فهرست مطالب

  • سال یازدهم شماره 2 (پیاپی 22، پاییز و زمستان 1400)
  • تاریخ انتشار: 1401/02/01
  • تعداد عناوین: 19
|
  • سعیده خلیلیان*، احمد شعبانی صفحات 5-19
    مقدمه

    اصل عدم قطعیت در فیزیک کوانتومی طرز نگرش انسان را نسبت به خود و نیز هستی تغییر داد. عدم قطعیت در بسیاری از امور انسان جریان دارد و عوامل مختلفی موجب بروز عدم قطعیت در افراد می شود. هدف این مقاله، مطالعه عدم قطعیت و اطلاعات و ارتباط بین این دو مقوله با یکدیگر است.

    روش شناسی

    این پژوهش به صورت مروری انجام و با بررسی متون مرتبط با عدم قطعیت و نیاز اطلاعاتی، مفاهیم مرتبط روشن شده است.

    یافته ها

    در این نوشتار جلوه های عدم قطعیت در کسب اطلاعات، نیاز اطلاعاتی و رفتار اطلاع جویی بررسی شده و منطق فازی را به عنوان راهکاری جهت کاهش عدم قطعیت در سیستم بازیابی اطلاعات در نظر گرفته است.

    نتیجه 

    عدم قطعیت، ارتباط تنگاتنگی با مفهوم اطلاعات دارد و اساسی ترین جنبه این ارتباط بروز عدم قطعیت در شرایط حل مساله ناشی از تغییراتی در وضعیت شناختی افراد، یا وجود اطلاعاتی ناقص، متناقض، غیرقابل اعتماد و مبهم می باشد و با کسب اطلاعات مناسب و به موقع تا حد زیادی می توان عدم قطعیت را کنترل نمود. همچنین عدم قطعیت همیشه جنبه ای منفی نداشته، بلکه گاهی موجب بروز خلاقیت و نوآوری می شود.

    کلیدواژگان: عدم قطعیت، اطلاعات، نیاز اطلاعاتی، اطلاع جویی
  • امید علی پور*، فرامرز سهیلی، ثریا ضیایی، علی اکبر خاصه صفحات 20-43
    مقدمه

    سازماندهی دانش از مباحث قدیمی و اساسی کتابداری و اطلاع‏رسانی به شمار می رود. هدف پژوهش حاضر آشکارسازی روابط پیدا و پنهان پژوهشگران سازمان‏دهی دانش در جهان است.

    روش شناسی

    نوع پژوهش کاربردی است که با رویکرد علم سنجی و با روش تحلیل هم‏ استنادی انجام شده است. رکوردهای پژوهش بر مبنای کلیه مقاله های دو مجله سازماندهی دانش و فصلنامه فهرست نویسی و رده بندی و کلیدواژه های مرتبط با قلمرو سازماندهی دانش نمایه شده در وبگاه علم در سال های 1900 تا 2019 گردآوری شده است. در نهایت 17950 رکورد به صورت کامل همراه با ماخذ با فرمت plain text  موردبررسی قرار گرفت. تعداد کل استنادها 360143 بود. در این پژوهش، نویسندگانی که 130 استناد و بیشتر دریافت کرده بودند، مورد مطالعه قرار گرفتند که تعداد این افراد 178 نفر بود. به منظور ترسیم شبکه هم استنادی از ماتریس 178 در 178 استفاده و شبکه هم استنادی نویسندگان ترسیم شد. در ادامه ماتریس متقارن ایجادشده به ماتریس همبستگی تبدیل شد. برای ترسیم ماتریس از نرم افزار بیب اکسل، برای تحلیل شبکه های هم استنادی از نرم افزار یو سی آی نت، برای ترسیم شبکه هم استنادی از نرم افزار ووز ویور، برای ترسیم نمودار دندروگرام از نرم افزار اس.پی.اس.اس و برای ترسیم نمودار راهبردی نیز از نرم افزار اکسل استفاده گردید.

    یافته ها

    یورلند پرتالیف ترین و سالتون پراستنادترین پژوهشگر سازماندهی دانش در جهان هستند. هم چنین زوج روبرتسون و سالتون دارای بیشترین هم استنادی است. ساختار فکری سازماندهی دانش از یازده خوشه اصلی تشکیل شده است. بزرگ ترین خوشه (خوشه چهارم) شامل سی وشش پژوهشگر است که به موضوع بازیابی اطلاعات پرداخته است. پس ازآن، خوشه نخست با سی وپنج نویسنده است که با موضوع رفتار اطلاع یابی بازیابی اطلاعات آمده است. خوشه های ده و یازده نیز هرکدام دارای هجده پژوهشگر است که به موضوع های فهرست نویسی و رده بندی و سازماندهی دانش پرداخته اند. خوشه نه با هفت نویسنده کوچک ترین خوشه است که به موضوع علم سنجی پرداخته است. خوشه های ترکیبی، علم سنجی، هستی شناسی و فهرست نویسی و رده بندی دارای بالاترین تراکم و خوشه های بازیابی اطلاعات و سازماندهی دانش دارای بالاترین مرکزیت هستند.

    نتیجه 

    ایجاد پیوند هم استنادی میان نویسندگان سازماندهی دانش، نشان دهنده ارتباط فکری میان نویسندگان این قلمرو است. همه نویسندگان پرانتشار سازماندهی دانش، لزوما جزء نویسندگان پراستناد محسوب نمی شوند. موضوع های بازیابی اطلاعات، رفتار اطلاع یابی و سازماندهی دانش نقش پررنگی در پژوهش های سازماندهی دانش دارند. نویسندگان پرانتشار و پراستناد، حضور موثرتری در نقشه علمی هم استنادی دارند. تحلیل هم استنادی نویسندگان، می تواند مهم ترین نویسندگان و روابط بین آن ها را نمایش دهد. از این تحلیل ها می توان در سیاست گذاری های کلان بهره برد.

    کلیدواژگان: علم سنجی، ساختار دانش، تحلیل استنادی، تحلیل هم استنادی، سازماندهی دانش
  • فریبرز درودی*، فریبا جلیلی، سید علی اکبر فامیل روحانی صفحات 44-64
    مقدمه

    حجم انبوه داده و اطلاعات از یک سو و اهمیت یافتن روزافزون نقش داده و اطلاعات در کتابخانه ها از سویی دیگر، مدیریت داده و اطلاعات را اجتناب ناپذیر می کند. حکمرانی داده برای مدیریت بهتر داده ها در سازماندهی اطلاعات کتابخانه ها امری لازم و ضروری است. هدف پژوهش مطالعه نگرش کتابداران در پیاده سازی و اجرای راهبردهای حاکمیت داده در برنامه ریزی به منظور سازماندهی منابع اطلاعاتی کتابخانه های دانشگاه آزاد اسلامی است.

    روش شناسی

    روش پژوهش پیمایشی تحلیلی است. جامعه آماری عبارت است از 155 نفر از مدیران و کتابداران کتابخانه های مرکزی واحدهای مراکز استانی دانشگاه آزاد اسلامی. ابزار گردآوری اطلاعات پژوهش پرسشنامه محقق ساخته است. پرسشنامه مورد استفاده در پژوهش حاضر از 38 گویه بر پایه مولفه های حکمرانی داده تشکیل شده است. برای سنجش روایی از روش اعتبار محتوا و جهت پایایی از آزمون آلفای کرونباخ (941/0) استفاده شد.

    یافته ها

    یافته های پژوهش حاکی از آن است که نگرش کتابداران در خصوص مولفه های هفت گانه: کیفیت داده، کاربرد داده، فرایند داده، استاندارد داده، یکپارچگی داده، امنیت داده و مدل سازی داده درباره سازماندهی اطلاعات در کتابخانه های مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی، به جز عنصر یکپارچگی داده با سطح معناداری 08/0 مابقی مولفه ها در ارتباط با سطح تحصیلات، رشته تحصیلی و سابقه کاری مدیران و کتابداران ارتباط معناداری ندارد. بالا بردن کیفیت سازماندهی اطلاعات، آموزش نیروی انسانی، بهره گیری از ابزارهای استاندارد در کنار برنامه ریزی راهبردی کتابخانه از عوامل مهم پیاده سازی حاکمیت داده است.

    نتیجه

    تدوین برنامه مدون حاکمیت داده بر اساس اجزاء و عناصر اصلی هر یک از مولفه های شناسایی شده و استفاده از نظر کارشناسان و مدیران کتابخانه در نهایی ساختن این برنامه نقش مهمی در موفقیت پیاده سازی حاکمیت داده دارد. تاثیرگذاری حاکمیت داده در موضوع سازماندهی منابع اطلاعاتی، به برنامه ریزی مناسب در کتابخانه های دانشگاهی منجر می شود.

    کلیدواژگان: حاکمیت داده، سازماندهی منابع اطلاعاتی، کتابخانه های دانشگاهی، دانشگاه آزاد اسلامی
  • زهره عزیزی* صفحات 65-82
    مقدمه

    توانایی تشخیص اخبار جعلی یکی از راهبردهای موثر برای مقابله با شیوع اخبار جعلی است. کاربران کتابخانه از جمله افرادی هستند که می توانند با مراجعه به کتابخانه های عمومی این توانایی ها را کسب نمایند. از این رو هدف از انجام این پژوهش، تعیین دیدگاه کتابداران در مورد امکان‎سنجی ارایه خدمات موثر در افزایش توانایی تشخیص اخبار جعلی کاربران و همچنین وضعیت زیرساخت ها و ملزومات لازم برای ارایه این خدمات و ضرورت ارایه آن در کتابخانه‎های عمومی استان کرمانشاه است.

    روش‎ شناسی

    پژوهش حاضر از نوع کاربردی است و به روش پیمایشی انجام گرفته است. جامعه آماری این پژوهش را کتابداران کتابخانه های عمومی استان کرمانشاه (170 نفر) تشکیل می دهند که از بین آنها (118 نفر) از طریق جدول کرجسی و مورگان به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای گردآوری داده های پژوهش از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است .

    یافته ها

    طبق نتایج به دست آمده میانگین امکان ارایه خدمات موثر در افزایش توانایی تشخیص اخبار جعلی (14/3) و زیرساخت ها و ملزومات لازم برای ارایه خدمات (80/2) است و ضرورت ارایه خدمات از نظر کتابداران در کتابخانه ‎های عمومی در سطح میانگین (23/3) است. همچنین نتایج حاصل از آزمون t تک نمونه‎ای نشان داد وضعیت امکان ارایه خدمات و زیرساخت‎های و ملزومات لازم برای ارایه خدمات با سطح مطلوب اختلاف معناداری دارند.

