فهرست مطالب

مطالعات فقه اقتصادی - سال چهارم شماره 2 (پیاپی 13، تابستان 1401)
  • سال چهارم شماره 2 (پیاپی 13، تابستان 1401)
  • تاریخ انتشار: 1401/04/01
  • تعداد عناوین: 14
|
  • محمدجواد روحیان، محمود قیوم زاده*، سید ابراهیم حسینی صفحات 1-21
    زمینه و هدف

     بحث کیفیت دادرسی مدنی از موضوعات مهم و البته تاحدی مغفول در دادرسی مدنی است که مبتنی بر سه عنصر، دادرسی عادلانه، کاهش اطاله دادرسی و کاهش هزینه های دادرسی می باشد. در این مقاله تلاش شده عناصر اقتصادی کیفیت دادرسی مدنی با تاکید بر منابع فقهی تبیین و تحلیل گردد.

    مواد و روش ها

    مقاله پیش رو توصیفی تحلیلی بوده و با استفاده از روش کتابخانه ای به بررسی موضوع پرداخته است.

    ملاحظات اخلاقی

     در مراحل مختلف نگارش مقاله، اصول اخلاقی و علمی از جمله بهره گیری علمی و دقیق از منابع علمی رعایت شده است.

    یافته ها

    یافته ها بر این امر دلالت دارد که اصل عقلایی و متعارف بودن هزینه های دادرسی، اصل انتقال پذیری مهمترین اصول و مولفه های حاکم بر هزینه های دادرسی مدنی است که تاثیر مهمی بر کیفیت دادرسی و تحقق دادرسی عادلانه دارد. در بین فقها نیز در خصوص حرام بودن پرداخت هزینه دادرسی اجماع وجود داشته و تنها اختلاف نظر در خصوص ارتزاق قاضی از بیت المال است. رویکرد فقها در خصوص هزینه های دادرسی در راستای تقویت کیفیت دادرسی مدنی قابل ارزیابی است.

    نتیجه گیری

    ضروری است میان هزینه های دادرسی متحمله و ارزش به دست آمده از دادرسی، همخوانی معقول و متعارفی وجود داشته باشد. جهت نیل به این منظور پرداختن به اصل تناسب مصداق بارزی از دادرسی عادلانه می باشد و شناسایی ابعاد این اصل ضروری می نماید.

    کلیدواژگان: کیفیت دادرسی مدنی، فقه، هزینه دادرسی، دادرسی عادلانه
  • مجتبی شریعتی فرد، احمدرضا خزایی*، جمشید معصومی صفحات 23-39
    زمینه و هدف

    حج به عنوان عملی عبادی در میان مسلمانان و همه مردم جهان دارای اهمیت خاصی است، اما از جهت اقتصادی نیز دارای کارکردهایی بر توسعه کشورهای اسلامی است که در پژوهش حاضر به این مساله پرداخته می شود. م

    واد و روش ها

    در مطالعه حاضر از روش توصیفی و تحلیلی برای بررسی جایگاه و کارکرد حج در توسعه جوامع اسلامی از منظر فقهی پرداخته می شود.

    یافته ها

    دستگیری از فقراء، توسعه روابط با دیگران، معرفی دستاوردهای اقتصادی مسلمانان و ایجاد ثروت مشروع از جمله نگرش های فقهی نسبت به کارکرد اقتصادی حج هستند. در دوران کنونی کارکرد تجاری حج با استناد به ماده 24 گات 1994، سازمان تجارت جهانی قابل حصول است.

    ملاحظات اخلاقی

    در پژوهش حاضر، اصول اخلاقی از جمله دقت در ارجاع دهی و استناد به منابع فقهی و دست اول رعایت شده است.

    نتیجه گیری

    حج عملی معنوی و عبادی است، اما از جهات اقتصادی از جمله داد و ستد و تجارت، توسعه گردشگری، معرفی الگوی اسلامی توسعه و تعامل با سایر کشورها از طریق گرایش به نوعی منطقه گرایی نظیر آنچه در ماده 24 گات 1994، بیان شده است، قابلیت بهره مندی دارد.

    کلیدواژگان: حج، اقتصاد حج، توسعه، جوامع اسلامی، فقه
  • نیره محمدعلی ابراهیم، مریم آقایی بجستانی*، سید محمدرضا امام صفحات 41-60
    زمینه و هدف

    اشتغال زنان همواره از موضوعات محل بحث و نظر بوده است. در این مقاله تلاش شده به بررسی اشتغال زن در اقتصاد خانواده از نگاه فقه و حقوق موضوعه پرداخته شود.

    مواد و روش ها

     مقاله توصیفی تحلیلی بوده و با استفاده از روش کتابخانه ای به بررسی سوال مورد اشاره پرداخته است.

    ملاحظات اخلاقی

    در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت داری رعایت شده است.

    یافته ها

     یافته ها حاکی است که از منظر فقه و حقوق موضوعه اشتغال زنان پذیرفته شده است. البته اشتغال زنان در فقه و حقوق تابع شرایطی است. اسلام اساسا اشتغال و کسب درآمد را برای زنان ممنوع نمی داند و در اغلب مشاغل زنان را بدون اشکال می داند. اشتغال زنان می تواند نقش موثری در کمک به اقتصاد خانواده داشته و باعث ارتقاء شرایط اقتصادی خانواده و جامعه شود.

    نتیجه گیری

     توجه به وضعیت کار و اشتغال زنان و هدایت آن ها به بازار کار می تواند زمینه بهره گیری بهتر جامعه از این نیروی بالقوه را فراهم آورد. به طورکلی برای بهبود شرایط اشتغال زنان که موجب مشارکت بیشتر آنان در کار و حضور در اجتماع و در نتیجه پیشرفت مادی و معنوی جامعه می گردد.

