فهرست مطالب

پژوهش و برنامه ریزی شهری - پیاپی 47 (زمستان 1400)
  • پیاپی 47 (زمستان 1400)
  • تاریخ انتشار: 1401/01/14
  • تعداد عناوین: 20
|
  • علی شکور*، محمدجعفر نامدار اردکانی صفحات 1-24
    مقدمه

    گسترش شهرنشینی و مسایل و مشکلات خاص زندگی شهری، بیش از پیش ضرورت توجه همه جانبه به راهبردهای سودمند برای بهینه سازی زندگی ساکنان شهرها را لازم ساخته است. در این راستا مفهوم توسعه پایدار شهری به عنوان یک چارچوب مفهومی وسیع در راستای دستیابی به رشد اقتصادی و تامین عدالت اجتماعی حرکت می کند. بررسی و شناخت نواحی شهری و تحلیل قابلیت ها و تنگناهای آن ها در فرآیند برنامه ریزی شهری اهمیتی بسزا دارد.

    روش

    هدف اصلی این پژوهش ارزیابی توسعه یافتگی مناطق یازده گانه شهر شیراز از نظر معیارهای توسعه پایدار شهری "خدمات شهری و فرهنگی" در غالب 24 شاخص است. این پژوهش از نظر هدف، نظری کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی _کمی و تحلیلی می باشد. داده های مورد نیاز در این پژوهش با استفاده از منابع کتابخانه ای و آمارنامه سال 1397 گردآوری شده است. برای تحلیل، ابتدا داده ها استانداردسازی شده و در نهایت، با بهره گیری از روش های موریس و اسکالوگرام مناطق یازده گانه شهر شیراز رتبه بندی شده است.

    نتیجه گیری

    نتایج پژوهش بر اساس روش موریس نشان داد که از نظر شاخص خدمات شهری و فرهنگی منطقه 1 و 8 با امتیازهای 87/47 و 13/42 در رتبه نخست و دوم و مناطق  5 ،4 و 11 با امتیازهای 55/22 و 93/15 و 52/12 در جایگاه آخر می باشند.هم چنین، بر اساس روش اسکالوگرام نیز مناطق یک و 8 با امتیازهای 55 و 49 در مرتبه نخست قرار گرفته اند.

    یافته ها

     نتایج بدست آمده از این پژوهش حاکی از وجود شکاف بین مناطق یازده گانه شیراز از نظر بهره مندی از شاخص های مورد بررسی است و در این بین منطقه 1 با توجه به مرکزیت سیاسی و اقتصادی به دلیل وجود امکانات شهری در رتبه نخست از نظر توسعه یافتگی قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: توسعه، توسعه پایدار شهری، همبستگی، شهر شیراز
  • یحیی زلکی*، مجید شمس، عباس ملک حسینی صفحات 25-38
    مقدمه

    امروز مبلمان شهری از عناصر سازنده فضاهای شهری است که کمیت، کیفیت، زیبایی، راحتی، دوام و محل استقرار آن نقش بسیار اساسی در دستیابی به شهری زیبا و سالم دارد. مبلمان شهری از عناصری هستند که توانایی و ظرفیت فراوانی برای اهداف ساماندهی سیما و منظر شهری دارند.

    هدف

    هدف از این پژوهش ارزیابی تاثیرات عناصر مبلمان شهری بر سیما و منظر کلان شهر اهواز (منطقه چهار شهرداری) است که با روش توصیفی تحلیلی انجام گرفته است.

    روش

    گردآوری داده‌ها با استفاده از دو روش کتابخانه ای و میدانی (پرسش‌نامه) صورت گرفته است. جامعه آماری این پژوهش را شهروندان منطقه چهار شهرداری اهواز تشکیل می‌دهد که تعداد 383 نفر از آن‌ها با استفاده از فرمول کوکران انتخاب گردید. پرسش‌نامه پژوهش محقق ساخته است که روایی آن با استفاده از اعتبار محتوا و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به میزان 80/0 تایید شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS 21 و آزمون رگرسیون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.

    نتیجه‌ گیری

     نتایج بیانگر آن بود که مبلمان شهری بر سیما و منظر شهر در سطح معناداری 000/0 تاثیر دارد هم‌چنین، این امر در بین سایر متغیرهای مبلمان شهری (مکان یابی، طراحی، تجهیز، ساخت و...) در سطح معناداری 000/0 توانسته است بر سیما و منظر شهر تاثیرگذار باشد. بر این اساس می‌توان بیان داشت که آموزش، نظارت، مراقبت، تعمیرات و توجه به عوامل فرهنگی، طبیعی، زیست‌محیطی، اجرایی و عملکردی می‌تواند زمینه‌ساز ساختار نظام مند مبلمان شهری منطقه چهار اهواز شود.

    کلیدواژگان: مبلمان شهری، سیما و منظر شهر، کلان شهر اهواز، منطقه چهار شهرداری
  • هادی حکیمی*، هادی نقیبی، عادل شری زاده صفحات 39-55
    مقدمه

    با بروز تحولات جدید در ایران، شهرهای بزرگ به سرعت عوامل مهم رشد و توسعه را به خود اختصاص داده و باعث ایجاد شکلی از نظام نامتعادل و نامتوازن در شبکه شهری کشور شدند. در این بین، تقویت شهرهای میانه اندام در سطوح گوناگون کالبدی- فیزیکی، اقتصادی و اجتماعی به عنوان یکی از موثرترین راهکارها در راستای به تعادل رساندن توزیع جمعیت و فعالیت های اقتصادی در سطح مناطق مطرح شد.

    روش

    در این راستا هدف این پژوهش، شناسایی نیروهای تاثیرگذار و در نهایت عوامل کلیدی موثر بر رشد و توسعه شهر میانه اندام خوی می باشد. بدین منظور، برای شناسایی عوامل موثر بر وضعیت آینده سیستم از روش دلفی استفاده شد که در نتیجه آن 30 عامل اولیه موثر بر روند آینده سیستم شناسایی شدند. در ادامه برای استخراج عوامل کلیدی تاثیرگذار بر وضعیت آینده سیستم، روش تحلیل تاثیرات متقاطع با بهره گیری از نرم افزار MICMAC به کار گرفته شد.

    یافته ها

    نتایج تحقیق حاکی از آن است که سیستم مورد مطالعه، سیستمی ناپایدار بوده و در صفحه پراکنش متغیرها، پنج دسته از عوامل (عوامل تاثیرگذار، دووجهی، مستقل، تاثیرپذیر و تنظیمی) قابل شناسایی هستند، در نهایت نرم افزار MICMAC از مجموع 30 عامل اولیه، 11 عامل را به عنوان عوامل کلیدی مورد شناسایی قرار داد.

    نتیجه گیری

    این عوامل در واقع به عنوان بازیگران اصلی در توسعه شهر خوی ایفای نقش می کنند. با در نظر گرفتن این عوامل در برنامه ریزی ها و سیاست گذاری های شهری، می توان شاهد روندی مثبت و محسوس در توسعه شهر خوی در سطح استان بود.

    کلیدواژگان: شهرهای میانه اندام، روش تحلیل تاثیرات متقاطع، شهر خوی
  • صبا جهانگیر، حمیدرضا صارمی*، حسین کلانتری خلیل اباد صفحات 57-75
    مقدمه

    تامین حرکت پیاده در شهر و ایجاد فضاهای شهری مناسب برای حضور مردم در محیط شهری، موجب طرح گرایش ها و دیدگاه های جدیدی در عرصه شهرسازی و معماری جهان شده است. در واقع، با رویکردی مواجه هستیم که به بسط و نشر فضاهای شهری برای احیای حضور و مشارکت شهروندان در عرصه عمومی شهر می اندیشد. شهرهایی چون سنندج که پیشینه شهرنشینی طولانی دارند به دلیل تحولات مدرنیته و ماشینی شدن، دارای معضل فرسودگی و ترافیک هستند و بیش ترین نیاز به این نوع تغییرات و پژوهش ها را دارند.

    هدف

    هدف اصلی، انتخاب محور مناسب با استفاده از معیارهای موثر پیاده مداری در شهر سنندج، برای تبدیل شدن به یک خیابان پیاده مدار است.

    روش

    این پژوهش از نوع کاربردی بوده و از روش توصیفی- تحلیلی بهره می برد. بدین منظور خیابان های مستعد شهر سنندج جهت تبدیل شدن به یک خیابان پیاده مدار انتخاب شد، سپس بر اساس دیدگاه صاحب نظران و مطالعات انجام شده قبلی سه مولفه عملکردی، اجتماعی- اقتصادی و اجتماعی- محیطی انتخاب و برای آن ها 19 شاخصه معرفی شد. از روش مدل آنتروپی شانون وزن دهی شده و در این راستا، تاپسیس به عنوان روش تصمیم گیری چند شاخصه ای استفاده شد.

    نتیجه گیری

    از یافته های پژوهش، رتبه بندی خیابان های منتخب حاصل شده است که براساس آن خیابان امام خمینی (ره) با ضریب اولویت 0.6589 به عنوان برترین و خیابان های فردوسی با ضریب 0.5466 و انقلاب با ضریب 0.3466 و طالقانی با ضریب 0.2828 به عنوان رتبه های بعدی انتخاب شدند. درنهایت، برای بالا رفتن میزان موفقیت و تحقق آن جهت تقویت پیاده مداری در خیابان امام خمینی (ره) پیشنهادهایی ارایه شد.

    کلیدواژگان: پیاده مداری، خیابان، بافت قدیم سنندج، تاپسیس، اصول و معیارها
  • پاکزاد آزادخانی*، کبری محرابی صفحات 77-93
    مقدمه

    استفاده از روش های سنتی برنامه ریزی مطب های تخصصی برای ارایه خدمات بهداشتی - درمانی، به معنای هدر رفتن کاغذ و زمان می باشد؛ اما امروزه، استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی به عنوان ابزاری در جهت ایجاد بانک اطلاعاتی مناسب و کارآمد عمل می کند. یکی از زمینه های کاربرد این سامانه مکان یابی کاربری مطب های تخصصی است. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی توزیع مکانی مطب های تخصصی شهر ایلام و تعیین پهنه های مناسب با الگویی مطلوب به صورت توصیفی - تحلیلی انجام گرفته است. گردآوری داده ها در این پژوهش به صورت کتابخانه ای و میدانی انجام گرفته است.

    روش

    جامعه آماری پژوهش را کارشناسان مدیریت شهری تشکیل می دهد که تعداد 20 نفر از آن ها به شیوه در دسترس انتخاب و بین آن ها پرسشنامه توزیع شد. تجزیه و تحلیل داده ها به شیوه تحلیل سلسله مراتب فازی و تلفیق با لایه های رقومی در نرم افزارهای Expert Choice و ArcGIS انجام شد که شامل تهیه لایه های اطلاعاتی با فرمت رستری برای هر معیار، طبقه بندی هر لایه داده هایی بر اساس میزان ارزش با استفاده از تحلیل سلسله مراتب فازی، ترکیب همه لایه های اطلاعاتی، اعمال ضرایب نهایی مدل Fuzzy-AHP و تهیه نقشه نهایی بوده است.

