فهرست مطالب

تحقیقات مالی اسلامی - پیاپی 21 (پاییز و زمستان 1400)
  • پیاپی 21 (پاییز و زمستان 1400)
  • تاریخ انتشار: 1401/03/09
  • تعداد عناوین: 11
|
  • سید عباس موسویان*، محمد توحیدی صفحات 1-38

    بازار سرمایه اسلامی یکی از زیر نظام های نظام اقتصادی اسلام است و تفاوت ماهوی آن با بازار سرمایه متعارف در مبانی، اهداف، اصول، ابزارهای تامین مالی، ابزارهای مدیریت ریسک و نهادهای مالی است که در بازار سرمایه اسلامی همه در چارچوب تعالیم اقتصادی اسلام طراحی می شوند. بازار سرمایه اسلامی محل معامله دارایی ها و اوراق بهاداری است که همه بر اساس شریعت طراحی شده اند و بازیگران اصلی این بازار اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی همه بر اساس مبانی، اهداف، احکام و اخلاق اقتصادی اسلام فعالیت می کنند. این مقاله که ماهیت اکتشافی دارد در صدد است به روش توصیفی- تحلیلی عناصر ثابت و متغیر بازار سرمایه اسلامی را معرفی و روش کشف و طراحی اجزای آن را بیان کند و بصورت مشخص این سوال ها را پاسخ دهدکه: مبانی و اهداف بازار سرمایه اسلامی کدامند و به چه روشی کشف می شوند؟ احکام فقهی، حقوقی و اخلاقی بازار سرمایه اسلامی به چه روشی استنباط می گردند؟ ابزارهای تامین مالی، ابزارهای مدیریت ریسک، نهادها و سازمانها و الگوهای رفتاری مشارکت کنندگان بازار سرمایه اسلامی به چه روشی طراحی و شکل می گیرند؟مطابق یافته های تحقیق؛ بازار سرمایه اسلامی برپایه عناصر ثابت نظام اقتصادی اسلام بنیان نهاده می شود که به روش اجتهادی از منابع استنباط کشف می شوند و دیدگاه اسلام در این موارد تاسیسی است، اما عناصر متغیر بازار سرمایه اسلامی (قوانین و مقررات، قراردادها، ابزارها و سازمان ها و نهادها)، از تجربه و دانش بشری بدست می آیند و موضع شریعت در این عناصر امضایی است به این بیان که از میان یافته های دانش و تجربه بشری تنها آن عناصری انتخاب می شوند که سازگار با عناصر ثابت نظام اقتصادی اسلام باشند یا با انجام اصلاحاتی بتوان سازگار کرد.

    کلیدواژگان: نظام اقتصادی اسلام، بازار سرمایه اسلامی، عناصر ثابت و متغیر، اجتهاد، امضا
  • میلاد خوش زبان*، محمودرضا خواجه نصیری صفحات 39-74

    معاملات کپی و انعکاسی، یکی از روش های نوین معاملاتی است که بهره گیری از آن در بازارهای مالی، گسترش یافته است. با توجه به ویژگی های این شیوه معاملاتی، به نظر می رسد که نه تنها می توان از این روش در مسیر تعمیق بازار سرمایه اسلامی استفاده کرد، بلکه این نوع معاملات می تواند به عنوان یک ضرورت در توسعه کمی و کیفی از سوی سیاستگذاران بازار مورد بهره برداری قرار گیرد.این مقاله با هدف تحلیل روابط ارکان معاملات کپی و انعکاسی از منظر فقهی و حقوقی و ارزیابی کاربردی آن؛ به دنبال پاسخ به این سوال است که آیا می توان از ظرفیت های موجود در این شیوه معاملاتی در توسعه بازار سرمایه اسلامی و بسط فین تک اسلامی استفاده کرد و اینکه آیا این شکل از معاملات، با اصول و موازین فقه اسلامی انطباق دارد؟ به منظور پاسخ به سوالات اساسی مذبور، از روش تحقیق کیفی و ابزار مصاحبه در قالب برگزاری گروه های کانونی استفاده شده است. نتایج پژوهش موید آن است که به کارگیری معاملات کپی و انعکاسی در بازار سرمایه کشور، از منظر فقهی، حقوقی و اجرایی، مغایرتی با شریعت اسلام نداشته و در بازار سرمایه اسلامی قابلیت بهره برداری دارد. همچنین یافته مذکور، مورد تایید کمیته تخصصی فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: معاملات کپی، معاملات اجتماعی، قرارداد معاملات انعکاسی، فین تک، مالی اسلامی
  • جلال نادری*، محمود رامشینی، فاطمه زارعی صفحات 75-110