    کلیدواژگان: اشتغال زن، اقتصاد خانواده، فقه، حقوق موضوعه
  • حسین علمی، محمدباقر فیجان*، محمدمهدی صالحی صفحات 61-77
    زمینه و هدف

    یکی از مسایل بسیار مهم که کمتر بدان پرداخته شده و تا حد زیادی مغفول واقع شده تاثیر اسقاط خیار در معامله بر اقتصاد (جبران خسارت) با رویکرد فقهی حقوقی است؛ بدین معنا که اسقاط خیار در معامله چه تاثیری بر جبران خسارت داشته و در حالتی که یکی از طرفین اقدام به اسقاط حق خیار خویش نموده است چگونه و با تکیه بر چه مبانی ای می تواند مباردت به دریافت خسارت نماید. در مقاله حاضر به بررسی موضوع مورداشاره پرداخته شده است.

    مواد و روش ها

     مقاله توصیفی تحلیلی بوده و با استفاده از روش کتابخانه ای به بررسی سوال مورداشاره پرداخته است.

    ملاحظات اخلاقی

    در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت داری رعایت شده است.

    یافته ها

     یافته ها نشان داد اسقاط خیار در معامله از منظر اقتصادی لزوما به معنای عدم جبران خسارت نیست، در پرتو قواعد فقهی مانند قاعده لاضرر و قاعده نفی عسر و حرج و اصول حقوقی چون دارا شدن بلاجهت، می توان قایل به پذیرش این نظر شد که علی رغم اقدام به اسقاط حق فسخ، جبران خسارت همچنان امکان پذیر است.

    نتیجه گیری

     اسقاط حق خیار صرفا در صورتی امکان پذیر است که مشخص شود مبنای خیار، جبران ضرر است و با رفع ضرر، نیازی به وجود خیار نیست. اما آنجا که مبنای خیار برهم خوردن تعادل بهای عوضین نیز هست خیار از بین نمی رود.

    کلیدواژگان: اسقاط خیار، جبران خسارت، لاضرر، عسر و حرج، دارا شدن بلاجهت
  • سید جلال صمدانی، محمدعلی حیدری*، محسن فهیم صفحات 79-93
    زمینه و هدف

    حقوق مالی زوجین از عرف و شرایطی که زوجین در آن زندگی می کنند، اثر می پذیرد. بر همین اساس، هدف پژوهش حاضر نیز بررسی جایگاه عرف در تعیین حقوق مالی زوجین از منظر فقه امامیه است.

    مواد و روش ها

     برای بررسی موضوع حاضر از روش توصیفی و تحلیلی و با تکیه بر اسناد و منابع فقهی و حقوقی اسلامی بهره برده شد.

    یافته ها

    بنای زندگی مشترک با ابتناء بر محبت، تعاون و از خود گذشتگی است. برای دستیابی به این معیارهای اصیل و بنیادین نیازمند در نظر گرفتن تحولات و تغییرات در حقوق، تکالیف و به تبع آن نظام حقوقی در جامعه اسلامی هستیم که از آن با عنوان عرف یاد می شود.

    ملاحظات اخلاقی

    انجام پژوهش حاضر با در نظر گرفتن ملاحظات اخلاقی از جمله دقت در منابع و ارجاع-دهی علمی میسر شده است.

    نتیجه گیری

    مبنا قرار دادن عرف به معنای اهمیت تنظیم حقوق و تکالیف در نظام خانواده، توجه به شرایط زمانی و مکانی، خارج نشدن از معیارهای فراگیر شریعت اسلامی و تقدم قداست نظام خانواده و زندگی زوجین بر امور فرعی است.

    کلیدواژگان: عرف، حقوق مالی، زوجین، فقه امامیه، شریعت اسلام
  • علیرضا اعراب شیبانی، حمیدرضا میرزاجانی*، عباس شیخ الاسلامی صفحات 95-107
    زمینه و هدف

    تغییر مسیر و سرنوشت دعوای کیفری به واسطه احراز یا عدم احراز مالکیت مرتکب یا بزه دیده بر مال موضوع جرم، نقش و تاثیر مالکیت به عنوان یک تاسیس حقوقی مستحکم، بر دعوای کیفری را بیش از پیش آشکار و تبیین و ارزیابی تحلیلی آن را ضروری میسازد.

    مواد و روش ها

    این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی بوده و نگارنده به روش کتابخانه ای و تهیه فیش و مراجعه به قوانین و مقررات و مقالات متعدد، اقدام به پژوهش نموده است.

    یافته ها

    یافته های پژوهش حاکی از نقش قابل توجه مالکیت در تحقق موضوع دعوای کیفری و همچنین طرح آن است. آثار این وضعیت، به تفکیک افراز یا اشاعه ی مال موضوع جرم، متفاوت خواهد بود.

    ملاحظات اخلاقی

    در پژوهش پیش روی، امانت داری در نقل گفتار، به عنوان بایسته ای اخلاقی، مورد نظر نویسندگان بوده است.

    نتیجه گیری

    در صورت عدم احراز مالکیت مجنی علیه بر مال موضوع جرم، تحقق عمل مجرمانه و موضوع دعوای کیفری منتفی می گردد. تاثیر مالکیت بر دعاوی کیفری راجع به مال مفروز، امری نسبی است و درخصوص مال مشاع نیز به استثنای تخریب و سرقت مستوجب حد، موجب انتفای تحقق عمل مجرمانه و طرح دعوای کیفری است.

