فهرست مطالب

سالمندشناسی - سال هفتم شماره 1 (پیاپی 24، بهار 1401)
  • سال هفتم شماره 1 (پیاپی 24، بهار 1401)
  • تاریخ انتشار: 1401/04/13
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمدکاظم صاحبی* صفحات 1-2
  • ارغوان شریعت، احمد غضنفری*، احمد یارمحمدیان، کمال صولتی، مریم چرامی صفحات 3-16
    مقدمه

    با توجه به روند افزایش جمعیت سالمندان و وجود مسایلی همچون احساس ناامیدی و افسردگی در دوران سالمندی، ضرورت دارد که توجه ویژه ای به توانمندی ها و احساسات مثبت در سالمندان شود و شاخص های بهداشت روان در این دوره افزایش یابند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی روان درمانی مثبت بر افسردگی، تمایزیافتگی، خودشناسی انسجامی و ویژگی های روان شناختی مثبت سالمندان شهر اصفهان انجام شد.

    روش کار

    این مطالعه تجربی در سال 1398 در شهر اصفهان انجام شد. جامعه پژوهش شامل کلیه سالمندان بالای 60 سال شهر اصفهان بود که از میان آن ها 40 نفر از سالمندان که ملاک های ورود به پژوهش را داشتند به صورت هدفمند انتخاب و به نسبت مساوی در دو گروه آزمایش و گواه به شیوه تصادفی جایگزین شدند. ابزار پژوهش شامل مقیاس های افسردگی سالمندان، تمایزیافتگی، خودشناسی انسجامی و ویژگی های روان شناختی مثبت بود. قبل از مداخله پرسشنامه ها تکمیل شد و سپس برای گروه آزمایش روان درمانی مثبت طی6 هفته و به صورت دو روز در هفته با فاصله دو روز مابین جلسات در قالب 11جلسه 90 دقیقه ای اجرا شد. مجددا بلافاصله پس از اتمام جلسات پرسشنامه ها تکمیل گردید. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار آماری SPSS نسخه 23 تجزیه و تحلیل شد.

    یافته ها

    یافته های حاصل از پژوهش نشان داد که روان درمانی مثبت نقش موثری در کاهش میزان افسردگی و نیز بهبود تمایزیافتگی، خودشناسی انسجامی و ویژگی های روان شناختی مثبت سالمندان دارد (05/0>p).

    نتیجه گیری

    بر اساس نتایج پژوهش، روان درمانی مثبت می تواند به عنوان یک روش موثر جهت کاهش میزان افسردگی و نیز بهبود تمایزیافتگی، خودشناسی انسجامی و ویژگی های روان شناختی مثبت سالمندان در مراکز مشاوره و روان درمانی مورد استفاده قرار گیرد.

    کلیدواژگان: روان شناسی مثبت، افسردگی، تمایز، ادراک خود، نگرش مثبت، سالمندان
  • سیاوش خداپرست، وحید بخشعلی پور*، سروش مطلق زاده صفحات 17-28
    مقدمه

    سالمندان یکی از گروه های اجتماعی رو به رشد در جوامع امروزی می باشند که با توجه به هرم سنی کشور اهمیت روز افزونی یافته  اند. شناخت دقیق و مبتنی بر مشاهدات عینی و علمی  به ویژه حوزه سلامت اجتماعی و عمومی در تصمیم گیری و برنامه ریزی برای بهبود کیفیت زندگی این گروه اثر می گذارد.از این رو، این تحقیق با هدف بررسی همبستگی بین سلامت اجتماعی و سلامت عمومی با شاخص های کیفیت زندگی سالمندان غیر فعال انجام شد.

    روش کار

    در این مطالعه توصیفی-همبستگیو مقطعی 200 سالمند غیرفعال از خانه سالمندان شهرستان لاهیجان انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های سلامت اجتماعی کیز (Keys)، سلامت عمومی گلدبرگ (GQH-28) و کیفیت زندگی (SF-36) استفاده شد. داده ها به وسیله نرم افزارهای وSPSS23  و Amos با کمک آزمون های آماری تی تک نمونه ای، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون تجزیه و تحلیل شدند.