    سواد مالی به عنوان یکی از سرمایه های انسانی محسوب می شود که در تاثیرگذاری بر رفتار مالی نقش مهمی دارد. در راستای توسعه محصولات مالی اسلامی، سواد مالی اسلامی باید تقویت شود تا از تصمیم گیری های مالی مردم حمایت شود. هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل مهم ترین عوامل موثر بر سواد مالی اسلامی در ایران با استفاده از تکنیک دنپ (دیمتل مبتنی بر فرآیند تحلیل شبکه ای) است؛ بنابراین ابتدا با استفاده از مطالعه آرشیو و بررسی دقیق منابع مختلف مهم ترین عوامل موثر بر سواد مالی اسلامی شناسایی شد. سپس این عوامل به منظور رتبه بندی در قالب یک پرسشنامه مقایسه زوجی در اختیار خبرگان که شامل اساتید دانشگاه و کارشناسان بازارهای مالی اسلامی می باشند قرار داده شد و درنهایت پنج مورد از مهم ترین این عوامل مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که عوامل اجتماعی دارای بیشترین اهمیت است. همچنین نگرش مالی اسلامی، فرهنگ، تعلقات مذهبی، دوستان و همسالان و دانش مالی اسلامی مهم ترین زیر عوامل موثر بر سواد مالی اسلامی در ایران است.

    کلیدواژگان: سواد مالی اسلامی، نگرش مالی اسلامی، دانش مالی اسلامی، تعلقات مذهبی، تکنیک دنپ
  • اکبر محمودی* صفحات 109-142

    اصل در فقه بر حرمت تصرف در اموال دیگران درصورت عدم علم به جواز است. سوال اصلی این مقاله چیستی مفاد، مستند، قلمرو، کاربرد و کارکرد قاعده احتیاط در اموال دیگران است که با روش تحقیق توصیفی تحلیلی انتقادی و اسناد کتابخانه ای در چارچوب متون فقهی به آن پاسخ می دهد. دلیل اصلی برای این قاعده حکم مستقل عقل است و ادله دیگر ازجمله آیه نهی از اکل مال به باطل، اجماع، اهتمام ویژه شریعت، قاعده احترام، سیره متشرعان، اصل احتیاط، سیره شارع و تعلیق حکم جواز تصرف در اموال بر امر وجودی به عنوان موید حکم عقل هستند. بنابراین حکم شرع در این باره از باب ارشاد به حکم عقل و امضای بنای عقلاء بوده و شرع جعل مستقلی ندارد. این قاعده اختصاص به اموال زیاد و خطیر دارد و در شبهه های حکمی و موضوعی و درباره مسلمانان و کافران غیرحربی جریان دارد؛ ولی درباره کافران حربی جریان ندارد؛ زیرا مال آنان احترامی ندارد. اصالت اباحه درباره اموال دیگران جریان ندارد؛ زیرا این اصل در جایی جریان دارد که موضوع برحسب طبیعتش محکوم به اباحه باشد و در حرمتش به دلیل عروض عوارض خارجی شک شود و همچنین در جایی جریان دارد که عقل استقلال به قبح تصرف در اموال دیگران نداشته باشد، درحالی که اصل در اموال دیگران بر حرمت تصرف بوده و عقل در آن حکم مستقل به قبح اقدام درصورت عدم علم می دهد. درصورت تصرف در مالی که باید در آن احتیاط شود، اگر بعد روشن شود که در واقع تصرف در آن جایز بود، آن تصرف باز حرام است؛ ولی موجب ضمان متصرف نمی شود. اگر بعد روشن شود که در واقع تصرف جایز نبوده، آن تصرف حرام بوده و موجب ضمان متصرف درصورت انتقال مال به او یا استیفایش از منافع مال می شود.