    نتیجه

    با توجه به اهمیت توانایی تشخیص اخبار جعلی برای کاربران و تاثیرات منفی انتشار گسترده اخبار جعلی، باید آموزش و اقدامات لازم در جهت ارتقای توانایی تشخیص اخبار جعلی آنان صورت گیرد، تا افراد به طور فعالانه برای قرار گرفتن در معرض پیام‎های جعلی از این مهارت استفاده کنند. همچنین، با استفاده از نتایج این پژوهش، مسیولان نهاد کتابخانه‎های عمومی می‎توانند در جهت ایجاد شرایط و اقدامات لازم آموزش تشخیص اخبار جعلی کاربران، برنامه‎ریزی‎های موثر را انجام دهند.

    کلیدواژگان: امکان سنجی، اخبار جعلی، توانایی تشخیص اخبار جعلی، کتابخانه های عمومی، کرمانشاه
  • عبدالحسین فرج پهلو، منصور کوهی رستمی، کیومرث بشلیده، ندا پورخلیل* صفحات 83-104
    مقدمه

    فقر اطلاعاتی نشان دهنده وضعیتی است که گروه ها و افراد دسترسی کافی و برابر به اطلاعات کمی و کیفی یا توانایی استفاده از آن را ندارند. هدف پژوهش حاضر ساخت و اعتباریابی مقیاسی برای سنجش فقر اطلاعاتی است.

    روش شناسی

    پژوهش حاضر کاربردی و به روش «آمیخته اکتشافی» انجام شده است. ابتدا در بخش کیفی، مولفه های فقر اطلاعاتی با استفاده از مرور متون و با استفاده از نظرها و دیدگاه خبرگان و صاحب نظران با روش دلفی گردآوری شده و به عنوان پایه و اساس بخش کمی مورد استفاده قرار گرفته اند و سپس در بخش کمی جهت اعتباریابی مقیاس از تحلیل عامل استفاده شد. جامعه پژوهش حاضر کلیه افراد 15 سال به بالای شهر اهواز بود.

    یافته ها

    نتایج تحلیل عامل، 31 گویه را تایید نمود که این گویه ها با استفاده از تحلیل عامل اکتشافی در 5 عامل سواد رسانه ای و اطلاعاتی، دسترسی به اینترنت، دسترسی به کتاب، عوامل رفتاری و مهارت های دیجیتالی دسته بندی شدند. 

    نتیجه 

    بررسی تعاریف متعدد ابعاد مختلف فقر اطلاعاتی نشان داد این پدیده را می توان در چهار بعد اساسی دسته بندی کرد که هر کدام می توانند زیرمجموعه های خود را داشته باشند. بنابراین به نظر می رسد کمبود دسترسی به اطلاعات، ضعف در مهارت دستیابی و استفاده از اطلاعات و رفتارها و دیدگاه های فرهنگی و اجتماعی فرد می تواند وضعیتی را شکل دهد که منجر به فقر اطلاعاتی گردد. در پژوهش حاضر نیز وجود همین ابعاد در تبیین فقر اطلاعاتی تایید شد و مولفه های دسترسی (کتاب و اینترنت)، مهارت دیجیتالی، استفاده (شامل سواد رسانه ای و اطلاعاتی) و رفتارهای فرهنگی تایید گردید.

    کلیدواژگان: فقر، اطلاعات، فقر اطلاعاتی، مقیاس، ساخت و اعتباریابی
  • منصوره دمرچی لو*، ملوک السادات حسینی بهشتی صفحات 105-127
    مقدمه
    مشکلات و کاستی های اصطلاح نامه ها و روند رو به رشد استفاده از هستی شناسی ها در امر بازیابی اطلاعات منجر به تولید پژوهش های متعددی در خصوص طراحی و ساخت هستی شناسی و یا تبدیل اصطلاح نامه به هستی شناسی شده است. مطالعه حاضر به روش نظام مند و با هدف ارایه خلاصه ای از اطلاعات موجود درباره تبدیل اصطلاح نامه به هستی شناسی به تحلیل مطالعات انجام شده در این باره پرداخت.روش شناسی: مطالعه به روش مرور نظام مند و با پروتکل کیچنهام انجام شد. 5 سوال پژوهش، شامل: شباهت(های) اصطلاح نامه و هستی شناسی چیست؟، تفاوت(های) اصطلاح نامه و هستی شناسی چیست؟، روش های تبدیل اصطلاح نامه به هستی شناسی چیست؟، فواید استفاده از اصطلاح نامه در ایجاد هستی شناسی چیست؟ و چالش های تبدیل اصلاح نامه به هستی شناسی چیست؟، بر اساس تحلیل های انجام شده، پاسخ داده شد.
    یافته ها
    71 رکورد در بر اساس استراتژی جستجو بازیابی و سپس با معیارهای ورود و خروج تطابق داده شد. در نهایت 57 مدرک با در نظر گرفتن معیارهای ورود و خروج از مجموعه حذف و 14 مدرک مرتبط برای پاسخ به سوالات پژوهش مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت.
    نتیجه
    نتایج نشان داد که هر دو ابزار در سازمان دهی به کار رفته و اصطلاحات یک حوزه موضوعی خاص را پوشش می دهند و تفاوت عمده آنها در میزان پرداخت به روابط معنایی بین مفاهیم است. تعریف طبقات بر اساس مفاهیم موجود در اصطلاح نامه، تعریف روابط میان مفاهیم و استفاده از یک زبان رسمی وجه مشترک تمام روش های پیشنهادی بود. صرفه جویی در زمان و پرهیز از دوباره کاری از فواید و نیاز به متخصص موضوعی در فرایند انجام کار از چالش های تبدیل اصطلاحنامه به هستی شناسی است.
    کلیدواژگان: اصطلاح نامه، هستی شناسی، مرور نظام مند
  • مهدی زینالی تازه کندی، محسن نوکاریزی*، حسن بهزادی صفحات 128-152
    مقدمه

    امروزه ارزیابی نظام های بازیابی اطلاعات به ویژه موتورهای کاوش به یکی از مهم ترین پژوهش ها در حوزه علوم اطلاعات تبدیل شده است. با وجود این پژوهشی که به مرور پژوهش های ارزیابی موتورهای کاوش بپردازد، مشاهده نشد. از این رو، هدف از این پژوهش آن است تا تحلیلی از پژوهش های ارزیابی موتورهای کاوش با استفاده از روش های پژوهش کمی، کیفی و ترکیبی ارایه شود.

    روش شناسی

    این پژوهش مطالعه ای مروری است که برای مرور مقالات مرتبط، واژه های «ارزیابی موتورهای کاوش»، «ارزیابی موتورهای جستجو» «ارزیابی نظام بازیابی اطلاعات»، «ارزیابی ربط»، «موتور کاوش»، «موتور جستجو» در پایگاه های اطلاعاتی مگ ایران و سید جستجو شد. همچنین واژه های «evaluation search engine»، «evaluation information retrival»، «method and information retrieval»، «research and search engine» و «relevance» در گوگل اسکالر جستجو شد و سپس مقالات بازیابی شده مطالعه گردیدند. در نهایت، پژوهش های ارزیابی موتورهای کاوش عمومی منتشر شده به زبان فارسی و انگلیسی از سال 1377(1998) تاکنون با استفاده از روش کتابخانه ای و با رویکردی تحلیلی بررسی شده است.

    یافته ها

    یافته ها نشان داد که در پژوهش های بررسی شده، ارزیابی موتورهای کاوش با یکی از رویکردهای کمی، کیفی و ترکیبی انجام شده است. از حوزه های پژوهشی رویکرد کمی می توان از موضوع هایی چون پوشش و همپوشانی، کیفیت چکیده سازی و نمایه سازی، الگوریتم بازیابی، نظام توصیه گر، رابط کاربری و کیفیت رتبه بندی مدارک در موتورهای کاوش نام برد. در رویکرد کیفی نیز دو نوع پژوهش قوم نگاری و نظریه زمینه ای مشاهده شد که در پژوهش های قوم نگاری به توصیف رفتار اطلاع یابی کاربران پرداخته شده است. در نوع دیگر از رویکرد کیفی یعنی نظریه زمینه ای دو حوزه پژوهشی پایبند به اصول کیفی و نیمه پایبند به اصول کیفی قابل تشخیص است. از این رو یورلند (2010)، پژوهشگرانی را نقد کرده است که پژوهش های خود را متعلق به رویکرد کاربرگرایی و کیفی می دانند ولی از کلیه اصول خود پیروی نکرده اند.

    نتیجه 

    همان گونه که در حوزه روش پژوهش، ابتدا روش کمی و سپس روش کیفی مطرح شده است و در نهایت روش ترکیبی برای استفاده از نقاط قوت هر دو روش ارایه شده است. به نظر می رسد که این روند تغییر در روش های پژوهشی از کمی به کیفی و سپس از کیفی به ترکیبی بر ارزیابی بازیابی اطلاعات به ویژه موتورهای کاوش نیز تاثیرگذار بوده است؛ زیرا در پژوهش های بازیابی اطلاعات نیز ابتدا رویکرد نظام گرا در ارزیابی نظام های بازیابی اطلاعات مطرح شده است و سپس برخی از پژوهشگران این رویکرد را به نقد کشیده اند که در نتیجه رویکرد کاربرگرایی در توجه به کاربران ارایه شده است و در سال های اخیر نیز پژوهشگرانی چون ساراسویک (2007) و ثورنلی (2012) توجه به هر دو رویکرد را ضروری دانسته و به رویکرد دوگان محوری در پژوهش های ارزیابی بازیابی اطلاعات اشاره کرده اند.

    کلیدواژگان: پژوهش، رویکرد کمی، رویکرد کیفی، رویکرد ترکیبی، بازیابی اطلاعات، موتورهای کاوش
  • نرگس افخمی، معصومه تجعفری*، محسن نوکاریزی، سید محسن اصغری نکاح صفحات 153-170
    مقدمه

    یکی از ویژگی های شخصیتی مهم در افراد، مثبت اندیشی است که توانایی ایجاد مهارت ها را افزایش می دهد. از سویی، داشتن کارکنانی با مهارت های ارتباطی قوی، یکی از عوامل مهم موفقیت یک سازمان خدماتی است. بنابراین هدف این پژوهش، بررسی وضعیت مثبت اندیشی کتابداران کتابخانه های عمومی مشهد و تاثیر آن بر مهارت های ارتباطی آنها است.

