فهرست مطالب

حقوق قضایی - پیاپی 26 (بهار و تابستان 1399)

نشریه حقوق قضایی
پیاپی 26 (بهار و تابستان 1399)

  • تاریخ انتشار: 1399/03/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • علی علی آبادی*، مریم آقائی بجستانی، امیرحسین خطیب زاده صفحات 11-27

    مهریه یکی از اختصاصات سیستم حقوقی اسلام و فرع بر نکاح است. برخلاف نظر متقدم فقهی که حداکثر قابل اعمال آن را معادل مهرالسنه یعنی پانصد درهم دانسته اند ونظر متفق‏علیه فقیهان که مهریه سبک را مستحب می دانند در زمان حاضر مهریه های سنگین متدوال شده و می رود تا به پدیده ای که وجودش مستلزم عدمش است تبدیل گردد و این مساله در حالی اتفاق می افتد که حقوق ایران در این زمینه سکوت اختیار کرده و موضوع را به تراضی طرفین گذاشته است که شاید با برداشت نادرست از حکم آیه 24 سوره نساء در قرآن کریم (ولا جناح علیکم فیما تراضیتم به من بعد الفریضه) که سقفی برای مهریه قرار نداده است به وجود آمده باشد. در پژوهش حاضر به این مساله پردداخته‏ایم که افزایش مهریه پس از عقد نکاح دارای چه حکمی است که نهایتا به این برآیند رسیده ایم که تغییر مهریه پس از عقد نکاح از لحاظ فقهی و حقوقی صحیح نیست و زیاد کردن میزان مهریه پس از آنکه تعیین شده است مجاز نمی باشد.

    کلیدواژگان: مهریه، تغییر پذیری، افزایش مهریه، کاهش
  • مریم افشاری*، الهام پور مهابادیان صفحات 29-47

    حق به شهر، مسیله ای با ماهیت اجتماعی، سیاسی و حقوقی است که با تعریف مجدد مفهوم حق شهروندی، مجموعه حقوقی را برای شهروندمدارتر کردن بستر زندگی شهری، به صورت شفاف و عادلانه مطالبه می کند. در این مقاله، ابتدا سعی شد تا با کنکاش در حوزه تیوری حق به شهر و مفهوم عدالت شهری، مجموعه ای از هنجارهای عمومی شهروندمداری تبیین شود. با توجه به ماهیت نظریات مذکور و انگاره مفهوم شهروندی از نگاه نظریه پردازان این حوزه ها، هر فرد به واسطه حضور در شهر و ایفای نقشی فعال در آن، مجموعه ای از حقوق اجتماعی را کسب می کند. با توجه به مطالعات انجام شده، این نتیجه حاصل شد که مجموعه حقوقی همچون حق به استفاده از مکان های شهری، آزادی، دموکراسی، مشارکت و...، می توانند به صورت هنجارهایی عمومی تعریف شوند که امر شهروندمداری در شهر را مرتفع سازند. در نهایت به واسطه تطبیق هنجارهای عمومی شهروندمداری با شاخصه های حقوق شهروندی و حقوق شهری و شاخصه های کیفی طراحی شهری مطرح شده توسط صاحب نظران این حوزه، کوشش شد تا چارچوب نظری جامعی در این خصوص تبیین شود.

    کلیدواژگان: حق به شهر، حقوق شهروندی، قوانین شهری، قوانین شهرداری ها
  • امیرعباس بزرگمهر*، لیدا ثباتی، ایمان مدنیان صفحات 49-67

