نمونه غربی آن تفاوتهایی دارد.

    نتیجه گیری

    نظریه «آزادی قراردادی» با مبانی اسلامی، آزادی را تا جایی جایز می داند که مخالف وحی و شرع مقدس نباشد. بنابر این، حدود آزادی انسان در ایجاد تعهد و قراردادها، توسط وحی و شرع مشخص می شود.

    کلیدواژگان: مبانی قرآنی، آزادی قراردادی، علوم انسانی، اسلامی سازی
  • قاسم ترخان* صفحات 441-462
    هدف

    نوشتار حاضر با هدف پاسخ به این پرسش که آیا در فرایند تولید علوم انسانی اسلامی، شاهد تغییر ماهیت و بنیادهای این علوم خواهیم بود، یا صرفا با حفظ ماهیت، تغییراتی در هویت آنها پدید می آید؟ و در نهایت، ترجیح دیدگاه تاسیس بر دیدگاه تهذیب، انجام شد.

    روش

    در گردآوری اطلاعات، از روش کتابخانه ای و در استنتاج دیدگاه، از روش توصیفی تحلیلی و در کارکردها و برایندها، از روش اجتهادی بهره برده است.

    یافته ها

    ضمن نقد دیدگاه یگانه انگار، دیدگاه دوگانه انگار بر اساس دلایلی مورد پذیرش قرار گرفت.

    نتیجه گیری

    اولا: عناصر ماهیت ساز این علوم از عواملی مانند گزاره های کلامی اثر می پذیرند و برایند آن، اسلامیت این علوم است؛ لذا اسلامیت به ماهیت علوم انسانی مرتبط است. ثانیا: پذیرش نظریه تناسق در ملاک تمایز علوم و اقتضایات ارتباط سه سطحی مولفه های علم، می تواند توجیه مناسبی را برای پذیرش این مدعا ارایه کند. از سویی در بحث علم دینی، معنای دیسیپلین علم، محوریت دارد و از سویی دیگر، تاثیر گزاره های کلام شیعی بر مولفه های علوم انسانی از حیث قلمرو، حداکثری و از حیث میزان، بنیادین است؛ به گونه ای که چاره ای جز پیشنهاد عناصر ماهیت ساز جدید در علوم انسانی اسلامی وجود ندارد.

    کلیدواژگان: علوم انسانی، تناسق، علم دینی، علوم اسلامی، مبانی کلامی
  • سید محمدعلی دیباجی، سید ابوالقاسم حسینی اسحاق آبادی، علی معتمدی * صفحات 463-480

    ایمان از مقوله معرفت است و می توان آن را اوج تجربه مومنانه محسوب کرد. از سویی، تجربه زیباشناختی، نیرومندترین تجربه زیستی است که زندگی آدمی را معنادار و پویا می سازد. یکی از سوالات مطرح در این باب، این است که تجربیات زیبایی شناختی چه رابطه ای با تجربیات مومنانه دارند.

    هدف

    مقاله حاضر، به این پرسش در قلمرو عرفان علامه طباطبایی با روش نظری(توصیفی- تحلیلی) پاسخ داده است.

    روش

    روش تحقیق در این مقاله، اسنادی و با توجه به فرضیه اتخاذ شده، در زمره تحقیقات توصیفی(غیر آزمایشی) است. تکنیک کار به روش نظری(توصیفی-تحلیلی) و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه ای صورت گرفته است.

    یافته ها

    این مقاله با واکاوی روابط سه گانه زیبایی، ایمان و عرفان شروع می شود و نسبت آنها را در نحوه تفکر و اندیشیدن انسان و وسعت دنیای او می یابد.

    نتیجه گیری

    تجربه زیبایی، پرتویی از تجلی حقیقت است در ساحت خیال؛ اما امر زیبا، در افقی بالاتر از تجربه زیبایی، تنها با دل آگاهی یافت می شود که از مقوله ایمان و معرفت است. ایمان در نظر علامه، برآمده از محبت به خداست و تجربه های زیباشناختی هم با جذبه ای هم سنخ با محبت همراه اند. پس برای رابطه ایمان و امر زیبا، باید به واکاوی معنای محبت پرداخت. اما امر زیبا محدود به محسوسات نیست، بلکه حقیقت زیبایی امری معقول است؛ وانگهی، همان زیبایی محسوس هم از باطنی برخورداراست که باید آن را کشف کرد.