    روش شناسی

    پژوهش حاضر از نوع کاربردی بود و به روش پیمایشی انجام شد. جامعه پژوهش کلیه کتابداران کتابخانه های عمومی مشهد (70 نفر) بودند. نمونه موردنظر (59 نفر) بر اساس جدول حجم نمونه کرجسی و مورگان، با روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد مثبت اندیشی اینگرام و ویس نیکی و پرسشنامه محقق ساخته مهارت های ارتباطی بود که روایی آنها مورد تایید قرار گرفت و پایایی هر دو پرسشنامه نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تایید گردید. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی به کمک نرم افزار اس پی اس اس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

    یافته ها

    یافته های پژوهش نشان داد که میانگین همه مولفه های مثبت اندیشی کتابداران کتابخانه های عمومی مشهد پایین تر از سطح مطلوب بود. همچنین، مثبت اندیشی به طور معناداری بر مهارت های ارتباطی کتابداران تاثیر داشت. بررسی جزیی تر نشان داد که برخی مولفه های مثبت اندیشی اثرگذاری بیشتری بر مولفه های مهارت های ارتباطی کتابداران داشتند، به طوری که مولفه تفکر مثبت روزانه و ارزیابی دیگران از خویش بیشترین تاثیر را بر مهارت های ارتباط کلامی داشت. همچنین، مولفه ای که بیشترین تاثیر را بر مهارت های ارتباط غیرکلامی داشت، مولفه ارزیابی دیگران از خویش بود. در مقابل، مولفه خوداعتمادی کمترین تاثیر را بر مهارت های ارتباط کلامی و غیرکلامی داشت.

    نتیجه

    با توجه به نتایج پژوهش حاضر، فراگیری یا تقویت توان مثبت اندیشی به صورت مستقیم در افزایش و بهبود مهارت های ارتباطی اثرگذار خواهد بود. بنابراین تقویت مثبت اندیشی کتابداران از طرق مختلف از جمله اجرای کارگاه ها و دوره های آموزشی، زیر نظر گروه ها و انجمن های حرفه ای، و تخصیص بودجه معین برای کلیه هزینه های این فعالیت ها پیشنهاد می شود.

    کلیدواژگان: مثبت اندیشی، مهارت های ارتباطی، کتابداران، کتابخانه های عمومی، مشهد
  • مریم لقمانی خوزانی، حسن بهزادی*، محسن نوکاریزی صفحات 171-186
    مقدمه

    رایانش ابری یک فناوری جدید است که می تواند به کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی کمک کند تا نیازهای اطلاعاتی کاربران را با هزینه کمتر و سرعت بیشتر اینترنت فراهم نماید. از این رو، بررسی امکان سنجی پیاده سازی رایانش ابری در کتابخانه های دانشگاه های شهر مشهد هدف پژوهش حاضر بود.

    روش شناسی

    پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش پیمایشی بود. جامعه پژوهش شامل مدیران و مسیولان فناوری کتابخانه های دانشگاه های شهر مشهد است که تعداد آنها برابر با 23 نفر بود که سرشماری شدند. داده های مورد نیاز پژوهش به وسیله دو پرسشنامه محقق ساخته گردآوری گردید که روایی آنها با نظر متخصصان و پایایی نیز با ضریب آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت.

    یافته ها

    یافته های پژوهش نشان داد که امکان پیاده سازی رایانش ابری در کتابخانه های مرکزی دانشگاه های شهر مشهد از نظر بودجه و نیروی انسانی کمتر از سطح متوسط (3) بود ولی در ابعاد امکانات سخت افزاری و نرم افزاری و مدیریتی بالاتر از سطح متوسط بود.

    نتیجه

    رایانش ابری موضوع جدیدی است که در کتابخانه های ایران کمتر مورد توجه پژوهشگران و کتابخانه ها قرار گرفته است. کتابخانه ها باید با فراهم آوردن زیرساخت های مناسب از مزایای این فناوری استفاده نمایند.

    کلیدواژگان: رایانش ابری، امکان سنجی، کتابخانه های دانشگاهی، فضای ابری، مشهد
  • شعله ارسطوپور*، مجتبی کفاشان کاخکی، زهرا محمدیان صفحات 187-210
    مقدمه

    فرهنگ سازمانی از اساسی ترین زمینه های تغییر و تحول در سازمان به شمار آمده و از جایگاه ویژه‏ای در مباحث مرتبط با مدیریت دانش و رفتار سازمانی برخوردار است. اشتراک دانش نیز به عنوان عنصری حیاتی و مهم برای سازمان ها جهت گسترش خدمات یکپارچه، اشتراک منابع، تلاش در جهت ارتقاء یادگیری سازمانی، خلاقیت و نوآوری مطرح شده است. از این رو، مطالعه حاضر تلاش می کند تا چگونگی وضعیت فرهنگ سازمانی و اشتراک دانش در بین اعضای هییت علمی و کارکنان به عنوان مهمترین نیروی انسانی در دانشگاه را بررسی و موانع آن را مشخص سازد.

    روش شناسی

    پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و نوع تحقیق بر حسب فرآیند عملیات، پیمایشی تحلیلی است. جامعه مورد مطالعه این پژوهش را 63 نفر از اعضای هییت علمی و کارکنان دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه فردوسی مشهد تشکیل داد. برای جمع آوری داده های مورد نیاز این پژوهش از دو پرسشنامه ساخت یافته فرهنگ سازمانی و موانع اشتراک دانش استفاده گردید. همچنین، از آمارهای مناسب توصیفی و تحلیلی برای گزارش نتایج استفاده شد.

    یافته ها

    نتایج نشان داد که خرده فرهنگ های سازمانی در جامعه مورد مطالعه تفاوت معناداری باهم داشته و به ترتیب سه فرهنگ بروکراتیک، مشارکتی و انطباق پذیر در آن حاکم است. همچنین مولفه های فرهنگ بروکراتیک نسبت به سایر خرده فرهنگ ها از رتبه بالاتری برخوردار بوده و بین موانع اشتراک دانش در جامعه مورد بررسی تفاوت وجود داشت. افزون بر این، نتایج نشان داد که عوامل انسانی و راهبردهای رهبری مهمترین گروه های موانع اشتراک دانش در جامعه پژوهش بودند.

    نتیجه

    با در نظر گرفتن غلبه خرده فرهنگ بروکراتیک بر سایر خرده فرهنگ ها و با توجه به یافته های پژوهش به نظر می رسد در صورت تمایل برای اشتراک دانش و راه اندازی زیرساختی مناسب اشتراک دانش در جامعه مورد مطالعه لازم است تا نگاهی ویژه به جایگاه عامل سوم یا همان حامیان اجرایی داشت.

    کلیدواژگان: فرهنگ سازمانی، زیرساخت اشتراک دانش، اشتراک دانش، مدیریت دانش، دانشگاه فردوسی مشهد
  • شکوفه روغنی*، سید علی اکبر فامیل روحانی، نصرالله عرفانی صفحات 211-232
    هدف

    کتاب درمانی با توجه به اثرات مثبت آن می تواند به عنوان یکی از خدمات کتابخانه های عمومی برای همه اقشار جامعه باشد؛ هدف این پژوهش، تعیین تاثیر مداخله آزمایشی کتاب درمانی به شیوه پیاده سازی طرح کتاب رسانی بر میزان تاب آوری و امید به زندگی نوجوانان مبتلا به سرطان در مرکز بیمارستان بعثت شهر همدان است.

    روش

    روش این پژوهش، نیمه تجربی با استفاده از طرح پژوهشی پیش آزمون پس آزمون با دو گروه کنترل و آزمایش است. در گروه آزمایش، جلسات کتاب درمانی به شیوه پیاده سازی طرح کتاب رسانی بر گزار شد و مداخله ای بیش از اقدامات معمول در محیط پژوهش انجام نشد. نمونه جامعه پژوهش متشکل از 30 نفر از نوجوانان مبتلا به سرطان 10 تا 14 ساله بود که در مرحله اولیه بیماری قرار داشته و حداقل یک دوره شیمی درمانی را گذرانده بودند. این نمونه به صورت تصادفی به دو گروه کنترل و آزمایش تقسیم شد. ابزار پژوهش شامل دو پرسش نامه تاب آوری کانر و امید به زندگی اشنایدر بود. تحلیل داده های پژوهش با استفاده از آزمون تی مستقل و تحلیل کوواریانس در نرم افزار آماری SPSS انجام شد.

    یافته ها

    نتایج آزمون تی مستقل نشان داد بین میانگین نمرات دو مولفه تاب آوری و امید به زندگی در گروه کنترل و آزمایش تفاوت وجود دارد. همچنین، نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد تاثیر کتاب درمانی به شیوه پیاده سازی طرح کتاب رسانی بر امید به زندگی در نوجوانان سرطانی 6/43 درصد و تاثیر کتاب درمانی به شیوه پیاده سازی طرح کتاب رسانی بر تاب آوری 1/64درصد بود.

    نتیجه

    بین جلسات کتاب درمانی با تاب آوری و امید به زندگی در جامعه مورد بررسی رابطه معناداری وجود دارد. به عبارت دیگر، کتاب درمانی در هردو مورد تاثیر داشته است و نتیجه داشت، تاب آوری و امید به زندگی هر دو معنی دارند و کتاب درمانی روی دو گروه تاثیر دارد.

    کلیدواژگان: امید به زندگی، تاب آوری، کتاب رسانی، کتاب درمانی، نوجوانان سرطانی، همدان
  • حدیث باقریان، امین زارع*، محسن گل محمدیان صفحات 233-249
    مقدمه

    قصه ها برای رشد تفکر کودک یا همان فلسفه ورزی کودک ابزار مناسبی هستند و امروزه استفاده از آن به منزله ابزاری برای پیشبرد تفکر کودکان ضروری است؛ لذا این پژوهش با هدف سنجش اثرگذاری قصه خوانی با رویکرد مثبت نگر بر مهارت های اخلاقی مبتنی بر همدلی پسران دبستانی در شهر کرمانشاه صورت گرفته است.

    روش شناسی

    پس از کسب موافقت والدین درباره شرکت کودکانشان در جلسات قصه گویی از پرسش نامه همدلی آیونگ و همکاران (2009) استفاده شد. 20 کودک (پسر) که در سال تحصیلی 99-98 به تحصیل در مقطع دبستان به تحصیل مشغول می شدند؛ با استفاده از نمونه گیری در دسترس انتخاب و 10 نفر از آنها به صورت تصادفی در گروه آزمایش و 10 نفر دیگر در گروه گواه قرار گرفتند. قبل از شروع جلسات از هر دو گروه پیش آزمون به عمل آمد، سپس برای گروه آزمودنی 8 جلسه به صورت هفته ای دو جلسه 45 دقیقه ای مداخله قصه خوانی با محوریت ارتقای حس همدلی صورت گرفت و گروه گواه هیچ مداخله ای دریافت نکرد. پس از اتمام جلسات مجددا از هر دو گروه پس آزمون گرفته شد؛ سپس داده های گردآوری از متغیرها با آزمون یومن وایتنی تحلیل شدند.