    یافته ها

     نتایج بررسی ها نشان داد که، معیارهای «تراکم جمعیت و جمعیت آسیب پذیر» به صورت مشترک با ارزش (303/0) و معیار «فاصله از کاربری تجاری» با ارزش (016/0) به ترتیب مهم ترین و کم اهمیت ترین معیارهای پژوهش هستند.

    نتیجه گیری

    با توجه به معیارهای مورد بررسی پژوهش 43 هکتار از اراضی شهر ایلام به عنوان پهنه بسیار مناسب برای استقرار مطب های تخصصی مشخص شد که این پهنه ها در نواحی 2 و 3 منطقه یک، نواحی 1 و 2 منطقه دو، نواحی 1، 2 و 3 منطقه سه، و نواحی 1، 2 و 4 منطقه چهار شهرداری ایلام هستند.

    کلیدواژگان: مطب، مکانیابی، پهنه بندی، شهر ایلام
  • سودابه پاکزاد، علی مرادی* صفحات 95-110
    مقدمه

    هویت محیطی یکی از ابعاد هویت است که به یک موقعیت جغرافیایی خاص گره خورده و مربوط به نگرانی افراد یک جامعه برای مشکلات محیطی است که در یک مکان تاثیر می گذارند و می تواند مجموعه ای از گرایش ها و نگرش های مثبت را نسبت به عناصر و الگوهای هویت بخش در سطح یک جامعه به وجود آورد. هدف اصلی این پژوهش بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با هویت محیطی در بین شهروندان شهر ایلام است.

    روش

    این پژوهش با رویکرد کمی و روش توصیفی از نوع پیمایشی انجام گرفت. داده های مورد نیاز از راه پرسش نامه محقق ساخته گرد آوری شده است. جامعه آماری شامل شهروندان 18 سال به بالای شهر ایلام با 580158 نفر که با استفاده از فرمول کوکران، تعداد 384 نفر مشخص و با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای آن ها مورد مطالعه قرار گرفتند. برای روایی ابزار پژوهش از روایی صوری و برای برآورد پایایی آن از آلفای کرونباخ استفاده شد که بیش تر متغیرها سطح آلفای بالای 75/0 را داشتند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای آماری SPSS و AMOS استفاده شده است.

    یافته ها

    رگرسیون چندمتغیره نشان می دهد که ضریب بتا برای متغیر میزان تعاملات اجتماعی برابر (812/0=Beta)، برای روابط و مناسبات خویشاوندی یا اقوام برابر (351/0=Beta) و برای خاطرات و یادبودهای مربوط به شهر ایلام برابر (110/0=Beta) است. این سه متغیر روی هم رفته 73 درصد از تغییرات آن را پیش بینی کرده اند. هم چنین، نتایج بدست آمده از مدل اندازه گیری براساس شاخص های ریشه میانگین مربعات باقی مانده (RMR) برابر 053/0، شاخص ریشه میانگین مربعات خطای برآورد (RMSEA) برابر با 069/0، شاخص کای اسکویر بهنجار (نسبی) (CMIN/DF) برابر 82/2 و شاخص برازش تطبیقی (CFI) برابر 916/0 مدل را مورد تایید قرار می دهند.

    نتیجه گیری

    نشان می دهد که هویت محیطی نه تنها به عنوان یک ویژگی فردی بلکه به عنوان یک مولفه اصلی فرهنگی در بین شهروندان ایلام متاثر از ارتقای زمینه های اجتماعی مانند افزایش تعاملات اجتماعی، تقویت خاطرات جمعی و تاریخی و هم چنین، افزایش مناسبات خویشاوندی بین ساکنان آن است.

    کلیدواژگان: هویت محیطی، مناسبات خویشاوندی، تعلق مکانی، خاطرات جمعی
  • داود جمینی*، علیرضا جمشیدی، مهدی عبدالملکی صفحات 111-130
    مقدمه

    امروزه سکونت گاه های غیررسمی جزء جدایی ناپذیر بیش تر شهرهای دنیا هستند. این شیوه از سکونت دارای مشخصه هایی مانند فقر، بیکاری، شیوع ناهنجای های اجتماعی، دسترسی ناکافی به آب سالم و سرویس بهداشتی، مسکن ناپایدار، کمبود زیرساخت های ضروری و غیره است. با توجه به اینکه سکونت گاه های غیررسمی جمعیت قابل توجهی از شهروندان را در خود جای داده اند، در راستای رعایت حقوق شهروندی و توسعه پایدار شهری، برنامه ریزی و سیاست گذاری برای حل مشکلات این سکونت گاه ها امری ضروری به نظر می رسد. سکونت گاه های غیررسمی واقع در مجاورت شهر سنندج، از جمله نایسر نیز از این قاعده مستثنی نیستند.

    روش

    این پژوهش با هدف شناسایی چالش ها و ارایه راهکارهای عملیاتی اجرایی برای بهبود وضعیت نایسر به عنوان یکی از سکونت گاه های غیررسمی مجاور شهر سنندج انجام گرفته است. این مطالعه در چارچوب پارادایم تفسیری - برساختی انجام شده است و روش پژوهش در آن تحلیل مضمونی می باشد. برای گرد آوری داده ها از مصاحبه های عمیق نیمه ساخت یافته فردی و مصاحبه های گروهی استفاده شده است.

    یافته ها

    یافته های پژوهش نشان داد مشکلات کالبدی - زیرساختی، مسایل و ناهنجاری های اجتماعی امنیتی، مشکلات مدیریتی اداری، ناپایداری اقتصادی و نارسایی های قانونی - حقوقی، مهم ترین چالش ها و مشکلات شناسایی شده در محدوده مطالعاتی هستند.

    نتیجه گیری

    نتایج نشان داد در میان مضامین شناسایی شده، نارسایی های قانونی حقوقی مضمون مرکزی بوده و به نوعی حلقه اصلی چالش ها و مشکلات نایسر است که محرک سایر مشکلات موجود در این فضای شهری است. در مجموع چالش های یاد شده به صورت ترکیبی و پیوسته دست به دست هم داده و نابسامانی، آشفتگی، هرج و مرج فضایی و در نهایت، زوال فضای شهری نایسر را رقم زده اند. در ادامه برای رفع چالش های شناسایی شده پروژه های عملیاتی اجرایی در قالب برنامه های کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت و هم چنین، راهکارهای ضربتی اجرایی ارایه شده است.

    کلیدواژگان: سکونت گاه های غیررسمی، توسعه پایدار شهری، تحلیل مضمون، نایسر
  • امیررضا رضایی گرگانی، مصطفی امیرفخریان* صفحات 131-147
    مقدمه

    کیفیت مسکن و محیط مسکونی ازجمله عوامل اثرگذار در میزان رضایت از محل زندگی است. عدم رضایت از محل سکونت منجر به ترک محل توسط ساکنان و در صورت استمرار، کاهش جمعیت را در پی دارد. اصطلاح پژمردگی شهری درواقع کاهش مستمر جمعیت در یک محله در درازمدت را شامل می‏شود که در ادامه منجر به زوال یک شهر می گردد. این مطالعه به شکل خاص به بررسی این موضوع در منطقه ثامن شهر مشهد می‏پردازد‏. منطقه‏ای در مجاورت حرم مطهر امام هشتم علیه السلام، که طی سال های اخیر با کاهش جمعیت همراه بوده است.

    روش

    شیوه مطالعه توصیفی-تحلیلی و سوال اصلی پژوهش؛ سنجش کیفیت و رضایت از محیط مسکونی و تاثیر آن بر سرزندگی و پژمردگی بافت این محدوده است. برای این منظور با بهر‏ه‏گیری ابزار پرسش نامه و تکمیل آن از ساکنان محدوده اقدام به جمع آوری اطلاعات موردنیاز گردید. حجم نمونه با استفاده از نرم افزار PASS  و با سطح اطمینان 95 درصد، 112 نفر تعیین شد. اطلاعات جمع آوری شده با تکیه بر مدل مفهومی پژوهش و با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری، مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.

    یافته ها

    بررسی عوامل گوناگون در این زمینه نشان داد که شاخص شرایط ویژگی های محله (شامل9متغیر) به میزان 88 درصد، بیش ترین اثرگذاری را در این خصوص داشته است. شاخص ویژگی مسکن (شامل4 متغیر) با 28 درصد و شاخص ویژگی فعالیت و اقتصاد (شامل3 متغیر) با 17درصد در رتبه های بعدی قرار دارند.

    نتیجه گیری

    نتایج این بررسی نشان داد که طی بازه زمانی 1365-1395 به میزان 5/86 درصد از جمعیت منطقه، خارج شده اند، که حاکی از پژمردگی منطقه است.

    کلیدواژگان: کاهش جمعیت، پژمردگی شهری، رضایت از محیط مسکونی، منطقه ثامن، مشهد
  • فرشاد طهماسبی زاده*، حسین سلیمانی صفحات 149-166
    مقدمه

    حس تعلق مکانی، از مفاهیمی است که در ارتباط انسان و محیط شهر شکل می گیرد. پایین بودن سطح کیفیت محیط شهر، ضعیف شدن پیوند های اجتماعی و کاهش میزان رضایت از مطلوبیت محیط در وضعیت و میزان حس تعلق به مکان تاثیر گذار است. هدف از این پژوهش تحلیل وضعیت و بررسی رابطه رضایت و حس تعلق مکانی در محله فردوان شهر اصفهان است. محله فردوان در نتیجه رشد شتابان شهر اصفهان در 6 دهه اخیر در بخش شمالی شهر اصفهان به صورت خودرو و غیررسمی شکل گرفته است.

    روش

    از نظر روش شناسی براساس ماهیت هدف از نوع کاربردی و بر اساس ماهیت روش از نوع توصیفی_ موردی و تحلیلی است در گردآوری داده ها از روش میدانی به شکل پرسش نامه، و در تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و آزمون های آمار استنباطی چون آزمون های، رگرسیون، آزمون تی تک نمونه ای، آزمون یک دنباله راست میانگین و یک دنباله چپ میانگین در نرم افزار spss استفاده شده است.

    یافته ها

    یافته های پژوهش نشان می دهد میزان رضایت از شاخص های دسترسی به خدمات و تسهیلات با میانگین 2.11 و شاخص کیفیت محله با میانگین 2.02 در وضعیت نامناسبی و نامطلوبی در محله فردوان قرار دارند، هم چنین، وضعیت شاخص حس تعلق با میانگن 2.52 نیز در وضعیت نامناسب و نامطلوبی قرار دارد. با توجه به مقدار سطح معناداری تحلیل آزمون تی تک نمونه ای که کم تر از 0.05 شده است تفاوت میانگین ها با وضعیت مطلوب در شاخص های بررسی شده معنادار می باشد. تحلیل رابطه بین رضایت محله و تعلق مکانی در محله فردوان با مقدار 0.142 در مقدار کمینه و به شدت ضعیف بوده است.