    کلیدواژگان: قاعده فقهی مالی، اموال دیگران، احتیاط فقهی، احترام اموال، اصالت حرمت تصرف در اموال
  • محمدرسول آهنگران*، نوید امساکی صفحات 143-164

    هر معامله ای که در عالم حقوق اعتبار می شود برگرفته از قصد و اراده طرفین است که در صورت عدم وجود آن ها، معامله ای محقق نخواهد شد. از جمله این موارد ضمانت ایجاد شده در اثر سپردن وجه التزام نزد اتاق پایاپای در قراردادهای آتی است و تمام احکام و آثار عقد مترتب بر قصد و اراده متعاملین می باشد. انحلال قراردادها که به سه نوع اقاله، فسخ قرارداد و انحلال قهری قرارداد تقسیم می شود از مهم ترین موضوعات سقوط تعهدات در فقه و حقوق به شمار می رود. از طرفی در انحلال قهری قرارداد که ناشی از تلف قهری مبیع یا تعذر همیشگی ایفای مفاد تعهد است، نشانی از قصد و اراده طرفین نیست و حکم بطلان این نوع قرارداد قطعی است. این نوع از انحلال که در فقه با نام قاعده «بطلان کل عقد بتعذر الوفاء بمضمونه» از آن یاد می شود به نوعی با قاعده «العقود تابعه للقصود» و به تبع آن با ضمان موجود در قراردادهای آتی تعارض داشته و در این نوشتار که به شیوه توصیفی تحلیلی نگاشته شده است، سعی در برطرف کردن این تعارض شده است. آن چه به نظر می رسد حاکم بودن قاعده بطلان عقدی که ایفای به مفادش متعذر است بر قاعده تابعیت عقد از قصد، می باشد.

    کلیدواژگان: انحلال قهری، قصد، قرارداد آتی، وجه التزام، بطلان عقد
  • مجید رهائی*، سید حسن حسینی مقدم، مهدی فلاح خاریکی صفحات 165-188

    گروه اقتصادی با منافع مشترک در راستای نیازهای جامعه امروز تقریبا نهادی نو پا در حقوق داخلی ما می باشد. این نهاد که نوعی مشارکت می باشد نهادی شبیه به مشارکت های مختلف در نظام های بین المللی از جمله چوینت ونچر و کنسریوم ها می باشد. گروه اقتصادی برای انجام فعالیت هایی که برای نیل به اهداف خود لازم است، لاجرم طرف معامله و طرف حق و تکلیف قرار می گیرد. در حقوق ایران در ماده 107 قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی کشور، گروه اقتصادی با منافع مشترک به عنوان نهاد جدیدی معرفی شد. این گروه یک تاسیس حقوقی است که بین اشخاص حقیقی برمبنای مسیولیت تضامنی به صورت آزادانه تشکیل می شود. آن گونه که مطرح شد، گروه اقتصادی با منافع مشترک با نهادهای مختلفی مشابه است که از جمله می‎توان به شرکت مدنی در فقه، جوینت ونچر و کنسرسیوم اشاره نمود. بر همین اساس مسئله اصلی این تحقیق که با روش توصیفی-تحلیلی قصد داشته بدان بپردازد، این است که چه تفاوت و شبا هت‎ ‎هایی بین گروه اقتصادی با منافع مشترک با نهادهای مشابه وجود دارد. بر اساس یافته های تحقیق آنچه قدر متیقن از ماده 107 قانون برنامه توسعه است، علاقه و احساس ضرورت برای نظام مند کردن و تسهیل ایجاد و فعالیت «گروه اقتصادی با منافع مشترک» یا به تعبیری عام تر مشارکت های قراردادی است که می تواند با مقداری مسامحه اسم جنسی برای انواع کنسرسیوم ها، جوینت ونچرها و غیره باشد. مفهوم گروه اقتصادی با منافع مشترک که از حقوق فرانسه اقتباس شده با مفاهیم مشابهی چون کنسرسیوم، جوینت ونچر و همچنین شرکت های مدنی دارای ماهیت و مفهوم یکسانی می باشد و در فقه امامیه نیز بر مفهوم شرکت مدنی تاکید شده است.

