فهرست مطالب

پژوهشنامه جغرافیای انتظامی - پیاپی 36 (زمستان 1400)
  • پیاپی 36 (زمستان 1400)
  • تاریخ انتشار: 1400/12/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • علیرضا فرانیا، زهره فنی، ناصر شفیعی ثابت صفحات 1-32

    انجام هر نوع پروژه توسعه شهری از سوی مدیریت شهری می تواند اثرات متفاوتی بر هویت یابی و امنیت فضاهای شهری داشته باشد. یکی از سازوکارهای جدید برای کاهش تبعات و تقویت اثرات مثبت پروژه های شهری و هویت یابی فضاهای شهری، تهیه و استفاده از پیوست اجتماعی- فرهنگی (اتاف) است. این پژوهش به صورت توصیفی تحلیلی، با هدف بررسی و ارزیابی تاثیرات اجتماعی فرهنگی اجرای پروژه ها بر هویت یابی فضاها و امنیت شهری است. روش گردآوری اطلاعات به دو صورت میدانی و کتابخانه ای است. جامعه آماری آن محلات دو منطقه 6 و 12 کلانشهر تهران است. حجم نمونه براساس فرمول کوکران به تعداد 232 نفر انتخاب شده است. در تحلیل داده ها، از آزمون test-t و رگرسیون خطی استفاده شده است. نتیجه پژوهش گویای آن است که عملکرد مدیریت شهری بصورت مستقیم در هویت یابی فضاهای شهری و امنیت آن تاثیرگذار است و عامل فرهنگی نسبت به عامل اجتماعی، بیشترین تاثیر را بر هویت فضاهای شهری و امنیت داشته و زمینه را برای ارتقای سطح رفاه، کیفیت زندگی شهروندان وهمچنین ایجاد محیطی سالم و امن فراهم آورده است.

    کلیدواژگان: امنیت، مدیریت شهری، هویت یابی فضاهای شهری، پیوست فرهنگی- اجتماعی، کلانشهر تهران
  • منا غلامی، محسن کلانتری صفحات 33-60

    از جمله پیامدهای ناگوار مهاجرت به شهر زنجان، شکل گیری مناطق اسکان غیررسمی است. منطقه اسلام آباد ازجمله مناطق بزرگ اسکان غیررسمی در شهر زنجان است. از جمله مسایل این منطقه ناهنجاری های اجتماعی است. براین اساس این پژوهش باهدف بررسی تاثیر اوباشگری بر شکل گیری فضاهای بی دفاع در منطقه اسکان غیررسمی اسلام آباد انجام شده است. روش پژوهش این تحقیق توصیفی- تحلیلی است و داده ها با روش مشاهده، برداشت میدانی و بررسی مدارک و اسناد استخراج شده اند. جامعه آماری مجموعه کاربری ها و فضاهای موجود در منطقه اسکان غیررسمی اسلام آباد در شهر زنجان در سال 1399 می باشد و وضع موجود را در این منطقه بررسی می کند. در این پژوهش اطلاعات به دست آمده با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP و توسط نرم افزارهای آماری Arc GIS، Expert choice مورد تجزیه وتحلیل قرارگرفته است و. یافته های حاصل از پژوهش نشان می دهد اوباشگری در شکل گیری فضاهای بی دفاع در نواحی شمالی منطقه اسلام آباد بیشتر رخ داده است. خیابان مدنی که خیابان اصلی این منطقه می باشد از وضعیت بهتری نسبت به قسمت های دیگر برخوردار است و هرچه به سمت خیابان اشرفی اصفهانی که در قسمت جنوبی این منطقه قرار دارد پیش رفته، اوباشگری و فضاهای بی دفاع کمتر می شود و وضعیت نسبتا مناسب تر است. . در نتیجه منطقه اسلام آباد از نظر وضعیت اوباشگری و فضاهای بی دفاع به سمت یک نوع شکاف و اختلاف فضایی بین خیابان مدنی(با ظاهر و وضعیت کاملا مناسب) و خیابان های شمالی(وضعیت نامناسب) درحال حرکت است.