    از مهم ترین مباحث حقوق دریایی، حمل ونقل دریایی است و در این نوشتار اصلی ترین مبحث، مسیولیت مدنی متصدی است. مطابق ماده‏ 516 قانون مدنی، متصدی حمل امین محسوب می‏ شود و تعهد او در حفظ و نگهداری اشیایی که به او سپرده می‏شود؛ تعهد به وسیله است و برای مسیول شناخته شدن وی باید تقصیر او توسط زیان‏دیده به اثبات برسد. اما با عنایت به سکوت قانونگذار در مورد سایر تعهدات وی، باید گفت که تعهد متصدی حمل در جابجایی کالا از مبدا تا مقصد، و تحویل آن در مقصد و تحویل به موقع کالا نیز، تعهد به نتیجه است و تنها اثبات قوه قاهره می‏ تواند متصدی را از زیر بار مسیولیت رها کند. مبنای مسیولیت متصدی حمل در ماده‏ 386 قانون تجارت، فرض تقصیر قراردادی است؛ زیرا تعهد متصدی حمل در سالم رساندن کالا به مقصد، تعهد به نتیجه است و بنابراین متصدی حمل تنها با اثبات عامل خارجی از مسیولیت رها می شود. مبنای مسیولیت متصدی حمل در قانون دریایی نیز فرض مسیولیت است. این نوشتار به صورت توصیفی به تجزیه وتحلیل تیوری هاودکترین حقوقی پیرامون مسیولیت متصدی حمل ونقل می پردازد..

    کلیدواژگان: حمل ونقل دریایی، متصدی حمل ونقل، معافیت از مسئولیت، مسئولیت مدنی، تعهد
  • بهروز جوانمرد*، فاطمه بخشعلی صفحات 69-83

    هرزه نگاری کودکان در سالهای اخیر به تهدید فزاینده جهانی تبدیل شده است. عواملی چون سهولت دسترسی به اینترنت، پنهان ماندن هویت مجرم، توزیع سریع وکم هزینه، نقش مهمی در این افزایش داشته است. صنعت هرزه نگاری در ابعاد وسیعی بدون هیچ مرز و محدوده ایی بر روی شبکه های اینترنت وجود دارد. هیچ مبارزه و قانونی برای چنین پدیده ویرانگر صورت نگرفته است و شاید هم توانایی مقابله با چنین گسترشی وجود ندارد. تحقیقات انجام شده در این راستا حاکی از آن است که هزاران سایت اینترنتی هرزه نگاری وجود دارد و هزاران نفر در روز برای تماشا وارد آن ها می شوند. هرزه نگاری کودکان در اینترنت ممنوع است، ولی با این وجود سایت هایی که هرزه نگاری کودکان را نشان می دهند، بسیار است. این سایت ها مخصوص کودکان با گروه های سنی متفاوت طراحی شده و ورود به آن ها کاملا رایگان است. جرایمی مانند هرزه نگاری یا پورنوگرافی، آزار و اذیت اینترنتی و... که به دلیل عدم آگاهی رایانه ای اتفاق می افتد، به دلیل نبودن شیوه های نظارتی لازم به وقوع می پیوندد. در این زمینه افزایش آگاهی های عمومی به والدین در زمینه استفاده های کاربردی اینترنت و شناسایی این فضای ناشناخته بسیار ضروری است.

    کلیدواژگان: هرزه نگاری کودک، هرزه نگاری در فضای مجازی، جامائیکا، آسیب های اجتماعی
  • فتح الله رحیمی*، راضیه رسکتی صفحات 85-105