    نتیجه گیری

    تطبیق نتایج پژوهش با نظریه تعلق مکانی نیز نشان داد که پایین بودن میزان رضایت در محله نتواسته است در میزان حس تعلق مکانی در محله تاثیری داشته باشد.

    کلیدواژگان: رضایت، حس تعلق مکانی، محله، فردوان
  • حمید اسکندری، بختیار عزت پناه*، کریم حسین زاده دلیر صفحات 167-186
    مقدمه

    شهر به عنوان عالی ترین زیستگاه انسان دارای پتانسیل ها و امکانات زیادی است که قادر به پاسخ گویی به نیازها و خواسته های شهروندان و بازدیدکنندگانش است، از این رو، همواره شهر به عنوان مبدا و هم مقصد توسعه بازاریابی گردشگری مطرح بوده است.شهر تاریخی سنندج با دارا بودن میراث فرهنگی و هنری و تاریخی، فرصت های بسیار مناسب برای جذب گردشگران از تمام نقاط دنیا و ایران داراست، اما با وجود جاذبه های گردشگری فراوان وموقعیت مناسب و مساعد جغرافیایی و وجود بسیاری از مواهب طبیعی و فرهنگی و انواع جاذبه های قابل عرضه به بازارهای جهانگردی بین المللی، مساله توریسم در شهر سنندج و تاثیر آن بر بازاریابی شهر تا کنون جایگاه واقعی خود را نیافته است  که این به دلیل شناسایی نکردن مکان های مناسب برند گذاری و بازاریابی گردشگری است.هدف کلی این پژوهش، ارزیابی بازاریابی گردشگری شهری است که در دو مقوله، ارزیابی انواع رسانه های تبلیغاتی کارامد و ارایه راهکارهایی برای توسعه گردشگری در شهر سنندج را مورد ارزیابی قرار داده است.روش پژوهش در این پژوهش، ترکیبی از روش های توصیفی- تحلیلی و ژرفانگر است.

    روش

    شیوه گردآوری داده های پیمایشی- کتابخانه ای می باشد. جامعه آماری مورد استفاده شده در این پژوهش گردشگران ورودی از هفت منطقه گردشگری به شهر سنندج و کارشناسان بخش های گوناگون گردشگری تشکیل می دهند. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، از بین کل جاذبه های گردشگری چند منطقه به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شد و پرسش نامه ها به صورت تصادفی بین آن ها توزیع و جمع آوری گردید. برای بدست آوردن اعتبار و روایی داده ها از روش بازبینی و بررسی نظر مشارکت کنندگان استفاده شد و برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارspss  و excel استفاده شده است.

    یافته ها

    نتایج بدست آمده از فرضیه فریدمن و مدل شباهت به گزینه ایده آل فازی نشان می دهد که تمامی شاخص های مربوط به ترغیب گردشگران برای سفر، معنی دار بوده است؛ تهیه فیلم و برنامه تلویزیونی (با میانگین 3.95)، تهیه لوح فشرده بروشور و عکس (با میانگین 2)، اطلاع رسانی اینترنتی (با میانگین 2.95)، انتشار روزنامه و مجلات (با میانگین 2.93)، کتاب راهنما (با میانگین 1.5)، برپایی سمینار های و کنفرانس ها (با میانگین 1)، بر ترغیب پاسخگویان به سفر به شهر سنندج تاثیر گذار بوده است.

    کلیدواژگان: بازاریابی، رسانه، تبلیغات، گردشگری شهری، شهر سنندج
  • سعید ملکی، سیده معصومه رضوی*، خاطره رمضانپور اسعدیه صفحات 187-202

    یکی از راهکارهای موفق در زمینه کاهش آسیب پذیری ناشی از مخاطرات، ارتقای تاب آوری (اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و نهادی) می باشد. موقعیت جغرافیایی منطقه موردمطالعه و دفعات وقوع مخاطرات طبیعی(زلزله). در آن مهمترین عامل انجام پژوهش حاضر بوده که هدف اصلی آن سنجش میزان تاب آوری مناطق شهری می باشد. به همین منظور در این پژوهش به منظور بررسی مولفه ای اجتماعی و اقتصادی و نهادی تاثیر گذار در تاب آوری شهری از ابزار پرسشنامه استفاده شد. نتایج آزمون های رگرسیون و پیرسون نشان داد که در ناحیه غربی شهر ایذه متغیر عوامل اجتماعی با ضریب741/0 درصد، بیشترین تاثیر را در تاب آوری این منطقه داشته و عوامل نهادی باضریب 547/0 درصد کمترین عامل اثرگذار در تاب آوری شهری این منطقه می باشد. همچنین آزمون رگرسیون نیز مشخص کرد که متغیر مستقل اجتماعی با 54 درصد، اقتصادی 42 درصد و نهادی با 29 درصد توانسته بر تاب آوری تاثیر بگذارد.در روش دوم و برای مشخص نمودن تاثیر مولفه کالبدی بر تاب آوری شهری از 5 شاخص اصلی (کیفیت، قدمت، نوع مصالح، مساحت و دسترسی به ابنیه ها) تاثیر گذار بر کاهش آسیب پذیری کالبدی شهر در برابر زلزله استفاده گردید نتایج بررسی ها با استفاده از نرم افزار Arc GIS و مدل سلسله مراتبی فازی (FAHP) نشان داد که محدوده مرکزی ناحیه غربی شهر ایذه به دلایل: قدمت بالا ابنیه ها و کیفیت پایین ساخت وساز را به عنوان مناطقی با پایین ترین سطح تاب آوری در کل ناحیه مشخص نمود...کلید واژه: تاب آوری، زلزله، مدل سلسله مراتبی، ناحیه غربی شهر ایذهکلید واژه: تاب آوری، زلزله، مدل سلسله مراتبی، ناحیه غربی شهر ایذه

    کلیدواژگان: تاب آوری، زلزله، مدل سلسله مراتبی، ناحیه غربی شهر ایذه
  • محمدحسین جعفری پابندی*، رسول درسخوان، میرسعید موسوی صفحات 203-218
    مقدمه

    برنامه ریزی اقتصادی مبتنی بر نفت یکی از عوامل اساسی است که مکانیزم ها و مناسبات اقتصادی و کالبدی شهری را متاثر می سازد. این شیوه مدیریت فضا ممکن است به افزایش فعالیت های سوداگرانه، عدم تخصیص بهینه منابع و بی توجهی به ابعاد اجتماعی-فرهنگی و نگاه صرفا کالبدی و کارکردگرایانه به فضای شهری و مورفولوژی حاصل از آن منجر شود. 

    روش

    جا این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی، در پی بررسی میزان تاثیر اقتصاد رانتی در تحولات مورفولوژیکی شهر زنجان است. گردآوری داده ها با مطالعات میدانی و کتابخانه ای انجام شد. جامعه آماری با روش کوکران 384 نمونه است. برای تحلیل داده از آزمون تک نمونه ایT، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی(AHP) و رویکرد تحلیل اثرات متقابل تعاملی با نرم افزار SPSS، Expert Choice و Scenario Wizard استفاده شد. 

    یافته ها

    یافته ها نشان داد که اقتصاد نفتی در مدیریت متمرکز کشور و تاثیر آن در شهر زنجان در قالب تغییرات کاربری اراضی، نابرابری اقتصادی-اجتماعی و عدم تعادل فضایی، منجر به شکل گیری مورفولوژی شهری ناپایدار شده است. موید این مطلب، ضریب وزنی شاخص های موثر بر تحولات مورفولوژی شهر زنجان برابر 06/24= tبا آزمون T است و شاخص کالبدی با امتیاز (53/25 = t) بیش ترین تاثیرپذیری را داشته است.

    نتیجه گیری

    با استفاده از رویکرد اثرات متقابل تعاملی، سناریوی سوم با ضریب تاثیر17 و ارزش ثبات1، با تاکید بر شاخص خیابان بندی شهری؛ نابرابری فضایی؛ تسهیلات دولت طبق نیاز شهروندان؛ سرمایه گذاری دولت در توسعه کالبدی شهر و وجود کاربری های ناسازگار، بمنظور تحولات سازنده مورفولوژی شهری انتخاب شد.

    کلیدواژگان: اقتصاد شهری، رانت، اقتصاد نفتی، مورفولوژی شهری، شهر زنجان
  • رامین عسکریان، احمدعلی خرم بخت*، محمدابراهیم عفیفی صفحات 219-236
    مقدمه

    بافت تاریخی شهرها به واسطه قدمت تاریخی و وجود عناصر و ارزش های نادر زیبایی شناختی، تداوم خاطرات جمعی و مولفه های هویت بخشی واقعیت انکارناپذیر شهرهایی بشمار می روند که واجد پیشینه ی تاریخی هستند. این بافت ها در طول زمان با تحولات متعددی مواجه شده و به تدریج دچار نارسایی و اختلال در ابعاد گوناگون کارکردی، اقتصادی، اجتماعی، کالبدی، ارتباطی و زیست محیطی شده اند. با توجه به اهمیت بافت های تاریخی، این پژوهش در پی توسعه دانش کاربردی در زمینه شناسایی و تدوین الگوی برنامه ریزی و مدیریت یکپارچه در بازآفرینی بافت های تاریخی کلان شهر تبریز است.

    روش

    روش پژوهش در این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی- تحلیلی می باشد. هم چنین، جامعه آماری پژوهش شامل مدیران شهری، نخبگان دانشگاهی و کارشناسان آشنا به مسایل بافت های تاریخی است و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران تعداد 383 نفر به دست آمده که با استفاده از فرمول اصلاح شده کوکران به تعداد 344 کاهش یافته است. به منظور تجزیه و تحلیل داده های پژوهش نیز از روش حداقل مربعات جزیی در نرم افزار Smart-pls استفاده شده است.

    یافته ها

     یافته های پژوهش نشان می دهد که 8 متغیر اصلی و 38 متغیر فرعی مورد بررسی، تاثیر برنامه ریزی و مدیریت یکپارچه در بازآفرینی بافت های تاریخی را 911/0 درصد و تنها با از دست دادن 089/0 درصد تبیین می کنند.

    نتیجه گیری

    نتایج حاکی از آن است که بیش ترین اثرگذاری در بین مولفه های مورد بررسی برنامه ریزی و مدیریت یکپارچه در راستای بازآفرینی بافت های تاریخی مربوط به مدیریت واحد و حمایت کننده، انسجام و هم افزایی نهادی، ساختار تشکیلاتی یکپارچه و دیدگاه سیستمی به ترتیب با امتیاز 864/0، 732/0، 551/0 و 447/0 می باشد. از سوی دیگر، شاخص نیکویی برازش مدل GOF برای اندازه گیری برازش مدل های اندازه گیری و ساختاری مقدار 549/0 به دست آمده است که از مطلوبیت کلی مدل ساختاری پژوهش حکایت دارد.

