فهرست مطالب

جغرافیا و توسعه فضای شهری - سال نهم شماره 1 (پیاپی 16، بهار 1401)
  • سال نهم شماره 1 (پیاپی 16، بهار 1401)
  • تاریخ انتشار: 1401/04/07
  • تعداد عناوین: 8
|
  • آذین مستوفی، هادی سروری*، تکتم حنایی، محمدهادی مهدی نیا صفحات 1-16
    محقق نمودن طرح های توسعه فرایندی است که به موضوعات متعددی نظیر ماهیت و روش شناسی طرح ها، نظام برنامه ریزی، فرایند تهیه و تصویب طرح، نظرات ذینفعان و ذی نفوذان و عوامل گوناگون از این قبیل وابسته است. در این میان موضوعات مرتبط با گروه های ذینفعان و ذی نفوذان نقش تعیین کننده ای در موفقیت طرح های توسعه شهری ایفا می کند. بخش خصوصی یکی از انواع متعدد این گروه ها است که نقش بسیار مهمی در اثرگذاری موضوعات اقتصادی مرتبط با تحقق طرح های توسعه شهری، برعهده دارد. بررسی پژوهش های پیشین نشان می دهد که برخلاف تاکید بر حضور بخش خصوصی و انجام تحقیقاتی در این زمینه، تاکنون هیچ پژوهشی به جایگاه این گروه در تحقق پذیری طرح های توسعه شهری نپرداخته است. روش تحقیق مقاله حاضر توصیفی-تحلیلی است. این مقاله در تلاش است تا با مرور مطالعات انجام شده بین سال های 1998 تا 2019 در پایگاه اطلاعاتیScience Direct  با استفاده از تحلیل محتوا به هدف خود دست یابد. برای این منظور از کدگذاری، استخراج مفاهیم و مقولات از مقالات منتخب و مقایسه دست آوردهای این مقاله با سایر پژوهش ها بهره برده شد. جامعه آماری 1152 مقاله است. که به کمک حذف مقالات نامرتبط در این زمینه در نهایت تعداد 14 مقاله برای این منظور منتخب گشت. نتایج مقاله حاضر نشان می دهد که تامین منافع بخش خصوصی متناسب با توانمندی های آن، تعریف ساز و کار تعهدات متقابل دولت و بخش خصوصی و اثرگذاری مناسب بخش خصوصی در فرآیند تهیه، تصویب و اجرا بیشترین تاثیر را بر روی تحقق پذیری طرح های توسعه شهری دارند.
    کلیدواژگان: بخش خصوصی، تحقق پذیری، تحلیل محتوا، طرح های توسعه شهری
  • محمدتقی حیدری*، پروین رحمتی، حسن یادگاری، داریوش جهانی، یعقوب حقی صفحات 17-32

