فهرست مطالب

برنامه ریزی و توسعه گردشگری - پیاپی 40 (بهار 1401)
  • پیاپی 40 (بهار 1401)
  • تاریخ انتشار: 1401/04/20
  • تعداد عناوین: 8
|
  • زهرا حیدری، سید علی بدری*، محمدرضا رضوانی، علیرضا دربان آستانه صفحات 7-40

    روش پژوهش توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر پیمایش میدانی است. جامعه آماری متشکل از گردشگران روستاهای منطقه مورد مطالعه است که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 390 نفر به عنوان جامعه نمونه در نظر گرفته شده اند. اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از پرسشنامه، به وسیله نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شده است. یافته های پژوهش بیانگر آن است که منطقه موورد مطالعه از جاذبه های مورد نیاز برای برنامه ریزی گردشگری کشاورزی برخوردار بوده و نتایج مستخرج از تحلیل مسیر با استفاده از روش رگرسیون خطی، نشان می دهد که از بین متغرهای مستقل، متغیر اصالت با میزان بتا (552/0) بیشترین تاثیر را در شرایط مستقیم بر متغیر وابسته نگرش گردشگران به گردشگری کشاورزی مبتنی بر اجتماع محلی داشته است. همچنین بررسی مسیر های غیر مستقیم بیانگر آن است که اصالت با بتای (552/0) بیشترین تاثیر و اقامت و اقامتگاه ها (511/0) در رتبه دوم قرار دارد.

    کلیدواژگان: گردشگری کشاورزی، نگرش ها، گردشگری مبتنی بر جامعه محلی، نواحی روستایی، شهرستان تنکابن
  • نفیسه فضلی*، عبدالرضا رکن الدین افتخاری صفحات 41-78

    امروزه کیفیت مقاصد گردشگری روستایی و به طور خاص اقامتگاه های بومگردی به یک مزیت رقابتی مهم تبدیل شده است. بسخن دیگر، اقامتگاه های بومگردی زمانی می توانند بیشترین مطلوبیت را برای گردشگران داشته باشد که انتظارات آنان را برآورده سازند. این انتظارات در قالب ابعاد مختلف زیست محیطی، اجتماعی، کالبدی و اقتصادی معنا پیدا می کند. چنانچه هریک از این عوامل در اقامتگاه های بومگردی کیفیت مطلوب را نداشته باشند، بر ادراک و احساس گردشگر از فضا و درنتیجه بر سطح رضایتمندی او از مقصد گردشگری تاثیر می گذارند. بر این اساس، هدف مطالعه حاضر سنجش میزان تاثیرگذاری ابعاد مختلف کیفیت بر پایداری اقامتگاه های بومگردی استان تهران است. این پژوهش از نوع توصیفی - تحلیلی است. داده های تحقیق به روش اسنادی و میدانی گردآوری شده است. پرسش نامه محقق ساخته بر اساس شاخص ها و متغیرهای مطالعه در بین 160 نفر از گردشگران روستایی منتخب در 6 اقامتگاه های بومگردی در استان تهران تکمیل شده است. برای تحلیل از آزمون های آماری مانند همبستگی، رگرسیون و تحلیل مسیر استفاده شده است. نتایج نشان می دهد به ترتیب کیفیت کالبدی، کیفیت محیطی، کیفیت اقتصادی و کیفیت اجتماعی - فرهنگی بر پایداری اقامتگاه های بومگردی استان تهران تاثیرگذار هستند.