    کلیدواژگان: برنامه ریزی، مدیریت یکپارچه، بافت تاریخی، بازآفرینی شهری
  • علی سلطانی، محمد رحیمی*، سید نورالدین امیری صفحات 237-250
    مقدمه

    امروزه در جریان بازآفرینی بافت های مساله دار شهری، بافت های تاریخی به عنوان تجلی گاه ابعاد اقتصادی، اجتماعی و تبلور فرهنگ و هویت شهری، مورد تاکید قرار می گیرند و شناسایی محدوده این بافت ها نخستین مرحله از بازآفرینی و حفاظت آن ها بشمار می آید که یکی از چالش های مدیریت شهری و متولیان امور در ایران نیز می باشد. بر این اساس در این پژوهش با هدف شناسایی محدوده بافت تاریخی شهر جهرم، با رویکردی توصیفی - تحلیلی و با استناد به منابع اسنادی و کتابخانه ای شاخص های لازم (19 شاخص) در قالب ابعاد اقتصادی، اجتماعی، کالبدی- فضایی و تاریخی تدوین شده است.

    روش

    ارزیابی شاخص ها با رویکرد تحلیل فضایی و با ترکیب دو مدل فرایند تحلیل شبکه ای(ANP) و فرایند تحلیل شبکه ای فازی (F-ANP) با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و نرم افزار  ARC GIS انجام گرفته است. اطلاعات مورد نیاز جهت کمی سازی و ارزیابی شاخص ها، ازمنابعی همچون سرشماری رسمی کشور در سال1395، برداشت های میدانی و طرحهای توسعه شهری استخراج و وزن دهی شاخص ها در مدل استفاده شده با نظر سنجی از متخصصان، مدیران شهری و پژوهشگران انجام گرفته است.

    یافته ها

    در نهایت، این پژوهش محدوده بافت تاریخی جهرم را در دو پهنه معرفی کرده که در این ارتباط شاخص های 1-وجود هسته اولیه بازار با وزن (0.146) و 2-وجود آثار تاریخی ثبت شده با وزن (0.133)  بالاترین امتیاز در تعیین محدوده بافت تاریخی شهر جهرم را به خود اختصاص داده است.

    نتیجه گیری

    باتوجه به یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که اولویت اهمیت ابعاد مطرح شده برای شناسایی بافت تاریخی شهر جهرم به ترتیب ابعاد تاریخی، کالبدی- فضایی، اقتصادی و اجتماعی بوده که توجه توامان به همه این ابعاد مورد تاکید قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: بافت تاریخی، فرایند تحلیل شبکه ای(ANP)، فرایند تحلیل شبکه ای فازی (FUZZY)، شهر جهرم، تحلیل فضایی
  • شیما کشاورزی*، عبدالرضا پاکشیر، مهسا شعله صفحات 251-270
    مقدمه

    بحران هویت یا احساس بی هویتی به عنوان یکی از بحران های زندگی انسان امروز در بسیاری از قلمروهای آن و غالب جوامع مشاهده می شود. درواقع، لزوم توجه به هویت در سطح سکونت گاه های انسانی را می توان در نابسامانی های هویتی امروز یافت که تهدیدی برای بقا و پایداری محیط مصنوع است زیرا که این نابسامانی ها می تواند تمام ارزش های جامعه را از بین ببرد و محیط پیرامون را فاقد هویت و تصویر ذهنی آن کند و پیامدهایی ناخواسته را بر پیکره حیاتی شهر وارد آورد. ازاین رو، امروزه هویت‏بخشی محلات و سکونت گاه های انسانی به عنوان مقدمه موضوع تقسیمات کالبدی شهر و چگونگی ابعاد و سلسله مراتب آن، به ضرورتی عمده در مباحث برنامه ریزی شهری تبدیل شده است.

    هدف

    هدف این پژوهش بررسی و مقایسه نقش مولفه های کالبدی مساجد بر هویت مندی کالبدی محلات و درنهایت، دست یابی به راهبردهای مناسب کالبدی-فضایی هویت‏بخش در محلات، متناسب با بافت تاریخی، میانی و نوساز آن ها و با تاکید بر نقش مسجد محله است.

    روش

    این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی بوده و از نوع پژوهش های کاربردی است. در این پژوهش از روش کتابخانه ای برای گردآوری داده های نظری و از ابزار پرسش نامه برای گردآوری داده های پیمایشی و از نرم افزار SPSS جهت تحلیل داده ها استفاده شده است. جامعه آماری خانوارهای ساکن در شهر شیراز است که با استفاده از فرمول کوکران و با اشتباه مجاز 5 درصد تعداد نمونه 376 نفر برآورد شده است. برای ارایه راهکارها از متخصصان و کارشناسان پرسشگری صورت گرفته است و با بهره گیری از روش SWOT و هم چنین، کمی سازی آن توسط روش AHP، راهکارهای مناسب کالبدی-فضایی ارایه شد.

    نتیجه گیری

    درنهایت، بر اساس نتایج بدست آمده از پژوهش برای تقویت هویت کالبدی محلات با استفاده از مولفه های کالبدی مساجد، در بافت درونی راهبرد رقابتی، در بافت میانی راهبرد محافظه کارانه و در بافت بیرونی راهبرد تهاجمی مورد نیاز است.

    کلیدواژگان: هویت، محله، مسجد، SWOT، AHP
  • افشین متقی دستنایی*، مهتاب امرایی، آرش قربانی سپهر صفحات 271-286
    مقدمه

    یکی از مهم ترین مشاغل غیررسمی در شهرهای مرزی ایران اشتغال کولبری است. امروزه با توجه به شرایط اقتصادی در شهر سردشت کولبری به عنوان شغل بیش تر مردم فقیر این شهر در حال افزایش است. این پژوهش به بررسی و تحلیل علل اقتصادی گرایش مردمان شهر سردشت به اشتغال کولبری می پردازد.

    روش

    نوع این پژوهش، کاربردی و روش پژوهش توصیفی - تحلیلی است. برای گردآوری داده ها از روش های کتابخانه ای، منابع الکترونیکی و مطالعات میدانی مصاحبه و پرسش نامه محقق ساخته استفاده شده است. تعدا 160 نفر از کولبران شهر سردشت بر اساس نمونه گیری گلوله برفی به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل یافته ها از راه نرم افزار SPSS 26 و با استفاده از درصد و فراوانی و آزمون خی دو و پایایی پرسش نامه با استفاده از آلفای کرونباخ (مقدار 0.70) صورت گرفت.

    یافته ها

    نتایج بدست آمده از آزمون خی دو حاکی از آن است که بین علت اشتغال به کولبری و متغیرهای؛ جنسیت، محل تولد، علت مهاجرت به شهر، تعداد اعضای خانوار، سطح تحصیلات، نوع کالاهای که عمدتا حمل شده، مخارج ماهیانه، روش آشنایی و ورود به شغل کولبری و نوسانات درآمدی شغل کولبری در فصول گوناگون رابطه معناداری وجود ندارد، اما بین علت گرایش به کولبری و سن، شغل قبلی هم چنین، متغیرهای؛ وضعیت تاهل، حقوق ماهیانه، منبع درآمدی دوم و جدای از کولبری، شغل آتی، امنیت شغلی، رضایت شغلی و مدت اشتغال به کولبری با علل گرایش به کولبری رابطه معناداری وجود دارد.

    نتیجه گیری

    نتایج بدست آمده از رگرسیون خطی چند متغیره نشان می دهد که 35 درصد از تغییرات متغیر وابسته ناشی از متغیرهای مستقلی است که وارد مدل نهایی تحلیل شده اند و مقدار آزمون برای تعیین معناداری اثر متغیرهای مستقل بر میزان علل گرایش به اشتغال کولبری 000/0 با سطح معنی داری 95/0 است.

    کلیدواژگان: اشتغال غیررسمی، شهر مرزی، کولبری، سردشت
  • غلامحسین رهبرنیا، نوید سعیدی رضوانی*، فریبرز دولت آبادی صفحات 287-303
    مقدمه

    توجه روزافزون به امر برنامه ریزی و لزوم توجه به چالش های پیشرو، از ضرورت‎های اصلی جوامع امروزی است، ارزیابی و پایش برنامه راهبردی به عنوان بخش منطقی و حلقه ای از زنجیره برنامه ریزی برای بازخورد عملکرد بشمار می آید. از آنجا که جوهر و عنصر محور برنامه ریزی «تعهد و مسیولیت» است، ضرورت دست یابی به شناختی دقیق از میزان واقعی عمل بر این تعهدات اجتناب ناپذیر است. بر این اساس این پژوهش در تلاش است میزان تحقق اهداف و چشم اندازهای برنامه راهبری عملیاتی شهر شیراز طی سال های 1397-1392 را مشخص کند. این پژوهش به لحاظ هدف از نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش از نوع توصیفی-تحلیلی است.

    روش

    گردآوری داده های پژوهش نیز با استفاده از روش اسنادی و کتابخانه ای و پرسش نامه که توسط 30 متخصص و کارشناس حوزه شهری تکمیل شده، گردآوری شده است. هم چنین، از روش میانگین وزنی و تحلیل عاملی برای تحلیل ارزیابی میزان تحقق چشم اندازها و اهداف برنامه 5 ساله راهبردی_عملیاتی شهر شیراز استفاده شده است.

    یافته ها

     نتایج نشان داد میانگین وزنی همه چشم اندازهای شهر شیراز در افق طرح، بالاتر از حد متوسط قرار دارد؛ میزان تحقق پذیری چشم انداز محور اجتماعی و فرهنگی در بخش گردشگری با میانگین وزنی 8/6 و محور مدیریت شهری در بخش فناوری با میانگین وزنی 8/6 نسبت به سایر محورهای چشم انداز شهر شیراز در وضعیت مطلوب تری قرار دارد. ازجمله مهم ترین عوامل تاثیرگذار در عدم تحقق اهداف برنامه، نداشتن توجه کافی به ویژگی های اجتماعات محلی و نیازهای آن ها، ناپیوستگی میان مراحل گوناگون برنامه ریزی، توجه نکردن به زمان بندی برنامه ها، انعطاف نا پذیری برخی از محورهای برنامه، ناپایداری درآمدی شهرداری و... است.

    نتیجه گیری

    درنهایت، با استفاده از مدل تحلیل عاملی، 5 عامل موثر در تحقق چشم اندازها و اهداف برنامه راهبردی و عملیاتی شهر شیراز مشخص شد. ازجمله مهم ترین پیشنهاد ارایه شده در این پژوهش برای افزایش تحقق پذیری برنامه های آینده، می توان به برقراری ارتباط منسجم بین قسمت های گوناگون برنامه، به گونه ای که چشم اندازها و اهداف گوناگون برنامه، یکدیگر را پوشش دهد اشاره کرد.