    نقش نور طبیعی به مثابه کامل ترین و مطلوب ترین نور انکارناپذیر است. تحقیقات سال های اخیر نشان می دهد که نور روز علاوه بر نقش و اهمیتی که در حفظ و بهبود چرخه حیاتی انسان ایفا می کند، اثر درمانی ویژه ای بر بعضی از بیماری های جسمی و روانی داشته و می تواند تا حد زیادی در درمان این گونه بیماران موثر باشد. با این رویکرد نوشتار حاضر اعتقاد دارد نور و کیفیت بخشی آن بر زندگی انسان بر رفتارهای فردی و اجتماعی انسان تاثیر دارد و به سهم خود می کوشد نور و کیفیت بخشی آن را بر بهزیستی ذهنی را در بزنگاه کووید 19 مورد مداقه قرار دهد. تحقیق حاضر از نظر نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت روش ترکیبی شامل راهبردهای کیفی و همبستگی می باشد. پژوهش حاضر به لحاظ قلمرو زمانی مقطعی (بهمن 1399) بوده است که محقق با توجه به سکونت در محدوده مورد مطالعه طی انجام کار میدانی اقدام به اخذ داده های مورد نیاز کرده است. جهت جمع آوری داده های بهزیستی ذهنی شهروندان بر اساس تحلیل و مشاوره با متخصصین روانشناسی از پرسشنامه مقیاس بهزیستی روان شناختی کییز (1995) بهره گرفته شده است. نتایج نشان می دهد  نور تاثیر قابل توجهی در بهزیستی ذهنی ساکنان مجتمع های مسکونی ثمین داشته است. امری که پسایند آن انطباق و شکوفایی اجتماعی را برای ساکنین (تعامل در قالب روابط و شبکه خانوادگی، گروه دوستان و ارتباطات اجتماعی با ساکنین مجتمع) و (امید به بهبود شرایط زندگی، معنادار دانستن زندگی، باور به پیشرفت اجتماعی) بوده است. همچنین بر اساس آزمون کروسکال-والیس با هدف بررسی اختلاف بهزیستی ذهنی ساکنان بین بلوک های پنج گانه با زیربنای عدالت نور؛ نتایج نشان داد بلوک های جنوبی؛ شرقی و غربی دارای سطح بهزیستی ذهنی مطلوبتری بوده و بر اساس تحلیل رگرسیونی، میزان ارتباط و دوسویگی عدالت نور با بهزیستی ذهنی شهروندان محرز گردید در نتیجه برای ارتقاء بهزیستی ذهنی ساکنان مجتمع های مسکونی، باید برنامه ریزی ویژه ای در زمینه طراحی و معماری ساختمان ها و مجتمع ها جهت برقراری تعادل در دریافت نور انجام شود.

    کلیدواژگان: کووید 19، نور، بهزیستی ذهنی، مقیاس روان شناختی کییز، زنجان
  • پرویز اکبری، کیومرث حبیبی*، ملیحه احمدی صفحات 33-52

    فضاهای اجتماعی فرهنگی درترکیب با فضاهای تاریخی درشهرها تاثیر زیادی در ایجاد برند شهری با هدف دستیابی به توسعه فضاهای اجتماعی خلاق با کارایی گوناگون جهت بازآفرینی اقتصاد مبنای بافت تاریخی شهرها به عنوان میراث معنوی وشهری دارند. بافت تاریخی شهر سنندج با در برداشتن عناصر تاریخی- فرهنگی فراوان و حضور فعالیت های اجتماعی، بازار، فضاهای هویت مند و بناهای تاریخی دارای ارزش خود به عنوان قلب تپنده دراین شهر عمل می کند. هدف این پژوهش؛ تحلیل برندسازی فضاهای مستعد توسعه خلاق شهری درراستایی بازآفرینی اقتصادی شهر می باشد. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و توصیفی- تحلیلی است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 225 نفر و روش نمونه گیری تصادفی است. روش پژوهش ترکیبی ازAHP، تحلیل رگرسیون چند متغیره با استفاده ازنرم افزار  SPSSمی باشد. در این پژوهش دو مفهوم«خلاقیت شهری و برندسازی شهری» که بصورت مفاهیم فرضی در دو موقعیت آلترناتیو و(27) شاخص مختلف بر مبنای میزان امتیازات و اهمیت نسبی مورد بررسی قرار گرفته اند. با توجه به یافته های پژوهش مشخص گردید؛ که شاخص های «اماکن تاریخی»، «میراث فرهنگی»، «آداب ورسوم» و« هنردوستی» دارای بالاترین اهمیت و تاثیر گذاری دربرندسازی و توسعه فضاهای اجتماعی خلاق جهت بازآفرینی اقتصاد مبنا در بافت تاریخی شهر سنندج می باشند.

    کلیدواژگان: اقتصاد مبنا، بازآفرینی، بافت تاریخی، برندسازی شهری، توسعه شهر خلاق
  • کرامت الله فرج زاده، دکتر میرنجف موسوی*، علی مصیب زاده صفحات 53-76

