فهرست مطالب

گفتمان طراحی شهری - سال دوم شماره 2 (پیاپی 6، تابستان 1400)
  • سال دوم شماره 2 (پیاپی 6، تابستان 1400)
  • تاریخ انتشار: 1400/06/10
  • تعداد عناوین: 6
|
  • اکبر محمدی* صفحات 7-20

    حس مکان بعنوان یکی از مفاهیم جدید در حوزه طراحی شهری می باشد که نقش مهمی در ایجاد پایداری جوامع شهری و کیفیت فضاهای شهری دارد. عوامل زیادی در ایجاد این حس موثر هستند که یکی از مهمترین این عوامل ویژگیهای کالبدی فضاهای شهری است. این ویژگیها با تاثیر بر ادراک انسانها می تواند حس مکان را تحت تاثیر قرار دهد که البته در این میان نقش ویژگیهای فردی و اجتماعی فرد را نباید نادیده گرفت. این تحقیق بدنبال بررسی رابطه میان ویژگیهای کالبدی-ادراکی و همچنین ویژگیهای فردی-اجتماعی بعنوان متغیرهای مداخله می باشد. به همین منظور یک فضای شهری (پیاده رو خیابان آیت الله کاشانی) بعنوان نمونه، مورد مطالعه قرار گرفت. روش های مورد استفاده با توجه به نوع داده ها ضریب همبستگی اسپیرمن و رگرسیون رتبه ای بود. نتایج بدست آمده از تحقیق بیانگر نقش بالای عواملی مثل اصالت معنی و آسایش بصری و... می باشد. بطور کلی همه متغیرهای مورد مطالعه (کالبدی-ادراکی) نقش مثبت و معناداری را با حس مکان داشته اند. از بین ویژگیهای فردی- اجتماعی، بیشترین نقش در ایجاد حس مکان را عواملی  مثل سن، جنس و سواد داشته اند. بنابراین می توان گفت که با افزایش سن و افزایش سطح سواد، حس مکان افزایش یافته است و همچنین میزان حس مکان در بین زنان بیشتر از مردان می باشد. البته همانطور که در مدل مفهومی تحقیق اشاره گردید این تاثیر گذاری غیر مستقیم بوده و از طریق تاثیر پذیری ادراک از این عوامل می باشد. مدل رگرسیونی ارایه شده به خوبی نقش عوامل مختلف را

    کلیدواژگان: فضای شهر، پیاده رو، حس مکان، رگرسیون رتبه ای
  • پریسا صامتی، محمدرضا فرزاد بهتاش* صفحات 21-34

    امروزه با افزایش جمعیت و رشد بی رویه شهرها و پیشرفت فناوری و متعاقب آن تخریب محیط زیست، شرایط زندگی بسیاری از موجودات زنده دشوار شده است  که باعث دور شدن انسان از طبیعت  و عدم آسایش و آرامش شده است؛ طراحی بایوفیلیک با تسهیل و ارتقای کیفیت ارتباط انسان با طبیعت اطراف خود، با به کارگیری استراتژی های جهانی طراحی پایدار سعی بر کنترل تخریب محیط زیست  دارد تا محیط هایی با شرایط اجتماعی و فرهنگی ارتقاء یافته، همراه با ایجاد قدرت درک و پردازش و بهره گیری از تجارب گذشته خلق نماید تا درنهایت کیفیت زندگی شهری بهبود یابد. پروفسور بیتلی در پژوهش های گسترده خود، شهر اسلو را شهری ایده آل برای شهرسازی بایوفیلیک معرفی کرده اند. به همین منظور در این تحقیق با مد نظر قرار دادن این شهر به عنوان الگو و تطبیق این شهر با بلوار معلم در شهر رامسر به منظور ارتقای وضعیت بلوار به لحاظ شهرسازی بایوفیلیک صورت گرفته است. مقاله حاضر سعی دارد مبتنی بر روش توصیفی- تحلیلی و سنجش ها بصورت کیفی بررسی کند و با بیان توصیف، تحلیل و تفسیر مطالب راهکار های موثر بر ارتقاءکیفیت محیط با رویکرد ادراک محیطی در طراحی شهری بایوفیلیک ارایه دهد.
    نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد، بلوار معلم در شهر رامسر پتانسل رسیدن به طراحی شهری بایوفیلیک را بر اساس مطالعه تطبیقی با شهر اسلو دارا می باشد و با به کارگیری مولفه های ادراک محیطی و طراحی بایوفیلیک، پیشنهاد طرح هایی برای ارتقاء کیفیت محیط شهروندان و بازدیدکنندگان را فراهم ساخت.