    کلیدواژگان: شخصیت حقوقی، جوینت ونچر، منفعت اقتصادی، فقه امامیه، شرکت مدنی
  • احسان ذاکرنیا*، علی صالح آبادی، حسین حسن زاده سروستانی صفحات 189-220

    تامین مالی پروژه ای یکی از رویکردهای مهم و کاربردی در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه است و بسیاری از پروژه های متوسط و بزرگ مقیاس در دنیا با استفاده از این رویکرد اجرایی می شوند. متاسفانه این رویکرد به صورت واقعی در کشور ما نتوانسته اند راه به جایی ببرد و یکی از علل اصلی این عدم توفیق ضعف شناخت و تبیین الزامات و ابعاد این شیوه می باشد. به علت بانک محور بودن اقتصاد ایران به نظر می رسید بهترین نقطه برای شروع و تمرین این شیوه تامین مالی بانک ها باشند که در این زمینه گام برداشته و بخشی هر چند کوچک از منابع خود را به این روش اختصاص دهند. بدین منظور در این پژوهش کوشیده شد ضمن شناخت بهتر موضوع، مجموعه عوامل اصلی موثر بر تحقق الگوی تامین مالی پروژه ای در نظام بانکی جمهوری اسلامی ایران با بررسی نسبتا جامع منابع علمی داخلی و خارجی برشماری شده و سپس جهت استخراج مدل با استفاده از روش تحلیل مضمون و بهره گیری از نظرات خبرگان و ادبیات پژوهش تحلیل نسبتا عمیقی صورت گیرد و در مجموع 2072 مضمون پایه استخراج شد و با سنجش و بازآرایی این عوامل الگوی عملیاتی تامین مالی پروژه در نظام بانکی جمهوری اسلامی ایران استخراج گردید.

    کلیدواژگان: تامین مالی، تامین مالی پروژه ای، بانک، ابزارهای تامین مالی، تحلیل مضمون
  • عبدالمحمد کاشیان*، الهام پارسا صفحات 221-252

    تحلیل ماهیت اقتصادی ابزارهای مالی جدید به همراه بررسی جنبه های فقهی آن نقش مهمی در معرفی و بکارگیری این ابزارها در بازارهای مالی اسلامی دارد. یکی از این ابزارها اختیارات باینری است که به دلیل جذابیت های بالا، بخش مهمی از مبادلات بازارهای مشتقه را به خود اختصاص داده است. هدف از پژوهش حاضر تحلیل اختیار باینری از جنبه اقتصادی و فقهی است. این اختیار از انواع اختیارات اگزوتیک می باشد که می تواند مانند سایر قراردادهای اختیار به منظور پوشش ریسک، آربیتراژ و سفته بازی مورد استفاده قرار گیرد. پژوهش حاضر ضمن بررسی ماهیت اقتصادی این نوع از اختیارات، به این سوال پاسخ می دهد که آیا این اختیارات به لحاظ فقهی نیز مشروع می باشند؟ روش مورد استفاده در این پژوهش، روش تحلیلی-اجتهادی مرسوم در تحلیل بازارهای مالی اسلامی است. پژوهش حاضر ضمن بررسی انواع اختیار باینری و ارایه استراتژی های مختلف معاملات آنها، ماهیت اختیارات و خصوصا اختیار باینری را از طریق عقود مختلف مورد بررسی قرار داده است. نتایج دلالت بر آن دارد که برخی از مدل های این اختیار در قالب عقودی همچون صلح ابتدایی، بیع حق و شرط ابتدایی قابل تصحیح است، برخی دیگر از مدل های آن صرفا در قالب عقد بیمه و برخی دیگر مصداق قمار هستند. بر این اساس تنها برخی از انواع این قرارداد قابل استفاده در بازارهای مالی اسلامی است.

    کلیدواژگان: اختیار باینری، اختیار دیجیتالی، اختیار اگزوتیک، اختیار وانیلی، اختیارات
  • رباب منصوری*، مهدی قائمی اصل صفحات 253-294

    روزانه حجم بالایی از مبادلات مالی و تجاری در بازارهای مالی صورت می پذیرد. ثبات و کارایی این سیستم برای نقل وانتقال و تسویه حساب این معاملات به یک زیرساخت محکم متکی است. با عنایت به این نکته که تعداد زیادی از معاملات باعث به وجود آمدن اشتباهات و عدم تطابق های عدیده ای می گردد، نیاز بود تا از فناوری های جدید برای ارتقای سیستم مالی استفاده شود. این مقاله تحلیل می کند که فناوری بلاکچین می تواند چه نقشی در این ارتقای فرایندهای مالی در بورس داشته باشد. بلاکچین نوعی دفتر کل است که چالش های نظارتی و فنی برخوردار است و به جای تحولی بودن، توانایی آن را دارد که فرایندهای پس از معامله سهام1 را به حداکثر تکامل برساند. فرایندهای پس از معامله تجاری سهام، خریداران و فروشندگان را قادر به تبادل جزییات ، تایید تراکنش ها، تغییر مالکیت مدارک و تبادل امنیتی پرداخت می سازد. بررسی ها نشان داده است که مدل عملیات پردازش پس از معامله مبتنی بر فناوری بلاکچین (فناوری دفتر کل توزیع شده و با تکنیک های تخصصی پردازش شده) می تواند کارایی را افزایش داده و موجب ارتقای تطابق اصول فقهی عملیات پس از معامله با تکیه بر شریعت، به خصوص قاعده لاضرر گردد. همچنین شفافیت موجود در شبکه بلاکچین موجب می شود که امکان تقلب و تخلف کاهش یابد. از طرف دیگر، معایب موجود در فرایند فعلی از جمله: تاخیر در دریافت تاییدیه انتقال مالکیت، اطلاعات ناسازگار، ریسک مشارکت، ریسک عملیاتی، ابهام در تسویه، پیچیدگی حساب های امانی، و واسطه های پرهزینه به حداقل میزان خود کاهش یابد.