    کلیدواژگان: چشم انداز، برنامه 5 ساله، برنامه راهبردی عملیاتی، شیراز
  • مریم حق پناه، باقر کریمی*، جمال الدین مهدی نژاد درزی صفحات 305-318
    مقدمه

    یکی از معضلاتی که امروزه بسیاری از کشورها با آن دست به گریبان هستند مشکل بافت های فرسوده در شهرهاست که هر کشوری سعی در رفع آن بر اساس امکانات و توانایی های بومی خویش و برپایه آراء نظریه پردازان گوناگون دارد. تحقق چنین هدفی مستلزم انجام مطالعات گسترده، شناخت جنبه‎های محیطی - کالبدی و بررسی ابعاد اقتصادی - اجتماعی، بافت های فرسوده است. بر این اساس، هدف اصلی پژوهش به سازی و نوسازی بافت فرسوده محله نادرکاظمی به منظور حیات دوباره بافت است. اهداف فرعی در چارچوب هدف کلی پژوهش عبارت است از: شناخت ویژگی های اقتصادی و اجتماعی ساکنان، وضعیت کالبدی مجموعه، بررسی عوامل موثر بر مشارکت مردمی در به سازی بافت فرسوده نادرکاظمی و ارایه راهبردها و راهکارهای علمی و عملی در این زمینه است.

    روش

    روش مورد استفاده در این پژوهش، توصیفی تحلیلی و از نوع کاربردی است که در محله نادرکاظمی شیراز با جمعیت 2302 نفر و نمونه قابل تعمیم 329 نفر مورد بررسی قرار گرفته است.داده ها با استفاده از نرم افزار spss و از راه ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل آماری گام به گام مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

    یافته ‎ها

    نتایج نشان می دهد که کمبود امکانات، خدمات شهری و تاسیسات زیربنایی سبب مهاجرت بیش تر ساکنان بومی این منطقه به مناطق دیگر شهر شده است، از سوی دیگر، وضعیت اجتماعی - اقتصادی ساکنان بافت سبب شده تا روند به سازی و نوسازی درون بافت کند و سرعت فرسوده شدن و تخریب بافت افزایش یابد. بر اساس یافته ها پاسخ گویان بیش ترین تمایل را به مشارکت در تصمیم‎گیری و کم ترین گرایش را به مشارکت مالی داشتند.

    نتیجه گیری

    نتایج بدست آمده از آزمون پیرسون نشان داد که بین میزان مشارکت مردمی در روند ساماندهی بافت فرسوده با مولفه های دسترسی به خدمات و امکانات شهری و اعتماد سازی رابطه ای معنادار وجود دارد.

    کلیدواژگان: بافت فرسوده، ساماندهی، مشارکت، محله نادرکاظمی
  • رضا سروش نیا، سید مجید مفیدی شمیرانی*، ایرج اعتصام صفحات 319-337
    مقدمه

    هدف از این پژوهش دست یابی به شاخصه های طراحی مسکن در اقلیم گرم و خشک و میزان انطباق پذیری مسکن پلکس به عنوان نوعی مسکن جدید با الگوهای گذشته معماری در ابعاد کالبدی و اقلیمی و هم چنین، دست یابی به معیارهایی که به احیاء معماری بومی گذشته و شناخت اصولی آن منجر می شود.

    روش

    روش پژوهش مطالعه حاضر، ترکیبی از روش های توصیفی-تحلیلی و تطبیقی و با ماهیت کاربردی است. بعد از شناخت شاخصه های معماری بومی اقلیم گرم و خشک و شناخت مسکن پلکس از راه مطالعات میدانی (مشاهده و مصاحبه) ومروربرخی اسناد کتابخانه ای شاخصه های موردنظر در نمونه های مطالعاتی با سیستم امتیازدهی ارزیابی شده و از زاه مقایسه کمی (امتیازات کسب شده در نمونه های مسکن بومی و مسکن پلکس) و مقایسه کیفی (بررسی معیارهای به دست آمده از مطالعات انجام گرفته) به انطباق پذیری و استنتاج شاخصه های معماری هر یک از این دو نوع مسکن پرداخته شده است.

    یافته ها

    نتایج مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و روش تطبیقی از طریق ویژگی های مفهومی و کالبدی مسکن بومی و مسکن پلکس در قالب شاخصه کالبدی ، اجتماعی و اقلیمی و تحلیل و سنجش شاخصه های موردنظر پس از طبقه بندی در قالب مولفه و معیارهای مربوطه ، هم پیوندی ، ارتباط و میزان انطباق شاخصه های طراحی در معماری مسکن بومی و مسکن پلکس به عنوان یک الگوی معاصر در طراحی مسکن جدید را نشان می دهد. مسکن بومی متاثر از مولفه های اقلیمی، فرهنگی و معیشتی است، اما مسکن پلکس حاصل شیوه ها و نگرش های جدید زیستی و اجتماعی است، ولی باوجود ریشه های متفاوت مسکن بومی وپلکس، می توان ویژگی های مشترکی در آن ها یافت. این معیارها نشان می دهد که مباحث مربوط به اصول پایداری اقلیمی جزء مباحث مهم و اساسی درزمینه طراحی معماری بومی می باشند که در مسکن پلکس تحقق یافته است.

    نتیجه گیری

    باتوجه به یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که تعامل نزدیکی بین معیارهای طراحی مسکن پلکس با مسکن بومی اقلیم گرم و خشک ,وجود دارد و این نوع مسکن می تواند به عنوان شکل جدیدی از مسکن معماری در ارتباط با اقلیم و ایجاد هم پیوندی با معماری گذشته در پاسخ گویی به محیط و ایجاد مسکن پایدار مفید، احیاء معماری مسکن بومی در معماری معاصر را در پی داشته باشد.

    کلیدواژگان: مسکن بومی، مسکن چندواحدی، مسکن پلکس، اقلیم گرم و خشک، گونه شناسی مسکن
  • مریم زارع، علیرضا بندرآباد*، پویان شهابیان صفحات 339-362
    مقدمه

    پیش از انقلاب صنعتی و رشد شهرها، محلات شهری رشدی بطیی و پیوسته داشتند و ضمن حفظ ارزش های طبیعی، اجتماعی و کالبدی خود، به نیازهای نسبتا ثابت ساکنان خود پاسخ می دادند. با رشد شتابان در کلان شهرهای ایران، بافت های قدیمی و سکونت گاه های کهن و محله ها مورد تهدید واقع شدند و نیاز به مرمت شهری و بازآفرینی بافت های قدیمی بیش تر از گذشته احساس شد. توسعه شهری با توجه به دو رویکرد توسعه درونی و مرمت شهری بافت های فرسوده، سعی در احیا و بازگرداندن حیات شهری به عرصه های ناکارآمد داشته است. در راستای تسهیل این روند و توجه به پیوند بافت های قدیمی با توسعه شهری، برنامه ریزی و اجرای پروژه های محرک توسعه به عنوان یکی از راهبردهای به کار گرفته شده جهت فراهم کردن بسترهای لازم برای حضور ساکنان و مالکان مورد توجه واقع شد.

    روش

    بافت کهن شهرهای کرمان، شیراز و اصفهان به ویژه محدوده های محله های قلعه محمود، سنگ سیاه و هارونیه افزون بر این که بازتاب کننده تاریخ توسعه و تحولات فرهنگی در گذر زمان هستند آثاری شاخص از فرهنگ و تمدن کشور را در مقیاس ملی و جهانی در خود جای داده اند، این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی بوده و رویکرد روش شناسی آن نیز کیفی، کمی، ترکیبی است. منابع پژوهش، منابع اسنادی، کتابخانه ای و مشاهدات میدانی و پرسش نامه مردمی (تحلیل در قالب نرم افزار SPSS) است.

    نتیجه گیری

    نتایج پژوهش در سه محله سنگ سیاه، قلعه محمود و هارونیه؛ نشان داد که 1) پروژه های محرک توسعه در بافت تاریخی شهری موجب تقویت احساس امنیت می شوند، 2) مهم ترین عامل عدم احساس امنیت در بافت فرسوده، شکل و ساختار کالبدی نامطلوب بافت است و 3) می توان با رویکرد محرک توسعه به عنوان بینشی کامل و یکپارچه به احیا و بازآفرینی محله و نیز حفظ ارزش های تاریخی و کالبدی آن در جهت تبدیل محله به یک مکان زیستی هماهنگ با زندگی امروزی و مطابق با شخصیت و هویت تاریخی دست پیدا کرد.

    کلیدواژگان: بازآفرینی، محرک توسعه، بافت فرسوده، امنیت
|
  • Ali Shakoor *, MohammadJafar Namdar Ardekani Pages 1-24

    The expansion of urbanization and the specific issues and problems of urban life, has made it increasingly necessary to pay full attention to beneficial strategies to optimize the lives of city dwellers. In this regard, the concept of sustainable urban development as a broad conceptual framework moves towards achieving economic growth and social justice. The study and knowledge of urban areas and analysis of their capabilities and bottlenecks in the urban planning process is very important. The main purpose of this study is to assess the development of eleven areas of Shiraz in terms of sustainable urban development criteria "urban and cultural services" in 24 indicators. This research is applied theory in terms of purpose and descriptive-quantitative and analytical in terms of nature and method. The information and data required in this research have been collected using library resources and statistics in 1397. For analysis, first the data is standardized and finally it is ranked using the Morris and Scalo gram methods of the eleven districts of Shiraz. The results of the study based on the Morris method showed that in terms of urban and cultural services index of regions one and eight with scores of 47.47 and 42.13 in the first and second ranks and regions five, four and eleven with scores of 22.55 and 15.93. And 12.52 are in the last place. Also, according to the Scalo gram method, regions one and eight are in the first place with 55 and 49 points. The results of this study indicate the existence of a gap between the eleven regions of Shiraz in terms of benefiting from the studied indicators, and among these, region one is ranked first in terms of development due to the political and economic centrality due to the existence of urban facilities.

    Keywords: development, sustainable urban development, Solidarity, Shiraz
  • Yahya Zalaki *, Majid Shams, Abas Malekhoseini Pages 25-38

    Urban furniture is one of the constituent elements of urban spaces, and the quantity, quality, and beauty of true durability and its location play a very important role in achieving a beautiful and healthy city. Urban furniture is one the elements that have a lot of ability and capacity for the purposes of organizing the appearance and urban landscape. The purpose of this study is to evaluate the effects of urban furniture elements on the appearance and landscape of Ahvaz metropolitan area 4 of the municipality, which has been done by descriptive-analytical method. Data collection was performed using both library and field methods of the questionnaire The statistical population of this study is Vandan city of Ahvaz municipality, region 4, 600 of which were selected using Cochran's formula. The researcher-made research questionnaire confirmed that its validity was confirmed by the content validity and its reliability was confirmed by Cronbach's alpha coefficient of 80%. Data were analyzed using SPSS 21 software and regression test.The results showed that urban furniture has a significant impact on the appearance and landscape of the city at the level of 0/000. Also, this has been able to affect the appearance and landscape of the city among other variables of urban furniture (location, design, equipment, construction, etc.) at a significant level of 0/000 Based on this, it can be stated that education, supervision, care, changes and attention to cultural, natural, environmental, executive and functional factors can pave the way for the systematic structure of urban furniture in the fourth district of Ahvaz.