    یافته ها

    یافته های پژوهش نشان داد که بین کودکان مورد مطالعه در هر دو گروه آزمودنی و گواه، قبل از مداخله قصه گویی تفاوت معنی داری وجود نداشت. همچنین در گروه کنترل نیز تفاوت معنی داری در پیش آزمون و پس آزمون وجود نداشت، اما همدلی در کودکان گروه آزمودنی پس از مداخله و در پس آزمون افزایش یافت.

    نتیجه

    با توجه به نتایج به دست آمده می توان این گونه برداشت کرد که قصه خوانی بر ارتقای حس همدلی پسران دبستانی موثر است. لذا اگر این شیوه توسط مدارس ابتدایی، کتابخانه ها، کانون های پرورش فکری و مراکز روان شناسی برای آموزش مولفه همدلی مورد استفاده ثابت قرار بگیرد، می شود بسیاری از مشکلات رفتاری کودکان را در این زمینه کاهش داد.

    کلیدواژگان: قصه گویی خلاق، رویکرد مثبت نگر، مهارت های اخلاقی، همدلی
  • سعید غفاری، فهیمه قاسمی نژاد، شعله زکیانی* صفحات 250-267
    مقدمه

    مدیریت زمان به معنای مدیریت کردن زمان یعنی فرآیند نظم دهی و برنامه ریزی برای تقسیم زمان خود بین فعالیت های خاص از جمله کسب تجربه و آموزش. کارکنان برای نیل به اهداف سازمانی و فردی نیازمند آموزش و ارتقای دانش می باشند. هدف اصلی این پژوهش بررسی ارتباط مدیریت زمان و آموزش کتابداران و کارکنان کتابخانه های عمومی شهر کرمان بود.

    روش شناسی

    روش تحقیق در این پژوهش توصیفی تحلیلی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان و کتابداران کتابخانه های عمومی شهر کرمان به تعداد 645 نفر بود که با روش نمونه گیری تصادفی 241 نفر از آنها به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع آوری اطلاعات از دو پرسشنامه مدیریت زمان کارول و کافمن (1999) و آموزش کارکنان نویی و ویلک (1993) استفاده شد. داده های جمع آوری شده به وسیله شاخص های آماری توصیفی، آزمون همبستگی پیرسون، t تک نمونه و رگرسیون خطی چندگانه تجزیه وتحلیل شدند.

    یافته ها

    نتایج تحلیل داده های پژوهش نشان داد میان آموزش کارکنان و مدیریت زمان رابطه معنی داری وجود داشت (05/0> p-مقدار). همچنین وضعیت مدیریت زمان و آموزش کتابداران و کارکنان در سطح مناسبی قرار داشت (05/0> p-مقدار). نتایج رگرسیون خطی چندگانه نیز نشان داد بین ادراک کارکنان از آموزش مرتبط با کار و ادراک کارکنان از آموزش مرتبط با رده شغلی با مدیریت زمان رابطه معنادار وجود نداشت (05/0<p-مقدار) و بین ادراک کارکنان از آموزش مرتبط با خودشان با مدیریت زمان رابطه افزایشی (مستقیم) و معنادار وجود داشت (05/0>p-مقدار).

    نتیجه 

    مدیران کتابخانه ها می توانند با بهره گیری از فنون مدیریت زمان و توجه به نقش این مولفه ارزشمند، برای آموزش کارکنان و کتابداران خود برنامه ریزی کرده به آنان در اعتلای رشد شخصی و رسیدن به اهداف شغلی کمک نمایند.

    کلیدواژگان: مدیریت زمان، آموزش، کتابداران، کتابخانه های عمومی، کرمان
  • فرامرز سهیلی، مریم محمدی، علی اکبر خاصه، مهری شهبازی* صفحات 268-290
    مقدمه

    هدف از انجام پژوهش حاضر، تحلیل عوامل موثر بر انجام فعالیت های داوطلبانه، رضایتمندی، استمرار فعالیت ها و وفاداری داوطلبان در کتابخانه های عمومی استان کرمانشاه است.

    روش شناسی 

    پژوهش حاضر، از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها توصیفی همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش را داوطلبان فعالیت در کتابخانه های عمومی استان کرمانشاه تشکیل دادند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه استاندارد اوه (2017) مشتمل بر 53 آیتم استفاده شد. به منظور تجزیه وتحلیل داده ها، از آزمون های ضریب همبستگی، رگرسیون خطی ساده و چندگانه استفاده شد.

    یافته ها

    تجزیه وتحلیل داده ها نشان داد که کارکردهای داوطلب شدن، تجربه داوطلبان، حمایت و پشتیبانی از آنان بر رضایتمندی داوطلبان تاثیرگذار است و همچنین بر استمرار فعالیت های آن ها و وفاداری آنان تاثیر معنی داری و مثبتی دارند.

    نتیجه 

    در میان کارکردهای داوطلب شدن کارکردهای درک/پیشرفت، شغل، اجتماعی بودن، ارزش و حفاظتی به ترتیب دارای بیشترین میانگین بودند و میانگین همه آن ها بزرگ تر از مقدار متوسط بود. این نشان می دهد که انگیزه اصلی داوطلبان کتابخانه های عمومی تسهیل در رشد شخصی و درک دیگران است.

    کلیدواژگان: فعالیت های داوطلبانه، رضایتمندی، استمرار فعالیت ها، وفاداری داوطلبان، قصد مشارکت
  • منصور کوهی رستمی*، فاطمه محمدزاده، فریده عصاره صفحات 291-311
    مقدمه
    مطالعه صورت های روابط اجتماعی میان افراد در کانون توجه مطالعات جامعه شناختی قرار دارد، مشارکت نیز به عنوان یکی از اشکال روابط اجتماعی دارای جایگاهی ویژه است که می‎ بایست به آن توجه کافی شود. یکی از مهم ترین نمودهای مشارکت، مشارکت فرهنگی در توسعه کتابخانه های عمومی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی موانع جذب و توسعه مشارکت های مردمی در کتابخانه های عمومی از دیدگاه خیرین کتابخانه ساز کشور است.روش شناسی: پژوهش حاضر، از نظر هدف، یک پژوهش اکتشافی است که با استفاده از روش پژوهش آمیخته انجام شده است. در بخش کیفی پژوهش، 15 نفر از خیرین فعال کتابخانه ساز به صورت هدفمند و با روش نمونه گیری گلوله برفی مورد مصاحبه قرار گرفتند. جامعه پژوهش در بخش کمی، خیرین فعال کتابخانه های عمومی کشور هستند؛ از آنجایی که حجم جامعه پژوهش مشخص نبود برای تعیین نمونه از فرمول تعیین حجم نمونه با جامعه نامشخص استفاده شد و پرسشنامه بین 246 نفر از آنها، توزیع و گردآوری شد. برای تجزیه وتحلیل داده ها از آزمون های استنباطی شامل آزمون کلموگروف اسمیرنوف، تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل عاملی تاییدی و از نرم افزارهای اس پی اس اس 22 و پی ال اس 8/3 استفاده شده است.   یافته ها: با توجه به یافته های پژوهش، موانع ساختاری، موانع زمینه ای و موانع رفتاری به عنوان موانع موثر در جذب مشارکت های مردمی شناسایی شدند. نتایج حاصل از تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که موانع ساختاری با ضریب تاثیر 882/0، موانع زمینه ایی با ضریب 832/0 و موانع رفتاری با ضریب 818/0 به ترتیب در اولویت های اول تا سوم موانع جذب مشارکت های مردمی در کتابخانه های عمومی هستند. نتیجه : در راستای موانع موجود در جذب مشارکت های مردمی در کتابخانه های عمومی، حل مشکلات و کاستی ها در کتابخانه های عمومی به مشارکت مردمی نیاز دارد اما این کار بدون برنامه ریزی ممکن نیست. هماهنگی نهادهای گوناگون، وضع قوانین و مقررات برای گسترش مشارکت، آگاه سازی مسیولان و مدیران و کارکنان نهاد کتابخانه های عمومی، تبلیغ و گسترش مشارکت به روش های گوناگون، فراهم ساختن زمینه های قانونی و اجتماعی و آماده کردن بسترهای لازم برای تبادل افکار و نقد و تحلیل برنامه ها از جمله اقدامات در راستای حذف موانع هستند.
    کلیدواژگان: کتابخانه های عمومی ایران، مشارکت های مردمی، خیرین، موانع
  • غلامحسین جهانگیر، سکینه کریمی، لیلی سیفی* صفحات 312-333
    مقدمه

    امروزه توانایی برقراری ارتباط موثر و سواد اطلاعاتی از الزامات اشتغال کتابداران در کتابخانه هاست. کتابداران شاغل در کتابخانه ها با برخورداری از سواد اطلاعاتی مناسب و توانایی برقراری ارتباط شایسته با کاربران می توانند نقش مهمی در مرتفع نمودن نیازهای اطلاعاتی آنان داشته باشند. بنابراین بررسی این مقوله ها ضروری است.

    روش شناسی

    پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی، از نوع توصیفی همبستگی است. داده ها از نمونه ای به تعداد 130 نفر به روش تصادفی ساده گردآوری شد. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کتابداران کتابخانه های دانشگاه فردوسی مشهد، علوم پزشکی مشهد و آزاد اسلامی مشهد (165 نفر) و همچنین کتابداران کتابخانه های دانشگاه بیرجند، علوم پزشکی بیرجند و آزاد اسلامی بیرجند (25 نفر) بودند که به صورت تمام وقت در زمان انجام پژوهش (سال 1397) مشغول ارایه خدمت بودند. به منظور گردآوری داده ها از دو پرسشنامه سواد اطلاعاتی نیک پور، منظری توکلی و رجایی نژاد (1391) با ضریب پایایی 94 درصد و پرسشنامه مهارت های ارتباطی کتابداران رهنما (1391) با ضریب پایایی 73 درصد استفاده گردید.