    یافته ها

    نتایج نشان داد که میانگین سنی سالمندان پژوهش 2/6± 9/64 سال می باشد. میانگین نمره سلامت اجتماعی 17/13±87/49 که در سطح پایین تر از میانگین سلامت اجتماعی، سلامت عمومی در46/11± 66/38 و نمره کیفیت زندگی 37/107±68/312 در سطح پایین قرار داشتند و بین سلامت اجتماعی و سلامت عمومی و شاخص های کیفیت زندگی ارتباط آماری معنی داری وجود داشت (P˂0/001).

    نتیجه گیری

    فعالیت بدنی می تواند در حفظ و تامین سلامت عمومی نقش داشته باشد و فعالیت بدنی و ورزش در ارتقای بهداشت روانی، کاهش افسردگی، افزایش بهزیستی، سلامت روانی و اجتماعی، اعتماد به نفس خودباوری و خودیابی اثر دارد.

    کلیدواژگان: اضطراب، همبستگی اجتماعی، کیفیت زندگی، سالمندان
  • نادر درخشان، سمانه پورهادی*، زهرا مرادی صفحات 29-39
    مقدمه

    آموزش بهداشت به عنوان اولین و مهم ترین جزء مراقبتهای بهداشتی اولیه، از وظایف خطیر کارکنان مراکز بهداشتی درمانی می باشد. این مطالعه، با هدف بررسی موانع آموزش بهداشت به سالمندان از دیدگاه مراقبین سلامت در طرح پزشک خانواده شهری شهرستان بابل در سال 1399 انجام شد.

    روش کار

    بررسی حاضر، یک مطالعه مقطعی (توصیفی-تحلیلی) بوده که در آن تعداد 108 نفر از مراقبین سلامت با روش نمونه گیری سرشماری وارد تحقیق شدند. جمع آوری اطلاعات، با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته صورت گرفت. در پایان پرسشنامه کمی، دو سوال باز نیز جهت مصاحبه با مراقبین سلامت در نظر گرفته شد تا دیدگاه های آن ها از جوانب مختلف بررسی شود. داده های بدست آمده از پرسشنامه کمی، با استفاده از نرم افزار spss تجزیه و تحلیل و  0/05<  P معنی دار در نظر گرفته شد. در نهایت یافته های حاصل از پرسشنامه کمی و مصاحبه براساس الگوی ترکیبی تبیینی، باهم ترکیب شدند.

    یافته ها

    نتایج بررسی کمی مطالعه حاضر، نشان داد مهمترین مانع آموزش بهداشت به سالمندان از دیدگاه مراقبین سلامت، کمبود وقت به علت تراکم بار کاری بود که 49/1 درصد از مراقبین تاثیر آن را زیاد گزارش کردند. از بین متغیرهای دموگرافیک، تنها عامل سن با موانع آموزشی ارتباط معناداری داشت (0/004p=). همچنین یافته های مصاحبه در این بررسی، نشان داد که تعداد بیشتری از مراقبین سلامت حجم بالای کارها (24/6 درصد) و حقوق پایین (21/5 درصد) را جزء بیشترین موانع آموزشی بیان نمودند.

    نتیجه گیری

    باتوجه به نتایج، پیشنهاد می شود که مسیولین با تامین نیروی انسانی لازم در بخش های مختلف و کاهش حجم وظایف کاری و افزایش سطح رضایتمندی مراقبین سلامت، در خصوص میزان حقوق، مراقبین سلامت را به این امر مهم ترغیب نمایند.

    کلیدواژگان: مراقبین سلامت، آموزش بهداشت، سالمندان
  • سحر پرمهر، زهرا دشت بزرگی* صفحات 40-52
    مقدمه

    سالمندان دیابتی دارای مشکلات زیادی در زمینه سلامت و بهزیستی هستند و به نظر می رسد که روش های ذهن آگاهی مبتنی بر پذیرش و تعهد و سبک زندگی ارتقاءدهنده سلامت نقش موثری در بهبود آنها داشته باشد و مقایسه آنها می تواند به شناخت روش موثرتر کمک کند. بنابراین، هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی ذهن آگاهی مبتنی بر پذیرش و تعهد و سبک زندگی ارتقاءدهنده سلامت بر بهزیستی ذهنی و سرسختی سلامت در سالمندان دیابتی بود.