    Keywords: Urban Furniture‬, Appearance, Landscape of the City, Ahvaz Metropolitan‬, Area 4 of the Municipality
  • Hadi Hakimi *, Hadi Nagibi, Adel Sherizadeh Pages 39-55

    With the new developments in Iran, big cities quickly took over the growth and development factors and created a form of unbalanced system in the country's urban network. Meanwhile, strengthening middle-class cities at various levels of physical, economic and social was proposed as one of the most effective strategies to balance the distribution of population and economic activities in the regions. In this regard, the aim of this study is to identify the influential forces and ultimately the key factors affecting the growth and development of the central city of Khoy. In order to do this, Delphi technique was used for identifying the effective factors on the future condition of the system the result of which showed 30 initial effective factors on the future condition of the system were identified. In the next step, for extracting the key factors effective on the future procedure of the system, Cross Impact Analysis method was used by software Micmac. The results of the study show that the studied system is and unstable one and in the table of variables spread; five classes of factors (effective, Twosided, independent, influential and regulatory) can be identified. Finally, out of the 30 factors, 11 are the key factors for the main actors and affect the future status of the system. These factors actually play role as main players in the development of Khoy city. Given these factors in urban planning and policy making, one can witness a positive and tangible trend in the development of Khoy city at the provincial level. Nowadays, the world is at the bridge of significant developments and changes for which no match can be found in the history of mankind. It is a thorough revolution which has dominated all the fields and aspects of human life and will make a great gap between past and the future. There is no doubt that the world in the future will be the ground for developments and inconstancies and only those will be able to cope with different events who deal with changes in an active and preemptive way and even are the reason and agents of desirable changes. Here, the science of future studies, with an intelligent management of the future, has the ability to manage in a dynamic, inconstant, and unexpected environment and can pave the way for creating and architecting a desirable future by using modern managerial principles. It can be said that future-studies deals with change management.  This major, with its prospective, traditional planning, based on forecasting, challenges trends and designs beneficial guidelines and policies for mid-term and long-term periods in order to achieve a desirable future by using its comprehensive and systematic approach. Regional development through the growth of functional diversity of habitat and establish a strong relationship between them starts. Same basis of relationships and functional roles of settlements, settlement hierarchy is required in order to get the right pattern. With regard to the actual and potential role of central cities in regional development and it also accounts for a major share of its urban settlements, urban development, such as one of the ways to achieve a balanced network, more attention has been on the settlement.

    Methodology

      this study is applied-developmental and in terms of nature, it is descriptive-analytical.In order to do this, Delphi technique was used for identifying the effective factors on the future condition of the system the result of which showed 30 initial effective factors on the future condition of the system were identified. In the next step, for extracting the key factors effective on the future procedure of the system, Cross Impact Analysis method was used by software Micmac. The methods used in this study include: Delphi technique (for identifying effective factors on the future of the system), Cross Impact Analysis method (for identifying the effective key factors on the future condition of the system). The statistic society in this study was the experts and specialists of urban field and also the location of the study is  khoy city.

    Results and discussion

     This study, by using Cross Impact Analysis Approach  studies discusses the effective Components Affecting the Development of Medium-Sized City khoy. The goal of this study is to identify the key factors effective on the future condition of Components Affecting the Development of Medium-Sized City khoy. In order to do this, Delphi technique was used for identifying the effective factors on the future condition of the system the result of which showed 30 initial effective factors on the future condition of the system were identified. In the next step, for extracting the key factors effective on the future procedure of the system, Cross Impact Analysis method was used by software Micmac. The results of the study show that the studied system is and unstable one and in the table of variables spread; five classes of factors (effective, Twosided, independent, influential and regulatory) can be identified. Finally, . The structural analysis method was used with the help of MicMac software to extract key factors, where 11 factors were selected as key factors. These factors actually play role as main players in the development of Khoy city. Given these factors in urban planning and policy making, one can witness a positive and tangible trend in the development of Khoy city at the provincial level.

    Conclusion

     Studying the future and planning for it is an inseparable part of the process of planning. In most cases, studying future, with emphasis on predicting and analyzing methods, has made innumerable problems in conducting different programs. These problems often arise from inattention to political, social, economic, and cultural effects and also an indifference to the novel or developing technologies in human’s life, or they could be because of neglecting the leading forces and key factors affecting the facilitation of the resolution of future problems. Nowadays, the world is at the bridge of significant developments and changes for which no match can be found in the history of mankind. It is a thorough revolution which has dominated all the fields and aspects of human life and will make a great gap between past and the future. There is no doubt that the world in the future will be the ground for developments and inconstancies and only those will be able to cope with different events who deal with changes in an active and preemptive way and even are the reason and agents of desirable changes. Here, the science of future studies, with an intelligent management of the future, has the ability to manage in a dynamic, inconstant, and unexpected environment and can pave the way for creating and architecting a desirable future by using modern managerial principles. It can be said that future-studies deals with change management.  This major, with its prospective, traditional planning, based on forecasting, challenges trends and designs beneficial guidelines and policies for mid-term and long-term periods in order to achieve a desirable future by using its comprehensive and systematic approach.An important feature of developing countries is the strong concentration of resources and populations in large cities and the spatial and geographical imbalances at the territorial level. In discussing decentralization of these cities, one of the basic issues is the need to look at the middle sections of the hierarchy of settlements, which in the meantime, Meanwhile, strengthening middle-class cities at various levels of physical, economic and social was proposed as one of the most effective strategies to balance the distribution of population and economic activities in the regions  With the growth and development of these cities, one can see a form of balanced urban system.

    Keywords: Medium-Sized Cities, Cross Impact Analysis, Khoy City
  • Saba Jahangir, Hamidreza Saremi *, Hosein Kalantari Khalilabad Pages 57-75
    Introduction

    Providing pedestrian movement in the city and creating suitable urban spaces for the presence of people in the urban environment, has led to the design of new trends and perspectives in the field of urban planning and architecture in the world. In fact, we are considering an approach that expands urban spaces to revive the presence and participation of citizens in the public sphere of the city.Cities like Sanandaj, which have a long history of urbanization, are facing the problem of burnout and traffic due to the developments of modernity and mechanization, And they have the greatest need for this kind of changes and researches.

    Aim

    The main goal is to select the appropriate axis using effective walkability criteria in Sanandaj city to become a walkable street.

    Method

    Current study is applied type, And uses a descriptive-analytical method. For this purpose, the favorable streets of Sanandaj were selected to become a walkable street. Then, according to experts and previous studies, three functional, socio-economic and socio-environmental components were selected and 19 characteristics were introduced for them. Via weighted Shannon's entropy model, And in this regard, TOPSIS was used as a multidisciplinary decision-making method.

    Conclusion

    From the research findings, the ranking of the selected streets has been obtained, according to which Imam Khomeini Street with a priority coefficient of 0.6589 as the best and Ferdowsi streets with a coefficient of 0.5466 and Enghelab with a coefficient of 0.3466 and Taleghani with a coefficient of 0.2828 as ranks were selected as the next rankings. Finally, suggestions were made to increase the level of success and its realization in order to strengthen walkability in Imam Khomeini Street.

    Keywords: walkability, street, old texture of Sanandaj, TOPSIS, principles, criteria
  • Pakzad Azadkhani *, Kobra Mehrabi Mehrabi Pages 77-93

    Using the traditional methods for planning the special physician offices to give health and care services is wasting time and paper. Nowadays, GIS or Geographical Information System works as a means to create a proper and efficient bank of information. One of the uses of this positioning system is the land use for special physician offices. This study aims to evaluate the spatial distribution of specialist doctor offices in Ilam City and to determine suit able zones in order to provide a desirable pattern using a descriptive-analytical method. Data collection in this research has been done through library and field methods. The statistical population of the study consists of urban management experts, 20 of whom are selected through available sampling. The research questionnaire is distributed among them. Data analysis is performed using fuzzy analytical hierarchy process (AHP) and integration with digital layers in Expert Choice and ArcGIS software. The stages for determining the locations of specialist doctor offices included preparing information layers in raster format for each criterion, classifying each information layer based on the value by using FUZZYAHP, combining all the information layers, applying the final coefficients of the FUZZYAHP model, and preparing the final map. After performing the necessary calculations and evaluations, the highest weight was given to the criterion of “population density and vulnerable population” (0.303), while the lowest weight was given to the criterion of “distance from commercial usages” (0.016). Considering the weights of the criteria and the overlap between the layers, ultimately the highly suitable areas with an area of 43 hectares, the zone with suitable location with an area of 176 hectares, the zone with relatively suitable location with an area of 225 hectares, the zone with unsuitable location with an area of 131 hectares, and the zone with highly unsuitable location with an area of 269 hectares for the establishment of specialist doctor offices in Ilam City were determined. The most suitable locations were in Area One of Ilam City Hall, zones 2 and 3; in Area Two of Ilam City Hall, zones 1 and 2; in Area Three of Ilam City Hall, zones 1, 2, and 3; and in Area Four of Ilam City Hall, zones 1, 2, and 4Expanded.

    Keywords: doctor office, finding locations, zoning, Ilam City
  • Sodabeh Pakzad, Ali Moradi * Pages 95-110

    The main purpose of this study is to investigate the social factors related to environmental identity among the citizens of Ilam city. This study was performed with quantitative approach and descriptive survey method. The required data were collected through a researcher-made questionnaire. The statistical population included citizens aged 18 and above in the city of Ilam with 580158 people, who were identified using the Cochran's formula, 384 people, and their cluster sampling method was studied. Cronbach's alpha was used to validate the research instrument and Cronbach's alpha was used to estimate its reliability. Most variables had alpha levels above 0.75. SPSS and AMOS statistical software were used to analyze the data. The results of multivariate regression show that the beta coefficient is equal for the variable of social interactions (Beta =0.812), for kinship relations or relatives equal to (Beta =0.351) and for memories and memories related to the city of Ilam (Beta =0.101) Is. Together, these three variables predict 73% of the changes. Also, the results of the measurement model based on the root indices of the remaining average squares (RMR) equal to 0.053, the root index of the estimated average squares of error (RMSEA) equal to 0.699, the norm of the normal (relative) Chi-square (CMIN / DF) index equal to 2.82 and the Adaptive Adjustment Index (CFI) of 0.916 confirm the model.