    کلیدواژگان: ایمان، علم حضوری، زیبا، زیبایی شناسی، معرفت، شهود
  • مرتضی صانعی*، سید سیف الله هاشمی کروئی صفحات 481-496
    هدف

    هدف از انجام نوشتار پیش رو، ارزیابی عوامل تاثیرگذار ماهیت وحی و قلمرو آن، اخلاق و معنویت، تعامل و گفتگو، ساختار، رسانه و خدمات اجتماعی در حوزه تبلیغ اسلام و مسیحیت بود.

    روش

    مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی انجام شد.

    یافته ها

    مسیحیت با وجود ضعف در حوزه وحی و قلمرو آن و همچنین ضعف در پیشینه تعامل و گفتگو با سایر ادیان، در حوزه تبشیری و تنصیری خویش موفق بوده است.

    نتیجه گیری

    تاثیر یافته پژوهش را می توان در حوزه ساختاری، روشی و خدمات حرفه ای تبلیغ مشاهده کرد. در مقابل، اسلام با وجود دارا بودن پشتوانه الهی در حوزه وحی و قلمرو آن و همچنین پیشینه ریشه دار تعامل و گفتگو با سایر ادیان، در حوزه تبلیغ با آسیبهایی مواجه است که در بیشتر موارد به حوزه ساختار، رسانه و خدمات حرفه ای تبلیغ بازمی گردد.

    کلیدواژگان: کارامدی تبلیغ و تبشیر، اخلاق و معنویت، گفتگو، رسانه، ساختار، خدمات اجتماعی
  • اصغر رجبی ده برزویی*، صالح حسن زاده، محمد بیدگلی صفحات 497-514

    یکی از مهم ترین مباحث در نظامهای اقتصادی، نحوه توزیع ثروت در میان افراد جامعه است. نظامهای اقتصادی متناسب با مبانی خود، اغلب سعی کرده اند سازوکارهایی را برای توزیع ثروت معرفی کنند. نظام اقتصادی اسلام(که نظامی عدالت محور است) بر مبنای بندگی الهی به ارایه سازوکار و راهکارهایی برای توزیع ثروت میان افراد جامعه پرداخته است.

    هدف

    بر این اساس، پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش بود که بندگی الهی چه نقش و تاثیری در توزیع عادلانه ثروت از دیدگاه قرآن پیشنهاد می دهد؟

    روش

    این پژوهش با روش تحلیلی- تفسیری انجام شد.

    یافته ها

    نظام اقتصادی اسلام با توجه به بندگی الهی به ارایه سازوکار توزیع عادلانه مبتنی بر سه اصل(کار و تلاش، مالکیت، حد کفایت و نیاز) . همچنین راهکارهایی از دیدگاه قرآن می پردازد تا انسان به اهداف الهی خود در بعد مادی و معنوی نایل شود.

    نتیجه گیری

    توزیع ثروت در نظام اقتصادی اسلام در قبل و بعد از تولید، بر اساس معیار کار و مالکیت از یک سو و حد کفایت و نیاز از سوی دیگر، تامین کننده عدالت است.

    کلیدواژگان: اقتصاد اسلامی، بندگی الهی، توزیع عادلانه، قرآن
  • مهدی گرجی ازندریانی، مریم حاجی عبدالباقی* صفحات 515-540
    هدف

    هدف از نگارش این مقاله، تلاش برای شناخت قرآنی- روایی اهداف، ابعاد و روش های یکی از مهم ترین و پیچیده ترین تهدیدهای وجودی- ماهیتی علیه نظام و حاکمیت دینی؛ یعنی «نفوذ راهبردی» بود.

    روش

    پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی است که به روش کتابخانه ای و مبتنی بر روش تفسیر اجتهادی با گرایش تفسیر موضوعی تدوین شده است. آیات قرآن و روایات بر پایه مولفه های مرتبط و اثرگذار در «نفوذ راهبردی» معادل یابی تطبیقی، تحلیل محتوا، مفهوم سازی و مقوله بندی شده اند.

    یافته ها

    «نفوذ راهبردی» که با محوریت جنگ شناختی- ادراکی صورت می پذیرد، همه ابعاد بینشی- معرفتی، نگرشی- انگیزشی و کنشی- منشی نظام دینی را در سطوح ساختاری، نهاد رهبری، حاکمان، نخبگان و توده مردم هدف قرار می دهد. این نوشتار به نفوذ راهبردی در حوزه «نگرشی- انگیزشی» پرداخته است.