    مبتنی بر ساختارها و رویکردهای قضایی و اجتماعی و اقتصادی هر جامعه بر محور حمایت از مصرف کننده در نظام های حقوقی مختلف، اصل مسیولیت محض در قبال تولید کالای معیوب بدون اینکه نیازی به اثبات تقصیر تولید و توزیع کننده باشد، پذیرفته شده است. در نظام حقوقی ایران، اگرچه کماکان مسیولیت مبتنی بر تقصیر، رویکرد قضایی غالب و مسلط است؛ لیکن با لحاظ اینکه در عصر مدرن و صنعتی امروز و پیچیدگی تکنولوژیکی تولید کالاها و حرفه ای بودن مشاغل، حمایت از حقوق مصرف کننده مقتضی پذیرش مسیولیت محض است، لذا تمایل نظام حقوقی ایران به پذیرش مسیولیت محض در حوزه حمایت از مصرف کننده در قوانین مختلف منجمله مقررات مربوط به تولید و توزیع دارو، گامی مهم برای ارتقاء اعتماد عمومی است. برای اجتناب از تحمیل مسیولیت محض به تولید و توزیع کننده دارو، ضروری است دارو بنحوی تولید و توزیع شود که مصرف کننده با اطمینان خاطر بدون آنکه خطری از رهگذر استفاده از این دارو وی را تهدید کند، آنرا استعمال و مصرف نماید. البته این امر ملازمه با مسیولیت و تکلیف قانونی دارد. معهذا چنانچه به سبب استفاده از داروی معیوب به شخصی خسارتی وارد شود، تحمیل مسیولیت مدنی مربوطه، مقتضی اثبات وجود رابطه سببیت بین ضرر و عیب دارو است.

    کلیدواژگان: مسئولیت، دارو، خسارت، تولید، توزیع، مصرف کننده
  • مهدی قباخلو* صفحات 107-118

    محکوم کردن مجرم بدون در نظر گرفتن شخصیت او منطقی نیست و مقام قضایی علاوه بر جرم ارتکابی به عوامل موثر در ارتکاب بزه از جمله عوامل روانی جسمانی و اجتماعی توجه کرده و باید به عللی که از یک انسان عادی فردی بزهکار ساخته پی ببرد و به همه آن عوامل معرفت پیدا کند. در غیر این صورت تصمیمی که اتخاذ خواهد کرد نه تنها بر مبنای عدالت نخواهد بود بلکه عین ظلم است. تاریخچه پرونده شخصیت را باید در خلال دیدگاه های مکاتب کیفری به مقوله های جرم و مجازات مطالعه کرد با این همه تشکیل پرونده شخصیت متهمان با ویژگی های امروزی در مرحله تحقیقات مقدماتی دادرسی کیفری و بهره برداری از آن در مرحله محاکمه به منظور تعیین درجه تقصیر جزایی مرتکب ونیز تعیین مجازات با اقدام تامینی و تربیتی مناسب با شخصیت مرتکب از نوآوری های مکتب دفاع اجتماعی نوین است در لایحه جدید آیین دادرسی کیفری ایران مصوب 1392 در کمیسیون قضایی مجلس شورای اسلامی، تشکیل پرونده شخصیت، در رسیدگی به اتهامات بزرگسالان و کودکان ونوجوانان در جرایم مهم الزامی شده و در سایر اتهامات کودکان و نوجوانان به اختیار قاضی در نظر گرفته شده است. در این مقاله سعی شده است تا با تعریف شخصیت و ماهیت و روش های ارزیابی شخصیت و فواید و ضرورت پرونده شخصیت در تمام مراحل دادرسی پرداخته شود هدف از نوشتار حاضر شناخت و ضرورت تشکیل پرونده شخصیت در قانون آیین دادرسی کیفری می باشد.

    کلیدواژگان: شخصیت، پرونده شخصیت، مجازات، نظام کیفری، مجرم
  • محمود قیوم زاده*، سالار غلامی صفحات 119-135