    کلیدواژگان: اوباشگری، فضاهای بی دفاع، زنجان، اسلام آباد
  • سارا موسوی، مجیدولی شریعت پناهی، رحیم سرور صفحات 61-94

    فضاهای شهری به‌عنوان مهم‌ترین بستر فعالیت و زندگی شهروندان نقش بسیار مهمی را در هویت بخشی انسان‌ها ایفا می‌کنند. فقدان احساس‌امنیت، در میان زنان یک جامعه باعث کمرنگ‌تر شدن حضور آن‌ها و کاهش سرزندگی شهری خواهد شد. پژوهش حاضر به بررسی مشکلات و نارسایی‌های فضاهای شهر تبریز باهدف ارتقاء احساس‌امنیت زنان می‌پردازد. در این راستا معیارهای فضایی و کالبدی موثر بر ارتقاء احساس‌امنیت از دیدگاه زنان و رابطه بین نقش مدیریت شهری و افزایش احساس‌امنیت و آرامش زنان بررسی شده است؛ بنابراین بعد از مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی فرضیه ها و تحلیل پژوهش های موفق در این زمینه، زنان ساکن دو منطقه شهر تبریز با پاسخگویی به پرسشنامه‌ها مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. پژوهش بر مبنای هدف، از نوع پژوهش های کاربردی بوده و روش مطالعه به‌صورت اسنادی، میدانی و از نوع توصیفی-تحلیلی است و در پایان فرضیه ها از طریق نرم‌افزار آماری «اس پی اس اس»[1]، آماره تحلیلی رگرسیون و سطح معنی‌داری «آنوا»[2] مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است. در این پژوهش برای ارزیابی قابلیت اعتماد پرسش های پرسشنامه‌ها، از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. هرقدر این ضریب بیشتر باشد نشان‌دهنده اعتمادپذیری بیشتر آزمون است. معنی‌داری (000/0) کمتر از سطح معنی‌داری موردقبول (05/0) است؛ بنابراین فرضیه حمایت مدیریت شهری و احساس‌امنیت با همبستگی بالا (88/0) موردقبول واقع می‌شود. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد بین حمایت مدیریت شهری و احساس‌امنیت زنان، همبستگی مستقیم و معنی‌داری وجود دارد و با افزایش حمایت مدیریت شهری، احساس‌امنیت بین پاسخگویان افزایش می‌یابد.

    کلیدواژگان: امنیت، حضور زنان، دسترسی، مدیریت شهری، فضاهای شهری و احساس امنیت
  • طاها عشایری، اسمعیل حسنوند صفحات 95-124

    ترس از جرم به وجود هراس، ناامنی اجتماعی، دلهره و نگرانی فرد نسبت به خود، خانواده، خویشاوندان، دوستان و شبکه های تعاملی (گروه های دارای پیوند نزدیک) در برابر تهدیدهای محیطی (نزاع و درگیری، سرقت، قتل، مزاحمت اجتماعی و قربانی شدن آن ها) اشاره دارد. ترس از جرم در شهر اردبیل به دلیل شیوع مسایل و آسیب های اجتماعی، شدت بیشتری دارد. هدف پژوهش حاضر، مطالعه رابطه بین تعلق اجتماعی و ترس از جرم در شهر اردبیل است. روش پژوهش از نوع پیمایش (کمی) است. حجم نمونه به وسیله «سمپل پو»[1] برابر با (278) نفر تعیین و با روش نمونه گیری تصادفی در بین شهروندان توزیع شده است. سطح روایی و پایایی شاخص ها، نیز مورد تایید قرارگرفته است. نتایج نشان می دهد که با کاهش تعلق اجتماعی، ترس از جرم در بین ساکنان نیز افزایش می یابد، همچنین انسجام محلی با بتای (0٫154-)، مشارکت محلی (0٫203-)، هویت محله ای (0٫182-)، آگاهی اجتماعی (0٫262-) و اعتماد محلی با بتای (0٫173-) تاثیر معنی داری بر ترس از جرم داشته اند. بر این اساس با افزایش تعلق اجتماعی (ایجاد نهادهای محلی و کاربردی اجتماعی، فضای قابل دفاع در مجتمع مسکونی و محله ها، ایجاد هییت امنای محلی و نگهبان محله، بازآفرینی سرمایه اجتماعی محیطی و افزایش تعامل بین نهادهای انتظامی، دولتی و خصوصی با ساکنان محیط، ایجاد کنترل اجتماعی نوین و دفاع جمعی از طریق تعهد اجتماعی و حساسیت جمعی به امنیت اجتماعی) می توان ترس از جرم را کاست.