    کلیدواژگان: شهرسازی بایوفیلیک- کیفیت محیط- ادراک محیط
  • سکینه معروفی*، احسان مهدی پور صفحات 35-48

    پارکها می تواند در ایجاد و تقویت احساس تعلق محله ای نقش مهمی داشته باشند. هدف از این پژوهش تعیین تاثیر مولفه های سرزندگی پارکهای شهری بر احساس تعلق محله ای بود. این پژوهش برای مشخص شدن همبستگی بین مولفه های سرزندگی پارکهای شهری و احساس تعلق محله ای در بین ساکنین محله هادی آباد شهر قزوین انجام شد. همچنین نمونه آماری تحقیق به وسیله فرمول کوکران با خطای 5% و سطح اطمینان95 % محاسبه گردید که حجم نمونه 350 به دست آمد و از تعداد 350 پرسشنامه که بطور تصادفی میان اهالی محل و مراجعه کنندگان به پارک هادی آباد توزیع شده  306 پرسشنامه دریافت شد. برای گرد آوری داده ها از پرسشنامه با 36 گزینه و 8 مولفه استفاده شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار     spss  با روش آماری همبستگی اسپیرمن و رگرسیون استفاده شد. نتایج این تحقیق نشان داد که همبستگی میان مولفه های سرزندگی پارک با احساس تعلق محله ای در سطح 0.1  معنی دار بوده و مولفه های سرزندگی پارک در زمینه های کالبدی، عملکردی،  اجتماعی و زیست محیطی  به ترتیب با  0.541  ، 0.480 ، 0.4620و 0.398   بیشترین تاثیر را بر با احساس تعلق محله ای داشتند. با توجه به نقش مولفه های سرزندگی پارکهای شهری و میزان تاثیرگذاری هر یک از آنها بر ایجاد و تقویت احساس تعلق محله ای و تلاش برای حفظ آنها در محله های شهری بویژه محله مورد مطالعه باعث بالا رفتن کیفیت محیطی و توسعه اجتماعی و کالبدی محدوده مورد مطالعه خواهد شد.

    کلیدواژگان: سرزندگی پارکها، احساس تعلق محله ای، محله هادی آباد قزوین
  • مریم محمدزاده، اصغر مولائی* صفحات 49-62

    یکی از دغدغه‏های همیشگی محافل طراحی شهری جستجو و تحلیل علل ناکامی پروژه‏های توسعه شهری است. به بیان دیگر، معمولا این پرسش مطرح می‏شود که چرا این گونه پروژه‏ها، که بعضا بر پایه نظریات و توسط نخبگان این حرفه تهیه شده اند، در مرحله عمل به تولید فراورده‏های مطلوب منجر نگردیده اند؟ کندوکاو و تحلیل علل ناکامی پروژه‏های طراحی شهری و اهمیت بسیار بالای زمان و چگونگی اجرای طرح در این پروژه‏ها، موجب شد توجه متخصصان به بعد فرآیندی طراحی شهری معطوف گردد چراکه به نظر می‏رسید راه حل این مسئله در رابطه علی میان کیفیت فرآیند و کیفیت فرآورده باشد. همچنین برخی محققین معیارها و شاخص‏های تاثیرگذار بر تحقق‏پذیری طراحی شهری معرفی می‏نمایند که از مهمترین آن‏ها، که در این پژوهش نیز به آن‏ها پرداخته‏شده، می‏توان به عوامل برنامه ریزی و طراحی، عوامل مدیریتی، عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی و فرهنگی، عوامل حقوقی، عوامل اخلاقی اشاره کرد. این پژوهش مروری است بر مقالات و نظریات این حوزه.