    کلیدواژگان: افراز، دعوای کیفری، عمل مجرمانه، مالکیت، مال مشاع
  • هادی مومنی، محمود روح الامینی*، محمدجعفر ساعد صفحات 109-127
    زمینه و هدف

    «اقتصاد در زندگی افراد جامعه، نقش بی بدیلی را ایفا می کند و به دلیل برخورد مستقیم با زندگی مردم، اساسی بوده و به هیچ عنوان نمی توان آن را نادیده گرفت؛ به نحوی که به نقل از معصومین، نابسامانی در حوزه اقتصاد نه تنها باعث اخلال در حوزه های دیگر زندگی می شود بلکه دین و معاد انسان را نیز تحت تاثیر خود قرار می دهد. هدف ما در این تحقیق تبیین سیاست جنایی ایران در مواجهه با جرایم اقتصادی از منظر حقوق موضوعه می باشد».

    مواد و روش ها

    مقاله حاضر به شیوه توصیفی- تحلیلی و ابزار تحقیق، فیش برداری از منابع کتابخانه ای می باشد.

    یافته ها

    « برقراری و حفظ نظم اقتصادی در گرو مبارزه با اخلال گران در نظام اقتصادی و مجرمین اقتصادی است. مبارزه با جرایم اقتصادی هم موجب برقراری نظم اقتصادی می شود و هم از آثار و تبعات مضر اختلال در اقتصاد کشور جلوگیری می کند».

    ملاحظات اخلاقی

     از ابتدا تا انتهای مقاله اصول صداقت و امانتداری عایت گردیده است.

    نتیجه گیری

    سیاست جنایی ایران در قبال جرایم اقتصادی با چالش های عدیده ای مواجه می باشد. از اساسی ترین این چالشها و ابهامات می توان به عدم تبیین جامع و مانع از مفهوم و هدف جرایم اقتصادی، گستره پرونده ها، نحوه اتخاذ سیاست کیفری و میزان تناسب و اثربخشی آن اشاره نمود.

    کلیدواژگان: جرم، مجرم اقتصادی، سیاست جنایی، جرایم اقتصادی
  • نسرین درویش نوری کلاکی، طیبه عارف نیا*، طاهره سلیمی صفحات 129-145
    زمینه و هدف

    رانت خواری یکی از جلوه های فساد است که آثار آن در حوزه اقتصاد بسیار قابل توجه است. پژوهش حاضر درصدد است تا به بررسی تاثیر رانت خواری بر اقتصاد از منظر فقهی بپردازد.

    مواد و روش ها

    روش مورد استفاده در پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کیفری و مراجعه به متون فقهی، اسناد حقوقی، مقالات و تحقیقات نگاشته شده در این زمینه است.

    یافته ها

     رانت خواری دارای انواعی از رانت اطلاعاتی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، آموزشی، قضایی و امنیتی است و به دلیل دسترسی ایجاد کردن برای عده ای و محروم ماندن عده ای دیگر، از مظاهر ظلم و فساد است. در فقه، رانت خواری عملی قبیح و حرام اعلام شده است.

    ملاحظات اخلاقی

     پژوهش حاضر با مبنا قرار دادن اصول اخلاقی در ارجاع دهی و استفاده از منابع فقهی و متون دست اول نگارش شده است.

    نتیجه گیری

    شکوفایی اقتصادی نیازمند کار و تلاش مولد و دوری از روش هایی است که باعث دسترسی عده ای به منافع و محروم ماندن عده ای دیگر شود. از این جهت، رانت باعث نابرابری، ظلم و ستم و همچنین شکل گیری باندهای مافیایی ثروت و قدرت می شود. فقه اسلامی مخالف ثروت اندوزی نامشروع از جمله رانت خواری است.

    کلیدواژگان: رانت، فقه، اقتصاد، ظلم، عدالت اقتصادی
  • محمدرضا مهدلوترکمانی، حسن اسدی*، اکبر احمدی صفحات 147-163
    زمینه و هدف

    توسعه اقتصادی و نظام سیاسی دارای آثار متقابلی بر یکدیگر هستند. پژوهش حاضر درصدد بررسی نقش توسعه اقتصادی در حفظ نظام اسلامی از منظر فقهی و حقوقی است.

    مواد و روش ها

    پژوهش حاضر از نوع کیفی و نظری است. روش استفاده شده نیز توصیفی-تحلیلی و مراجعه به منابع اسنادی از جمله منابع فقهی است.

    یافته ها

    توسعه اقتصادی در اسلام در صورتیکه با ابتناء بر احیای موات و گسترش فرهنگ کار، بهره گیری از انفاق و نفی ربا، ترویج وقف و اعتدال و دوری از تجمل گرایی بنا شود، نتایج حقوقی مهمی از جمله رفع محرومیت، فقرزدایی، ایجاد روابط مسالمت آمیز میان مردم، نفی وابستگی به بیگانگان، قدرتمند شدن نظام اسلامی و برقراری عدالت را در پی خواهد داشت.

    ملاحظات اخلاقی

    در پژوهش حاضر، امانت داری در استفاده از منابع و ارجاع دهی دقیق رعایت شده است.

    نتیجه گیری

    الگوی توسعه اقتصادی اسلامی که در سایه امنیت اقتصادی قابل حصول است، در عمل باید رفع محرومیت ها، ایجاد رضایت میان مردم، ارایه خدمات و ترویج الگوی اقتصادی اسلام بر مبنای تعامل امور مادی و معنوی را اجرایی نماید. در این صورت رضایت مردم از نظام سیاسی حاصل می شود و نظام سیاسی در برابر تهدیدات داخلی و خارجی مصون می ماند.