    کلیدواژگان: گردشگری، کیفیت، ابعاد کیفیت، پایداری، اقامتگاه بومگردی
  • غزاله شاه حسینی*، مهدی رمضان زاده لسبوئی، مزدک دربیکی صفحات 79-102

    شیوه طراحی، ساخت و بهره برداری بوم کلبه ها ، پیامدهای مثبت و منفی بر بوم سازگان و جامعه محلی می گذارد، ازاین رو هدف این پژوهش دستیابی به مجموعه ای از معیارهای فنی در گام طراحی بوم کلبه ها در شمال ایران (استان گلستان) برپایه معیارهای جهانی و پذیرفته شده است تا مدیریت پیامدها به شکل بهینه انجام شود. گردآوری اطلاعات با روش کتابخانه ای و میدانی مانند پرسشنامه و چک لیست معیارها انجام شد. برای پردازش داده ها از نرم افزار آماری SPSS و آزمون های تی تک نمونه ای، درصد میانگین و میانگین طبقات فریدمن به کار گرفته شد. سپس معیارهای گزینش شده، پالایش و 62 معیار در چهار بخش محیط زیستی، اقتصادی، فرهنگی-اجتماعی، و زیرساختی دسته بندی شدند. یافته ها نشان می دهد معیار محدوده ساخت و ساز مشخص، محصور و قانونی، با میانگین 67/4 بالاترین امتیاز را دارد و در رتبه نخست است. استفاده از گاز زیستی دارای کم ترین میانگین 1 و رتبه 57 است که هر دو در زیرگروه زیرساختی هستند. روی هم رفته، یافته ها تاکید دارد که بخش طراحی در جایگاه خوبی نیست و تنها از دید فرهنگی و اجتماعی شرایط مناسبی دارد. یافته ها و معیارهای تدوین شده این پژوهش می تواند به شکل عملی و هماهنگ با شرایط شمال ایران به کارگرفته شود تا در راستای توسعه پایدار، بهره بلندمدت محیط زیستی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی برای گردشگران و جامعه محلی داشته باشد.

    کلیدواژگان: بوم کلبه، اقامتگاه بوم گردی، تدوین معیار، طراحی، استان گلستان
  • غلامرضا کاظمیان، محمود ضیایی، فاطمه یاوری گهر، یاور بابایی* صفحات 103-132
    این مطالعه با هدف ارایه مدلی برای توسعه مکمل گرای گردشگری انجام گرفته و شامل دو بخش کیفی و کمی است. بخش کیفی با روش فراترکیب، یافته های پژوهش های مرتبط ترکیب و الگوی تحقیق طراحی شد. بر این اساس تعداد 316 پژوهش حوزه مکمل گرایی ارزیابی و 51 پژوهش انتخاب شد و با تحلیل آنها، ابعاد و کدهای مربوطه استخراج گردید. بخش کمی با استفاده از روش توصیفی به بررسی مطلوبیت مدل، تعیین اهمیت ابعاد با کمک آزمون فریدمن و بررسی ساختاری مدل تحقیق با روش معادلات ساختاری انجام گرفت. جامعه بخش کمی، خبرگان و مطلعین حوزه مدیریت و گردشگری بود که 30 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردید. نتایج با استفاده از فراترکیب نشان داد که ابعاد توسعه مکمل گرای گردشگری شامل مکمل گرایی سیاستی، مکمل گرایی همکارانه، مکمل گرایی نهادی، مکمل گرایی فرهنگی و ارزشی، مکمل گرایی پویا، مکمل گرایی فنی می باشد. نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که مدل از نظر شاخص های هفت گانه، کیفیت لازم را دارد. براساس آزمون فریدمن، مکملگرایی همکارانه و سیاستی دارای بالاترین اهمیت و مکمل گرایی فنی و پویا دارای پایین ترین اهمیت می باشند. در نهایت، بررسی ساختاری مدل تحقیق نشان داد که کلیه ابعاد اصلی و فرعی دارای ضرایب معناداری بیش از 96/1 بوده و در سطح اطمینان 99 درصد مورد تایید می باشد.
    کلیدواژگان: توسعه مکمل گرا، گردشگری، همکاری، برنامه ریزی
  • صادق برزگر*، محمد تقی حیدری، محمد رسولی صفحات 133-159