    کلیدواژگان: تحقق پذیری، طراحی شهری، طراحی شهری در عمل، ایران
  • عرفانه سادات احمدی، وحید افشین مهر*، سید بدرالدین احمدی، پیمان پیله چی ها صفحات 63-84
    اهداف

    استفاده از روش ها، فناوری مواد و مصالح میکرو- نانو ساختار و زیست سازگار در جهت تولید مالت حاوی پیگمنت سرامیکی (با سیمان رنگی سرامیکی) گامی در جهت توسعه و منظر شهری است.

    روش ها

    روش تحقیق در این پژوهش با رویکرد کمی همراه با تحلیل کیفی از نوع روش ترکیبی؛ ابتدا از روش تحلیلی-کاوشی به خصوص در حوزه شهرسازی و در حوزه مواد و متالورژی از روش توسعه ای و درنهایت جهت جمع آوری و تحلیل اطلاعات و دستاوردها بهصورت تجربی (تمام آزمایشی) تحقیق را به نتایج عددی رسانده و درنهایت با تفسیر نتایج کیفی و کمی، نتیجه گیری نهایی پژوهش به سرانجام رسید.

    یافته ها

    با استناد به نتایج آزمایشی-کارگاهی و نتیجه قاب لقبول تست های مربوط به مالت سیمانی حاوی میکرو-نانو پیگمنت سرامیکی که در تست های مقاومت فشاری و نفوذپذیری آب و بخار نسبت به سیمان بدون افزودنی افزایش داشت، مشاهده شد ماندگاری مواد پیشنهادشده قابل قبول است. این مواد و مصالح ازنظر توسعه شهری باصرفه اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و نیز به علت طیف رنگ های متنوع این مواد و مصالح با ایجاد منظر زیبا نیز می توان استفاده نمود.

    نتیجه گیری

    درنهایت استفاده از روش ها، فناوری مواد و مصالح میکرو- نانو ساختار و زیست سازگار در جهت تولید مالت حاوی پیگمنت سرامیکی (با سیمان رنگی سرامیکی) می تواند گامی در جهت زیبایی منظر و توسعه شهری باشد.

    کلیدواژگان: سیمان رنگی، ساختوساز شهری، مواد و مصالح زیست سازگار، حفاظت و مرمت، زیبایی منظر
  • مهرناز ارزانی بیرگانی*، عمران کهزادی سیف آباد صفحات 85-105

    گستردگی و پیچیدگی مسایل شهری و رشد و توسعه روز افزون شهرها، مدیریت امور شهر را به وظیفه ای دشوار تبدیل نموده است .برخی مسایل موجود در شهر ، ناملموس و پنهان هستند اما مهم تر و بنیادی تر از مسایل آشکار شهر به شمار می آیند. این پژوهش در پی پاسخگویی به این سوال است که مهمترین چالش های رویه ای مدیریت شهری در کلانشهر اهواز کدامند.در جهت پاسخ به این سوال پس از مطالعه متون نظری و نیم نگاهی به پژوهش های مرتبط با موضوع مدیریت شهری در تحلیل ترکیبی و چند مرحله ای ،ابتدا در مرحله اول از مجموعه مدیران شهری ، مردم و متخصصین مصاحبه ای نیمه ساختار یافته صورت گرفت . بنابر بنیادین بودن شیوه تحلیل محتوای گرانهیم ،داده ها با استفاده از رویکرد تحلیل محتوا و به روش گرانهایم و لاندمن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. سپس در مرحله دوم با استفاده از پرسشنامه ای، درون مایه های کشف شده از بخش اول مطالعه توسط متخصصین با تجربه حوزه شهرسازی و مدیریت شهری ، بر اساس ضریب اهمیت امتیاز دهی و با کمک آزمون فریدمن در نرم افزار SPSS  اولویت بندی شدند. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که ، مهمترین و بنیادی ترین چالش های حوزه مدیریت شهری در کلانشهر اهواز از دیدگاه متخصصین مربوط به قوانین ، ساختار و اخلاق حرفه ای می باشد.