    کلیدواژگان: توسعه اقتصادی، حفظ نظام، فقه، حقوق
  • سید احسان ناصری، علیرضا عسگری*، سید حسن عابدیان، سید محمدمهدی احمدی صفحات 165-180
    زمینه و هدف

     تعدیل و به روزشدن ارزش مهریه از موضوعات مهمی است که از منظر فقهی محل بحث و نظر است. در این مقاله تلاش شده به بررسی این مهم پرداخته شود که فقه چه رویکردی در این خصوص داشته و از منظر اقتصادی تعدیل مهریه چگونه قابل ارزیابی است.

    مواد و روش ها

    نوع پژوهش حاضر نظری و روش تحقیق، توصیفی تحلیلی می باشد و شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانه ای است که با مراجعه به کتب و مقالات به بررسی موضوع پرداخته شده است.

    یافته ها

    یافته ها بر این امر دلالت دارد که از منظر فقهی، تعدیل و به روزرسانی مهریه محل اختلاف نظر است؛ برخی معتقد به امکان تعدیل مهریه بر اساس کاهش ارزش پول هستند و برخی دیگر از فقها تحت تعریفی که از پول دارند، تعدیل مهریه را جایز نمی دانند. از بین قواعد فقهی، قاعده تفریغ ذمه یقینی، بیش از هر قاعده و نظریه دیگری تعدیل و به روزرسانی مهریه را تبیین می کند. از منظر حقوقی اما تعدیل مهریه پذیرفته شده و در صورتی که موضوع مهریه وجه نقد باشد با توجه به اینکه در گذر زمان پول نقد ارزش خود را از دست می دهد زوجه می تواند تقاضای قیمت گذاری یا تقویمان به نرخ روز را بنماید.

    ملاحظات اخلاقی

     در مراحل مختلف نگارش مقاله، اصول اخلاقی و علمی رعایت شده است.

    نتیجه گیری

    مهمترین بعد اقتصادی تعدیل مهریه، نوسانات اقتصادی و کاهش شدید ارزش پول در جامعه است که تعدیل مهریه را توجیه پذیر ساخته است.

    کلیدواژگان: مهریه، تعدیل، کاهش ارزش پول، وجه رایج
  • محسن خاکی نهاد، علیرضا رجب زاده*، علیرضا مظلوم رهنی صفحات 181-200
    زمینه و هدف

     بحث انتقال مالکیت و تلف مبیع قبل از قبض یکی از مورد ابتلابه در معاملات امروزی می باشد که بررسی مفهوم و آثار آن بر انتقال مالکیت لازم به نظر می رسد و در این مقاله تلاش شده به این مهم پرداخته شود.

    مواد و روش ها

    مقاله توصیفی تحلیلی بوده و از روش کتابخانه ای استفاده شده است.

    ملاحظات اخلاقی

     در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت داری رعایت شده است.

    یافته ها

    در بیع، به مجرد وقوع عقد، بایع مالک ثمن و مشتری مالک مبیع می باشد اما مطابق تلف مبیع قبل از قبض، مبیع نزد بایع تلف شود از مال بایع تلف شده نه از ملک مشتری هر چند که مشتری از زمان تحقق بیع مالک مبیع شناخته می شود. مالکیت مبیع در اثر عقد به خریدار منتقل می گردد. ولی ضمان معاوضی همچنان بر عهده فروشنده باقی می ماند تا تسلیم انجام شود.

    نتیجه گیری

    انتقال مالکیت و تعهد به تسلیم مهمترین آثار عقد بیع به عنوان مصداق بارز عقود معوض تملیکی است. قبل از تسلیم، اگر مبیع تلف گردد، فروشنده باید ثمنی را که در برابر مال تلف شده، گرفته است، به خریدار پس دهد. وجود خیار باعث می شود که حتی با تسلیم نیز ضمان از بین نرود. بنابراین، وجود خیار در عقد بیع باعث می شود که حتی با وجود تسلیم نیز ضمان بایع نسبت به تلف مبیع از بین نرود.

    کلیدواژگان: عقد بیع، تلف مبیع قبل از قبض، انتقال مالکیت، تسلیم، ضمان معاوضی
  • یزدان گودرزی فراهانی*، امیدعلی عادلی صفحات 201-216
    زمینه و هدف

     هدف این پژوهش بررسی نقش و عملکرد کارت های اعتباری در بانکداری بدون ربا در ایران بود. کارت اعتباری منجر بر تسریع در دریافت ها و پرداخت ها از راه بانکداری الکترونیکی منجر به بهبود در عملکرد نظام بانکی می شود. در خصوص کارت های اعتباری زمانی که مشتری متقاضی دریافت کارت اعتباری است بانک سوابق وی را بررسی نموده، کارت اعتباری با سقف خرید معینی را برای وی صادر می کند.

    مواد و روش ها

    در این پژوهش اطلاعات آماری گردآوری شده از 40 کارشناس و خبره مسایل بانکی در سال 1400 با استفاده از پرسشنامه طراحی شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. به منظور بررسی عملکرد کارت های اعتباری در سیستم بانکی کشور از روش تحلیل عاملی و مدل رگرسیونی به منظور استخراج مولفه های اساسی استفاده گردید.

    ملاحظات اخلاقی

    در تمامی مراحل نگارش این پژوهش، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت در امانتداری رعایت شده است.