    روش کار

    مطالعه حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش سالمندان دیابتی عضو انجمن دیابت شهر اهواز در سال 1400 بودند. نمونه پژوهش 60 نفر برآورد که با توجه به ملاک های ورود به مطالعه با روش نمونه گیری دردسترس انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (هر گروه 20 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش اول 8 جلسه 90 دقیقه ای تحت آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر پذیرش و تعهد و گروه آزمایش دوم 8 جلسه 90 دقیقه ای تحت آموزش سبک زندگی ارتقاءدهنده سلامت قرار گرفت و در این مدت گروه کنترل آموزشی ندید. داده ها با فرم اطلاعات جمعیت شناختی، مقیاس بهزیستی ذهنی و سیاهه سرسختی سلامت جمع آوری و با روش های خی دو، تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم افزار SPSS-17 تحلیل شدند.

    یافته ها

    یافته ها نشان داد که گروه های آزمایش و کنترل از نظر جنسیت، تحصیلات، سن و مدت ابتلاء به دیابت تفاوت معنی داری نداشتند (05/0>P). همچنین، هر دو روش مداخله یعنی ذهن آگاهی مبتنی بر پذیرش و تعهد و سبک زندگی ارتقاءدهنده سلامت در مقایسه با گروه کنترل باعث افزایش معنی دار بهزیستی ذهنی و سرسختی سلامت در سالمندان دیابتی شدند (001/0˂P)، اما بین دو روش مداخله در هیچ یک از متغیرهای مذکور تفاوت معنی داری وجود نداشت (05/0>P).

    نتیجه گیری

    نتایج نشان دهنده اثربخشی هر دو روش مداخله و عدم تفاوت معنی دار بین آنها در بهزیستی ذهنی و سرسختی سلامت در سالمندان دیابتی بود. بنابراین، درمانگران و متخصصان سلامت می توانند از هر دو روش جهت بهبود ویژگی های مرتبط با سلامت به ویژه افزایش بهزیستی ذهنی و سرسختی سلامت در سالمندان دیابتی استفاده کنند.

    کلیدواژگان: ذهن آگاهی مبتنی بر پذیرش و تعهد، سبک زندگی، بهزیستی ذهنی، سرسختی سلامت، سالمندان دیابتی
  • فاطمه کرمانشاهی، حسن حیدری*، مهدی زارع بهرام آبادی، حسین داودی صفحات 53-62
    مقدمه

    تاکید سازمان بهداشت جهانی بر اهمیت سلامت اجتماعی، در کنار سلامت فیزیکی، سبب شده تا امروزه سلامت اجتماعی در سالمندان به دغدغه ی مشترک برنامه ریزان اجتماعی در هر جامعه ای تبدیل شود. بنابراین مطالعه حاضر با هدف تاثیر توانمندسازی روانشناختی بر سلامت اجتماعی زنان سالمند شهر تهران انجام شد.

    روش کار

    این پژوهش از نوع آزمایشی و با طرح پیش آزمون-پسآزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه زنان 60 تا 70 ساله شهر تهران در سال 1400-1399 بود. تعداد 24 نفر (12 نفر گروه گواه و 12 نفر گروه آزمایش) به شیوه نمونه گیری در دسترس به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارده شدند. با بهره گیری از یک طرح آزمایشی پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه، سالمندان ابتدا پرسشنامه سلامت اجتماعی کییز را تکمیل کردند و سپس کاربندی آزمایشی توانمندسازی روانشناختی در 8 جلسه بر روی گروه آزمایش اجرا و بعد از اتمام جلسات پس آزمون برای هر دو گروه ارایه شد. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل کواریانس چندمتغیری به کمک نرم افزار SPSS v.19 استفاده شد.

    یافته ها

    نتایج نشان داد که برنامه آموزشی توانمندسازی روانشناختی بر شکوفایی اجتماعی(278/10=F و 005/0=P)، انطباق اجتماعی(303/19=F و 001/0=P)، انسجام اجتماعی(685/10=F و 005/0=P)، پذیرش اجتماعی(422/11=F و 004/0=P) و مشارکت اجتماعی(649/9=F و 006/0=P) بین دو گروه در دو مرحله ارزیابی تفاوت معنی داری ایجاد کرده است. به این معنی که برنامه توانمندسازی روانشناختی باعث ارتقای سلامت اجتماعی سالمندان شد.