    رشد فزاینده جمعیت شهری و مهاجرت به آن باعث تغییرات بالایی در ساختارهای فضایی شهرها شده، جهت کنترل و بهبود این وضعیت، الگوهایی از جمله رشد هوشمند ارایه شده است. این الگو بر افزایش تراکم شهری، اختلاط کاربری ها و کاهش استفاده از اتومبیل تاکید دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و بهره گیری از 63 شاخص از جنبه های مختلف اقتصادی، اجتماعی، کالبدی، زیست محیطی و دسترسی، به بررسی وضعیت نواحی چهارگانه شهری یاسوج به لحاظ شاخص های رشد هوشمند شهری پرداخته است. در این راستا از مدل تاپسیس جهت رتبه بندی و از مدل تحلیل خوشه ای جهت سطح بندی محلات استفاده شده است. نتایج حاصل بیانگر این بود؛ تنها ناحیه یک در شهر یاسوج از شاخص های رشد هوشمند شهری برخوردار بوده و سایر نواحی واقع در شهر یاسوج (نواحی 2 تا 4) ازاین شاخص ها بی بهره هستند. به طوری که بر اساس مدل تاپسیس نواحی 3 و 4 نیمه برخوردار و ناحیه 2 محروم می باشند. همچنین، نتایج حاصله در بررسی محلات 23گانه شهر یاسوج براساس شاخص های تلفیقی رشد هوشمند حاکی از آن است که محله 17 کاملا برخوردار، محله 3 برخوردار، محله 22 نیمه برخوردار و سایر محلات محروم می باشند. نتایج نهایی تحلیل رگرسیونی نشان داد، شاخص های زیست محیطی و کالبدی (کاربری اراضی) در سطح 95 درصد اطمینان با متغیر وابسته (شاخص های تلفیق رشد هوشمند شهری محلات شهر یاسوج) دارای ارتباط معنی داری هستند. براساس نتایج بدست آمده درزمینه محلات با استفاده از شاخص تلفیق، توجه به الگوی رشد هوشمند شهری ضروری می باشد.

    کلیدواژگان: رشد هوشمند، توسعه شهری، تحلیل فضایی، مدل تاپسیس، یاسوج
  • رزا وکیلی نژاد*، سارا دانشمند صفحات 77-92

    مفهوم پایداری و توسعه پایدار همواره در ارتباط با سه محور محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی و تاثیر متقابل آنها بر یکدیگر مطرح شده است. در پروژه های توسعه فضاهای شهری از آنجا که هر یک از محورها نیازمند تخصص های متفاوت است در اکثر موارد تنها یک محور مورد توجه قرار گرفته و برخلاف هدف اولیه، توسعه پایدار تنها در یک زمینه انجام می شود. هدف پژوهش حاضر ارزیابی میزان تعامل محورهای سه گانه پایداری در رودخانه خشک شیراز است. روش تحقیق پژوهش، نمونه موردی با استفاده از راهکارهای توصیفی-تحلیلی است. محدوده بالای رودخانه به عنوان محدوده مطالعاتی انتخاب و با بررسی های میدانی، مشکلات موجود شناسایی شده و شاخص های پایداری در سه محور، اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی استخراج گردید. برای تعیین پتانسیل های بالقوه و بالفعل محدوده ها از نظرات 14 نفر از اساتید رشته های معماری و شهرسازی، در قالب پاسخ به پرسشنامه بهره برده شد. با تحلیل داده های پرسشنامه ها، پتانسیل های بالقوه و بالفعل در هر محدوده مشخص گردید. طبق نتایج در حال حاضر تعامل محورهای سه گانه پایداری تنها در دو محدوده وجود دارد و به ترتیب محدوده های پل شاهد، پل معالی آباد، سد نهراعظم، پل عابر پیاده محمودیه، پل کوهسار مهدی و پل زرگری در دستیابی به فضاهای پایدار شهری، واجد بیشترین پتانسیلها برای تعامل محورهای سه گانه پایداری هستند. نتایج پژوهش چگونگی انتخاب محل های بهینه پیشنهادی را جهت دستیابی به فضای شهری پایدار از منظر محورهای سه گانه پایداری نشان می دهد که قابل تعمیم به فضاهای شهری مشابه است.