    یافته ها

    نتایج بدست آمده از این پژوهش بیانگر تاثیر بالای شاخص رضایتمندی از کارت های بانکی و آشنایی با کارکردهای کارت های اعتباری در کارکرد و استفاده از کارت های اعتباری در سیستم بانکی کشور است.

    نتیجه

    بر اساس نتایج بدست آمده از این پژوهش بیان می شود که عملکرد مناسب کارت های اعتباری در سیستم بانکی کشور نیازمند قواعد حقوقی متناسب با بانکداری بدون ربا و همچنین وجود زیرساخت های اقتصادی و اجتماعی است.

    کلیدواژگان: کارت اعتباری، بانکداری بدون ربا، سیستم بانکی، بانکداری الکترونیک
  • امین معتضدیان، غلامحسین مسعود*، محمدکاظم عمادزاده صفحات 217-234
    زمینه و هدف

    شایسته سالاری از موضوعات مهم حقوق اداری است که از منظر فقهی چندان مورد توجه قرار نگرفته است. در این مقاله تلاش شده به بررسی این مفهوم از منظر فقهی و تاثیر آن بر ارایه خدمات عمومی پرداخته شود.

    مواد و روش ها

    مقاله توصیفی تحلیلی بوده و از روش کتابخانه ای برای بررسی موضوع استفاده شده است.

    ملاحظات اخلاقی

     در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت داری رعایت شده است.

    یافته ها

    شایسته سالاری یک مفهوم حقوق اداری است که جنبه اخلاقی نیز دارد اما مورد تاکید منابع فقهی نیز بوده و از منظر فقهی داری دو بعد تخصص و تعهد است. از منظر آیات و روایات، مقام و موقعیت ها امانت الهی بوده و شایستگان به معنای آنان که دارای تعهد و تخصص هستند بهتر می توانند از امانت های الهی مواظبت نمایند و امور را به سرانجام برسانند. آیات، روایات و سیره و سنت معصومین به ویژه حضرت علی (ع) بر اهمیت و ضرورت شایسته سالاری دلالت داشته و نشان از گماشتن افراد پاک و شایسته بر مسند امور مردم از طرف آن بزرگان می باشد.

    نتیجه گیری

    شایسته سالاری از منظر فقهی با ایجاد کارآمدی، عدالت و محیط سالم اداری بر ارایه خدمات عمومی خوب به شهروندان تاثیرگذار است. به این معنی با قرارگرفتن شایستگان بر مسند امور، کارآمدی در ارایه خدمات ایجاد می شود. همچنین شایسته سالاری مانع فساد اداری شده و باعث توزیع عادلانه خدمات عمومی در جامعه می گردد.

    کلیدواژگان: شایسته سالاری، تخصص، تعهد، خدمات عمومی، کارآمدی
  • مهرناز صیرفیان باب الدشتی، فرامرز عطریان*، غلامحسین مسعود صفحات 235-252
    زمینه و هدف

     کار شایسته از مقولات مهم حقوق کار است که از منظر فقهی و اقتصادی چندان مورد توجه قرار نگرفته و در این مقاله تلاش شده، ضمن بررسی مولفه ها و عناصر آن، رویکرد فقه در این خصوص و نقش آن در ارتقاء اقتصادی تبیین و تحلیل شود.

    مواد و روش ها

    مقاله توصیفی تحلیلی بوده و از روش کتابخانه ای استفاده شده است.

    ملاحظات اخلاقی

     در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت داری رعایت شده است.

    یافته ها

    کار شایسته، کاری مولد مبتنی بر کرامت انسانی است که از دو منظر حقوق بشر و توسعه انسانی تبیین شده است. ممنوعیت کار کودکان و حداقل سن کار، لغو کار اجباری، آزادی انجمن ها و حمایت از حق تشکلها، مذاکره جمعی، حمایت از اشتغال، حمایت و تامین اجتماعی و در کل موازنه بین زندگی کاری و زندگی شخصیاز جمله شاخصه های کار شایسته است مولفه های مورد اشاره در فقه اسلام نیز تا حد زیادی ورد توجه و تاکید قرار گرفته است.

    نتیجه گیری

    کار شایسته مفهومی چند بعدی است که علاوه بر کمیت اشتغال به کیفیت آن نیز می پردازد و در نتیجه نه تنها به کار بیشتر بلکه به کار بهتر نیز توجه دارد. کار شایسته از ارکان توسعه پایدار و رشد همه جانبه ملت ها است که از طریق حمایت از اشتغال و کار مولد، ایجاد حس تعهد، مسیولیت پذیری و انگیزه، کاهش فقر و افزایش بهره وری، توجه به نیروی کار زنان در ارتقاء اقتصاد تاثیرگذار است.

    کلیدواژگان: کار شایسته، ارتقاء اقتصادی، اشغال، کار مولد
|
  • Mohammadjavad Rouhiyan, Mahmoud Qayyumzadeh *, Seyed Ibrahim Hosseini Pages 1-21
    Background and Aim

    The discussion of the quality of civil proceedings is one of the most important and, of course, somewhat neglected issues in civil proceedings, which is based on three elements: fair trial, reduction of procrastination and reduction of court costs. In this article, an attempt has been made to explain and analyze the economic elements of the quality of civil proceedings with emphasis on jurisprudential sources.

    Materials and Methods

    This is a leading descriptive-analytical article using a library method.

    Ethical considerations

    In different stages of writing the article, ethical and scientific principles have been observed, including the scientific and accurate use of scientific resources.