    نتیجه گیری

    معتبرسازی اصل و رای نظام سلطه در قالب تغییر زاویه دید نسبت به نظام باطل، پذیرش مرجعیت حاکم به طاغوت و عبور از جهاد کبیر، نخستین گام آن است. ناپپدانمایی دشمنی دشمن از طریق بازتعریف معیارهای دشمن شناسی، به هم ریختن مرزبندی ها با دشمنان، امتزاج حق و باطل، تزیین دشمن و تبدیل تبری از دشمن به تولی و موالات، خودی پنداری دشمن، مرجعیت سازی و اعتباریابی محرف و تغییر مرجعیت فکری- رفتاری، تغییر گروه مرجع توده مردم و تلاش برای تغییر مرجعیت فرهنگی، ابعاد دیگر چنین نفوذی است. در حوزه حکمرانی نیز تغییر معیارها و سنجه ها با تبدیل معیارگرایی به شخصیت گرایی، تغییر تلقی از حکمرانی در مسیولان، تغییر ترجیحات و شکل دهی خط تردید، گامهای پسین آن را تشکیل داده است.

    کلیدواژگان: نظام دینی، دشمن شناسی، تهدید، نفوذ راهبردی، قرآنی- روایی، نگرشی، جنگ شناختی
  • حمزه علی بهرامی*، محمد نجفی، حانیه صادقی صفحات 541-556
    هدف

    پژوهش حاضر با هدف آشکارسازی جایگاه و نقش تفکر انتقادی در شکوفایی خودآگاهی فطری انجام شد.

    روش

    با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، ابتدا تعریف و مفهومی مشترک، برگرفته از دیدگاه های گوناگون فلسفی، تربیتی و روان شناسی استخراج شد.

    یافته ها

    در راستای آشکارسازی جایگاه این معنای مشترک در کلام امام علی(ع)، مصادیقی چون خودانتقادی، نداشتن پیش داوری ذهنی، دوراندیشی و تجربه اندوزی، به عنوان مهم ترین اوصاف برای تفکر انتقادی شناسایی شدند که نیازمند مهارتهایی چون: حقیقت یابی، راه حل یابی و توانایی هجرت از گذشته بود.

    نتیجه گیری

    در نتایج پژوهش آشکار شد که مهارتهای سه گانه در تفکر انتقادی، نقش بسزایی در خودآگاهی فطری دارند و جزء جدایی ماپذیر آن محسوب می شوند؛ چراکه مفهوم خودآگاهی فطری، از مفهوم توانایی درک مطابق با واقع که در تفکر انتقادی مطرح شد، جدا نبود؛ بلکه اعم ازآن بود؛ به دلیل اینکه مبنا قرار گرفتن آگاهی های باطنی در تفکر انتقادی به شیوه امام علی(ع) عاملی اساسی برای شکوفایی خودآگاهی فطری محسوب می شود و در نهایت، دسترسی انسان را به حقیقت محض در توجه به ماورای واقعیات ممکن ساخته است.

    کلیدواژگان: امام علی(ع)، تفکر انتقادی، خودآگاهی فطری، آگاهی های باطنی، حقیقت یابی
  • صونیا زارع*، فاطمه کریمی، محسن پورمحمد صفحات 557-572
    هدف

    این مقاله در صدد بود تا تاثیر روش نیازمحور بر تربیت اخلاق دانش اندوزی دانشجومعلمان دختر پردیس بنت ‏الهدی صدر دانشگاه فرهنگیان استان گیلان را در نیمسال دوم تحصیلی 98-1397 بررسی کند.

    روش

    این پژوهش بر اساس شیوه شبه‏ آزمایشی با طرح پیش‏آزمون- پس‏آزمون با گروه گواه اجرا شد.

    یافته ‏ها

    بیشتر توانمندی‏های انسان به دانایی برمی‏گردد و دانایی جز با دانش اندوزی به دست نمی‏ آید. شخصیت آدمی در پرتو کسب دانش و معرفت، در تمامی ساحتهای وجودی، به رشد و تکامل می‏رسد. به همین دلیل، جامعه‏هایی که علوم و معارفشان در رشته‏ ها و زمینه ‏های مورد نیاز رشد نکرده باشد، نمی‏توانند به شکوفایی برسند. در زمان حاضر اخلاق به عنوان یکی از ضروریات جامعه دانشگاهی کشور محسوب می‏شود و تقویت و رشد اخلاق دانش اندوزی با توجه به تاثیر آن بر رفتار علمی ما در مراحل تحصیل، تدریس، تحقیق و خدمات علمی، از الزامات کشور به شمار می‏رود.