    کلیدواژگان: پایداری اجتماعی، پایداری اقتصادی، پایداری محیط زیستی، رودخانه خشک شیراز، منظر پایدار
  • کاظم حسنی، محسن تابان* صفحات 93-108

    شهرهای بزرگ ایران امروزه با مشکل آلودگی هوا روبرو هستند این شرایط باعث آسیب های جبران ناپذیر در سطح اقتصادی و سلامت شهروندان شده است. از عمده مسایلی که توجه به آن در سطوح مختلف شهر می تواند باعث خروج آلودگی از محیط شود، نحوه جریان حرکت هوا در بین ساختمان ها می باشد که این بخش تحت تاثیر ارتقاع ساختمان ها و حجم توده ساخته شده می باشد. از این رو تحقیق حاضر با هدف بررسی نقش تراکم ساختمان و حجم توده در یک محدوده بر میزان آلودگی هوا انجام شده است. در این مطالعه ابتدا نقشه پراکندگی آلودگی هوای (منوکسید کربن) شهر با استفاده از نرم افزار GIS محاسبه گردیده است و سپس با استفاده خصوصیات مختلف ارتفاعی ساختمان ها در سطح شهر اراک به تحلیل نحوه عملکرد شاخص های مدنظر بر آلودگی هوا پرداخته شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد ضریب افزایش میانگین آلودگی هوا نسبت به درصد تراکم ساختمانی در یک محدوده در شهر اراک برابر 013/0 می باشد و هرچه تراکم ساختمانی در یک محدوده بیشتر باشد میزان آلودگی در آن نیز بیشتر می شود. همچین ضریب حاصل از رابطه میانگین آلودگی هوا در یک محدوده و درصد حجم توده ساخته شده برابر 085/0 می باشد. هرچه نسبت توده به فضا در یک محدوده افزایش یابد، میزان بیشتری از آلودگی در محیط می ماند. از آنجا که ضریب به دست آمده برای شاخص درصد حجم توده ساخته شده بیشتر از ضریب تراکم ساختمانی می باشد می توان چنین نتیجه گرفت که این شاخص می تواند نقش تعیین کننده تری در سنجش تاثیر تراکم بر میزان آلودگی هوای یک محدوده شهری داشته باشد.

    کلیدواژگان: تراکم، حجم توده، آلودگی هوا، اراک
  • وحید گودرزی*، حمیدرضا وارثی صفحات 109-126

    چشم انداز کنونی کلانشهر تهران، آن را شهری پایدار و منسجم با ساختاری مناسب برای سکونت ترسیم می کند تحقق چنین چشم اندازی که مسکن پایدار را به عنوان رکن اصلی لازم می داند نیازمند مداقه است. در این پژوهش هدف شناسایی عواملی است که زمینه سازی تحقق این چشم انداز را فراهم می نماید.که نتایج آن هم در بازترسیم چشم انداز های آتی در افق برنامه های توسعه شهری موثر خواهد بود. روش پژوهش بر اساس هدف کاربردی و شیوه گردآوری اطلاعات اسنادی - میدانی و در یک فرآیند توصیفی تحلیلی انجام شده است.با استفاده از پرسشنامه به روش دلفی از بین 26 عامل در نهایت 18 عامل به عنوان مهمترین عوامل در چهار بعد اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و زیست محیطی طبقه بندی شد. تحلیل ساختاری با استفاده از نرم افزار میک مک نشان می دهد که عواملی چون؛ زمین، توسعه عمودی، کیفیت و استحکام مساکن، منابع آب، بحران های طبیعی و دسترسی ها جزء عوامل اثرگذار می باشند که برای هر کدام از عوامل راهبردها و سیاست هایی  همچون مالیات بر ارزش زمین، احداث سد های زیرزمینی، منطقه بندی ارتفاعی، ورود بخش بیمه به ساخت و سازها و غیره پیشنهاد داده شده است.