    Findings

    The findings indicate that the principle of rationality and normality of litigation costs, the principle of transferability is the most important principles and components governing civil litigation costs that have an important impact on the quality of litigation and fair trial. There is also a consensus among the jurists regarding the prohibition of paying court fees, and the only difference of opinion is regarding the judge's dependence on the treasury.

    Conclusion

    It is necessary that there is a reasonable and normal agreement between the costs of the proceedings incurred and the value obtained from the proceedings. In order to achieve this, addressing the principle of proportionality is a clear example of a fair trial and it is necessary to identify the dimensions of this principle.

    Keywords: quality of civil proceedings, Jurisprudence, court costs, Fair trial
  • Mojtaba Shariatifard, AhmadReza Khazaei *, Jamshid Masoumi Pages 23-39
    Background and Aim

    Hajj as a religious practice is of special importance among Muslims and all peoples of the world, but also has economic functions on the development of Islamic countries, which is addressed in this study.

    Materials and Methods

    In the present study, a descriptive and analytical method is used to examine the status and function of Hajj in the development of Islamic societies from a jurisprudential perspective.

    Findings

    Arresting the poor, developing relationships with others, introducing the economic achievements of Muslims and creating legitimate wealth are among the jurisprudential attitudes towards the economic function of Hajj. In the current era of Hajj business, the WTO is available under Article 24 of the 1994 GATT.

    Ethical considerations

    In the present study, ethical principles such as accuracy in referring and citing jurisprudential and first-hand sources have been observed.

    Conclusion

    Hajj is a spiritual and devotional practice, but from economic aspects such as trade and commerce, tourism development, introduction of the Islamic model of development and interaction with other countries through a tendency towards a kind of regionalism as stated in Article 24 GATT 1994. Has been, has the ability to benefit.

    Keywords: Hajj, Hajj economics, Development, Islamic societies, Jurisprudence
  • Nireh MohammadAli Ibrahim, Maryam Aghaeebajestani *, Seyed Mohammadreza Emam Pages 41-60
    Background and Aim

    Women's occupation has always been a topic of discussion. In this article, an attempt has been made to study women's occupation in the family economy from the perspective of jurisprudence and law.

    Materials and Methods

    This is a descriptive-analytical article using the library method to investigate the question.

    Ethical considerations

    In this article, the originality of the texts, honesty and trustworthiness have been observed.

    Findings

    The findings indicate that the issue of women's occupation has been accepted from the perspective of jurisprudence and law. Of course, women's occupation in jurisprudence and law is subject to conditions. Islam does not fundamentally forbid occupation and earning for women, and in most jobs it considers women to be safe. Women's occupation can play an effective role in helping the family economy and improve the economic conditions of the family and society.

    Conclusion

    Paying attention to the working and occupation situation of women and guiding them to the labor market can provide the ground for better use of this potential force in society. In general, to improve the occupation conditions of women, which leads to their greater participation in work and presence in society, and as a result, the material and spiritual progress of society.

    Keywords: female employment, Family economics, Jurisprudence, Subject law
  • Hossein Elmi, Mohammadbagher Fijan *, Mohammadmehdi Salehi Pages 61-77
    Background and Aim

    One of the most important issues that has been less addressed and largely neglected is the effect of extinction in the transaction on the economy with a legal jurisprudential approach; That is, what effect does the abrogation of the option clause have on the compensation in the transaction, and in the event that one of the parties has abrogated his right of choice, and on what grounds can he receive damages? In the present article, the mentioned subject has been studied.

    Materials and Methods

    This is a descriptive-analytical article using the library method to examine the question in question.

    Ethical considerations

    In this article, the originality of the texts, honesty and trustworthiness have been observed.

    Findings

    The findings showed that the abolition of option clause in the transaction from an economic point of view does not necessarily mean non-compensation and in the light of jurisprudential rules such as the Rule of prohibition of detriment and the rule of Indigestion and embarrassment and legal principles such as unjustified possession, it can be accepted that despite It is still possible to cancel the right of termination, compensation.

    Conclusion

    The right of option clause is revoked if it is realized that option clause is only a means of compensation and with the elimination of loss, t

    Keywords: Option clause extinction, Compensation, Rule of Prohibition of Detriment, Rule of Indigestion, embarrassment, Unintentional possession
  • Seyed Jalal Samdani, MohammadAli Heidari *, Mohsen Fahim Pages 79-93
    Background and Aim

    The financial rights of the couple are affected by the customs and conditions in which the couple lives. Accordingly, the purpose of this study is to examine the position of custom in determining the financial rights of couples from the perspective of Imami jurisprudence.

    Materials and Methods

    To investigate the present issue, a descriptive and analytical method was used, relying on Islamic jurisprudential and legal documents and sources.

    Findings

    Building a life together based on love, cooperation and self-sacrifice. In order to achieve these original and fundamental criteria, we need to consider the changes and changes in law, duties, and consequently the legal system in Islamic society, which is called custom.

    Ethical considerations

    The present study has been made possible by considering ethical considerations such as accuracy in sources and scientific references.

    Conclusion

    Establishing custom means the importance of regulating rights and duties in the family system, paying attention to temporal and spatial conditions, not going beyond the universal standards of Islamic law, and prioritizing the sanctity of the family system and the couple's life over minor matters.

    Keywords: custom, Financial Law, Couples, Imami Jurisprudence, Islamic law
  • Alireza Arab Sheibani, Hamidreza Mirzajani *, Abbas Shaykh Al-Islami Pages 95-107
    Background and Aim

    The role and impact of property as a solid legal entity on criminal litigation becomes more obvious and its analysis necessary, changing the course and fate of a criminal lawsuit due to the acquisition or non-acquisition of ownership of the perpetrator or the victim on the property of the subject of the crime.