    تحقیق حاضر سعی دارد با رویکرد آینده نگاری وضعیت های احتمالی وفاداری گردشگری استان زنجان را مورد بررسی قرار دهد تا با مشخص سازی چشم انداز وفاداری، بستر شفاف تصمیم گیری برای مسیولان ایجاد گردد و گردشگری در مسیر مطلوب وفاداری قرار گیرد. برای این منظور نیز از 92 شاخص در 16 بعد استفاده شده است که برای تجزیه و تحلیل از نرم افزار Micmac برای تحلیل وضعیت، جایگاه و استخراج عوامل کلیدی استفاده شده است و از نرم افزار ScenarioWizard برای استخراج سناریوها بهره برده شده است. نتایج حاصل از تحقیق نشان داده است که الگوی وفاداری گردشگری استان در محیط میک مک ناپایدار بوده و روند آن به صورت قطری توزیع شده است، همچنین نتایج مستخرج از سناریو ویزارد بیانگر 43 سناریو محتمل بوده که احتمال تحقق وضعیت های نامطلوب با این ویژگی: (توجه به مسیله گردشگری به روز کاهش یافته است و متعاقبا به کارگیری نیروهای متخصص کم شده، در نتیجه برنامه ریزی مناسب برای متنوع سازی تفرجگاه ها و عرضه خدمات متفاوت مورد نیاز گردشگران وجود نخواهد داشت. همچنین بی توجهی به برگذاری رویدادها و جشنواره ها باعث ناشناس ماندن آثار و جاذبه ها و همچنین برندهای استان شده است، و در نهایت یک فضای گردشگر ستیز را موجب خواهد شد.

    کلیدواژگان: گردشگری، وفاداری گردشگران، آینده نگاری، زنجان
  • جعفر باپیری*، اسماعیل قادری، مجتبی محمود زاده صفحات 161-186
    اقامتگاه های بوم گردی گونه ای از تاسیسات در صنعت گردشگری هستند که به سرعت در حال رشدند. این اقامتگاه ها تجاربی شخصی، اصیل و محلی را به میهمانان ارایه می کنند. یکی از مهم ترین جنبه های مطالعه این اقامتگاه ها، مدل کسب وکار آنهاست که ارتباط مستقیمی با موفقیتشان دارد و ناکامی در طراحی مدل کسب وکار، شکست این اقامتگاه ها را رقم می زند. در این تحقیق، چارچوبی برای طراحی مدل های کسب وکار اقامتگاه های بوم گردی ارایه شده که همه جوانب کسب وکار آنها را پوشش می دهد و الزامات مربوط به توسعه پایدار را نیز پیش بینی میکند. برای طراحی چارچوب مدنظر، با استفاده از روش فراترکیب مولفه های چارچوب شناسایی و سپس برای ارزیابی مولفه ها، با دو گروه کانون شامل 9 نفر کارشناس مصاحبه شد. در نهایت 34 مولفه تایید شد که ذیل 9 مضمون کلی تر شامل عوامل زمینه ای، جهان بینی، مدل داراییها، مدل عملیات، مدل مشارکت، مدل بازاریابی، مدل مالی، مدل اثرات و ارزش پیشنهادی دسته بندی شدند. چارچوب پیشنهادی این تحقیق، جامع و منعطف است و قابلیت تولید مدل های کسب وکار موفق در شرایط متفاوت را دارد. این چارچوب به مالکان و مدیران اقامتگاه های بوم گردی کمک می کند تا ابعاد مختلف کسب وکار خود را در یک نگاه مشاهده و درک کرده و با ترکیب متنوع عناصر آن، مدل های کسب وکار پایدار منحصربفردی برای کسب وکارشان طراحی کنند.
    کلیدواژگان: اقامتگاه بوم گردی، گردشگری، توسعه پایدار، فراترکیب، گروه کانون
  • گیتا اشقلی فراهانی، سیاوش ایمنی قشلاق* صفحات 187-210