    کلیدواژگان: تعلق اجتماعی، ترس از جرم، امنیت اجتماعی، اردبیل
  • ژیلا سجادی، محسن کلانتری، جمیله توکلی نیا، فاطمه سوری صفحات 125-172

    از پدیده حاشیه نشینی و اسکان خودانگیخته به عنوان تهدیدی برای امنیت شهرها یاد می شود. </strong>با توجه به اهمیت موضوع امنیت و ایمنی در زندگی انسان ها، پژوهش های زیادی در محافل علمی و دانشگاهی در دهه های اخیر دراین باره انجام شده است. تعدد و تنوع پژوهش ها و نتایج متناقض هر کدام، ممکن است احساس بی فایده بودن اجرای این پژوهش ها را در ذهن مخاطب القا کند. درحالی که اجرای پژوهش های ترکیبی همچون فراتحلیل برای جمع بندی و خلاصه نتایج آن ها و جلوگیری از نقاط ضعف احتمالی در پژوهش های آتی، احساس نیاز می شود. روش پژوهش حاضر، فراتحلیل و جامعه آماری شامل کتب، مقالات و پایان نامه های دانشگاهی است که در سال های (1384تا 1400) شمسی با موضوع جرم و امنیت در سکونتگاه های خودانگیخته شهری نگاشته شده است. پس از پالایش مهم ترین کارهای انجام شده، در نهایت (90) پژوهش انتخاب و با رویکرد کیفی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تحلیل نشان داد که پژوهش های صورت گرفته در حوزه امنیت در سکونتگاه های خودانگیخته شهری را می توان در دسته های «کالبدی»، «اجتماعی»، «اقتصادی» و «زمینه ای» دسته بندی کرد. متغیرهای کالبدی جزء بیشترین متغیرهایی بودند که محققان از جنبه های مختلف ارتباط آن را با مسیله امنیت در سکونتگاه های خودانگیخته شهری سنجیده اند؛ به عبارتی از دیدگاه پژوهش های مطالعه شده، سهم ناهنجاری های کالبدی و محیطی، و امنیت تصرف زمین در کاهش یا افزایش امنیت در سکونتگاه های خودانگیخته شهری از متغیرهای دیگر بیشتر است.

    کلیدواژگان: فراتحلی، امنیت، جغرافیای جرم، سکونتگاه خودانگیخته، شهر
  • داود امینی، سعید رحیمی هرآبادی، حمید پناهی صفحات 173-204

    مدیریت و برنامه ریزی ژیوتوریسم با رویکرد امنیتی از عوامل اصلی حفاظت و پایداری ژیومورفوسایت های گردشگرپذیر محسوب می شود. در حال حاضر پژوهش های صورت گرفته در این حوزه صرفا به معرفی جاذبه ها و در نهایت ارزیابی ژیومورفوسایت ها پرداخته است و از توجه به ارزش های مدیریتی، امنیتی و بهره برداری اقتصادی از آن ها تا حدودی غافل مانده است. به همین دلیل پژوهش حاضر کوشش دارد، موضوع مدیریت در ژیوتوریسم را با رویکردهای نظم و امنیت در ژیومورفوسایت های واقع در قلمرو کارستیک (غار نمکدان در ژیوپارک قشم) را بررسی کرده و الگوی مدیریتی بهینه ای را تدوین و پیشنهاد دهد. از نظر روش شناسی، در این پژوهش تلفیقی از روش های بومی شده ارزیابی، مطالعات میدانی و کتابخانه ای استفاده شده است. امنیت گردشگران و مقاصد ژیوتوریسم از عوامل مهم موفقیت و رشد پایدار طرح های گردشگری است؛ به طوری که در صورت فقدان امنیت، توسعه اقتصادی و فرهنگی ناشی از مدیریت بهینه ژیوتوریسم در محوطه موردپژوهش، محقق نخواهد شد. بر این اساس، یافته های پژوهش، مبتنی بر تدوین و اجرای الگوی مدیریتی در ژیوتوریسم (موردمطالعه: غار نمکدان ژیوپارک قشم) است که مولفه های مدیریتی را همگام با سایر معیارهای موثر در توسعه ژیوتوریسم مطالعه کرده است. نتایج پژوهش نشان داد، در الگوی مدیریت بهینه امنیتی ژیومورفوسایت غار نمکدان، پیش از تنظیم مولفه های مدیریتی جغرافیای طبیعی و انسانی محوطه، لازم است ابتدا مولفه های مدیریت نظم و امنیت در این منطقه شامل اقدامات حوزه امنیت بهره برداری، امنیت انسانی، تبلیغات مجازی و... پیاده سازی شود، همچنین وظایف اصلی و خطوط کلی اقدامات اساسی مجری اصلی این رویه (فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در شهرستان قشم) مشخص شود.