    یافته ها

    یافته ها حاکی از آن بود بین سواد اطلاعاتی و مهارت های ارتباطی کتابداران رابطه مثبت و معناداری وجود دارد؛ و میزان مهارت های ارتباطی و سواد اطلاعاتی کتابداران شهرهای مشهد و بیرجند با هم تفاوتی نداشت. همچنین بین تمام ابعاد «سواد اطلاعاتی» شامل تشخیص نیاز اطلاعاتی، مکان یابی اطلاعات، ارزیابی اطلاعات و استفاده موثر از اطلاعات و مهارت های ارتباطی کتابداران، رابطه مثبت و معناداری وجود داشت.

    نتیجه 

    نتایج آشکار ساخت میزان مهارت های ارتباطی و سواد اطلاعاتی کتابداران متخصص و غیرمتخصص با هم تفاوتی ندارد. همچنین ویژگی های جمعیت شناختی (جنسیت، سطح تحصیلات و سابقه خدمت) نقشی در سواد اطلاعاتی و مهارت های ارتباطی کتابداران نداشت.

    کلیدواژگان: سواد اطلاعاتی، مهارت های ارتباطی، کتابداران، کتابخانه های دانشگاهی
  • ایمان نریمانی، محمد زره ساز*، مریم صراف زاده صفحات 334-351
    مقدمه

    شبکه اجتماعی اینستاگرام یکی از ابزار های پراستفاده و محبوب کاربران است که کتابخانه های عمومی نیز از آن برای ارتباط با کاربران و معرفی خدمات خود استفاده می کنند. تحلیل محتوای پست ها و ارزیابی مشارکت کاربران، یکی از شاخص هایی است که می توان از آن برای سنجش میزان محبوبیت محتوای ارایه شده در اینستاگرام استفاده کرد. بنابراین این پژوهش بر آن است تا ارتباط میان محتواهای ارایه شده در صفحات اینستاگرام کتابخانه های عمومی ایران و نحوه مشارکت کاربران آنها را مورد واکاوی قرار دهد.

    روش شناسی

    پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و با روش تحلیل محتوا انجام شده است. جامعه پژوهش حاضر شامل 10132 پست از 110 صفحه اینستاگرام کتابخانه عمومی ایران بوده است. به منظور تحلیل محتوای جامعه پژوهش از سیاهه وارسی ساخته شده توسط پژوهشگر استفاده شده و پس از دسته بندی انواع محتواهای آن، میزان مشارکت کاربران آنها با فرمول نرخ مشارکت کاربر صفحات اینستاگرام محاسبه شده است.

    یافته ها

    یافته های پژوهش نشان داد که پست های منتشرشده در صفحات اینستاگرام کتابخانه های عمومی ایران به ده دسته اطلاع رسانی رویدادهای آینده، رویدادهای انجام شده، اطلاعیه های عمومی در مورد کتابخانه، اخبار محلی و عمومی، فناوری، پیام های الهام بخش و احساسی، معرفی منابع کتابخانه، پست های مناسبتی، پشت صحنه و سایر موارد تقسیم شده است. بیشترین محتوای ارایه شده در پست های صفحات اینستاگرام کتابخانه های عمومی، متعلق به دسته های رویدادهای انجام شده، معرفی منابع کتابخانه و اطلاع رسانی رویداد های آینده بوده است. بیشترین میزان مشارکت کاربران به ترتیب متعلق به دسته های رویدادهای انجام شده، معرفی منابع کتابخانه و اطلاع رسانی رویدادهای آینده است. در زمینه مشارکت کاربران در بین قالب های استفاده شده نیز، قالب های عکس و متن، عکس و فیلم و متن به ترتیب بیشترین مشارکت را دریافت کردند.

    نتیجه

    استفاده مناسب از هشتگ ها، قالب های محتوایی جذاب همچون عکس و فیلم و محتوای کاربرپسند همچون رویدادهای انجام شده، اطلاع رسانی رویدادهای آینده، معرفی منابع کتابخانه و پیام های احساسی و الهام بخش مشارکت کاربران را افزایش خواهد داد.

    کلیدواژگان: بازاریابی شبکه های اجتماعی، اینستاگرام، مشارکت کاربران، کتابخانه عمومی
  • معصومه انوری، اعظم صنعت جو*، معصومه تجعفری صفحات 352-371
    مقدمه

    سواد دیداری که به معنای مهارت تفسیر علایم، خطوط و رنگ ها و درک پیام در تصویر است، به دلیل تسلط تصویر بر متن در عصر حاضر، از ضروریات و مکمل سواد اطلاعاتی است (ACRL, 2011). علاوه بر اینکه خوانش صحیح کتاب های تصویری بدون متن، در گرو برخورداری از مهارت سواد دیداری است، این کتاب ها می توانند ابزاری در خدمت آموزش سواد دیداری نیز باشند. از آنجایی که افزایش مهارت سواد دیداری با رشد خلاقیت، رابطه مستقیم دارد، بنابراین کتاب تصویری  می تواند ابزاری برای آموزش سواد دیداری و افزایش خلاقیت باشد. بدین منظور پژوهش با هدف بررسی تاثیر آموزش سواد دیداری بر میزان رشد خلاقیت و مولفه های آن در دختران ده ساله محصل در دبستان های شهر مشهد با محوریت کتاب تصویری انجام شده است.

    روش شناسی

    پژوهش حاضر، از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع پژوهش، در زمره پژوهش های نیمه تجربی با پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش، همه کودکان دختر 10 ساله محصل در دبستان های مشهد در سال تحصیلی 98-99 بود که از این میان آنها 30 نفر به صورت تصادفی انتخاب شد و در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) قرار گرفت. گروه آزمایش به مدت 16 جلسه، آموزش و تمرین سواد دیداری را دریافت کرد. ابزار گردآوری اطلاعات، آزمون خلاقیت تصویری تورنس و پرسشنامه محقق ساخته سواد دیداری کودک بود که توانایی آزمودنی ها را سنجید. روایی پرسشنامه سواد دیداری، با نظر متخصصان علوم ارتباطات تایید شد و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (91/0) مورد محاسبه قرار گرفت. برای تحلیل داده ها، از آزمون کوواریانس یک متغیره استفاده شد.

    یافته ها

    یافته های پژوهش نشان داد که میان نمرات خلاقیت کودکانی که آموزش سواد دیداری را دیده اند، با کودکانی که این آموزش ها را ندیده اند، تفاوت معنادار وجود دارد؛ به طوری که این آموزش ها منجر به افزایش شاخص های سیالی، انعطاف پذیری، ابتکار و بسط در ایده های آنان و در نتیجه باعث افزایش میزان خلاقیت آنان شده است.

    نتیجه

    اکنون پرداختن به آموزش سواد دیداری در کنار سواد اطلاعاتی به دلیل سلطه تصویر، از سوی کتابداران مطرح است. به خصوص اینکه این مهارت می تواند بر توانایی افراد نظیر خلاقیت اثرگذار باشد. آموزش سواد دیداری اقدامی مشترک بین اعضای هییت علمی، کتابداران، موزه داران، آرشیوداران، حرفه مندان منابع بصری، و متخصصان فناوری آموزشی است (ACRL, 2011)، اما در مدارس، به صورت تفننی برگزار می شود (فلسفی، 1394) و مسیولیت سایر نهادهای آموزشی به ویژه کتابخانه ها را برجسته می کند. به منظور پرداختن به این آموزش لازم است، نظیر پژوهش حاضر، پروتکل های آموزشی با مشارکت دیگر حوزه ها نظیر ارتباطات و علوم تربیتی تقویت شود. همچنین ضرورت دارد از راهکارهای چندگانه به منظور آموزش بهره گرفته شود. این پژوهش از کتاب تصویری برای آموزش استفاده کرد. در نتیجه می توان بیان کرد علاوه بر اینکه درک کتاب تصویری نیازمند سواد دیداری است، خود نیز به عنوان ابزار آموزش سواد دیداری استفاده شود. بنابراین پژوهش های آینده باید به بررسی چگونگی تقویت سواد دیداری در کتابخانه، افزایش آن در کاربران، شناسایی کتاب های تصویری موثر و نیز شناسایی پروتکل مناسب آموزشی بپردازند.

    کلیدواژگان: آموزش، سواد دیداری، خلاقیت و مولفه های آن، کتاب تصویری بدون کلام، دختران ده ساله
  • علی بیرانوند، رضا اکبرنژاد* صفحات 372-392
    مقدمه

    با توجه به نقش شبکه های اجتماعی مجازی در فرایند تسهیم دانش و برقراری ارتباط بین گروه ها و اجتماعات بشری، این تحقیق به بررسی تاثیر استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی و ابعاد تیوری سرمایه اجتماعی، بر تسهیم دانش و تعامل دانشجویان پرداخته است.

    روش شناسی

    این تحقیق از نوع کاربردی است که به روش توصیفی صورت گرفته است. در این تحقیق از تیوری سرمایه اجتماعی به عنوان بنیادی نظری جهت بررسی روابط بین استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی در دانشگاه ها، تسهیم دانش و تعامل دانشجویان استفاده نموده است. نمونه آماری تحقیق 303 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور استان فارس در سال 1400 می باشند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه کورانتنگ و همکاران (2019) می باشد. متغیر های مستقل پژوهش شامل شبکه های اجتماعی مجازی و تیوری سرمایه اجتماعی (شامل ابعاد: ساختاری، رابطه ای و ادراکی)، متغیر واسطه تسهیم دانش و متغیر وابسته تحقیق تعامل دانشجویان می باشد. روایی محتوایی با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی و پایایی با استفاده از محاسبه ضریب آلفای تمامی گویه ها به تایید رسیدند. به منظور بررسی فرضیه های تحقیق از مدل معادلات ساختاری استفاده گردیده است. نرم افزار مورد کاربرد اس پی اس اس ویرایش 23 می باشد.

    یافته ها

    براساس یافته های تحقیق، مقدار معناداری ارتباط بین شبکه های اجتماعی مجازی، تسهیم دانش و تعامل دانشجویان به ترتیب 00/8=t و 35/9=t است؛ بنابراین در هر دو مورد رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. مقدار معناداری حاصل از تاثیر ابعاد ساختاری، رابطه ای و ادراکی تیوری سرمایه اجتماعی بر تسهیم دانش به ترتیب 67/3، 06/2 و 45/3 به دست آمده است که همگی تاییدکننده تاثیر مثبت و معنادار ابعاد تیوری سرمایه اجتماعی بر تسهیم دانش می باشند. مقدار معناداری رابطه تسهیم دانش و تعامل دانشجویی (45/9=t) تاییدکننده وجود رابطه معناداری بین تسهیم دانش و تعامل دانشجویی می باشد.