    اماکن شهری اغلب طیف وسیعی از جاذبه ها، مراکز اقامتی و سایر امکانات گردشگری را در خود جای داده اند، که بخش مهمی از بافت شهری را تشکیل می دهند. از جمله این مراکز اقامتی می توان به هتل بوتیک ها اشاره کرد که با توجه به استقبال گردشگران از این نوع هتل ها و تاثیراتی که بر جامعه مقصد دارند، می توانند در توسعه گردشگری شهری نقش موثری ایفا کنند. برای نمونه دو هتل بوتیک حنا و نظامیه واقع در بافت تاریخی مناطق 11 و 12 شهر تهران، به دلیل بهره مندی از ارزش تاریخی، پتانسیل زیادی در توسعه گردشگری شهری دارند. پژوهش حاضر، در پی بررسی نقش این دو هتل بوتیک در سه بعد توسعه گردشگری شهری (اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی و زیست محیطی) می باشد. این تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی بوده و جمع آوری داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای و مطالعات میدانی همچون توزیع پرسشنامه، انجام گرفته است. نتایج آزمون کای دو نشان می دهد که از نظر جامعه محلی و مدیران و پرسنل، این هتل بوتیک ها بر هر سه بعد توسعه گردشگری شهر تهران، تاثیرگذارند، اما از نظر گردشگران، فقط بر بعد اجتماعی_فرهنگی تاثیر دارند و بر ابعاد اقتصادی و زیست محیطی توسعه گردشگری این مناطق تاثیری چندانی ندارند.

    کلیدواژگان: هتل بوتیک، گردشگری شهری، اثرات اجتماعی، اثرات اقتصادی، اثرات زیست محیطی
  • سلیمان یحیی زاده جلودار* صفحات 211-231

    امروزه ادارات و سازمانها بدنبال کارکنانی هستند تا بتوانند مناسب ترین عملکردها را از خود بروز دهند و با توجه به نوع وظایف و مسیولیت شان توانایی برقرای ارتباط با فرهنگ های متفاوت را نیز داشته باشند. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر هوش فرهنگی بر عملکرد شغلی کارکنان میراث فرهنگی و گردشگری با تاکید بر کنترل جنسیت می باشد. این پژوهش از نوع توصیفی - پیمایشی می باشد. جامعه آماری پژوهش کلیه کارکنان اداره میراث فرهنگی و گردشگری استان مازندران می باشند، که تعداد 130 نفر از طریق نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. داده های این پژوهش از طریق پرسشنامه جمع آوری شد. برای سنجش هوش فرهنگی و عملکرد شغلی به ترتیب پرسشنامه های انگ و همکاران (2004)، پاترسون (1989) مورد استفاده قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمونهای کولموگروف- اسمیرنوف، ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چند متغیره و آزمون t استفاده شد. نتایج نشان داد که بین ابعاد هوش فرهنگی و عملکرد شغلی همبستگی مثبت و معنی داری وجود دارد، ولی در معادلات رگرسیونی که اثر ابعاد مختلف مورد سنجش قرار گرفت دو بعد انگیزشی و رفتاری قدرت پیش بینی پذیری داشته ولی ابعاد فراشناختی و شناختی قدرت پیش بینی نداشتند، همچنین آزمون t نشان داده بین جنسیت زن و مرد از لحاظ هوش فرهنگی تفاوت معناداری وجود ندارد.

    کلیدواژگان: هوش فرهنگی، عملکرد شغلی، کارکنان، اداره گردشگری، مازندران
|
  • ZAHRA HEYDARI, Seyed Ali Badri *, Mohammad Reza Rezvani, Ali Reza Darban Astaneh Pages 7-40

    Analysis of tourist's attitudes and tendencies towards community based tourism (Study area: villages of Tonekabon township) Analysis of tourist's attitudes and tendencies towards community based tourism (Study area: villages of Tonekabon township)Analysis of tourist's attitudes and tendencies towards community based tourism (Study area: villages of Tonekabon township) Analysis of tourist's attitudes and tendencies towards community based tourism (Study area: villages of Tonekabon township) Analysis of tourist's attitudes and tendencies towards community based tourism (Study area: villages of Tonekabon township) Analysis of tourist's attitudes and tendencies towards community based tourism (Study area: villages of Tonekabon township) Analysis of tourist's attitudes and tendencies towards community based tourism (Study area: villages of Tonekabon township)