    Materials and Methods

    This research is of descriptive-analytical type and the author has conducted the research by library method and preparing receipts and referring to various laws, regulations and articles.

    Findings

    The research findings indicate the significant role of ownership in the realization of the subject of criminal litigation and also its design.

    Ethical considerations

    In the present study, fidelity in speech quoting has been considered by the authors as a moral requirement.

    Conclusion

    In case of non-possession of the property of the innocent person on the property of the subject of the crime, the realization of the criminal act and the subject of the criminal lawsuit will be eliminated. The effect of ownership on criminal claims related to confiscated property is relative, and in the case of common property, with the exception of destruction and theft subject to hadd, it leads to the annulment of a criminal act and the filing of criminal lawsuits.

    Keywords: Separation, criminal case, criminal act, ownership, common property
  • Hadi Momeni, Mahmoud Rouhalamini *, MohammadJafar Saed Pages 109-127
    theme and purpose

    The economy in the lives of the people of society plays an alternative role and cannot be ignored because of direct contact with the lives of the people, and cannot be ignored in any way, but also affected the religion and the resurrection of man. the aim of this study is to explain the criminal policy of iran in the face of economic crimes from the perspective.

    Materials and methods

    The present paper is descriptive - analytical and the research tool is one of the library sources.

    Findings

    " The establishment and maintenance of economic order in the fight against sabotage in the economic system and economic offenders is economic. the fight against economic crimes also causes economic order and prevents harmful effects of disturbance in the countrys economy.

    Moral considerations

    From the beginning to the end of the article, the principles of integrity and fiduciary duties have been established.

    Conclusion

    The criminal policy of Iran faces many challenges in the face of economic crimes. the most basic of these challenges and uncertainty can be pointed to the lack of comprehensive explanation of the concept and purpose of economic crimes, the extent of the cases, the way of adopting criminal policy and the degree of its suitability and effectiveness

    Keywords: crime, economic criminal, Criminal policy, ECONOMIC CRIMES
  • Nasrin Darvish Nouri Kolaki, Tayebeh Arefnia *, Tahereh Salimi Pages 129-145
    Background and Aim

    Rent-seeking is one of the manifestations of corruption, the effects of which are very significant in the field of economics. The present study seeks to investigate the effect of rent-seeking on economics from a jurisprudential perspective.

    Materials and Methods

    The method used in the present study is the analysis of criminal content and reference to jurisprudential texts, legal documents, articles and research written in this field.

    Findings

    Bribery has a variety of information, economic, political, social, educational, judicial and security rents and is a manifestation of oppression and corruption due to providing access to some and depriving others. In jurisprudence, practical rent-seeking has been declared ugly and forbidden.

    Ethical considerations

    The present study has been written based on ethical principles in referring to and using jurisprudential sources and first-hand texts.

    Conclusion

    Economic prosperity requires productive work and effort and avoidance of methods that allow some to access the benefits and deprive others. For this reason, rent causes inequality, oppression, as well as the formation of mafia gangs of wealth and power. Islamic jurisprudence opposes illegitimate amassing wealth, including rent-seeking.

    Keywords: Rent, Jurisprudence, Economy, Oppression, Economic Justice
  • MohammadReza Mahdlootorkamani, Hassan Asadi *, Akbar Ahmadi Pages 147-163
    Background and Aim

    Economic development and political system have reciprocal effects on each other. The present study seeks to investigate the role of economic development in maintaining the Islamic system from a jurisprudential and legal perspective.

    Materials and Methods

    The present study is qualitative and theoretical. The method used is also descriptive-analytical and referring to documentary sources including jurisprudential sources.

    Findings

    Economic development in Islam, if based on the revival of the dead and the spread of work culture, the use of charity and the denial of usury, the promotion of endowment and moderation and avoidance of luxury, important legal consequences such as deprivation, poverty alleviation, creation Peaceful relations between the people will lead to the denial of dependence on foreigners, the strengthening of the Islamic system and the establishment of justice.

    Ethical considerations

    In the present study, fidelity in the use of resources and accurate referral has been observed.

    Conclusion

    The model of Islamic economic development that can be achieved in the shadow of economic security, in practice should implement the elimination of deprivation, creating satisfaction among the people, providing services and promoting the economic model of Islam based on the interaction of material and spiritual affairs. In this case, the people are satisfied with the political system and the political system is protected from internal and external threats.

    Keywords: Economic Development, system maintenance, Jurisprudence, Law
  • Seyed Ehsan Naseri, Alireza Asgari *, Seyed Hasan Abedian, Seyed MohammadMahdi Ahmadi Pages 165-180
    Background and Aim

    Adjustment and updating the value of dowry is one of the important issues that is discussed from a jurisprudential point of view. This article tries to examine the important approach of jurisprudence in this regard and how it can be evaluated from the economic point of view of dowry adjustment.

    Materials and Methods

    The present type of research is theoretical and the research method is descriptive-analytical and the method of collecting information is library which has been studied by referring to books and articles.

    Findings

    The findings indicate that from a jurisprudential point of view, Adjustment and updating the dowry is a matter of controversy; Some believe that it is possible to adjust the dowry based on the devaluation of money, and some other jurists do not allow the adjustment of the dowry under their definition of money. Among the jurisprudential rules, the rule of deducting a certain obligation, more than any other rule and theory, explains the modification and improvement of dowry. From a legal point of view, however, the dowry adjustment is accepted, and if the subject of the dowry is cash, the wife can request pricing or a calendar at the current rate, as the cash loses its value over time.