    نتیجه ‏گیری

    روش تدریس نیازمحور بر تقویت و پیشرفت اخلاق دانش اندوزی دانشجومعلمان موثر بود.

    کلیدواژگان: تربیت، اخلاق، تربیت اخلاقی، دانش اندوزی
  • فرشته میرزایی*، ایراندخت فیاض صفحات 573-596
    هدف
    هدف از انجام این پژوهش، بررسی تاثیر هوش معنوی در منایع دینی، به عنوان یکی از توانمندی های اساسی انسان بر شادکامی بود تا نظامهای تربیتی با پرورش آن بتوانند انسان شادکام تربیت کنند.
    روش
    در این پژوهش از روش تحلیل اسنادی محتوای متون دینی از جمله قرآن کریم و روایات معصومین(ع) بهره گرفته شد. یافته ها: نتایج تحلیل اسنادی پژوهش، بیانگر تاثیر توانمندی های مختلف معنوی بر شادکامی بود که از جمله این توانمندی ها، درک معنای حقیت هستی، ایمان، اعتماد، امید به فضل، توکل و رضایت به خداوند متعال، درک قضا و قدر الهی و خرسندن بودن به آن، درک حقیقت وجود معصومین(ع) و توسل و پیروی از آنان، درک حقیقت دنیا و آخرت و پدیده مرگ، درک معنای خود و دریافت معنای بلا و... حایز اهمیت بود. هر چه معناهای جهان حقیقی بهتر درک شود، شادکامی انسان نیز بیشتر خواهد شد. نتیجه گیری: تربیت هوش معنوی انسان می تواند در تربیت انسان شادکام موثر واقع شود. لذا نظامهای تربیتی، از جمله: خانواده، مدارس و دانشگاه ها برای تربیت انسان شادکام باید توانمندی و هوش معنوی را در متربیان خود پرورش دهند تا انسان شادکام برای زندگی در دنیا و آخرت تربیت کنند.
    کلیدواژگان: عقل و خرد، شادکامی، نظامهای تربیت اسلامی
  • مهدی ایمانی مقدم*، حمید پارسانیا صفحات 597-624
    هدف

    هدف از انجام این پژوهش، نقد مبانی نظری «نظریه جامعه باز» یا همان «لیبرال دموکراسی منفی» کارل پوپر بود.

    روش

    پژوهش حاضر به روش نقد معرفت شناختی و ابطال روش ابطال گرایی در فلسفه علم پوپر صورت 

    یافته ها

    هرچند پوپر در نظریه اش خواهان تحقق جامعه ای مبتنی بر قبول اصالت فرد، محوریت قانون و تساوی در برابر آن، دموکراسی و آزادی بود، اما شرط تحقق همه این اصول را صرفا بروز و نمود حذفی اراده های انسانی می دانست. نظریه وی بر فرض «جهانهای سه گانه» در هستی شناسی، «ابطال گرایی» در فلسفه علم و «استحاله کسب یقین» در معرفت شناسی استوار شده و در مقابل این نظریه، نظریه مردم سالاری دینی قرار دارد که در قرایت اسلام ناب بر پایه قبول مبدء و معاد و منزلت خلیفه اللهی انسان، مبتنی بر «ریالیسم» هستی شناختی، «اثبات گرایی تجربی و عقلانی و وحیانی» در فلسفه علم و «امکان و بلکه ضرورت کسب یقین» در معرفت شناسی استوار شده است.

    نتیجه گیری

    نتایج حاصل از مقاله حاضر می تواند تناقض موجود در ادعای «اصلاحات گام به گام منفی»، طرح شده از سوی اصلاح طلبان پوپری در دنیای اسلام و ایران اسلامی را عیان سازد و رهیافتی به یکی از بنیادی ترین و تاریخی ترین مسایل حوزه فلسفه سیاست؛ یعنی «مبانی مشروعیت در تحقق و بقای حکومت» باشد.