    Keywords: Agritourism, Attitude, community basedTourism, Rural areas, Tonekabon township
  • Nafise Fazli *, Abdolreza Roknadin Eftekhari Pages 41-78

    Today, the quality of rural tourism destinations has become an important competitive advantage. Otherwise Ecolodge can be the most desirable for tourists when they meet their expectations. These expectations are meaningful in terms of different environmental, social, physical and economic dimensions. If any of these factors does not have the desired quality in Ecolodge, they affect the perception and feel of the tourist from space and, consequently, their level of satisfaction from the tourism destination. Accordingly, the aim of this study was to measure the impact of different aspects of quality on the sustainability ofEcolodge in Tehran province. This research is descriptive-analytic. Data were collected by documentary and field studies. The researcher-made questionnaire was completed based on indicators and study variables among 160 selected rural tourists in 6 Ecolodge in Tehran province. For statistical analysis, statistical tests such as correlation, regression and path analysis have been used. The results show that in terms of physical quality, environmental quality, economic quality and socio-cultural quality, they affect the sustainability of Ecolodge in Tehran province.

    Keywords: Tourism, Quality, sustainability, Ecolodge
  • Qazaleh Shahoseini *, Mehdi Ramezanzadeh, Mazdak Dorbeiki Pages 79-102

    Ecolodges have a wide range of positive and negative impacts on the environment and local community, during design, construction, and operation methods. The aim of this study was development of a set of criteria in the design phase of ecolodges and evaluation of some of them in the northern Iran (Golestan province). We used data collection and field survey including questionnaire and criteria checklist to do research such as average Friedman and T-test using SPSS software. After that, we screened and classified the collected criteria into four subgroups (environmental, economic, cultural, social and infrastructure). The results shows that as a whole, the design phase is not in good situation and only its socio-cultural subgroup seems be in appropriate condition. Ecolodges of the province can use the results and criteria to match with sustainability goals of ecotourism accommodations.

    Keywords: ecolodge, Accommodation, criteria, Design, Golestan province
  • Golamreza Kazemian, Mahmood Ziaee, Fatemeh Yavarigohar, Yavar Babaei * Pages 103-132
    This study aims to provide a model for complementarity tourism development in a mixed way. this study consists of two parts: qualitative and quantitative. In the qualitative section, the findings of the related researches were combined with the meta-combined method and the research model was designed. Based on this, 51 studies were selected and analyzed; the relevant dimensions and codes were extracted. Quantitative part was done using descriptive method to evaluate the desirability of the model, determine the importance of dimensions with the help of Friedman test and structural study of model by structural equations. The statistical population of quantities section was experts and informants in Ardabil, of which 30 people were selected. The results using meta-combination showed that the dimensions of tourism complementarity include policy, cooperation, institutional, cultural and value, dynamic and technical complementarity. The results of one-sample T-test showed that the model has the required quality in terms of seven indicators. According to Friedman test, the cooperation and policy complementarity is the highest and technical and dynamic complementarity is the lowest importance. Finally, the structural review of the model showed that all dimensions' coefficients are more than 1.96 and have been confirmed at a confidence level of 99%.
    Keywords: Complementarity development, Tourism, cooperation, Planning
  • sadegh Barzegar *, Mohamadtaghi Heydari, Mohamad Rasouli Pages 133-159

    , the present study has tried Examine the possible situations of tourism loyalty in Zanjan province with a futuristic approach In order to create a clear platform for decision-making for officials by defining the perspective of loyalty And tourism to be on the desired path of loyalty. For this purpose, 92 indicators in 16 dimensions have been used. For analysis, Micmac software has been used to analyze the status, position and extract key factors. And ScenarioWizard software is used to extract scenarios. . The results of the research show that the tourism loyalty model of the province is unstable in Mikmak environment and its trend is distributed diagonally. Also, the results of the Wizard scenario indicate 43 possible scenarios that the probability of unfavorable situations with the feature (due to the issue of tourism has decreased to date) has decreased. Consequently, the use of specialized personnel is reduced, so there will be no proper planning to diversify the resorts and provide different services needed by tourists. . Also, the neglect of holding events and festivals has caused the anonymity of the works and attractions And will eventually create an anti-tourist atmosphere.)