    Keywords: environmental identity, Kinship relations, Spatial belonging, collective memories
  • Davood Jamini *, Alireza Jamshidi, Mehdi Abdolmaleki Pages 111-130

    Today, informal settlements are an integral part of most cities in the world. This type of housing has characteristics such as poverty, unemployment, the prevalence of social ills, insufficient access to safe water and sanitation, unsustainable housing, lack of essential infrastructure and so on. Given that informal settlements accommodate a significant population of citizens, in order to respect citizenship rights and sustainable urban development, Planning and policy-making is essential to solve the problems of these settlements. Informal settlements located near Sanandaj, Including Naysar, they are no exception to this rule. Therefore, the present research has been done Aiming to identify challenges and providing operational-executive solutions to improve the status of Naysar as one of the informal settlements adjacent to Sanandaj. The present study is conducted within the framework of the interpretive-constructive paradigm and The research method is thematic analysis. Used to collect data from in-depth semi-structured individual interviews and group interviews. The results showed Physical-infrastructural problems, Socio-security issues and anomalies, Managerial-administrative problems, Economic instability and Legal inadequacies, Are the most important challenges and problems identified in the study area. The results also showed Among the identified themes, Legal inadequacies, it is the central theme and in a way the main circle of challenges and problems of Naysar which triggers other problems in this urban space. In total, these challenges are combined and chained, Disorder, chaos, spatial chaos, and ultimately the decay of Naysar urban space. To address the identified challenges, Operational-executive projects are presented in the form of short-term, medium-term and long-term plans as well as strike-execution strategies.

    Keywords: informal settlements, sustainable urban development, thematic analysis, Naysar
  • Amirreza Rezayee Gorgani, Mostafa Amirfakhrian * Pages 131-147

    The quality of housing and residential environment is one of the factors affecting the level of residence satisfaction. Dissatisfaction with the place of residence leads to the abandonment by residents and, if continued, cause the decrease of population. Urban Shrinkage is a long-term decline of the population in a neighborhood that commences to the decline of a city. This study specifically studies this issue in the Samen district of Mashhad. The district adjacent to the shrine of the eighth Imam, which has accompanied by a decline in population in recent years. The method is descriptive-analytic study and the main question of the research is assessing the quality and satisfaction of the residential environment and its effect on the liveliness and shrinkage of this district. For this purpose, collecting the required information has carried out using a questionnaire tool and completing it from the residents of the district. The sample size has 112 by using PASS software with 95% confidence level. Data collected using the conceptual model of the research and analyzed using structural equation modeling. The results of this study showed that during the period of 1986-2016, 86.5% of the population of the region have exited that indicates the shrinkage of the district. The study of various factors in this field showed that the index of the characteristics of the neighborhood (including 9 variables) of 88% had the most effect on the region's exited. The Housing Property Index (including 4 variables) with 28%, and the attribute of the activity and economy (including 3 variables) with 17% in the following ranks.

    Keywords: Population decline, Urban shrinkage, Satisfaction of residential environment, Samen district, Mashhad
  • Farshad Tahmasebizade *, Husein Solemani Pages 149-166

    The sense of place of belonging is a concept that is shaped in relation to man and the city environment. The low level of the quality of the city environment, the weakening of social links, and the reduction of satisfaction with the condition of the utility of the environment, based on the needs of human life, affect the status and sense of belonging to the place. Therefore, the purpose of this research is to analyze the status and relationship of satisfaction and sense of belonging in the Fardovan district of Isfahan. Ferdowsi neighborhood has been formed as a vehicle due to the rapid growth of the city of Isfahan in the last six decades in northern part of the city of Isfahan. Based on the nature of the research purpose, the research is applied and based on the nature of the method is descriptive-case-analytical method. In collecting the data, the field method is used as a questionnaire, in descriptive statistics and inferential statistics such as regression, One Sample t test, mean right test sequence test, and Test a mean right sequence and test a mean left sequence were used in SPSS software.The findings of the research indicate that the status of satisfaction with the indicators of access to services and facilities with an average of 2.11 and the quality index of the neighborhood with an average of 2.02are in an unfavorable situation, the status of the sense of belonging index is also with an average of 2.52 in an unfavorable And it is unfavorable. Considering the value of the significance level of T-test analysis, which is less than 0.05, the difference between the mean and the desired level in the studied indicators is significant Analysis of the relationship between the neighborhood and the satisfaction of place in the neighborhood Fordowan in the least amount of 0.142 and was extremely weak. And matching the results with spatial belonging theory also showed that the low level of satisfaction in the neighborhood is influenced by the level of sense of belonging in the neighborhood

    Keywords: Satisfaction, sense of belonging, location, neighborhood, Fardvan
  • Hamid Eskandari, Bakhtyar Ezatpanah *, Karim Hosainzadeh Dalir Pages 167-186

    The overall purpose of this study is to evaluate urban tourism marketing, which in two categories, evaluates the types of efficient advertising media and provides solutions for the development of tourism in Sanandaj. The research method in this research is a combination of descriptive methods. - It is analytical and profound. The method of data collection is survey-library. The statistical population used in this study consists of incoming tourists from seven tourist areas to Sanandaj and experts from different tourism sectors. Using the Cochran's formula, the sample size was selected from the total tourist attractions of several regions as a research sample and their questionnaires were randomly distributed and collected among them. In order to obtain the validity and validity of the data, the method of reviewing and reviewing the participants' opinions was used and to analyze the data, spss and excel software was used. The results obtained from Friedman's hypothesis and the similarity model show the ideal fuzzy option. All of the indicators related to encouraging tourists to travel have been significant: film and television programming (average 3.95), CD, brochure and photo (average 2), Internet information (average 2.95), newspaper publishing And promotions of journals (averaged 2.93), textbooks (averaged 1.5), seminars and conferences (averaged 1) B. Respondents to travel to Sanandaj have been influential.

    Keywords: Marketing, Media, Advertising, Tourism, Sanandaj City
  • Saeed Maleki, Seyedeh Masoomeh Razavii *, Khatereh Ramazanpour Asadieh Pages 187-202

    One of the successful ways to reduce the vulnerability result of hazards is promoting the (economic, social, physical, and institutional) toleration. The geographical location of the study area and the occurrence of natural hazards (earthquakes) have been the most important factors in the present study, with the main purpose to measure the toleration of urban area. For this purpose, in this study, in order to study the social, economic and institutional component affecting on urban toleration, the questionnaire was used. The results of regression and Pearson tests showed that in the western part of Izeh city, the variable of social factors with a coefficient of 0.741 percent had the greatest effect on the toleration of this region and institutional factors with a coefficient of 0.547 percent had the least effective factor on urban toleration in this region. The regression test also found that an independent social variable with 54%, an economic variable with 42% and an institutional variable with 29% were able to influence on toleration. In the second method and to determine the effect of the somatic component on urban toleration, 5 main indicators (quality, antiquity, type of materials, area and access to buildings) effecting on reduction of the skeletal vulnerability of the city against earthquakes were used. The results of the studies using software Arc GIS and fuzzy hierarchical model (FAHP) showed that the central area of the western part of Izeh city was identified as areas with the lowest level of toleration in the whole area due to the high antiquity of buildings and low quality of construction.

    Keywords: Resilience, Earthquake, Hierarchical Model, Western District of Izeh
  • MohammadHosein Jafari Pabandi *, Rasoul Darskhan, Mirsaead Mousavi Pages 203-218

    Oil-based economic planning is one of the key factors influencing urban economic and physical mechanisms and relationships. This way of managing space may lead to increased business activities, lack of optimal allocation of resources, and disregard for socio-cultural dimensions, and a purely physical and functionalist view of urban space and the resulting morphology. This descriptive-analytical study aims to investigate the impact of rent economy on morphological changes in Zanjan. Data collection was done through field and library studies. The whole city of Zanjan with a population of 430871 has a statistical population. By Cochran method, 384 samples were selected. For analysis, one-sample T-test, Hierarchical Analysis Process (AHP), and interactive interaction analysis approach were used with SPSS, Expert Choice and Scenario Wizard software. The findings showed that the oil economy in the centralized management of the country and its impact on the city of Zanjan in the form of land use changes, socio-economic inequality; and spatial imbalance, has led to the formation of unstable urban morphology. To confirm this, the weighted coefficient of the indicators affecting the morphological developments of Zanjan city is equal to 24.06 = t with the T test. And the physical index with the score (25.53 = t) had the most impact. With using the interactive interaction approach, the third scenario with a total impact factor of 17 and an equal stability value of 1 with emphasis on street indexing and urban skeleton; spatial inequality; government facilities according to citizens' needs; And the existence of maladaptive and intrusive applications has been chosen as the optimal scenario for constructive transformations of urban morphology.

    Keywords: Urban Economy, Rent, Oil Economy, Urban Morphology, Zanjan
  • Ramin Askarian, Ahmadali Khorrambakht *, MohamadEbrahim Afifi Pages 219-236

    The historical texture of cities, due to their historical antiquity and the existence of rare elements and aesthetic values, the continuity of collective memories and components of identity, is an undeniable fact of cities that have a historical background. During the time, these textures have undergone numerous changes and have gradually become deficient and disrupted in various functional, economic, social, physical, communicative, and environmental dimensions. Given the importance of historical textures, the present study seeks to develop applied knowledge in the field of identifying and developing an integrated planning and management model in regeneration the historical textures of Tabriz metropolis. The research method in this study is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in nature. Also the statistical population of the study consists of urban managers, academic elites and experts familiar with historical textures issues and the sample size was 383 using Cochran formula, which was reduced to 344 using the modified Cochran formula. So for analyzing research information was used the partial least squares method in the Smart-pls software. The research findings show that the 8 main variables and 38 sub-variables studied explain the effect of integrated planning and management in regeneration historical textures as 91% and only with the loss of 9%. The results also show that the most effective among the components of integrated planning and management in order to regeneration historical textures related to unit and support management, institutional cohesion and integration, integrated organizational structure and systemic perspective, with a score of 0.864, 0.732, 0.551 and 0.447, respectively. On the other hand, the GOF fitness index for measuring the fit of measuring and structural models has been obtained as 0.549, which indicates the general utility of the structural model of the research.

    Keywords: Planning, Integrated Management, Historical Context, Urban Recreation
  • Ali Soltani, Seyed Noroldin Amiri Pages 237-250
    Introduction

    Today’s, in the process of urban decay regeneration, historic districts are emphasized as the manifestation of economic, social dimensions, and the crystallization of culture and urban identity, based on which identifying the scope of these districts is the first step to regeneration and preserve them. It is also one of the challenges of urban management and those in charge of affairs in Iran. As such, this paper aims to identify the range of historical district of Jahrom city, through a descriptive-analytical approach and utilizing documentary sources and libraries, the necessary indicators (19 indicators) are gathered in the terms of economic, social, physical-spatial dimensions, and historic.