    کلیدواژگان: مردم سالاری دینی، جامعه باز، جامعه بسته، عقلانیت انتقادی، دموکراسی منفی، کارل ریموند پوپر
|
  • Hamed Nazarpour *, Ahmad Abedi Pages 335-370
    Objectives

    Islamic Thought 2 course is one of the courses offered by the department of Islamic studies for undergraduate students. The purpose of this research is to investigate the educational needs of the students of University of Isfahan in Islamic Thought Two.

    Method

    The method of the research is quantitative survey and applying questionnaire among 376 students of University of Isfahan. Cronbach's alpha correlation coefficient was used to ensure the reliability of the research tool. Cronbach's alpha coefficient of the questionnaire (including 29 items) was 0.93.

    Results

    The research findings showed that the students in the course of Islamic Thought Two feel more need in the subjects of Mahdism (messianic researches) , the period of advent and the miracle of the Qur'an. The priorities of male and female students and the priorities of students of different faculties are different in the topics of this course. There is a relationship between some subjects and gender and the faculty where the students study.

    Conclusion

    The results showed that in order to make the course of Islamic Thought two attractive and effective, in compiling the lesson plan and preparing the educational content, it is necessary to pay attention to the gender and the faculty of the students. Practical suggestions have also been presented.

    Keywords: educational needs assessment, islamic studies courses, islamic thought two, university of isfahan, educational planning
  • Zohreh Marandi Pages 337-354
    Objectives

    The religious intellectual of Imam Khomeini in his instructions Will was based on the fundamental criticisms of Pahlavi policy with the roots of west and East masters. The Religious content of this text comes from the Islamic traditions, which has been as a social custom among the Iranians during Centuries.

    Aim

    The aim of this paper is to review the campaign thoughts of Imam with the western and eastern foundations of pahlavi regime as through his will.

    Method

    library method was used for data collection; therefore Skinner's Hermeneutics method was able to analyze the text by analyzing the text reading tradition and discovering the Author’s intentions.

    Results

    Skinner’s method, explaining the relation between viewpoint and political action of Imam; besides understanding the intention of the text as an intellectual ideology, deals with its alignment with context and ideology from rival ideologies.

    Conclusion

    based on Skinner's method, Imam’s will as the dominant ideology has played its part in action and reaction intellectual, partical and radical in his era and after them. Thus, by reading the text, it was possible to infer the intention of Imam as the author of the text and his enlightenment.

    Keywords: divine- political will, religious enlightenment, hermeneutics, text, author
  • Amin Bagherikerachi * Pages 371-386
    Objectives

     The aim of this study is to answer the following question: what are competencies required of Iranian universities in the second step of the revolution. 

    Method

     The method of the present research is qualitative content analysis and 29 people were selected by Snowball sampling. The process of selecting samples and collecting data continued until the theoretical saturation of the data. The research tool was semi-structured interview. Various methods were used to ensure the validity of the data, such as continuous data review, simultaneous data analysis, feedback to the interviewees, adequate time allocation and observer review. 

    Results

     The results of the research defined the universities competencies as follow : Islamic identity; Knowledge-based and Learner; Innovation and Intelligence ;having constructive interaction; advanced in technology; Empowered workforce; Leader in science and technology; graduate educated in knowledge–rich environment.

    Conclusion

     Universities must acquire these competencies in order to achieve goals of the second step of the revolution.

    Keywords: image of university, second step, competencies, higher education
  • Ali Ataee * Pages 387-398
    Objectives

    The purpose of the present survey is to study innate alienation in the philosophical anthropology of Jaspers, through the viewpoint of Allameh Tabatabai and to present some critiques.

    Method

    the method of the research is a library- documantry method.

    Results

    Jaspers used the phenomenological method instead of philosophical analysis and identified absolute freedom inherent in human beings, thus questioned the inherent basics and divine nature and presented it as the violating factor of human existence, while Allameh, using the analytical method, defined innate basics, such as the principle of causality, as the basis of self-awareness and the way to overcome alienation, and introduced freedom as a tool for innate goals. If Allameh found innate alienation causing of neglecting the innate basics, with the principles of his "philosophy of existence", considered adherence to a priori restrictions such as innate affairs as alienation.

    Conclusion

    The present study, through evaluating the epistemological foundations of two thinkers, has proved the nature of the innates and introduced the inattention to innate consciousness as a factor of alienation.