    کلیدواژگان: آینده پژوهی، برنامه ریزی مسکن، توسعه پایدار، کلانشهر تهران
  • فرناز فروتن راد، بهادر زمانی* صفحات 127-152

    توجه به اصل همساختی و تناسب ساختارهای کالبدی با الگوهای رفتاری در قالب مکان -رفتار یا قرارگاه های رفتاری، موضوع مهمی در کیفیت بخشی به فضاهای شهری است. هدف این پژوهش سنجش میزان همساختی  قرارگاه های رفتاری مبتنی بر چارچوب نظری بارکر و پاسخ به این پرسش است که همساختی محیط و رفتار در فضاهای شهری مورد مطالعه (میدان) چه میزان و چگونه متفاوت است؟ روش این پژوهش، توصیفی-ارزیابانه و مبتنی بر راهبرد مطالعه موردی است و ثبت رفتارها با استفاده از تکنیک مشاهده و برداشت رفتار صورت گرفته است. در مقاله ی حاضر، میدان نقش جهان و میدان امام علی اصفهان به عنوان دو میدان دارای جایگاه ویژه در منظر تاریخی و هویتی شهر و متفاوت به لحاظ عملکرد، انتخاب و تحلیل رفتارها در این دو میدان در سه مقطع صبح (11-8)، ظهر (14-12) و شب (21-18)، در یک بازه سه ماهه، بر اساس معیارهای کالبدی و تاثیرات آن ها بر محیط در قالب رفتارهای هنجار (سازگار با محیط) و ناهنجار (ناسازگار با محیط) انجام و پیشنهاداتی برای تقویت قرارگاه های رفتاری ارایه گردید. نتایج حاصل، نشان دهنده بیشتر بودن همساختی میدان نقش جهان برای فعالیت های انتخابی و بیشتر بودن فعالیت های اجباری و عبوری در میدان امام علی می باشد. لحاظ ملاحظات ایجاد محصوریت و مقیاس انسانی، جذابیت کریدورهای دید، جداره های فعال و سرزنده، قابلیت انجام فعالیت های انتخابی و غیررسمی، سبزینگی، نورپردازی در شب، احساس آسایش و امنیت، حس تعلق و این همانی در میدان نقش جهان، همساختی بیشتر این میدان را برای رفتارهای انتخابی در مقایسه با میدان امام علی موجب گردیده است.

    کلیدواژگان: اصفهان، قرارگاه رفتاری، مطالعه تطبیقی، میدان نقش جهان، میدان امام علی
|
  • Azin Mostofi, Hadi Sarvari *, Toktam Hanaee, Mohammad Hadi Mahdinia Pages 1-16
    Implementation process of urban development plans depends on many issues like the opinions of stakeholders. Using the opinions of stakeholders plays an important role in the success of urban development plans. The private sector is one groups that plays a significant role in economic issues of planning. A review of previous researches shows that despite emphasizing on the importance of the private sector and conducting many researches in this regard, there is not any research that has explicitly mentioned the role of this group in the implementation of urban development plans. The attempts to create a holistic approach about the role of private sector have already been started. The reviewed articles were selected from the Direct Science database. These articles were written between 1998 and 2019. This study tries to review the studies using content analysis. The total number of the articles explored this study was 1152, which was reviewed to obtain more accurate results. After screening the articles, 14 articles were finally selected for this purpose. The results show that participation constraint capabilities and expectations of private sector have the greatest impact on the implantation of urban development plans. On the other hand, the results indicate the private sector should be considered in several stages of urban development plans such as decision-making and evaluation process.
    Keywords: Private sector, implementation, Urban Development Plans, Content analysis
  • Mohamadtaghi Heydari *, Parvin Rahmati, Hasan Yadegari, Dariush Jahani Pages 17-32

    The role of natural light as the most complete and desirable light is undeniable. Recent researches show that daylight, in addition to the role and importance it plays in maintaining and improving the human life cycle, has a special therapeutic effect on some physical and mental illnesses and can be very effective in treating such patients. Considering this approach, this study supposes that light and its influence on the individual and social behaviors of human beings, so it tried to study light and its healing effect on mental well-being of people in Covid-19 pandemic. This applied study is cross-sectional in terms of time domain (February 2020) that the researcher gathered the required data due to living in the studied area in the fieldwork. In order to collect citizens' mental well-being data based on analysis and consultation with psychologists, Keyes Psychological Welfare Scale (1995) questionnaire was used. The results show that light has a significant effect on the mental well-being of residents of Samin residential complexes. The consequence of this has been social adaptation and prosperity for residents (interaction in the form of relationships and family network, group of friends and social relationship with residents of the complex) and hope for better living conditions, meaningful life, and belief in social progress. Moreover, based on Kruskal-Wallis test with the aim of investigating the differences in mental well-being of residents between the five blocks with the foundation of light justice, the results showed the southern blocks, East and West have more desirable level of mental well-being and based on regression analysis, a relationship and duality of light justice and the mental well-being of citizens were found. Therefore, a special planning on the structure of the complexes and balancing the light reception is needed for improving the mental wellbeing of the residents.