    Ethical considerations

    In different stages of writing the article, ethical and scientific principles have been observed.

    Conclusion

    The most important economic dimension of dowry adjustment is economic fluctuations and a sharp decline in the value of money in society, which has made dowry.

    Keywords: Dowry, Adjustment, devaluation, common currency
  • Mohsen Khakinahad, Alireza Rajabzadeh *, Alireza Mazloom Rahni Pages 181-200
    Background and Aim

    The issue of Ownership transfer and loss of property before receipt is one of the issues in today's transactions that the study of its concept and on the Ownership transfer effects is necessary and this article this issue studies.

    Materials and Methods

    Thise article is Analytical descriptive and uses the library method.

    Ethical considerations

    In this article, Originality of texts, honesty and trusteeship Has been complied with.

    Results

    In the sale, as soon as the contract occurs, the seller is the owner of the price and the customer is the owner of the seller. but according to rule of wasted object before taking, the seller loses the seller's property and not the customer's property. It is known as a seller The Ownership to the buyer as a result of the contract is transferred. But the exchange commutative warranty remains with the seller until cession is made.

    Conclusion

    The contract of sale, is a clear example of Proprietary contracts. Before cession, if the sale is lost, the seller must return the price for the lost property to the buyer has received. The presence of cucumber makes the commutative warranty even with cession not disappear. Therefore, the presence of cucumber in the contract of sale means that even with the surrender, the guarantee of the seller against the loss of the seller is not lost.

    Keywords: Contract of sale, loss of seller before receipt, Ownership transfer, cession, commutative warranty
  • Yazdan Gudarzi Farahani *, Omidali Adeli Pages 201-216
    Background and Aim

    The purpose of this paper was to investigate the role and function of credit cards in interest-free banking in Iran. Credit card speeds up receipts and payments through electronic banking leading to improved banking performance. Regarding credit cards, when the customer

    Materials and Methods

    In this study, statistical data collected from 40 experts in banking issues in 2020 was analyzed using a designed questionnaire. In order to investigate the performance of credit cards in the country's banking system, factor analysis method and regression model was used to extract the basic components.

    Ethical considerations

    In all stages of writing this research, while respecting the originality of the texts, honesty in fidelity has been observed.

    Results

    The results of this study indicate the high impact of bank card satisfaction index and familiarity with the functions of credit cards in the operation and use of credit cards in the country's banking system. The results of this study also showed that the bank's efforts to use efficient equipment, provide new banking services in a wider range of banks, improve the required infrastructure of electronic banking and pay attention to the wishes and preferences of customers can increase the level of satisfaction. Customer loyalty and attract more customers and use more credit cards.

    Conclusion

    Based on the results of this study, it is stated that the proper functioning of credit cards in the country's banking system requires legal rules appropriate to interest-free banking and also the existence of economic and social infrastructure.

    Keywords: Credit card, Interest-Free Banking, Banking System, Electronic banking
  • Amin Motazedian, Gholamhossein Masoud *, Mohammad Kazem Emadzadeh Pages 217-234
    Background and Aim

    Meritocracy is one of the important issues of administrative law that has not been considered much from a jurisprudential point of view. In this article, an attempt has been made to study this concept from a jurisprudential perspective and its impact on the Providing public services.

    Materials and Methods

    This is a descriptive-analytical article and the library method has been used to study the subject.

    Ethical considerations

    In this article, the originality of the texts, honesty and trustworthiness have been observed.

    Findings

    Merit is a concept of administrative law that also has a moral aspect However It is emphasized by jurisprudential sources and from the jurisprudential point of view, there are two dimensions of expertise and commitment. From the point of view of verses and hadiths, positions and situations are a divine trust, and the worthy, meaning those who have commitment and expertise, can better take care of the divine trusts and get things done. In addition Verses, narrations, and the tradition of the infallibles, especially Imam Ali (as), the importance and necessity of meritocracy indicate. the appointment of pure and worthy people to the position of people's affairs by those great men, and expresses the importance and necessity of meritocracy shows.

    Conclusion

    From a jurisprudential point of view, meritocracy in providing good public services to citizens by creating efficiency, justice and a healthy administrative environment is effective. Merit also prevents corruption and promotes the fair distribution of public services in society.

    Keywords: meritocracy, Expertise, Commitment, Public service, Efficiency
  • Mehrnaz Seyrafian Baboldashti, Faramarz Atrian *, Gholamhossein Masoud Pages 235-252
    Background and Aim

    Decent work is one of the important categories of labor law that has not been considered much from a jurisprudential and economic point of view. In this article, while examining the components of decent work, the jurisprudential point of view in this regard and its role in economic promotion is explained and analyzed.

    Materials and Methods

    Thise article is Analytical descriptive and uses the library method.

    Ethical considerations

    In this article, Originality of texts, honesty and trusteeship Has been complied with.

    Findings

    Decent work is explained on the basis of human dignity in terms of both human rights and human development. Abolition of forced labor, freedom of association, prohibition of child labor and minimum working age, collective bargaining, employment protection, protection and social security are among the characteristics of decent work. The components mentioned in Islamic jurisprudence have also been greatly emphasized.

    Conclusion

    Decent work is a multidimensional concept that, in addition to the quantity of employment, also pays attention to its quality, and as a result, to better work pays attention. Decent work is one of the pillars of sustainable development and all-round growth of nations, which in promoting the economy by supporting employment and productive work, creating a sense of commitment, responsibility and motivation, reducing poverty and increasing productivity, paying attention to women's labor force is effective.

    Keywords: Decent work, Economic Promotion, employment, Productive Work, Human dignity, human resources