    کلیدواژگان: نقل و انتقال مالی، بلاکچین، فناوری های نوین مالی، انتقال مالکیت، عملیات بعد از معامله
  • محمدجواد پاک نیت*، محمدحسین قوام صفحات 259-290

    بیمه عمر که به عنوان یکی از کاربردی ترین ابزارهای مالی متعارف در فقه امامیه به عنوان عقدی صحیح و مستقل پذیرفته شده، از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. این مقاله در راستای حل یکی از مشکلات اساسی شرکت های بیمه (بیمه گر) و افراد بیمه گزار که ابطال پیش از موعد قرارداد بیمه عمر است، برآمده است. همچنین لازم به ذکر است روش تحقیق در این مطالعه بر مبنای روش اجتهاد چند مرحله ای می باشد. پس از بررسی و مطالعات صورت گرفته، این تحقیق، حل این مشکل را قابل معامله شدن بیمه نامه های عمر پیشنهاد نموده است و با توجه به اینکه در خصوص این قابلیت قراردادهای بیمه عمر تاکنون هیچگونه تحقیقی در ایران صورت نپذیرفته است، در گام اول ماهیت بیمه عمر قابل معامله و تسویه بیمه عمر مورد بررسی و تبیین قرار گرفته است. در گام بعدی ابعاد فقهی و فنی طراحی این ابزار در ایران و با توجه به فقه امامیه مورد واکاوی قرار گرفته است. در ادامه با استفاده از رویکرد روش تحقیق اجتهاد چند مرحله ای اقدام به برگزاری مصاحبه در ابعاد فقهی و فنی موضوع با خبرگان مالی اسلامی و متخصصان صنعت بیمه در ایران صورت پذیرفته است و نتایج تحقیق و مدل پیشنهادی با نظرات خبرگان تعدیل و نهایی سازی شده است. در پایان ابعاد فقهی و فنی موضوع به صورت جامع ارایه شده و طرح نهایی فروش ذینفعی بیمه عمر و تسلیم قرارداد بیمه عمر به خریدار، با لحاظ نمودن ملاحظات خبرگان نهایی شده و معامله بیمه عمر از مراجع تقلید مورد استفتاء قرارگرفته و تاییدات شرعی را دریافت نمود. فلذا بیمه عمر قابل معامله با توجه به مدل ارایه شده در تحقیق مورد تایید فقهی و فنی قرار گرفت

    کلیدواژگان: بیمه عمر، بازار ثانویه، فقه امامیه، بیمه عمر قابل معامله، ذی نفع
  • سیداکبر سیدهاشمی، شهرام میرزایی دریانی*، مجید احمدلو، فرزاد ستاری اردبیلی صفحات 333-362

    خیر و صلاح اجتماعی فراتر از کارکرد متعارف سازمانها بر پایه الزامات قانونی است بطوریکه برخی آن را تاثیر رفتار سازمانها بر جامعه و برخی نیز به منزله فرایند آمیزش سازمان و جامعه توصیف می نمایند لذا بانکداری اسلامی که منبعث از عقود اسلامی و فقهی است مسوولیت پذیری را به عنوان یک اصل اساسی برای درک جامع از پیوند درونی میان بانک و جامعه بنیان می نهد این تعهد پایدار ناشی از رفتار اخلاقی، به توسعه کیفیت زندگی آحاد مردم و توسعه اقتصادی کشور منجر می گردد که متاسفانه به این موضوع تاکنون توجه بایسته ای نشده است. هدف این مقاله، تبیین این مفهوم در نظام بانکداری اسلامی در ایران است. یافته های تحقیق نشان می دهد در میان ابعاد چهارگانه مورد بررسی (قانونی، اقتصادی، خیرخواهانه و اخلاقی)، بعد مسوولیت اخلاقی بیشترین بار عاملی را به خود اختصاص داده است که نشان دهنده انتظارات محیطی می باشد. .