    Keywords: human being, nature, alienation, freedom, allameh, jaspers
  • Mohammad Shahryari *, SAID Beheshti, Mohsen Imani, Tayyebeh Mahroozadeh Pages 399-422
    Objectives

    This paper primarily aims at introducing the Sadrian thesis of gradation of knowledge, and its educational implications.

    Method

      The method employed in the first section, where an ontological analysis of gradation of knowledge in transcendent philosophy, and a systematic arrangement of related sub-theses are formulated, is analytical description. In the second section, where the main purpose is to infer educational implications of those fundamental theses, I have taken benefit of the method of practical syllogism.

    Results

    In the first section, twelve sub-theses pertaining to the main thesis of gradation of being are inferred. Next, in light of some careful methodological considerations, educational implications of those theses are elicited, and all this yields us eighteen educational principles, two educational purposes, and two educational methods.

    Conclusion

      At last, based on the whole philosophical system of Mulla Sadra, all the educational implications are modulated in the form of a conceptual model.

    Keywords: knowledge, gradation of knowledge, ontology of knowledge, transcendent philosophy, the islamic education
  • Mahdi Hemmatyan *, Abdolhosein Khosropanah Pages 423-440
    Objectives

    The purpose of this article is to reconstruct and formulate Morteza Motahari's arguments about the meaning of Islamic social science. Accordingly, both his positive and independent views were expressed, and others' negative and critical statements were answered.

    Method

    The data collection of this paper was text-based and inferential and deductive method based on qualitative content analysis was used in data analysis.

    Results

    Morteza Motahari's criticisms of the meaninglessness of Islamic social science were as follows: the prevalence of Islamic social themes;The interplay of Islam's end with social science, the epistemic logic of Islam with social science, the relevance of Islamic knowledge, and the relevance of Islamic analysis to social science.

    Conclusion

    First, Islamic social science was religiously justified, and Islam had such a link with social science; secondly, rationally, there was also a possible impediment to the scientific rationality of science. And it was meaningful, necessary, and necessary, and we must seek to theorize about it.

    Keywords: islam, social science, islamic social science, meaninglessness, secular social science
  • Ghasem Tarkhan * Pages 441-462
    Objectives

     To answer the question whether in the process of production of Islamic humanities, we will see a change in the nature and foundations of these sciences, or only by maintaining the nature, changes in their identity will occur? Finally, the preference of the founding view over the refinement view is one of the aims of this article. 

    Method

    In collecting information, the author of the article has used the library method and in inferring the point of view, has used the descriptive-analytical method and in his functions and results, has used the ijtihad method.

    Results

    While criticizing the monotheistic view, the dualistic view was accepted for some reasons.

    Conclusion

    First: the nature-building elements of these sciences are influenced by factors such as theological propositions and the result is the Islamism of these sciences, so Islamism is related to the nature of the humanities; Second: The acceptance of the theory of Harmony (Tanasogh) in the criterion of the distinction of sciences and the requirements of the three-level relationship of the components of science can provide a good justification for accepting this claim. On the one hand, in the discussion of religious science, the meaning of the discipline is central, and on the other hand, the effect of the propositions of Shiite theology on the components of humanities In terms of territory, is maximum and in terms of quantity, is fundamental, so that There is no choice but to propose new nature-building elements in the Islamic humanities.

    Keywords: humanities, harmony, religious science, islamic sciences, theological principles
  • Pages 463-480
    Objectives

    : The present survey aims at analyzing the concept of aesthetic experience as the most powerful and meaningful experience of human life. The author of the article attempts to find the relation between aesthetic experience and Faithful experiences with a glance at allameh tabatabaee views.

    Method

    the method of the paper is theorical (descriptive- analytical) and library data collection.

    results

    The results of the research indicate triple relationship among elegance, the faith and mysticism,

    conclusion

    The authors of the research conlude aesthetic experience as an indicator of Truth in the field of Imagination and is gained through Mindfulness and  intuition  based on the faith and knowledge . The faith in the viewpoint of allameh tabatabaee is based on the love of Allah and aesthetic experiences are related to love. Therfore in order to find the relation between aesthetic and Faith, we have to analyse the meaning of love. on the other hand aesthetic is not just related to materials .the truth of aesthetic is rooted in rationality and furthermore, even the materialistic level of aesthetic is also has an inner and deep level which should be explored.