    کلیدواژگان: مدیریت ژئوتوریسم، ژئوتوریسم، ژئومورفوسایت، امنیت پژوهی، غارنمکدان قشم
|
  • Alireza Farania, zohreh Fanni, Naser Shafie Sabet Pages 1-32

    Execution of any type of urban development project by urban management can have different effects on the identification and security of urban spaces. One of the new mechanisms to reduce the consequences and strengthen the positive effects of urban projects and the identification of urban spaces is the preparation and use of socio-cultural attachment (ATAF). This research is descriptive-analytical with the aim of investigating and evaluating the socio-cultural effects of project implementation on the identification of spaces and urban security. The method of data collection is both field and library. The statistical population of those neighborhoods is two districts 6 and 12 of Tehran metropolis. The sample size was selected based on Cochran's formula to 232 people. In data analysis, test-t test and linear regression were used. The result of the study shows that the performance of urban management is directly effective in identifying urban spaces and its security, and the cultural factor compared to the social factor, has the greatest impact on the identity of urban spaces and improving the welfare and quality of life of citizens. It also provides a healthy and safe environment.

    Keywords: Security, urban management, identification of urban spaces, socio-cultural appendix, Tehran metropolis
  • mona gholami, Mohsen Kalantari Pages 33-60

    One of the unfortunate consequences of the migration of villagers from different parts of the province to the city of Zanjan is the formation of informal settlements. Therefore, this study was conducted to investigate the effect of mobbing on the formation of defenseless spaces in the informal settlement of Islamabad. The research method of this research is descriptive-analytical and the data are extracted by observation, field survey and review of documents. The statistical population is the collection of land uses and spaces in the informal settlement area of Islamabad in Zanjan in 1399 and examines the current situation in this neighborhood. In this research, the obtained information has been analyzed using AHP hierarchical analysis process and by Arc GIS, Expert choice statistical software. Finally, the findings of the study show that the situation of mobs and defenseless spaces in the northern areas of Islamabad neighborhood was unsuitable. Madani Street, which is the main street of this neighborhood, is in a better condition than other parts, and the further it goes to Ashrafi Isfahani Street, which is located in the southern part of this neighborhood, the less crowds and defenseless spaces there are, and the situation is relatively better. As a result, the Islamabad region is moving towards a kind of gap between the civil street (with its appearance and perfectly suitable condition) and the northern streets (unsuitable condition) in terms of mobility and defenseless atmosphere.

    Keywords: Vandalism, Defenseless space, Zanjan, Islamabad
  • sara mousavi, majidvali shareeatpanahi, Rahim sarvar Pages 61-94

    The city ، is a space for use by all classes of society، at different ages ، and different times ، throughout the day. Lack of security feeling among community women ، leads to Decrease their presence ، and reduce urban vitality. The purposes of this article is ، to evaluate the role of urban management on the women's sense of security in urban spaces ، in Tabriz and study ، The spatial measures that affect ، the promotion of security feelings from the women’s perspective. The aim of this study ، was to investigate the relationship between the role of urban management in increasing the sense of security of women. The sample was analyzed from the women living in Tabriz's two regions by responding to the questionnaires and the results ، were analyzed by SPSS statistical software , Analytical regression statistics . Anova level of significance .In this study Cronbach,s alpha coefficient was used to assess the reliacility of the questionnaires and the higher this coefficient is the more reliable the test. City management supports ، are effective in increasing women's environmental security.