    کلیدواژگان: مسوولیت اجتماعی، مدل کارول، بانکداری اسلامی، اجتماعی، اسلامی
|
  • Sayyed Abbas Mousavian *, Mohammad Tohidi Pages 1-38

    The Islamic capital market is one of the subsystems of the Islamic economic system and its essential difference with the conventional capital market is in the principles, goals, financing instruments, risk management instruments and financial institutions. In the Islamic capital market, all the components and pillars is designed within the framework of Islamic economic teachings.This article, which has an exploratory nature, seeks to introduce the fixed and changing components of the Islamic capital market in a descriptive-analytical method and to express the method of discovering and designing its components. Specifically, it answers the following questions: What are the principles and goals of the Islamic capital market and how are they discovered? How are the jurisprudential, legal and moral rulings of the Islamic capital market inferred? How are financing instruments, risk management instruments, institutions and organizations, and behavioral patterns of participants in the Islamic capital market designed?According to research findings; The Islamic capital market is based on the fixed components of the Islamic economic system, which are discovered by ijtihad from the sources of shariah and the establishing view of Islam is clear in these cases. But the changing elements of the Islamic capital market are derived from human experience and knowledge, and the ratifying approach of Islam is evident in these cases. In other words, from the findings of knowledge and humanexperience, only those elements are selected that are consistent with the fixed elements of the Islamiceconomic system or can be adapted by making corrections. In other words, from the findings of knowledge and human experience, only those elements are selected that are consistent with the fixed elements of the Islamic economic system or can be adapted by making corrections.

    Keywords: Islamic Economic System, Islamic capital market, Fixed, Changing Components, Ijtihad, Ratification
  • Milad Khoshzaban *, Mahmoud Reza Khaje Nasiri Pages 39-74
  • Jalal Naderi *, Mahmoud Ramshini, Fatemeh Zarei Pages 75-110

    Financial literacy is considered as one of the human capitals that plays an important role in influencing financial behavior. In order to develop Islamic financial products, Islamic financial literacy must be strengthened to support people's financial decisions. The purpose of this study is to identify and analyze the most important factors affecting Islamic financial literacy in Iran using Danp (The Dematel based Analytic Network Process) technique. Therefore, first, by studying the archives and carefully reviewing various sources, the most important factors affecting Islamic financial literacy were identified. Then These factors were presented to experts in the form of a pairwise comparison questionnaire for ranking. These experts include university professors and experts in Islamic financial markets. Finally, five of the most important of these factors were analyzed. The results of the research show that social factors are the most important. Also, Islamic financial attitude, culture, religious affiliations, friends and peers and Islamic financial knowledge are the most important sub-factors affecting Islamic financial literacy in Iran.

    Keywords: Islamic financial literacy, Islamic financial attitude, Islamic financial knowledge, religious affiliation, DANP technique
  • Akbar Mahmoudi * Pages 109-142

    The origin of the jurisprudence of righteousness forbids the disposal of funds of Degran Darsourt not knowing that it is permissible to use it. Original question: Where is the article of Chisti Mufad, document, Qalamro, Karbard and Karkard, a reserve rule, dir amwal, degran ast ke ba rosh, descriptive, analytical, critical investigation, and the chain of narrators of Kitabkhanaay dar charchob is a jurisprudential text by Ann Pasakh Midhad. Original evidence, in my opinion, where is the rule of independent judgment, intellect, and evidence. Hestend's mind. Banabrayen, the rule of the law, the law of where is the chapter of guidance in which the rule of reason and the completion of the building of sane people want it, and the law of making the independent ones. Where is the rule for the specialization of the wealth of Ziyad and Khater Dard, and there are doubts about it, judicious and objective, and Darbarah are two Muslim and non-harbian infidels, the flow of Dard? Wali Darbarah Kafran Harbi Gharyan Ndard; Zira Mal Annan Respected Nadard. the originality of the legality of the darbarah, the money of the degrane, the flow of nard; Zira, where is the origin of the flow of blood, as it is a subject, according to its nature, it is judged to be legalized more severely, and there is evidence of external symptoms, there is doubt and doubt, there is no doubt, the flow of blood is a question of independence, it is ugliness, the conduct of money,