    نتیجه گیری

    حضور در شبکه های اجتماعی مجازی موجب ارتقاء تمایل دانشجویان به اشتراک دانش می گردد. تمایل به اشتراک دانش تعامل دانشجویان در فعالیت های فردی و گروهی را افزایش می دهد. از سوی دیگر مطابق با تیوری تعامل، هر چه دانشجویان تعامل بیشتری با آموزش داشته باشند در این صورت نتایج یادگیری آنها بیشتر می شود.

    کلیدواژگان: شبکه های اجتماعی مجازی، تئوری سرمایه اجتماعی، تسهیم دانش، تعامل دانشجویان
|
  • Saiede Khalilian *, Ahmad Shabani Pages 5-19
    Introduction

    The principle of uncertainty in quantum physics changed the attitude towards self and existence. Uncertainty exists in many human activities and various factors cause uncertainty in individuals. The purpose of this paper was to study the uncertainty and information needs and the relationship between these two variables.

    Methodology

    This paper is a literature review and the concepts are clarified by examining texts related to uncertainty and information needs

    Findings

    In this paper, the effects of uncertainty on information acquisition, information need and information behavior were examined. Fuzzy logic has been proposed as a way to reduce uncertainty in the information retrieval system.

    Conclusion

    Uncertainty is closely related to the concept of information. The most fundamental aspect of this relationship is that the occurrence of uncertainty in the problem-solving conditions is due to changes in the cognitive status of individuals, or the existence of incomplete, contradictory, unreliable and vague information in them and uncertainty can be controlled as much as possible by obtaining appropriate and timely information. Also, uncertainty has not always been a negative aspect of various studies, but it can sometimes lead to creativity and innovation

    Keywords: Uncertainty, Information, Information Need, Information seeking
  • Omid Alipour *, Faramarz Soheili, Soraya Ziaei, Ali Akbar Khasseh Pages 20-43
    Introduction

    Knowledge organization is one of the old and basic topics of knowledge and information science. The aim of this study is to conduct a scientific mapping of knowledge organization based on author co-citation analysis.

    Methodology

    The type of research was applied by the citation analysis method. The research records are compiled based on all articles in the two journals of Knowledge Organization and Cataloging and Classification Quarterly and keywords related to the field of knowledge organization indexed in Web of Science database from 1900 to 2019. Finally, 17,950 records were analyzed in full with plain text format. The total number of citations was 360143. In this study, cuts were made for authors who received 130 citations and more, numbering 178; therefore, a 178 by 178 matrix was used to draw the co-citation network and the authors’ co-citation network was drawn. Then the created symmetric matrix was transformed into a correlation matrix. To draw a matrix BibExcel software, to analyze co-citation networks UCINET software, to draw co-citation grid VOSviewer software, to draw a dendrogram diagram SPSS software and to draw a strategic chart Excel software were used.

    Findings

    The findings show that Horland was highly productive and Salton has highly cited articles in the field of knowledge organization. Robertson and Salton also have the most co-citations in this area. The intellectual structure of the field of knowledge organization consists of 11 main clusters. The largest cluster (cluster 4) consists of 36 researchers dedicated to information retrieval. After that, cluster 1 with 35 authors, which is in the subject of seeking behavior-information retrieval. Categories 10 and 11 also have 18 researchers each, covering topics such as cataloging and classification, and knowledge organization. Cluster 9, with seven authors is the smallest cluster that deals with the subject of scientometrics. Combined clusters, scientometrics, ontology, and cataloging and classification have the highest density. Information retrieval and knowledge organization clusters also have the highest centrality.

    Conclusion

    The creation of a co-citation network among the authors of the knowledge organization shows the intellectual connection between the authors. Not all prolific writers in this field are necessarily well-known authors. Issues of information retrieval, information behavior, and knowledge organization play an important role in knowledge organization research. Highly productive and high cited authors also cite a more effective presence on the scientific map. The co-citation analysis of the authors can show the most influential authors and the relationships between them. These analyzes can be used in macro-policies and policy-making.

    Keywords: Scientometrics, Knowledge structure, Citation Analysis, Co-citation Analysis, knowledge Organization
  • Fariborz Doroudi *, Fariba Jalili, Seyyed Ali Akbar Famil Rouhani Pages 44-64
    Introduction

     The massive volume of data and information, on the one hand, and the growing importance of data and information in libraries, on the other, make data management and information inevitable. Data governance is necessary to better manage data in organizing the library information. This research aims to librarians' attitude towards implement and execute data government strategies in planning in order to organize information resources of libraries of Islamic Azad University.

    Methodology

     the research is an analytical-survey study. The statistical population consists of 155 managers and librarians of the central libraries of the provincial centers of the Islamic Azad University. Data gathering tool is a researcher-made questionnaire. The questionnaire includes 38 items based on data governance components. Content validity method was used to assess validity and Cronbach's alpha test (0.941) was used for reliability.

    Findings

     the research findings revealed that librarians’ attitude towards seven components of data organization in central libraries of Islamic Azad University including data quality, data user, data process, data standard, data integrity, data security and data modeling except for the component of data integrity did not have significant relationship with educational level, academic major, and work experience of managers and librarians which had a significance level of 0.08. Improving the quality of information organizing, training of human resources, use of standard tools along with strategic planning for library are important factors in implementation of data governance.

    Results

     Developing a codified data governance program based on the main elements of each of the identified components and using the opinions of experts and managers of library in finalizing this program play important roles in the success of data governance implementation. The impact of data governance on the organization of information resources leads to proper planning in academic libraries.

    Keywords: Data Governance, Organizing Information Resources, University libraries, Islamic Azad University
  • Zohre Azizi * Pages 65-82
    Introduction

    The ability to detect fake news is one of the most effective strategies to combat the spread of fake news. Library users are among those who can acquire these abilities by visiting public libraries. Hence the purpose of this study is to determine the views of librarians on the feasibility of providing effective services in increasing the ability of users to detect fake news, as well as the status of infrastructure and requirements for providing these services and the need to provide it in public libraries in Kermanshah.

    Methodology

    The present research is of applied type and has been done by survey method. The statistical population of this study consists of librarians of public libraries in Kermanshah province (170 librarians) from which 118 were selected through Krejcie and Morgan table by the simple random sampling method. A researcher-made questionnaire was used to collect research data

    Findings

    According to the obtained results, the average possibility of providing effective services in increasing the ability to detect fake news was (3.14) and the necessary infrastructure and requirements to provide services was (2.80) and the need to provide services for librarians in public libraries was (23/3). Also, the results of one-sample t-test showed that the status of the possibility of providing services and the necessary infrastructure and requirements to provide services with the desired level were significantly different.

    Conclusion

    Given the importance of the ability to detect fake news for users and the negative effects of the widespread dissemination of fake news, training and measures should be taken to improve users' ability to detect fake news, so that people are actively exposed to fake messages from these use skills. Al so, using the results of this research, the officials of the public library institution can make effective plans in order to create the necessary conditions and measures for training users to detect fake news.

    Keywords: Feasibility Study, Fake News, Ability to Detect Fake News, Public Libraries, Kermanshah
  • Abdolhossein Farajpahlou, Mansoor Koohi Rostami, Kiomarth Beshlideh, Neda Pourkhalil * Pages 83-104
    Introduction

    Information poverty indicates a situation in which groups and individuals do not have adequate and equal access to quantitative and qualitative information or the ability to use it. The purpose of this article is to develop and validate the information poverty assessment scale in Ahvaz.

    Methodology

    The present research is an applied study and has been done by "exploratory mixed" method. First, in the qualitative section, the components of information poverty were collected by reviewing the texts and using the opinions and views of experts by Delphi method. Factor analysis was used in the quantitative section to validate the scale. The present study population was all people in 15 years old and above in Ahvaz.

    Findings

    The results of the factor analysis confirmed 31 items, which were categorized using exploratory factor analysis in 5 factors: media information literacy, Internet access, book access, cultural behavior, and information access skills.

    Conclusion

    An examination of the various definitions of the various dimensions of information poverty has shown that this phenomenon categorized into four basic dimensions, each of which can have its own subsets. Thus, it seems poor access (to books and internet), digital skills, behavioral factors and media and information literacy can form a situation that leads to information poverty. In the present study, the existence of the same dimensions in explaining information poverty was confirmed and the components of access (to books and Internet), access skills, use (including information-media literacy) and behavioral factors were confirmed. The study of this phenomenon confirmed 31 items that used to measure this phenomenon. Thus, the scale created showed that information poverty related to information-related infrastructure, increasing the number of libraries and their resources, strengthening Internet access, and teaching information literacy.

    Keywords: Poverty, Information, Information poverty, Information poor, Scale, Developing, validating
  • Mansoureh Damerchiloo *, Molouk Sadat Hosseini Beheshti Pages 105-127
    Intruduction: The problems and disadvantages of thesauri and the increasing use of ontology in data retrieval have led to studies over the past two decades to suggest the use of thesauruses in the design and construction of ontologies. So, the aim of this study is to review and present a summary of available information about the converting of the thesaurus to ontology.
    Methodology
    The study was conducted using a systematic review. Kitchenham`s protocol was used (including Research Questions, Search Process, Inclusion and Exclusion Criteria, Quality Assessment, Data Collection and Data Analysis). Five research questions (including what are similarities between thesaurus and ontology? what are differencies between thesaurus and ontology? what are the methods of converting a thesaurus to ontology? what are the benefits of using the thesaurus to create ontology?  and what are the challenges for converting the thesaurus to ontology?) were answerd based on the analysis.
    Findings
    The search strategy was determined and implemented and after the removal of duplicate documents, 71 documents were obtained. Then the documents were matched with the inclusion and exclusion criteria. Finally, 13 documents were analyzed as final documents for answering research questions.
    Conclusion
    The results showed that both thesaurus and ontology were used in organizing and covering a particular subject area terminology and their main difference is in the amount of payments to semantic relations between concepts. The definition of classes based on the concepts contained in the thesaurus, the definition of the relationship between concepts and the use of a formal language were the common in all proposed methods. Taking time and avoiding repeating are the benefits of using the thesaurus and the need for an expert specialist in the process of doing work is one of the challenges of converting thesaurus into ontology.
    Keywords: Thesaurus, Ontology, systematic review
  • Mahdi Zeinali Tazehkandi, Mohsen Nowkarizi *, Hassan Behzadi Pages 128-152
    Introduction

    Today, the evaluation of information retrieval systems, especially search engines, has become one of the most important studies in the field of information science. Nevertheless, a research as a review research on the evaluation of search engines was not observed. So, the aim is to analyze the related literature of information retrieval evaluation field using quantitative, qualitative and mixed approaches.