    Keywords: Tourism, Tourist Loyalty, Futurism, Zanjan
  • Jafar Bapiri *, Esmaeil Ghaderi, Mojtaba Mahmoudzadeh Pages 161-186
    Ecolodges are fast-growing alternative establishments in tourism and hospitality industry that offer personal, authentic and local experiences to guests and tourists. One aspect of ecolodge studies that has been ignored is their business model which has a direct effect on their success. The failure to develop and implement a working business model will seal their demise. In this paper, a business model framework for these accommodations has been proposed that not only meets their business needs but also anticipates their sustainability requirements. To this end, the components of the business model framework were identified using meta-synthesis method. Then, to evaluate the components, two focus group interviews were conducted with 9 experts. 34 approved components were categorized under 9 more general themes (dimensions) including contextual factors, worldview, asset model, operations model, participation model, marketing model, financial model, impact model and value proposition. The proposed framework is holistic and flexible and has the ability to generate successful business models in different situations. The framework helps ecolodge owners and managers to grasp the different dimensions of their business at a glance, and by using different combination of its elements, design unique sustainable business models.
    Keywords: Ecolodge, Tourism, Sustainable business model, Meta-synthesis, Focus group
  • Gita Ashghali Farahani, Siavash Imeni Gheshlagh * Pages 187-210

    Urban places often contain a wide range of attractions, accommodation centers, and other tourist facilities, which form an essential part of the urban tourism foundation. Among these accommodation centers, we can mention the boutique hotels. Due to the popularity of these hotels and the impact they have on the destination community, they can play an influential role in the development of urban tourism. For example, Hanna and Nezamiyeh boutique hotels located in the historical part of districts 11 and 12 of Tehran have great potential in the development of urban tourism due to their historical value. This research investigates the role of these two boutique hotels in three dimensions of urban tourism development .This research is descriptive-analytical, and data is collected through library studies and field studies such as questionnaire distribution. the Chi-square test results show that from the point of view of the local community, managers and staff, these two boutique hotels affect all three dimensions of tourism development in Tehran. However, from the point of view of tourists, these boutique hotels only affect the socio-cultural dimension. Given that the present study was conducted during the Covid-19 pandemic,. This tourists’ impression was likely due to the pandemic conditions.

    Keywords: Boutique Hotel, urban tourism, Social Impacts, Economic Impacts, Environmental Impacts
  • Soleiman Yahyazadehjeloudar * Pages 211-231

    purpose of this study is to investigate the effect of cultural intelligence and job performance of cultural heritage and tourism employees with emphasis on gender control. This research is a descriptive-survey type. The statistical population of this study is all employees of the Cultural Heritage and Tourism Department of Mazandaran Province. 130 people were selected as a sample through cluster sampling. Data of this study were collected through a questionnaire. The questionnaires of Ang et al. (2004) and Patterson (1989) were used to measure cultural intelligence and job performance, respectively. Kolmogorov-Smirnov tests, Pearson correlation coefficient, multivariate regression and t-test were used to analyze the data. The results showed that there is a positive and significant correlation between all dimensions of cultural intelligence and job performance. However, in the regression equations in which the effect of different dimensions was measured, both motivational and behavioral dimensions had a positive effect, but metacognitive and cognitive dimensions did not have the power of predictability. Also, t-test showed that there is no significant difference between men and women in terms of cultural intelligence.

    Keywords: Cultural Intelligence, Job Performance, Staff, Tourism Office, Mazandaran