    Keywords: Financial fiqhi rule, property of others, fiqhi precaution, respect for property, originality of sanctity of possession of property
  • Mohammad Rasol Ahangaran *, Navid Emsaki Pages 143-164

    Any transaction that is valid in the world of law is based on the intention and will of the parties, in the absence of which a transaction will not be realized. Among these cases is the guarantee created as a result of depositing the obligation with the clearing house in future contracts, and all the provisions and effects of the contract are based on the intention and will of the parties. Dissolution of contracts, which is divided into three types: cancellation, termination of contract and forced dissolution of contract is one of the most important issues of falling obligations in jurisprudence and law. On the other hand, in the case of forced dissolution of the contract, which results from the forced loss of the seller or the permanent excuse of fulfilling the provisions of the obligation, it is not a sign of the intention and will of the parties and the ruling on annulment of this type of contract is final. This type of dissolution, which is referred to in jurisprudence as the rule of "invalidation of the whole contract with the excuse of fulfillment in content", is in some way in conflict with the rule of "contracts subject to intentions" and consequently with the guarantee in future contracts. Written in a descriptive-analytical manner, an attempt has been made to resolve this conflict. What seems to be the rule of invalidity of a contract whose fulfillment is impossible is the rule of citizenship of the contract of intent.

    Keywords: Forced dissolution, Intent, future contract, obligation, annulment of the contract
  • Majid Rahaei *, Seyed Hassan Hosseini Moghaddam, Mehdi Fallah Khariki Pages 165-188

    The economic group with common interests in line with the needs of today's society is almost a nascent institution in our domestic law. This type of partnership is similar to the various partnerships in international systems, including joint ventures and consortia. The economic group is necessarily a party to the transaction and a party to the rights and obligations in order to carry out the activities necessary to achieve its goals. In Iranian law, in Article 107 of the Fifth Economic Development Plan Law, the economic group with common interests was introduced as a new institution. This group is a legal establishment that is formed freely between natural persons on the basis of joint and several liability. As mentioned, the economic group with common interests is similar to various similar institutions, such as civil participation in jurisprudence, joint ventures and consortia. Accordingly, the main issue of this research, which intends to deal with the descriptive-analytical method, is what are the differences and similarities between economic groups with common interests with similar institutions. According to the research findings, what is certain from Article 107 of the Development Plan Law is the interest and sense of necessity to systematize and facilitate the establishment and operation of "economic group with common interests" or in more general terms contractual partnerships that can be neglected Consortia, joint ventures, etc. The concept of economic group with common interests, which is adapted from French law with similar concepts such as consortium, joint venture and also civil companies, has the same nature and concept, and in Imami jurisprudence, the concept of civil company is emphasized.

    Keywords: Legal personality, Joint venture, Economic benefit, Imami jurisprudence, Civil company
  • Ehsan Zakerniya *, Ali Salehabadi, Hosin Hasanzadeh Sarvestani Pages 189-220

    Project financing is one of the most important and practical approachs developed and developing countries and many medium and large scale projects in the world are implemented by using this approach.Unfortunately, this approach has not really been able to Be implemented in iran our country, and one of the main reasons for this failure is the lack of knowledge and explanation of the requirements and dimensions of this method. Due to the bank-based nature of the Iranian economy, it seemed that the best place to start and practice this method of financing is for banks to take steps in this field and allocate a small part of their resources to this method.For this purpose, in this research, Tried to while better understanding the subject, the main factors affecting the realization of the project financing model in the banking system of the Islamic Republic of Iran with a relatively comprehensive review of domestic and foreign scientific resources are counted and then In order to extract the final model, By using the Theme analysis method and using the opinions of experts and research literature, a relatively deep analysis was done and a total of 2072 basic themes were extracted and by measuring and rearranging these factors, the operational model of project financing in the banking system of the Islamic Republic Iran was extracted.