    کلیدواژگان: چالش های نظام مدیریت شهری، کلانشهر اهواز، چالش های رویه ای، تحلیل محتوای گرانهیم و لاندمن، تحلیل ارزیابانه
|
  • AKBAR Mohammadi* Pages 7-20

    Sense of place is one of the new concepts in urban design field that plays an important role in creating the sustainability of urban communities and the quality of urban spaces. Many factors are effective in creating this feeling, one of the most important of which is the physical characteristics of urban spaces. These characteristics can affect the sense of place by affecting human perception, but the role of individual and social characteristics should not be ignored. This study seeks to investigate the relationship between physical-perceptual characteristics as well as individual-social characteristics as intervention variables. For this purpose, an urban space (sidewalk of Ayatollah Kashani Street) was studied as an example. The methods used were Spearman correlation coefficient and ordinal regression according to the type of data. The results obtained from the research indicate the high role of factors such as originality of meaning and visual comfort, etc. In general, all studied variables (physical-perceptual) have played a positive and significant role with a sense of place. Among the individual-social characteristics, the most important role in creating a sense of place have been factors such as age, gender and literacy. Therefore, it can be said that with increasing age and literacy level, the sense of place has increased and also the sense of place among women is more than men. Of course, as mentioned in the conceptual model of the research, this effect is indirect and is through the effectiveness of perception of these factors. The proposed regression model well showed

    Keywords: : city space, sidewalk, sense of place, ordinal regression
  • Parisa Sameti, Mohammad Reza Farzad Behtash* Pages 21-34

    Today, with the increase of population and the uncontrolled growth of cities and the advancement of technology and the consequent destruction of the environment, the living conditions of many living beings have become difficult, which has caused man to move away from nature and lack comfort and tranquility; Biophilic design by facilitating and improving the quality of human communication with nature around it, using global sustainable design strategies tries to control environmental degradation to environments with improved social and cultural conditions, along with creating the ability to understand and process and benefit from past experiences. Create to ultimately improve the quality of urban life. In his extensive research, Professor Beatle has identified Oslo as an ideal city for biophilic urban planning. For this purpose, in this research, by considering this city as a model and adapting this city with Moallem Boulevard in Ramsar city in order to improve the condition of the boulevard in terms of biophilic urban planning, the present article tries based on descriptive-analytical method and To evaluate the measurements qualitatively and by describing, analyzing and interpreting the contents, to provide effective solutions on improving the quality of the environment with the approach of environmental perception in biophilic urban design.The results show that Moallem Boulevard in Ramsar has the potential to achieve biophilic urban design based on a comparative study with the city of Oslo, and by using the components of environmental perception and biophilic design, proposes plans to improve the quality of citizenschr('39') environment And created visitors.

    Keywords: Biophilic urban planning - Environmental quality - Environmental perception
  • Sakineh Maroofi*, Ehsan Mahdipour Pages 35-48