    Keywords: Covid-19, Light, Mental Well-being, Keyes Psychological Scale, Zanjan
  • Parviz Akbari Pages 33-52

    Socio-cultural spaces in line with historical spaces of cities have great impact on creating an urban brand with the aim of achieving the development of creative social spaces having various functions. The aim would be recreating the economy based on the historical texture of cities as a spiritual and urban heritage. The historical part of Sanandaj with its abundant historical and cultural elements and having social activities, markets, identity spaces, and valuable monuments, acts as the heart of this city. The study aimed to analysis branding spaces prone to urban creative development with the aim of economic regeneration of the city. The applied research used a descriptive-analytical method. The sample consisted of 225 people, selected randomly using Cochran's formula. The study is based on a combination of AHP and multivariable regression analysis using SPSS. Two concepts of "urban creativity and urban branding", which have been studied as hypothetical concepts in two alternative situations and 27 indicators based on the score and relative importance. According to the results, it was determined that the indicators of historical places, cultural heritage, customs and traditions, and art-friendliness have the highest importance and impact on the branding and development of creative social spaces for recreating economy based on the historical texture of Sanandaj.

    Keywords: Creative City Development, Urban Recreation, historical texture, Economy Oreinted, Urban Branding, Sanandaj
  • Keramatolah Farjzadeh, Ali Mosayyebzadeh Pages 53-76

    The ever increasing population of cities and the migration of people to cities has created many changes in the spatial structures of cities. Some models like smart growth have been proposed to control and improve the situation. The model emphasizes increasing urban density, changing land uses, and reducing car uses. Using a descriptive-analytical method and considering 63 indicators of economic, social, physical, environmental, and accessibility aspects, this study explored the situation of all four urban areas of Yasuj, regarding indicators of smart city growth. TOPSIS model was used for ranking and cluster analysis model was used for leveling the neighborhoods. The results of the study showed that onnly Area 1 of Yasuj has indicators of smart city growth and other areas of the city (i.e., Area 2, 3, and 4) lack these indicators. According to the TOPSIS model, Area 3 and 4 have some of the indicators and Area 2 lacks the indicators. Moreover, the results showed that, based on the integrated indicators of smart growth, amongst 23 neighborhoods of Yasuj, Neighborhood 17 has all the indicators, Neighborhood 3 has most of them, Neighborhood 22 has half of the indicators, and other neighborhoods are deprived in this regard. The results of regression analysis showed that environmental and physical indicators (land use) with 95% confidence have a significant relationship with the dependent variable (indicators of integrated urban growth of neighborhoods of Yasuj). The results of the analysis of the neighborhoods regarding the integration indicator show that officials should pay attention to smart city growth model.

    Keywords: Smart Growth, Urban development, Spatial Analysis, TOPSIS model, Yasuj
  • Roza Vakilinezhad *, Sara Daneshmand Pages 77-92

    The concepts of sustainability and sustainable development have always been connected to the environmental, social, and economic dimensions, called The Triple Bottom Line and their interaction. Since each of the sustainability dimensions requires different expertise, for sustainable development in urban projects often one of the dimensions is considered. Therefore, despite the initial main goal, sustainable development is done in one field only. This study aimed to evaluate the interaction of the Triple Bottom Line of sustainability in Khoshk River in Shiraz. For this purpose, part of ​​Khoshk River was selected as a case study. This research is case study analysis that uses descriptive-analytical strategies. The upper area of ​​the river was selected as a study area in which problems were identified using field studies and the sustainability indicators in three dimensions of social, economic and environmental were extracted. In order to determine the potential and capability in each part, the opinions of 14 university professors and experts were taken using questionnaires. The results show that currently, the interaction of the Three Bottom Line only in two parts had been provided. The results show the way of selecting the proposed optimal parts for achieving a sustainable urban space from the perspective of the Triple Bottom Line, which can be generalized to the similar urban spaces.