    Keywords: the faith, presential knowledge, elegance. aesthetic, knowledge, intuition
  • Morteza Sanei *, Sayyed Seifollah Hashemi Karooei Pages 481-496
    Objectives

    The present article aims at evaluating the influential factors in the field of Islamic preaching and Christianity in the nature of revelation and its realm, ethics and spirituality, interaction and dialogue, structure, media and social services and it was noted that each of these factors can play an effective role.

    Method

    The method of the present article is descriptive-analytical method.

    Results

      Christianity, despite its weakness in the field of revelation and its realm, as well as its weakness in the history of interaction and dialogue with other religions, has been successful in its evangelical and interpretive field.

    Conclusion

    It can be seen in the field of structure, methodology and professional advertising services. In contrast, Islam, despite having divine support in the field of revelation and its realm, as well as a deep-rooted history of interaction and dialogue with other religions, faces harms in the field of preaching ( Tabliq) that in most cases go back to the structure, media and professional services.

    Keywords: efficiency of preaching (tabliq), ethics, spirituality, conversation, Media, structure, social services
  • Asghar Rajabi Deh Borzoei *, Saleh Hasanzadeh Pages 497-514
    Objectives

    One of the most important topics in economic systems is how to distribute wealth among individuals. Economic systems appropriate to their fundamentals have often attempted to introduce mechanisms for distributing wealth. The Islamic economic system (which is a justice-centric system) based on divine servitude has provided mechanisms and strategies for distributing wealth among individuals.

    Aim

    Accordingly, the present study seeks to answer the question of what role and effect does divine servitude have on the just distribution of wealth from the Qur'an's perspective?

    Method

    The method used in this study is analytical-interpretive.

    Results

      The research findings show that the Islamic economic system with regard to divine servitude offers a fair distribution mechanism based on three principles (work and effort - ownership - adequacy and need) as well as approaches from the Qur'an's perspective so that human beings can achieve their goals; Divine attainment and both  material and spiritual dimensions.

    Conclusion

    The outhors of the article conclude that distributing wealth among individuals in Islamic aconomy system – before and after production- based on work and ownership principles on one hand and adequacy and need principles on the other hand will conclude in justice in wealth distribution..

    Keywords: islamic economics, divine servitude, fair distribution, quran
  • Mahdi Gorji Azandaryani Pages 515-540
    Objectives

    The purpose of this article is to try to comprehend the Quranic-narrative knowledge of goals, dimensions, and methods of one of the most important and complex existential-nature threats against the system and religious rule; it means "strategic influence".

    Method

    The method of the present research is descriptive-analytical, which has been compiled by the "library method" and based on the "ijtihad/jurisprudence interpretation" method with the tendency of "thematic interpretation". Quranic verses and hadiths base on related and influential components in "strategic influence" are equated in comparison, analyzed in content, conceptualized, and categorized.

    Results

    Research findings show that "strategic influence" which is done with a central focus on cognitive-perceptual warfare, targets all aspects of insight-epistemology, attitude - motivation, and Internal/direct-external/active of the religious system at the structural levels, Supreme Leader, rulers, elites and the populace. This article deals with the strategic influence in the field of "attitude-motivation".

    Conclusion

    The result of the research showed that the validation of the principle and opinion of the system of domination in the form of changing the viewing angle towards the False system, accepting the authority of the dictatorship to Idols and passing the Great Jihad; is its first step. Hidden view of enemy hostility via redefining the measures of enemy recognition, disassembling boundaries with enemies, mixing right and wrong, decorating the enemy and turning avoid the enemy into friendship and follow, the self-concept of the enemy, authorization, crediting of the distorted ones and change of intellectual-behavioral authority, change the "reference group" of the masses, attempt to change cultural authority, are other dimensions of such influence. Also in the field of governance, the change of criteria and measures by turning standardism into personalitism, changing the perception of governance in officials, changing preferences, and forming a line of doubt have formed its later steps.

    Keywords: religious system, enemy recognition, threat, strategic influence, quranic-narrative, attitude, cognitive warfare
  • حمزه علی بهرامی *, Hanieh Sadeghi Pages 541-556
    Objectives

    The aim of this study is to reveal the position and role of critical thinking in the flourishing of innate self-awareness based on the words of Imam Ali (as).

    Method

    Using descriptive-analytical method, first a common definition and concept was extracted from various philosophical, educational and psychological perspectives.