    روند افزایشی مطالبات معوق بانکها در سالهای اخیر، توان وام دهی و اعطای اعتبار بانک ها را بیش از پیش تضعیف کرده است. به عبارت دیگر مطالبات معوق یکی از بحران های بانکی است که باعث خروج موقت یا دایمی بخشی از منابع بانکی که در اصل سپرده های مردم می باشد را از چرخه عملیاتی خارج نموده و بانکها را با مشکلات و معضلات فراوانی از جمله زیان دهی و ناترازی درآمدها و هزینه ها مواجه می سازد. عدم بازپرداخت به موقع و ایجاد و افزایش مطالبات معوق بانکها به لحاظ آسیب شناسی ترکیبی از عوامل درونی و بیرونی است. عدم مدیریت داخلی گیرندگان تسهیلات و دریافت کنندگان اعتبار. شرایط اقتصادی و تورم، تاثیر بحران بازارهای مالی و ضعف موجود در قوانین از جمله عواملی هستد که در ایجاد مطالبات معوق تاثیر دارند. به این دلیل اهمیت یافتن راهکارهایی برای رفع این مشکل بیش از پیش آشکار شده است.

    کلیدواژگان: مجازات های جایگزین، حبس، جنبه های فقهی، کرامت انسانی
|
  • Ali Aliabadi *, Maryam Aghaei Bajestani, Amir Hossein Khatibzadeh Pages 11-27

    Dowry is one of the characteristics of the Islamic legal system and a branch of marriage. Contrary to the earlier view of jurisprudence, which has considered the maximum applicable equivalent to Mehr al-Sunnah, that is, five hundred dirhams, and the well-known view of jurists who consider a small dowry good, heavy dowries have become commonplace and are becoming a phenomenon whose existence requires its absence. This is happening while Iranian law has remained silent in this regard and has left the matter to the concurrence of the parties, which may have been created by a misunderstanding of the ruling of verse 24 of Surah An-Nisa 'in the Holy Quran which does not set a ceiling for dowry. In the present study, we have dealt with the issue of what is the ruling on increasing the dowry after marriage, which we have finally concluded that changing the dowry after marriage is not jurisprudentially and legally correct, and increasing the amount of dowry after determining Has not been allowed.

    Keywords: Dowry, variability, increase of dowry, decrease
  • Maryam Afshari *, Elham Pourmahabadian Pages 29-47

    The right of the city is an issue of a social, political and legal that, by redefining the concept of citizenship, demands a legal set to make the context of urban life more transparent and fair. In this article, we first tried to explain a set of general norms of citizenship by exploring the theory of the right to the city and the concept of urban justice. Given these theories and the idea of ​​the concept of citizenship from the point of view of theorists in these fields, each person acquires a set of social rights by being present in the city and playing an active role in it. Based on the studies, it was concluded that legal sets such as the right to use urban spaces, freedom, democracy, participation, etc., can be defined as general norms that address the issue of citizenship in the city. Finally. An attempt was made to explain a comprehensive theoretical framework in this regard by applying the general norms of citizenship with the characteristics of citizenship and urban law and the qualitative characteristics of urban design proposed by experts in this field..

    Keywords: right to city, Citizenship Rights, city laws, municipal laws
  • Amir Abbas Bozorgmehr *, Lida Sabati, Iman Madnian Pages 49-67

    One of the most important issues of maritime law is maritime transport and the main issue in this article is civil servant liability.according to article 516 of the civil code, the carrier is considered a trustee and his obligation to maintaining the Things that he is deposited,is obligation means and so his responsibility is based on fault and his fault must be proven by the loss so that he can be held responsible but according to the silence of the legistlator about the other obligations,the obligation of maritime transport operator in transferring the things from origin to destination and delivery of goods ontime,is Obligation to achieve a certain result and only proving the force majeur can relieve the carrier of responsibility.the liability of the carrier in article386 of the commercial code is assumption of contractual fault,because the kind of the carrier’s liability to deliver the things to destination is obligation to achieve a certain result and the forwarder carrier  will be relieved of liability just with proof of force majeure .the basis of responsibility in maritime law is also the assumption of responsibility.this article is describes descriptively theories and legal doctrines  related to freight carrier  liability.