    نتیجه گیری

    بر اساس نتایج این پژوهش می توان گفت، برنامه توانمندسازی روانشناختی بر مولفه های سلامت اجتماعی زنان سالمند اثربخش بوده و آگاهی متخصصان حوزه های مشاوره، سالمندی، روان شناسی و سلامت از این آموزش ها می تواند کمک کننده باشد.

    کلیدواژگان: توانمندسازی، سالمندی، تعیین کننده های سلامت اجتماعی
|
  • Arghavan Shariat, Ahmad Ghazanfari*, Ahmad Yarmohammadian, Kamal Solati, Maryam Chorami Pages 3-16
    Introduction

    According to the growing population of elderly and emerging problems such as disappointment and depression, it is necessary to increase the mental health index by paying attention to the abilities and positive feelings of the elderly. Therefore, this research aimed to investigate the effectiveness of positive psychotherapy on depression, self-inventory, self-knowledge, and psychological characteristics of the elderly living in Isfahan.

    Methods

    This experimental research has been done in Isfahan in 2020. The participants included all the elderly aged above 60 years, living in Isfahan; 40 participants were selected purposefully based on inclusion criteria and were randomly divided into the experimental and control groups equally. Measurements consisted of scales of elderly depression, self-inventory, self-knowledge, and positive psychological characteristics. Questioners were completed before the intervention; then, positive psychotherapy was performed for the experimental group for six weeks, twice a week for two days among sessions for 11 sessions (each session was 90 minutes). Questioners have been completed immediately at the end of the sessions. The collected data were analyzed using SPSS software (version 23).

    Results

    Findings of the research have demonstrated that positive psychotherapy has a significant role in the reduction of depression and improvement of self-inventory, self-knowledge, and positive psychological characteristics of the elderly (p<0.05).

    Conclusions

    It is concluded that positive psychotherapy can be used as an efficient method in order to decrease depression and improve self-inventory, self-knowledge, and positive psychological features in the elderly at counseling and psychotherapy centers.

    Keywords: Positive Psychology, Depression, Differentiation, Self-Perception, Positive Attitude, Elderly
  • Siavash Khodaparast, Vahid Bakhshalipour*, Soroush Motlaghzadeh Pages 17-28
    Introduction

    The elderly are one of the growing social groups in today's societies that have become increasingly important due to the age pyramid of the country. Accurate knowledge based on objective and scientific observations, especially in the field of social and public health, influences decision-making and planning to improve the quality of life of this group. Therefore, this study was conducted to investigate the correlation between social health and general health with quality of life indicators of inactive elderly..

    Methods

    In this descriptive-correlational and cross-sectional study, 200 inactive elderly were selected from Lahijan nursing home. Keys Social Health Questionnaire, Goldberg General Health Questionnaire (GQH-28) and Quality of Life Questionnaire (SF-36) were used to collect data. Data were analyzed by SPSS and Amos software using one-sample t-test, Pearson correlation coefficient and regression.

    Results

    The results showed that the mean age of the elderly in the study was 64.9. 6.2 years. The mean score of social health was 49.87 13 13.17 which was lower than the mean of social health, general health was 38.66 11 11.46 and quality of life score was 312.68 ± 107.37 and was between social health. There was a statistically significant relationship between general health and quality of life indicators (P˂0.001).

    Conclusion

    Physical activity can play a role in maintaining and ensuring general health, and physical activity and exercise are effective in promoting mental health, reducing depression, increasing well-being, mental and social health, self-confidence and self-discovery.

    Keywords: Anxiety, social solidarity, quality of life, the elderly
  • Nader Derakhshan, S Pourhadi*, Z Moradi Pages 29-39
    Introduction

    Health education as the first and most important component of primary health care is one of the serious duties of health center staff. This study aimed to assessment of barriers to elderly health education from health care providers opinions employed in the urban family physician plan of Babol city in 1399.
     

    Methods

    This study was a cross-sectional (descriptive-analytical) study in which 108 health care providers were selected by census method of sampling. Data were collected using a researcher-made questionnaire. At the end of the quantitative questionnaire, two open-ended questions were considered for interviews with health care providers to examine their views from different perspectives. The obtained data from the quantitative questionnaire were analyzed using Statistical tests and P ‹ 0.05 was considered significant. Finally, the findings of the quantitative questionnaire and the interview were combined based on a combined explanatory model.