    Keywords: Security, The presence of women, Access, Urban management.urban spaces. feeling of security
  • taha ashayeri, esmaeil hsanvand Pages 95-124

    Fear of crime Fear, social insecurity, panic and anxiety about oneself, family, relatives, friends and interactive networks (close-knit groups) in the face of environmental threats (strife, theft, murder, social harassment and victimization). They) refers. Fear of crime in Ardabil due to the prevalence of social problems and harms, more severe pain. Tunisian theory holds that the reason for fear of crime is the reduction of social belonging. The purpose of this study is to study the relationship between social belonging and fear of crime in Ardabil. The research method is survey (quantitative). The sample size was determined by sample powe equal to 278 people and was distributed among the citizens by random sampling method. The level of validity and reliability of the indicators has also been confirmed. The results show that with decreasing social belonging, fear of crime among residents also increases, as well as local cohesion with beta (-0.154), local participation (-0.203), neighborhood identity (-0.182), social awareness (-0.262) and Local trust with beta (-0.173) had a significant effect on fear of crime. Accordingly, by increasing social belonging (creating local and practical social institutions, defensible space in residential complexes and neighborhoods, creating a local board of trustees and neighborhood guards, re-creating environmental social capital and increasing interaction between law enforcement, public and private institutions with residents Creating new social control and collective defense through social commitment and collective sensitivity to social security) can reduce fear of crime.

    Keywords: Social belonging, fear of crime, social security, Ardabil
  • Jila sajadi, Mohsen Kalantari, Jamileh Tavakolinia, fatemeh souri Pages 125-172

    The phenomenon of marginalization and Informal settlement is mentioned as a threat to the security of cities. Due to the importance of security and safety in human life, much research has been done in scientific and academic circles in recent decades. The multiplicity and variety of researches and the contradictory results of each may make the audience feel useless in conducting these researches.While conducting combined research such as meta-analysis Feeling needed to summarize the results of this research and avoid possible weaknesses in future research. The research method in the present study is meta-analysis and the statistical population includes books, articles and university dissertations that were written in the years 1384 to 1400 AD on the subject of crime and security in urban informal settlements. After refining the most important work done, finally 90 researches were selected and examined with a qualitative approach. The results of the analysis of the researches showed that the researches in the field of security in the urban informal settlements can be classified in the categories of "physical", "social", "economic" and "contextual". Physical variables were among the most variable that researchers have measured from various aspects of its relationship with the issue of security in urban informal settlements. In other words, from the perspective of the studied research, the contribution of physical and environmental abnormalities and land occupation security in reducing or increasing security in urban informal settlements is more than other variables.

    Keywords: meta-analysis, security, crime geography, Informal Settlement, city
  • davoodamini Amini Gheshlaghi, saeed rahimi herabadi, hamid panahi Pages 173-204

    field and target:Geotourism management and planning with a security approach is one of the main factors in the protection and sustainability of tourist geomorphities. Studies in this field have only introduced the attractions and finally evaluated the geomorphosites and have neglected to pay attention to their managerial, security and economic exploitation values. For this reason, the present study tries to study the issue of management in geotourism with the approaches of order and security in geomorphosites located in the karst area (caves in Qeshm Geopark) and to formulate an optimal management model.

    Methodology

    Methodologically, this research is a combination of localized assessment methods, field studies and libraries.

    findings

    In the absence of security, economic and cultural development resulting from the optimal management of geotourism in the study area will not be achieved. Accordingly, the research findings are in line with the process of developing and implementing a management model of geotourism in the karstic area of Qeshm Geopark caves, based on executive strategies and studies including identification, evaluation, management components, security

    Conclusion

    The results showed that the model of optimal security management of Gharnamkadan geosite, before setting the management components of natural and human geography of the area, it is necessary to first manage the components of order and security in this area, including measures in the field of operational security, human security, advertising and ... , the executor of important issue (the police force the Islamic Republic of Iran in Qeshm city) was the focus of the study.

    Keywords: Geotourism Management, Geomorphosite, Security Research, Qeshm Cavemen