    Keywords: maritime transportation, freight carrier, exemption from a duty, Civil liability, Obligation
  • Behrooz Javanmard *, Fatemeh Bakhshali Pages 69-83

    Child pornography has become a growing global threat in recent years. Factors such as easy access to the Internet, concealment of the offender's identity, fast distribution and low cost have played an important role in this increase. The pornography industry exists on a large scale without any boundaries on the Internet. There has been no struggle or law for such a devastating phenomenon, and there may not be the ability to deal with such a spread. Research shows that there are thousands of pornographic websites and thousands of people visit them every day. Child pornography is banned on the Internet, but there are many sites that show child pornography. These sites are designed for children of different age groups and access to them is completely free. Crimes such as pornography, cyberbullying, etc., which occur due to lack of computer awareness, occur due to lack of necessary monitoring methods. In this regard, it is very important to increase public awareness to parents about the practical uses of the Internet and identify this unknown space.

    Keywords: child pornography. Cyber pornography.social harm. Jamaica
  • Fathollah Rahimi *, Razeyeh Raskati Pages 85-105

    It is accepted that the principle of pure responsibility for the production of defective goods, without the need to prove the fault of the producer and distributor, is based on the judicial, social and economic structures and approaches of each society based on consumer protection in different legal systems.In the Iranian legal system, however, liability based on fault is still a dominant judicial approach. But protecting consumer rights requires accepting pure responsibility; Because it has become necessary in today's modern and industrial age and the technological complexity of the production of goods and the professionalism of jobs. Therefore, the desire of the Iranian legal system is to accept pure responsibility in the field of consumer protection in various laws, including regulations related to the production and distribution of drugs, is an important step to promote public trust.To avoid imposing sole liability on the manufacturer and distributor of the drug, It is essential that the drug be produced and distributed in such a way that the consumer can use and consume it with confidence and without any danger through the use of this drug. Of course, this is associated with legal responsibility and obligation. However, if a person is harmed due to the use of a defective drug, the imposition of the relevant civil liability, it is appropriate to prove the causal relationship between the harm and the defect of the drug.

    Keywords: liability, Medicine, Damage, production, Distribution, Consumer
  • Mehdi Qabakhloo * Pages 107-118

    It is not logical to convict the offender without considering his personality, and in addition to the crime, the judicial authority should pay attention to the factors influencing the commission of the crime, including psychological, physical and social factors, and should understand the causes that made an ordinary person a criminal. Find those knowledge factors. Otherwise, the decision he will make will not only not be based on justice, but is cruelty. The history of the personality file should be studied during the views of the criminal schools on the categories of crime and punishment. Venice also determines the punishment with appropriate security and training measures with the perpetrator of the innovations of the new school of social defense. In the new bill of Iran's criminal procedure approved in 1392 in the Judicial Commission of the Islamic Consultative Assembly, the formation of a personality file is required to investigate the accusations of adults and children and adolescents in important crimes and in other accusations children and adolescents are considered by the judge. In this article, we have tried to define personality and nature and methods of assessing personality and the benefits and necessity of personality file in all stages of the trial. The purpose of this article is to recognize the necessity of forming a personality file in the Code of Criminal Procedure.

    Keywords: personality, personality file, punishment, penal system, offender
  • Mahmoud Qayyumzadeh *, Salar Gholami Pages 119-135

    The increasing trend of banks' overdue receivables in recent years has further weakened the lending and lending capacity of banks. In other words, overdue receivables are one of the banking crises that cause the temporary or permanent withdrawal of part of the bank resources, which are basically people's deposits, out of the operational cycle and leave banks with many problems and difficulties, including losses and income imbalances. And incurs costs. Failure to repay on time and creating and increasing the outstanding claims of banks in terms of pathology is a combination of internal and external factors. Lack of internal management of facility recipients and recipients of credit. Economic conditions and inflation, the impact of the financial market crisis and the weakness of the law are among the factors that affect the creation of delinquent claims. Because of this, the importance of finding solutions to this problem has become increasingly apparent.

    Keywords: alternative punishments, imprisonment, Jurisprudential Aspects, human dignity