    Results

    The quantitative study results of the present study showed that the most important barriers to elderly health education for health care providers was lack of time due to workload, which 49.1% of caregivers reported its impact was high. Among the demographic variables only the age factor had a significant relationship with elderly educational barriers (P=0/004). Also, the interview findings in this study showed that more health care providers expressed high working load (24.6%) and low salaries (21.5%) as the most educational barriers.

    Conclusion

    According to the results, it is suggested that the official authorities, by providing the necessary manpower in various departments and reducing working load and increasing the level of satisfaction of health care providers regarding the amount salaries, make to encourage health care providers to consider this important issue.

    Keywords: HealthCare Workers, Health education, Aged
  • Sahar Pormehr, Zahra Dashtbozorgi* Pages 40-52
    Introduction

    Diabetic elderly have many problems in the field of health and well-being and it seems that mindfulness based on acceptance and commitment and health promoting lifestyle methods have an effective role in improving them and comparing them can help to identify a more effective method. Therefore, the aim of this study was comparison the effectiveness of mindfulness based on acceptance and commitment and health promoting lifestyle on mental well-being and health hardiness in diabetic elderly.

    Methods

    Present research was semi-experimental with pre-test and post-test design with a control group. The research population was diabetic elderly member of the Ahwaz Diabetes Association in 2021 year. The research sample was estimated to be 60 people who according to the inclusion criteria were selected by available sampling method and randomly replaced in two experimental groups and one control group (20 people in each group). The first experimental group underwent 8 90-minute sessions of mindfulness based on acceptance and commitment education and the second experimental group underwent 8 90-minute sessions of health promoting lifestyle education and during this period the control group did not receive any education. Data were collected by the demographic information form, mental well-being scale and health hardiness inventory and were analyzed by methods of chi-square, multivariate analysis of covariance and bonferroni post hoc test in SPSS-17 software.

    Results

    The results showed that the experimental and control groups did not significant difference in terms of education, age and duration of mastectomy (P>0.05). Also, both intervention methods, namely mindfulness based on acceptance and commitment and health promoting lifestyle in compared to the control group significantly increased mental well-being and health hardiness in diabetic elderly (P˂0.001), but between the two intervention methods there was no significant difference in any of the mentioned variables (P>0.05).

    Conclusions

    The results indicated the effectiveness of both intervention methods and the lack of significant differences between them in mental well-being and health hardiness in diabetic elderly. Therefore, health professionals and therapists can use both methods to improve health-related features, especially increased mental well-being and health hardiness in the diabetic elderly.

    Keywords: Mindfulness based on Acceptance, Commitment, Lifestyle, Mental Well-Being, Health Hardiness, Diabetic Elderly
  • Fatemeh Kermanshahi, Hassan Heidari*, M Zare Bahramabadi, H Davoodi Pages 53-62
    Introduction

    The emphasis of World Health Organization on importance of  social health, along with physical health, have turned social health into a common concern for social planners in all societies. Thus, present study attempts to study the effectiveness of psychological empowerment on social health of aging women in Tehran. 

    Methods

    This experimental study was conducted with a pretest-posttest design with control group. The statistical population included all women aged 60 to 70 years in Tehran in 2020-2021. Twenty-four people (12 in the control group and 12 in the experimental group) were randomly assigned to the experimental and control groups by available sampling method. Using a pre-test and post-test pilot design with the control group, the aging first completed the Keyes social health questionnaire and then the experimental application of psychological empowerment was performed in 8 sessions on the experimental group and after the post-test sessions was presented for both groups. Multivariate analysis of covariance was used to analyze the data using SPSS v.19 software.

    Results

    The results showed that psychological empowerment training program on social actualization (F=10.278 and P=0.005), Social integration (F= 19.303 and P=0.001), Social coherence (F=10.685 and P=0.005), social acceptance (F=11.422 and P=0.004) and social contribution (F= 9.649 and P=0.006) There was a significant difference between the two groups in the two stages of evaluation has done. This means that the psychological empowerment program promoted the social health of the aging.

    Conclusion

    Based on the results of this study, it can be said that psychological empowerment program is effective on the components of social health of older women and the knowledge of experts in the fields of counseling, aging, psychology and health of these trainings can be helpful.

    Keywords: Empowerment, Aging, Social Determinants of Health