    Methodology

    This research is a review study to review the related articles. The terms »arzyabieh motor kavosh«,»arzyabieh nezam bazyabieh ettlaat«,»arzyabieh rabt«,»motor kavosh«,»motor jostejo« in the Magiran and SID database were searched. Also, the terms »evaluation search engine»،«evaluation information retrival»،«method and information retrieval«, »research and search engine« and »relevance« in the google scholar was searched and then the retrieved articles were studied. Finally, the research on the evaluation of general search engines published in Persian and English from 1998 have been studied using a library method and an analytical approach..

    Results

    The results showed that, in the reviewed studies, the search engines evaluation has conducted through one of the quantitative, qualitative and mixed approaches. In the quantitative approach, there are several research categories such as coverage and overlap, abstracting and indexing quality, retrieval algorithms, recommender systems, interface and document ranking quality. In the qualitative approach, there has been observed two kinds of studies which include ethnography and grounded theory. In the ethnography research, the users’ information retrieval behavior is described. In the other category, namely grounded theory, two research areas may be identified; one is fully committed to the qualitative principles and another semi-committed to them. Hence, Hjorland (2010) has criticized researchers who regard their research as a "functional" and qualitative approach, but did not follow all of their principles.

    Conclusion

    As in the research methodology, first, a quantitative method and then a qualitative method are proposed and finally, a mixed method is proposed to use the strengths of both methods. It seems that this process of change in research methods from quantitative to qualitative, and then from qualitative to composite has also affected the evaluation of information retrieval, especially search engines. In data retrieval research, a systematic approach has been initially introduced in evaluating information retrieval systems. Then some researchers have criticized this approach, which is the result of a user-oriented approach. In recent years, researchers such as Saracevic (2007) and Thoronley (2012) have considered both approaches as necessary ones and pointed to a dual-axis approach to data retrieval assessment research.

    Keywords: Quantitative approach, Qualitative approach, Mixed method approach, Information retrieval evaluation, Search engine
  • Narges Afkhami, Masoumeh Tajafari *, Mohsen Nowkarizi, Seyyed Mohsen Asghari Nekah Pages 153-170
    Introduction

    One of the important personality traits is positive thinking that increases the ability to create skills. On the other hand, having employees with strong communication skills is one of the important factors in the success of any service organization. Thus, the aim of this study was to investigate the status of positive thinking of the librarians of Mashhad public libraries and its effect on their communication skills.

    Methodology

    This study was an applied research that has been conducted through survey. The research population included all the librarians of Mashhad public libraries (70 people). The desired sample (59 people) was selected based on Krejcie and Morgan’s sample size table through simple random sampling. The required data were collected by Ingram and Visnicky's positive thinking questionnaire and a researcher-made questionnaire of communication skills. The gathered data were analyzed through the SPSS using descriptive and inferential statistics.

    Findings

    The findings showed that the level of positive thinking of the librarians was undesirable. Positive thinking had a significant effect on communication skills of the librarians. A detailed analysis showed that some of the positive thinking components had a greater effect on the components of verbal and non-verbal communication skills. The “positive daily thinking” and “others' evaluations of self” components had the most effect on verbal communication skills. Also, the component of “others' evaluations of self” had the most effect on non-verbal communication skills. However, the “self-confidence” component had the least effect on verbal and non-verbal communication skills.

    Conclusion

    According to the results of this study, learning or enhancing positive-thinking will directly affect the enhancement and improvement of the librarians’ communication skills. Therefore, improvement of the librarians’ positive thinking through the implementation of workshops and training courses, under the supervision of professional associations and the allocation of certain budgets for all costs of these activities is proposed.

    Keywords: Communication Skills, Positive thinking, Librarians, Public Libraries, Mashhad
  • Maryam Loghmani Khozani, Hassan Behzadi *, Mohsen Nowkarizi Pages 171-186
    Introduction

    Cloud computing is a new technology that can help libraries and information centers to meet the information needs of users at a lower cost and faster time. The main purpose of the present study was to investigate the feasibility of implementing cloud computing in libraries of Mashhad universities.

    Methodology

    This study was applied in terms of purpose with a survey method. The study population consisted of 23 technology managers and administrators of the libraries of Mashhad universities. Required data were collected by two researchers-made questionnaires their validity was confirmed by experts and their reliability was confirmed by Cronbach's alpha coefficient.

    Findings

    The findings showed that the feasibility of implementing cloud computing in central libraries of Mashhad universities was lower than the average in terms of budget and staff, but higher than the average in hardware and software and management facilities.

    Conclusion

    Cloud computing is a new topic that has received less attention by researchers and libraries. Libraries should take advantage of this technology by providing the right infrastructure.

    Keywords: Cloud Computing, Feasibility Study, academic library, Cloudy Space, Mashhad
  • Sholeh Arastoopoor *, Mojtaba Kaffashan Kakhki, Zahra Mohamadian Pages 187-210
    Introduction

    Organizational culture is considered of outmost importance in bringing change into an organization. It has a special influence on knowledge organization and organizational behavior. It helps organizations in enhancing integrated services, resource sharing, organizational learning and organizational creativity. Thus, this study aims at analyzing the status of the organizational culture from the knowledge sharing perspective among university staff and faculty members as an important capital.

    Methodology

    This study is categorized as an applied study which has been carried out using two questionnaires. One of these questionnaires dealt with organizational culture and the other dealt with the barriers to knowledge sharing. These questionnaires were distributed among 63 staff and faculty members of the Faculty of Education and Psychology at Ferdowsi University of Mashhad. Descriptive and inferential statistics were conducted in analyzing data.

    Findings

    The results show that there is a significant difference among subcultures of the population. It is also evident that bureaucratic, corporate, and flexibility are dominant among the population, respectively. Furthermore, human factors and the leadership are considered among the most important barriers of knowledge sharing.

    Conclusion

    Since the bureaucratic subculture is predominant among the population and according to the relationships identified between faculty members' subcultures and different barriers to the knowledge sharing, it is imperative to rely more often on leadership potentials and executive agents.

    Keywords: Organizational culture, Knowledge sharing infrastructure, Knowledge sharing, knowledge management, Ferdowsi University of Mashhad
  • Shokufeh Roghani *, Ali Akbar Famil Roahani, Nasrolah Erfani Pages 211-232
    Introduction

    Due to its positive effects, bibliotherapy can be one of the services of public libraries for all sections of society. The purpose of this study was to determine the effect of experimental intervention of book "therapy" by implementing trolley-book plan on "productivity" and life expectancy of adolescents with cancer in Be'sat Hospital in Hamadan.

    Methodology

    This study is a quasi-experimental research using a pretest-posttest on two groups, i.e. an experimental group and a control group. For the experimental group, several bibliotherapic sessions were held while no intervention more than the usual practices in the research environment. The research sample included 30 children with cancer, aged 10 to 14 who were in an initial stage of the disease and had completed at least one course of chemotherapy. The research instrument consists of two questionnaires: Conner's perseverance and Schneider's life expectancy. Data analysis was done using an independent t-test and a covariance analysis in SPSS software.

    Findings

    Results of the independent t-test showed that there is a significant difference between the mean scores of the two variables of resilience and life expectancy in the control and experimental group. Furthermore, the effect of this kind for bibliotherapy on the life expectancy in the children with cancer was 43.6% and its effect on resilience was 64.1%.

    Conclusion

    There is a significant relationship between book therapy sessions with resilience and life expectancy in the study population. In other words, book therapy has an effect on both cases and concluded that resilience and life expectancy both mean and book therapy has an effect on both groups.

    Keywords: life expectancy, Resilience, Bibliotherapy, Implementation of book trolley, Adolescents with cancer, Hamadan Citation:
  • Hadis Bagheryan, Amin Zare *, Mohsen Golmohammadian Pages 233-249
    Introduction

    Stories are good tools for development of child thinking or child philosophy, and today they are used as tools to promote children's thinking. Therefore, this study aimed to evaluate the impact of storytelling with a positive attitude on ethical skills of elementary school boys in Kermanshah.

    Methodology

    After parental consent for their children to participate in storytelling sessions, the empathy questionnaire of Auyeung et al. (2009) was used. Twenty boys in elementary school during the educational year of 1398-1399 were selected by using accessible sampling and 10 of them were randomly assigned to experimental group and 10 to control group. They got pre-test sessions that were conducted in both groups before the beginning of the sessions and then for the experimental group 8 sessions of two 45-minute weekly sessions of storytelling. Intervention focused on empathy and the control group received no intervention. At the end of the sessions, post-test was again taken from both groups and then the data were analyzed using the Mann-Whitney test.

    Findings

    Findings showed that there was no significant difference between the studied children before storytelling intervention. Also in the control group, there was no significant difference in pre-test and post-test phases, but empathy was increased in the experimental group after intervention and post-test.Discussion and

    Conclusion

    Based on the results, it can be concluded that storytelling is effective in promoting empathy for elementary school boys. So, if this method is used consistently by elementary schools, libraries, intellectual development centers and psychology centers to teach empathy, many of the behavioral problems in children can be reduced.

    Keywords: Creative Storytelling, Positive Approach, Ethical Skills, empathy
  • Saied Ghaffari, Fahimeh Ghaseminezhad, Sholeh Zakiani * Pages 250-267
    Introduction

    Time management means the process of organizing and planning to divide your time between specific activities, including gaining experience and training. Employees need training and knowledge promotion to achieve organizational and individual goals. The main purpose of this study was to investigate the relationship between time management and staff training in Kerman public libraries.

    Methodology

    The research method in this study was descriptive-analytical correlational. The statistical population included all staff and librarians of public libraries in Kerman with 645 people, of which 241 people were selected as a sample by random sampling method. Carroll and Kaufmann (1999) and Newey and Wilk (1993) staff training questionnaires were used to collect data. The collected data were analyzed by descriptive statistics, Pearson correlation test, one-sample t-test and multiple linear regressions.

    Findings

    The results of data analysis showed that there was a significant relationship between staff training and time management (p <0.05). Also, the situation of time management and training of librarians and staff was at a good level (p <0.05). The results of multiple linear regression also showed that there was no significant relationship between employees' perceptions of job-related/rank-related  training and time management (p >0.05) and between employees' perceptions of self-related training and time management had an incremental (direct) and significant relationship (p <0.05).

    Conclusion

    Library managers can use time management techniques and pay attention to the role of this valuable component, to train their staff and librarians to plan and help them promote personal growth and achieve career goals.