    Results

    In order to reveal the place of this common meaning in the words of Imam Ali (as), examples such as self-criticism, lack of mental prejudice, foresight and empiricism, as the most important attributes for critical thinking. , were identified as requiring skills such as fact-finding, solution-finding, and the ability to migrate from the past.

    Conclusion

    The results of the study revealed that these three skills in critical thinking have a significant role in innate self-awareness and are considered as an integral part of it. because the concept of innate self-awareness was not separated from the concept of the ability to comprehend reality, which was introduced in critical thinking; but it included; because the basis of esoteric consciousness in critical thinking in the manner of Imam Ali (as) has been considered as a fundamental factor in the flourishing of innate self-consciousness and ultimately has made it possible for human being to access to the pure truth by paying attention to the supernatural and metaphysics.

    Keywords: Imam Ali (as), critical thinking, innate self-awareness, esoteric consciousness, finding the truth
  • Sonia Zare *, Fatemeh Karimi, Mohsen Poormohammad Pages 557-572
    Objectives

    This article sought to examine the influence of the need-based approach on educating the student ethics of female teachers of Bint Al-Huda Sadr campus of Farhangian University of Guilan in the second semester 2018-2019.

    Method

    This research was conducted based on a quasi-experimental method with a pre-test and post-test design with a control group.

    Results

    Most human abilities go back to Wisdom and Wisdom is not obtained except by acquiring knowledge. Human personality grows and evolves in all areas of existence in the light of acquiring knowledge and cognition. For this reason, Communities whose science and education have not developed in the required disciplines and fields cannot flourish. At present, ethics is considered as one of the necessities of the country's academic community and strengthening and growing the ethics of acquiring knowledge due to its impact on our scientific behavior in the stages of education, teaching, research and scientific services, is one of the requirements of the country.

    Conclusion

    The need-based teaching method was effective on strengthening and developing the student- teacher’s ethics.

    Keywords: training, applied ethics, Moral Education, gaining knowledge
  • Fereshte Mirzaei * Pages 573-596
    Objectives
    The present study aims to analyse the effect of intelligence ability in religious sources as one of the basic human abilities on happiness so that educational systems can nurture this ability, can educate happy people.
    Method
    In this study, the method of documentary analysis of the content of religious texts, including the Quran and Hadith was used.
    Results
    The results showed the existence of various spiritual abilities, including understanding the meaning of the truth of existence, faith, trust, hope in grace, trust and satisfaction in God Almighty, understanding God's judgment and gratitude and being happy, understanding the truth of the existence of the infallibles, appealing and following them, understanding the truth of this world and the hereafter and the phenomenon of death, understanding the human being, as well as receiving the meaning of calamity and patience have happiness is most important. The better and more understood the meaning of the real world, the greater the happiness of man.
    Conclusion
    Based on research results, training human spiritual intelligence can be effective in training happy man. Therefore, Educational systems in order to educate happy man must train and strengthen human spiritual intelligence, so that they can educate happy man to live in this world and the hereafter
    Keywords: reason, wisdom, happiness, islamic education systems
  • Mahdi Imanimoghadam * Pages 597-624
    Objectives

    The aim of the present survey is to critique the theoretical foundations of "open society theory" or "negative liberal democracy" of Karl Popper

    Method

    The goal of the research is achieved through   epistemological critique and refutation of the method of refutation in Popper's philosophy of science.

    Results

    Although Popper in his theory calls for the realization of a society based on the acceptance of individual originality, the centrality of law and equality against it, democracy and freedom, but the condition for the realization of all these principles was only the manifestation of human will. His theory is based on the assumption of "three worlds" in ontology, "falsificationism" in the philosophy of science, and "transformation of certainty" in epistemology, and in contrast to this theory, there is the theory of religious democracy, which in the reading of pure Islam, The basis for accepting the origin, resurrection, and status of the divine caliph of man is based on ontological "realism," "empirical, rational, and revelatory positivism" in the philosophy of science, and "the possibility and necessity of certainty" in epistemology.

    Conclusion

    The results of the present article can reveal the paradox in the claim of "negative step-by-step reforms" proposed by Popper reformers in the Islamic world and Islamic Iran, and an approach to one of the most fundamental and historical issues in the field of political philosophy, namely " "The foundations of legitimacy in the realization and survival of government."

    Keywords: religious democracy, open society, closed society, stepwise refinement, critical rationalism, negative democracy, karl raymond popper