    Parks can play an important role in creating and strengthening a sense of neighborhood belonging. The purpose of this study was to determine the effect of vitality components of urban parks on the sense of belonging to the neighborhood. This study was conducted to determine the correlation between the vitality components of urban parks and the sense of belonging of the neighborhood among the residents of Hadiabad neighborhood of Qazvin. Accordingly, 306 people who referred to Hadiabad Park were randomly studied. A questionnaire with 36 components and 8 dimensions was used to collect data. In order to analyze the data, SPSS software was used by Spearman correlation and regression statistical methods. The results of this study showed that the correlation between the vitality factors of the park and the sense of belonging to the neighborhood was significant at the level of 0.1. The vitality components of the park in the physical, functional, social and environmental fields with 0.541, 0.480, 0.462 and 0.398, respectively, had the greatest impact on the sense of belonging to the neighborhood. Considering the role of vitality components of urban parks and the impact of each of them on creating and strengthening the sense of belonging of the neighborhood, trying to maintain them in urban neighborhoods, increases the environmental quality and social and physical development of the neighborhood. The vitality of urban parks, which represents the intangible benefits of using urban parks, may serve as a useful and feasible gateway for addressing and managing nature in neighborhoods.

    Keywords: Vitality of parks, sense of belonging, Hadiabad neighborhood of Qazvin
  • Maryam Mohammadzade, Asghar Molaei* Pages 49-62

    One of the constant concerns of urban design circles is to search and analyze the causes of the failure of urban development projects. In other words, the question is usually asked why such projects, which are sometimes based on theories and by the elites of the profession, have not led to the production of desirable products in practice? Exploration and analysis of the causes of failure of urban design projects and the very high importance of time and how to implement the plan in these projects, caused the attention of experts to the urban design process, because it seemed that the solution to this problem in the causal relationship between Process quality and product quality. Also, some researchers introduce criteria and indicators affecting the feasibility of urban design, the most important of which, which are also addressed in this study, can be planning and design factors, factors Managerial, economic factors, social and cultural factors, legal factors, ethical factors mentioned. This research is a review of articles and theories in this field.

    Keywords: Feasibility, Urban Design, Urban Design in Action, Iran
  • Erfaneh Sadat Ahmadi, Vahid Afshinmehr*, Seyed Baddredin Ahmadi, Peiman Pilechiha Pages 63-84
    Aims

    Applying micro-nano structure and biocompatibility methods and technology to produce mortar containing coloured ceramic pigment is a step towards beautiful landscape and urban development.

    Methods

    The research method is a combination of quantitative and qualitative analysis. First, from the analytical-exploratory process, especially in the field of urban planning, and in the field of materials and metallurgy, from the development method, and finally for collecting and analysing information and achievements experimentally (all experimentally), the research reaches numerical results and finally by interpreting qualitative results. Moreover, a little, the research conclusion came to an end.

    Findings

    Based on the experimental results and the acceptable result of the tests related to the mortar containing micro-nano ceramic pigments that have compressive strength and permeability in cement without additives, the durability of the proposed materials is acceptable. Materials are sustainable in terms of urban development with economic, social, ecosystem benefits, and due to the diversity of colours, these materials are also used in the beautiful landscape.

    Conclusion

    Eventually, it concluded that using methods and micro-nano structured and biocompatible materials to produce mortar containing ceramic pigment (with coloured ceramic cement) can be a step towards a beautiful landscape urban development.

    Keywords: Colored Cement, Urban Construction, Biocompatible Materials, Development, Beautiful landscape
  • Mehrnaz Arzani Birgani*, Omran Kohzadi Seyf Abad Pages 85-105

    The extend and complexity of urban issues and the increasing growth and development of cities have made managing city affairs a difficult task. To find the answer to this question, after studying the theorical texts and a brief overview at the research related to the subjects of urban management in combined and multi_stage analysis, in the first stage from of the collection of urban managers, people and professionals, a semi_structured interview was conducted. Due to fundamental nature of the Granheim content analysis method, the data were analyzed using the content analysis approach by the Granheim and Landman method. Then in the second stage, using a questionnaire, the themes discovered from the first part of the study were prioritzed by experienced experts in the field of urban planning and urban management, based on security factor and with the help of Friedman test in SPSS software. The results of the research show that the most important and fundamental challenges in the field of urban management in the metropolis of Ahvaz from the perspective of experts are related to laws, structure and professional ethics

    Keywords: Challenges of urban management, Ahwaz metropolis, Procedural challenges, Granheim, Landmann content analysis, Evaluative analysis