    Keywords: Sustainable Landscape, Social sustainability, economic sustainability, Ecological Sustainability, Khoshk River of Shiraz
  • Kazem Hassani, Mohsen Taban * Pages 93-108

    Iranian big cities suffer from air pollution which causes irreparable damage to the health of citizens. Airflow is a significant parameter in removing pollution from urban spaces and is largely affected by the physical shape of the buildings’ environment. Buildings’ height, density, and enclosure of open spaces are the physical factors that affect airflow of cities. In this research, first, the air pollution distribution map (carbon monoxide) of the city was calculated using Arc GIS software and then considering the different heights of buildings in Arak city, the function of air pollution indicators was analyzed. The results showed that an increase of the average air pollution to the building density coefficient in an area in Arak is equal to 0.013, which means increasing urban density reduces airflow in the environment and stabilizes air pollution. Moreover, there is a significant relationship between the average air pollution in the area and the percentage of the built mass volume. The coefficient obtained from this relationship is equal to 0.085, which indicates how this index affects air pollution. It turns out that the higher the mass-to-space ratio in a range, the greater the amount of pollution in the environment. Since the coefficient obtained for the percentage index of the mass volume is more than the coefficient of building density, it can be concluded that this index can play a more decisive role in an urban area.

    Keywords: Density, Mass Volume, Air Pollution, Arak
  • Vahid Goodarzi *, Hamid Reza Varesi Pages 109-126

    The current vision of Tehran Metropolis depicts a sustainable city with a suitable structure for habitation. The accomplishment of such a landscape that knows sustainable housing as a crucial issue needs scrutiny. This study aimed to identify factors that help the officials reach the goals and to reach the results effective in revising future perspectives of urban planning. The research is applied and the collecting data method is documentary and field study. The study was done in the framework of a descriptive-analytical process. Using Delphi method, among 26 factors, 18 factors were classified as the most important ones in social, economic, physical, and environmental dimensions. Structural analysis using Mick Mac software shows that factors such as land, vertical development, housing quality and strength, water resources, natural crises, and accessibility are among the influential factors. For each of the factors, strategies and policies such as land value-added tax (VAT), construction of underground dams, elevation zoning, and insurance sector’s participation in constructing was offered.

    Keywords: Housing planning, future study, MicMac Software, 22 Districts of Tehran
  • Farnaz Foroutanrad, Bahador Zamani * Pages 127-152

    Urban spaces as places for the emergence of optional and necessary social behaviors of residents, affect the quality of urban life as well as the social behaviors of citizens. Some of the interventions, carried out in urban squares in the form of improving plans without sufficient attention to the compatibility of the behavioral patterns and physical structures, have led to the formation of inappropriately unlivable spaces. The proportion of the physical structures to the behavioral patterns in the form of place-behavior or behavioral sites is an important issue in improving the quality of urban spaces. This study aimed to assess the degree of synomorphy of the behavioral sites which are based of the indicators on Barker's theoretical framework and answering the question: How much and how different is the synomorphy of environment and behavior in the studied urban spaces (squares)? Using the observation and behavioral mapping techniques, a descriptive-evaluative methodology was applied. Naghsh Jahan Square and Imam Ali Square in Isfahan were selected as cases due to their special status in the history of the city, although they are different in terms of their performance. The behaviors were investigated in three time periods of morning (8-11), noon (12-14) and evening (18-21), in a quarterly period, based on physical criteria and their effects on the environment in the form of normal (environmentally compatible) and abnormal (environmentally incompatible) behaviors. The study suggests some solutions for strengthening behavioral sites. The results showed more synomorphes in Naghsh Jahan Square for the optional activities, while more necessary and transitory activities in Imam Ali Square. Creating fence confinements, attractive view corridors, active and lively walls, ability to perform selective and informal activities, being green, night lighting, feeling of comfort and security, sense of belonging and identity in Naghsh Jahan have made it more suitable for selective behaviors compared to Imam Ali Square.

    Keywords: Behavioral Site, comparative study, Naghsh Jahan Square, Imam Ali Square, Isfahan