    Keywords: Financing, Project Financing, Bank, Financing Instruments, Theme analysis method
  • Abdolmohammad Kashian *, Elham Parsa Pages 221-252

    Analyzing the economic nature of new financial instruments along with examining its jurisprudential aspects has an important role in introducing and using these instruments in Islamic financial markets. One of these tools is binary options, which due to its high attractiveness, is an important part of derivatives market exchanges. The purpose of this study is to analyze binary authority from an economic and jurisprudential point of view. This option is a type of exotic option that can be used, like other options contracts, to cover risk, arbitrage and speculation. The present study, while examining the economic nature of this type of authority, answers the question of whether these powers are also legally legitimate? The method used in this research is the conventional analytical-ijtihad method in the analysis of Islamic financial markets. The present study, while examining the types of binary options and presenting different strategies of their transactions, has examined the nature of options and especially binary options through different contracts. The results indicate that some models of this option can be corrected in the form of contracts such as basic peace, sale of rights and basic conditions, some models are only in the form of insurance contracts and others are examples of gambling. Accordingly, only some types of this contract can be used in Islamic financial markets.

    Keywords: Binary options, digital options, exotic options, vanilla options, Options
  • Robab Mansouri *, Mehdi Ghaemi Asl Pages 253-294

    Large amounts of daily financial values ​​are transferred to the financial markets. The stability and efficiency of this system rely on a solid infrastructure for the transfer and settlement of these transactions. This article analyzes the role that blockchain can play in improving these processes. Blockchain has regulatory and technical challenges, which it is likely to be able to evolve rather than evolve. Post-transaction trading processes enable buyers and sellers to exchange details, verify transactions, change ownership of documents, and exchange security. Studies have shown that the model of post-transaction processing operations based on blockchain can increase efficiency and improve the compliance of post-processing operations with the principles of jurisprudence and Sharia, especially the harmless rule and the Darya barrier (blocking the ways of evil). Also, the transparency of the blockchain network reduces the possibility of fraud and misconduct. On the other hand, the disadvantages of the current process such as delays in obtaining ownership transfer confirmation, inconsistent information, participation risk, operational risk, settlement ambiguity, the complexity of trust accounts, and costly intermediaries are minimized, which in turn causes Compliance with Islamic jurisprudence is promoted.

    Keywords: Financial clearance, Blockchain, new financial technologies, settlement of ownership, post-trade equity
  • Mohammad Javad Pakniat *, Mohammad Hosin Gavam Pages 259-290

    Life insurance as one of the practical financial instrument in conventional finance and Shariah approved contract, has been very important. The thesis is aimed at solving one of the fundamental problems of insurer companies and policy holders. The problem is cancelation of policy before maturity of policy. It should be noted that the method of research in this study is Multi-Stages ijtihad. After reviewing and studying, this research has suggested the solution to this problem as tradeable life insurance (Traded Life Policy). And since no research has been carried out in Iran in this subject, regarding this capability of life insurance contracts, in the first step, the quiddity of life insurance and life insurance settlement has been investigated and explained. In the next step, the jurisprudential and technical dimensions of designing this instrument in Iran and according to Imamiah jurisprudence have been analyzed. In the following, using the multi-stage ijtihad research method approach, an interview was conducted on the Shariah and technical aspects of the subject with Islamic financial experts and insurance industry experts in Iran. The results of the research and proposed model are moderated and finalized with comments of experts. At the end, the legal and technical dimensions of the subject are presented comprehensively and the suggested model of “Selling beneficiary right with submission of life insurance contract” Finalized with the Shariah considerations of the experts. The correctness of the suggested model had been asked from Maja’s and Received religious certificates. Thus, life insurance could be traded legally and technically, according to the model presented in this study.

    Keywords: life insurance, Secondary Market, Imamiah Jurisprudence, Traded Life Policies, Beneficiary
  • Seyyed Akbar Seyyed Ha Shimi, Majid Ahmadlu, Farzad Sattari Aredebili Pages 333-362

    Social good is beyond the normal functioning of organizations based on legal requirements, so that some describe it as the impact of organizations' behavior on society and some as a process of merging organization and society, so Islamic banking, which is derived from Islamic and jurisprudential contracts, responsibility As a basic principle for a comprehensive understanding of the internal relationship between the bank and society, this lasting commitment resulting from ethical behavior leads to the development of the quality of life of individuals and the economic development of the country, which unfortunately has not received due attention. Is. The purpose of this article is to explain this concept in the Islamic banking system in Iran. Findings show that among the four dimensions studied (legal, economic, benevolent and moral), the dimension of moral responsibility has the highest factor, which reflects environmental expectations. 

    Keywords: Social Responsibility, Carol model, islamic banking, Social, Islamic