    Method

    Then, these indicators were investigated using a spatial analysis approach by combining two models of analytical network process (ANP) and Fuzzy Analytic Network Process (F-ANP) through ARC GIS software. The information required to quantify and evaluate the indicators are collected from some sources such as the official census in 2016, field perceptions, urban development plans, the extracted, and the weighted indicators in the developed model, by surveying the experts, urban management, and researchers.

    Results

    Ultimately, this paper introduced the historic district of Jahrom in two zones. In this way, some indicators (1) the existence of primary market core via weight of 0.146, and (2) the existence of recorded historic monuments with weight of 0.133, obtain the highest scores to determine the historic district of Jahrom.

    Conclusion

    Moreover, the importance of the proposed dimensions has simultaneously been emphasized such as the historical, physical-spatial, economic, and social dimensions, respectively.

    Keywords: Historic district, Network analysis process (ANP), Fuzzy Analytic Network Process (FUZZY), Jahrom city, Spatial analysis
  • Shima Keshavarzi *, Abdolreza Pakshir, Mahsa Sholeh Pages 251-270
    Introduction

    Identity crisis, or a sense of lack of identity, is one that prevails in most realms of the modern day human's life, and in most communities. In fact, the significance of considering identity at human habitat level lies in what brings about identity disorders today, which can pose a threat to the survival and sustainability of the built environment. The reason is such disorders can undermine all values of the society, render the surrounding environment bare of its mental image and identity, and bring about uncalled-for consequences for the vital configuration of the city. Thus, assigning identity to neighborhoods and human habitats as the preamble to the concept of urban physical division and its aspects and hierarchies is among the exigencies of urban planning topics.

    Aim

    The present study aims at examining and comparing the role of the physical components of mosques in defining the physical identity of neighborhoods, and eventually, at devising proper physical-spatial strategies that can bring identity to neighborhoods corresponding to the historical district and middle and modern fabrics, drawing upon the role of mosques in the neighborhood.

    Method

    This is an applied research conducted using a descriptive-analytical method. Desk research was used to collect theoretical data, questionnaires were used to deliver survey data, and SPSS was used for data analysis. The statistical population is comprised of families residing in Shiraz, which was put at 376 people using Chocran formula, with a sampling error of 5 percent. Experts were asked to put forth strategies, and eventually, SWOT was employed and followed by AHP quantification to shape up proper physical-spatial strategies.

    Conclusion

    At the end, based on the findings of the study, competitive strategy was selected for the internal fabric, conservative strategy for the middle fabric, and SO for the external fabric in order to heighten the physical identity of neighborhoods using the physical components of mosques.

    Keywords: identity, neighborhood, Mosque, AHP, SWOT
  • Afshin Mottaghi *, Mahtab Amraie, Arash Ghorbani Sepehr Pages 271-286
    Introduction

    One of the most important informal occupations in the border cities of Iran is Culbery employment. At present, due to the economic conditions in the city of Sardasht, Colberry is increasing as the job of the majority of the poor people of this city. The present study investigates and analyzes the economic reasons for the tendency of the people of Sardasht to work in Culbery.

    Method

    The type of research is applied and the research method is descriptive-analytical. Library methods, electronic resources and field studies, interviews and researcher-made questionnaires were used to collect information and data. A total of 160 Colbranes from Sardasht were selected as the research sample based on snowball sampling. Findings were analyzed using SPSS 26 software using percentage and frequency and chi-square test and reliability of the questionnaire using Cronbach's alpha (value 0.70).

    Results

    The results of the chi-square test indicate that there is a difference between the reason for employment with Culbery and the variables; There is no significant relationship between gender, place of birth, reason for migrating to the city, number of family members, level of education, type of goods mainly transported, monthly expenses, way of getting acquainted and entering the Culbery job and income fluctuations of the Culbery job in different seasons. But between the cause of colibri tendency and age, the previous job is also variable; There is a significant relationship between marital status, monthly salary, second source of income and apart from Culbery, future job, job security, job satisfaction and duration of Culbery employment with the reasons for inclination to Culbery.

    Conclusion

    The results of multivariate linear regression show that 35% of the dependent variable changes are due to independent variables that have been entered into the final model and the test value to determine the significance of the effect of independent variables on the causes of Culbery employment tendency 0.000 With a significance

    Keywords: Informal Working, border city, Coolbury, Sardasht
  • Gholamhossein Rahbarnia, Navid Saeidi Rezvani *, Fariborz Dolatabadi Pages 287-303
    Introduction

    Increasing attentiveness to planning and the necessity to pay attention to upcoming challenges are the main requirements of the current societies. Evaluating and monitoring a strategic plan is a logical element and a ring of the planning chain for performance feedback. As the main element of planning is commitment and responsibility, the necessity to achieve exact recognition of acting based on the commitments is unavoidable. Accordingly, this study is aimed at specifying the amount of realization of the perspectives and goals of the operational-strategic plan of Shiraz during 2013-2018. In terms of purpose, this is an applied study, and in terms of nature and method, it is a descriptive-analytical work.

    Method

    Data collection was done using documentary and library methods and using the questionnaire filled out by 30 urban experts. Besides, the weighted average method and factor analysis were used to analyze the amount of realization of perspectives and goals of 5-year operational-strategic plan for the City of Shiraz.

    Results

    The results show that the weighted average of all perspectives of Shiraz on the horizon of the project is above the intermediate level. The realization level of perspective of social and cultural axis n the tourism sector with a weighted average of 6.8 and the urban management axis in the technology sector with a weighted average of 6.8 are in the desirable situation compared to other perspective axes of Shiraz. The most underlying factors affecting lack of realization of plan goals include inattentiveness to specifications of local communities and their needs; discontinuity of different steps of planning; inattentiveness to the schedule of plans; inflexibility of some plan axes, and instability of municipality revenue.

    Conclusion

    Finally, using Factor Analysis Model, 5 factors affecting the realization of perspectives and goals of the operational-strategic plan for Shiraz were specified. The most highlighted suggestions in this study for further studies can be making a coherent relationship among different parts of the plan so that the various perspectives and goals of the plan cover each other.

    Keywords: perspective, 5-year plan, operational-strategic plan, Shiraz
  • Maryam Haghpanah, Bagher Karimi *, Jamalodin Mehdi Nejad Darzi Pages 305-318
    Introduction

    One of the problems that many countries are facing today is the problem of worn-out structures in cities, which each country has tried to solve based on the possibilities of smelling its indigenous capabilities and based on the views of various theorists. The realization of such a goal requires extensive studies, knowledge of environmental-physical aspects and study of socio-economic dimensions, worn-out tissues. Accordingly, the main purpose of the study is to reconstruct and renovate the worn-out tissue of Nader Kazemi neighborhood in order to revive the tissue. Sub-objectives in the framework of the overall research goal are: recognizing the economic and social characteristics of residents, as well as recognizing the physical condition and collection and examining the factors affecting public participation in organizing the worn-out rare tissue and providing scientific and practical strategies and strategies in this field.

    Method

    The method used in this study is an interactive and applied description that has been studied in Shiraz's Nader Kazemi neighborhood with a population of 2302 people and a generalizable sample of 321 people. Data were analyzed using SPSS software through Pearson correlation coefficient and stepwise regression analysis.

    Results

    The results show that the lack of facilities, urban services and infrastructure has caused the migration of the majority of indigenous inhabitants to other parts of the city. On the other hand, the socio-economic situation of Baft residents has slowed down the process of improvement and modernization. Tissue destruction increases. According to the findings, respondents were most inclined to participate in decision-making and less inclined to participate financially; Also, the results of Pearson test showed that there is a significant relationship between the level of public participation in the process of organizing.

    Conclusion

    worn-out tissue with access to urban services and facilities, plans and support measures and building trust.

    Keywords: worn texture, Organization, Participation, Nader Kazemi neighborhood
  • Reza Soroushnia, Seyed Majid Mofidi Shemirani *, Iraj Etesam Pages 319-337
    Introduction

    The purpose of this study is to achieve design criteria that lead to the revival of indigenous and rich architecture of the past and its revival in contemporary housing.

    Method

    The research method of the present study is a combination of descriptive-analytical and comparative methods with an applied nature. After recognizing the indigenous architectural features of hot and dry climate and recognizing Plex housing through field studies (observation and interview) and reviewing some library documents, the desired indices in the study samples were evaluated by scoring system and by quantitative comparison (scores obtained in indigenous housing samples and Plex housing (qualitative comparison) (review of criteria obtained from studies) on the adaptability and inference of architectural features of each of these two types of housing.

    Results

    Results based on library studies and comparative method through conceptual and physical characteristics of indigenous housing and plexus housing in the form of physical, social and climatic indicators and analysis and evaluation of the desired characteristics after classification in the form of relevant components and criteria, interrelationship, relevance and compliance Design features in indigenous housing architecture and Plex housing as a contemporary model in the design of new housing.

    Conclusion

    The results show that there is a close interaction between Plex housing design criteria and indigenous housing in hot and dry climates, and this type of housing can be used as a new form of climate-related architectural housing and to link with past architecture in responding to the environment and creating housing. Stable useful, followed by the revival of indigenous housing architecture in contemporary architecture.

    Keywords: vernacular housing, multi-unit housing, plex housing, hot, dry climate, housing typology
  • Maryam Zare, Alireza Bandarabad *, Pooyan Shahabian Pages 339-362

    Prior to the Industrial Revolution and the growth of cities, urban neighborhoods grew slowly and steadily, while maintaining their natural, social, and physical values, and responding to the relatively constant needs of their inhabitants. With the rapid growth of Iran's metropolises, old textures and ancient settlements and neighborhoods were threatened, and the need for urban restoration and re-creation of old textures was felt more than ever. Urban development has tried to revive and restore urban life to inefficient areas due to the two approaches of internal development and urban restoration of worn-out structures. In order to facilitate this process and pay attention to the connection of old contexts with urban development, planning and implementation of development stimulus projects was considered as one of the strategies used to provide the necessary conditions for the presence of residents and owners. The ancient texture of the cities of Kerman, Shiraz and Isfahan, especially the neighborhoods of Qala-e-Mahmoud, Sang-e-Siah and Haruniyeh neighborhoods, in addition to reflecting the history of development and cultural developments over time, are significant works of culture and civilization of the country. Nationally and globally, this research is applied in terms of purpose and its methodological approach is qualitative, quantitative, combined. Research sources are documentary sources, libraries and field observations and a popular questionnaire (analysis in the form of SPSS software). Research results in three neighborhoods of Sangsiah, Qalam Mahmoud and Haruniyeh; Showed that 1) development stimulus projects in the historical urban context strengthen the sense of security, 2) the most important factor in the lack of sense of security in the worn texture is the undesirable physical shape and structure of the texture, and 3) can be approached The stimulus of development, as a complete and integrated vision, achieved the revitalization and re-creation of the neighborhood as well as the preservation of its historical and physical values in order to turn the neighborhood into a living place in harmony with modern life and in accordance with historical character and identity.

    Keywords: Reconstruction, Development stimulus, Worn tissue, Security