    Keywords: Time management, .Education, Librarians, Public Libraries, Kerman
  • Faramarz Soheili, Maryam Mohamadi, Ali Akbar Khaseh, Mehri Shahbazi * Pages 268-290
    Introduction

    The purpose of this study is to analyze the factors affecting voluntary activities, satisfaction, and continuation will of volunteering and loyalty of volunteers in public libraries of Kermanshah province.

    Methodology

    The present research method is applied in terms of purpose and descriptive-correlational in terms of data collection method. The statistical population of this study includes volunteers working in public libraries of Kermanshah province. The Oh (2017) standard questionnaire with 53 items is used to collect data. In order to analyze the data, correlation coefficient, simple and multiple linear regression tests were used.

    Findings

    The research findings showed that the functions of volunteering, volunteer experience, and support for volunteers affect volunteers' satisfaction. Moreover, these variables have a positive and significant effect on the continuation will of their activities and their loyalty.

    Conclusion

    Among the functions of volunteering, the functions including perception/progress, job, sociality, value, and protection had the highest mean, respectively, and the mean of all of them was higher than the average value. This means that the main motivation for public library volunteers is to facilitate personal growth and understanding of others.

    Keywords: Volunteering activities, Satisfaction, Continuation will, Volunteers’ loyalty, Contributing intention, Public Libraries
  • Mansoor Koohi Rostam *, Fatemeh Mohammadzadeh, Farideh Osareh Pages 291-311
    Introduction
    Studying the forms of social relations between individuals is the spotlight of sociological studies. Participation is also one of the forms of social relations that has a special place to be paid attention to. One of the most important manifestations of participation is cultural participation in the development of public libraries. The purpose of the present study is to identify and rank barriers affecting the attraction and development of public participation in public libraries from Iranian charity library builders' perspective.
    Methodology
    The study was exploratory research using a mixed research method which is a combination of qualitative and quantitative methods. In the qualitative part of the study, 15 Iranian charity library builders were purposefully interviewed using snowball sampling. The research population in the quantitative part is active Iranian charity library builders and a questionnaire was distributed among 246 of them. Inferential tests including the Kolmogorov-Smirnov test, exploratory factor analysis, and confirmatory factor analysis were used to analyze the data.
    Findings
    According to the findings of the study, behavioral barriers, contextual barriers, and structural barriers were identified as effective barriers in attracting and developing public participation. The results of confirmatory factor analysis show that among the barriers affecting the attraction of public participation in public libraries from the Iranian charity library builders' perspective, structural barriers with a coefficient of .882 and then, contextual barriers with a coefficient of .832, social factors with a coefficient of .824 and behavioral barriers with a coefficient of .818 are ranked first to third priorities, respectively.
    Conclusion
    To overcome the barriers to attracting public participation in public libraries, solving problems and shortcomings in public libraries needs to be mobilized, but this is not possible without planning programs to remove barriers to participation including coordinating various institutions, establishing rules and regulations to expand partnerships, alerting public library officials and managers, promoting and disseminating partnerships in various ways, and providing contexts for legal and social issues.
    Keywords: Iranian public libraries, Public participation, charities, barriers
  • Gholamhossain Jahangir, Sakineh Karimi, Leili Seifi * Pages 312-333
    Introduction

    Today, the ability to establish effective communication and information literacy is one of the librarians’ employment requirements. In libraries with using appropriate information literacy and the ability to communicate properly with users, librarians can play an important role in raising their information needs. Therefore all of these categories are necessary.

    Methodology

    The present study is descriptive-correlative in terms of its purpose. Data were collected from a sample of 130 people by simple random sampling. The statistical population of the study included librarians of the libraries of Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad's Islamic Azad University (Number, 163), as well as librarians of the Birjand University libraries and Islamic Azad University of Birjand (Number, 25) who were full-time at the time of the research (2018). Data were gathered using two questionnaires: Nikpour, Landscape and Rajaee Nejad (2012) with a reliability coefficient of 94 percent and communication skills of Rahnama Librarians (2012) with a reliability coefficient of 73 percent.

    Findings

    Findings indicate that there is a positive and significant relationship between information literacy and librarian communication skills and the amount of communication skills and information literacy of librarians in Mashhad and Birjand cities did not differ. There was a positive and significant relationship between all aspects of "information literacy" including identifying information needs, locating information, evaluating information, and efficient use of information and communication skills of librarians.

    Conclusion

    The results reveal that the level of communication skills and information literacy of librarians and non-specialists are not the same. Also, demographic characteristics (gender, level of education, and service record) did not play a role in librarians' information literacy and communication skills.

    Keywords: Information literacy, Communication Skills, Librarians, Academic libraries
  • Iman Narimani, Mohamad Zerehsaz *, Maryam Sarrafzadeh Pages 334-351
    Introduction

    This study aims to investigate the relationship between the content provided on the Instagram pages of Iran’s public libraries and their users' engagement.

    Methodology

    The present research is of applied type and has been done by content analysis method. The present research population included 10,132 posts from 110 Instagram pages of the public libraries of Iran. Also, in order to analyze the content of the research population, a checklist created by the researcher has been used and after categorizing their types of content, the level of participation of their users has been calculated with the formula of user participation rate of Instagram pages.

    Findings

    The research findings showed that the posts published on Iran’s public libraries' Instagram pages could be categorized into ten groups: Announcement of Upcoming Events, Completed Events, General Announcements about the Library, Local and General News, Technology, Emotionally Inspiring Messages, Announcement of Library Resources, Celebrational Posts, Backstage and others. Most of the content in the posts on the public libraries’ Instagram pages belonged to the categories of the Completed Events, Announcement of Library Resources, and Announcement of Upcoming Events. In addition, the greatest amount of user engagement belonged to the categories of Completed Events, Announcement of Library Resources, and Announcement of Upcoming Events, respectively. In terms of user engagement, among the formats used, photo and text formats, photo and video and text formats respectively received the most engagement.

    Conclusion

    Proper use of hashtags, engaging content formats such as photos and videos, and user-friendly content such as events, informing upcoming events, introducing library resources, and emotional and inspiring messages will increase user engagement.

    Keywords: social network marketing, Instagram, user engagement, Public library
  • Masoumeh Anvari, Azam Sanatjoo *, Masoumeh Tajafari Pages 352-371
    Introduction

    Visual literacy, which means the skill of interpreting signs, lines and colors and understanding the message in the image, is a necessity of the present age and complements information literacy due to the mastery of the image over the text. In addition to teaching information literacy skills, librarians are expected to teach visual literacy components as well. In addition to reading wordless picture books that rely on visual literacy skills, these books can also be used as tools to teach visual literacy. Since the improvement of visual literacy skills is directly related to the growth of creativity, picture books can be a tool for teaching visual literacy and increasing creativity. For this purpose, the aim of this study was to investigate the effect of visual literacy training on the growth of creativity and its components in ten-year-old girls in primary schools in Mashhad with the focus on picture books.

    Methodology

    The present study, in terms of applied purpose and in terms of the type of research, was among the quasi-experimental researches with pre-test and post-test with the control group. The statistical population of the study was all 10-year-old girls studying in primary schools of Mashhad in the academic year of 1998-99, of them 30 were randomly selected in two experimental (15) and control (15) groups. The experimental group received visual literacy training and practiced for 16 sessions. Data collection tools were Torrance Visual Creativity Test and a researcher-made child visual literacy questionnaire that assessed the subjects' abilities. The validity of the Visual Literacy Questionnaire was confirmed by communication experts and its reliability was calculated by Cronbach's alpha coefficient (0.91). Uni-variate covariance test was used to analyze the data.

    Findings

    Research findings showed that there is a significant difference between the creativity scores of children who have received visual education training and children who have not received this training; These training sets have led to an increase in fluidity, flexibility, initiative and expansion in their ideas and as a result, increased their creativity.

    Conclusion

    Librarians now focus on teaching visual literacy alongside information literacy due to image dominance, as this skill can affect the ability of people such as creativity. Visual literacy training is a common practice among faculty members, librarians, musicologists, archivists, visual resource professionals, and educational technology professionals, but is held in schools as a hobby. It emphasizes the responsibilities of other educational institutions, especially libraries. In order to address this education, as in the present study, it is necessary to strengthen educational protocols with the participation of other fields such as communication and educational sciences. It is also necessary to use multiple strategies for training. This research used a picture book for education. As a result, it can be stated that in addition to understanding visual books that require visual literacy, it can also be used as a visual literacy training tool. Therefore, future research should examine how to enhance visual literacy in the library, increase it in users, identify effective picture books, and identify appropriate educational protocols.

    Keywords: Education, visual literacy, creativity, its components, non-verbal picture book, ten years old girls
  • Ali Biranvand, Reza Akbarnejad * Pages 372-392
    Introduction

    Due to the role of virtual social networks in the process of knowledge sharing and to make contact between groups and human communities, this study examines the impact of use of virtual social networks and dimensions of social capital theory on knowledge sharing and student interaction.

    Methodology

    This research is of applied type that was conducted by using descriptive method. In this research, from social capital theory has been used as a theoretical foundation to examine the relationships between the use of virtual social networks in universities, knowledge sharing and students’ interaction. The statistical sample of the research is 303 Postgraduate students of Payame Noor University of Fars province in 1400. The data collection tool is Guranting et al. (2019) questionnaire. Independent research variables include virtual social networks and social capital theory (dimensions including: structural, relational and perceptual), the intermediate variable is knowledge sharing and the dependent variable is student interaction research. content validity (Confirmatory factor analysis) and reliability (computing the coefficient of Cronbach’sa for all items) were adopted. In order to investigate of research hypotheses, the structural equation model has been used. The software used is SPSS Version 23.

    Findings

    Based on the research findings, the significant values of the relationship between virtual social networks, knowledge sharing and students’ interaction respectively are t = 8.00 and t = 9.35. Therefore, in both cases, there is a positive and significant relationship. Significant values obtained from the effect of structural, relational and perceptual dimensions of social capital theory on knowledge sharing were obtained 3.67, 2.06 and 3.45, respectively, which all confirm the positive and significant effect of social capital theory dimensions on knowledge sharing. The significant value of the relationship of knowledge sharing and students’ interaction (t = 9.45) confirms the existence of a significant relationship between knowledge and student interaction.

    Conclusion

    Presence in virtual social networks promotes students' desire to share knowledge. The desire to knowledge sharing increases students' interaction in individual and group activities. On the other hand, according to interaction theory, Whatever students interact with education will be more, their learning outcomes will be more.

    Keywords: Virtual social network, Social Capital Theory, Knowledge sharing, students’ interaction