فهرست مطالب

نشریه بوم شناسی منابع آبی
سال دوم شماره 2 (پاییز و زمستان 1397)

  • تاریخ انتشار: 1398/05/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • نسیم نوروزی، نرگس امراللهی بیوکی* صفحات 1-10
    به طور معمول سطح آب اقیانوس ها با کربنات کلسیم اشباع شده است؛ اما افزایش غلظت CO2 اتمسفری، منجر به کاهش میزان غلظت یون کربنات و نیز pH آب دریاها و اقیانوس ها شده است. پیش بینی ها حاکی از این است که تا پایان قرن، شاهد دوبرابر شدن میزان CO2 و درنتیجه افزایش 3 درجه ای میانگین دمای آب اقیانوسی و کاهش pH تا 4/0-3/0 واحد نسبت به pH امروزی آب ها خواهیم بود. شواهد تجربی گویای این امرست که چنانچه این روند ادمه یابد ارگانیسم ها و موجودات کلیدی دریاها همچون مرجان ها و برخی از پلانکتون های کربنات کلسیم ساز برای ساخت کربنات کلسیم مورد نیاز خود با مشکل مواجه خواهند شد و ادامه آن می تواند منجر به مرگ این موجودات و آسیب رسیدن به این اکوسیستم های حساس گردد و باعث از بین رفتن بخش عظیمی از تنوع زیستی آب ها شود. در این مطالعه ضمن تشریح فرآیند صورت گرفته در اثر ورود CO2 به محیط های آبی، راجع به تاثیرات آن بر ویژگی های فیزیکوشیمیایی آب و نیز پیامد های آن برای موجودات کربنات کلسیم ساز به بحث پرداخته ایم.
    کلیدواژگان: تغییر اقلیم، کربنات کلسیم، OA، CO2
  • بهنام دقوقی* صفحات 11-19
    بدون تردید، نرم تنان یکی از شاخه های بسیار ارزشمند می باشند که علاوه بر نقش مهم در اکوسیستم های آبی، دارای کاربردهای زیادی برای بشر می باشندکه یکی از مهمترین این مصارف ، قابلیت تولید مروارید می باشد. با توجه به وجود گونه های ارزشمند مروارید ساز در خلیج فارس و با عنایت به شرایط هیدرو بیولوژیکی مناسب این خلیج برای پرورش مروارید، لزوم توجه به بحث پرورش مروارید و به فعل در آوردن پتانسیلهای بالقوه در این زمینه، بسیار ضروری بنظر می رسد. بخصوص اینکه در طی سالیان اخیر شاهد روند نزولی صید ماهی و سایر آبزیان و بالطبع کاهش چشمگیر درآمد صیادان و ساحل نشینان بعنوان تنها درآمد آنها هستیم. لذا لزوم معرفی فرصت های جدید سرمایه گذاری و اشتغال ، بیش از پیش نمود پیدا می کند.دراین مقاله ضمن معرفی 4 گونه از نرمتنان دوکفه ای بومی با ارزش(Pinctada margaritifera, P.radiata, Pteria penguin, P.marmorata) و معرفی زیستگاه های آنها در خلیج فارس، به شرایط لازم (درجه حرارت، شوری، جنس بستر،عمق،میزان گل و لای، سرعت جریان آب، تولیدات اولیه و میزان فراوانی موجودات مزاحم و شکارچیان)برای توجه در امر انتخاب مکان های مناسب و مستعد اشاره شده و در انتها با توجه به مطالعات و نمونه برداری های انجام شده ، منطقه دو برکه در نزدیکی بندر مقام بعنوان مناسب ترین منطقه برای احداث مزرعه پرورش و استحصال مروارید معرفی شده است.
    کلیدواژگان: نرمتنان، دوکفه ای مروارید ساز، مزارع پرورش، مناطق مستعد
  • محسن نوری نژاد*، سهیلا امیدی، محبوبه پوربهی صفحات 20-25
    در سواحل مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری، گیاهان گلدار خانواده زوسترآسه آ، نقش مهمی در تامین غذا و ایجاد پناهگاه به خصوص در دوران لاروی تا جوانی آبزیان دارند. امروزه توسعه ناموزون فعالیت های مختلف انسانی، تداوم نقش حیاتی این زیستگاه ها را مختل نموده است. در این راستا در دو دهه اخیر به منظور دست یابی به یک روند پایدار توسعه، حفاظت و احیاء زیستگاه های مختلف ساحلی به ویژه چمنزارها از اهمیت ویژه ای برخوردار شده است. شواهد موجود گویای آن است که چمنزارهای ساحلی در خلیج فارس نیز متاثر از افزایش بی رویه فاضلاب های کشاورزی، صنعتی و شهری، توسعه صنایع نفت و گاز، تردد شناورها و استفاده زیاد از ابزارهای مخرب صیادی می باشند که می توانند در بروز بسیاری از مشکلات زیست محیطی اخیر منطقه، از جمله افزایش مواد مغذی، شکوفایی های فیتوپلانکتون ها و ژله فیش ها، مرگ و میر آبزیان و نوسانات میزان صید آبزیان اقتصادی نقش موثری داشته باشند.
    کلیدواژگان: چمنزارهای دریایی، خصوصیات اکولوژی، خلیج فارس، زیستگاه های ساحلی، مشکلات زیست محیطی
  • حجت الله فروغی فرد*، محمد رضا زاهدی، کیومرث روحانی قادی کلائی، غلامعلی اکبر زاده، رامین کریم زاده صفحات 26-33
    فعالیتهای پرورش میگو می تواند منجر به افزایش مواد آلی و معدنی در پیکره آبی و تخریب زیست محیطی گردد. بر اساس اطلاعات بدست آمده از پرورش میگوی سفید غربی (Penaeus vannamei) در یک سیستم مدار بسته ، فقط حدود 31 درصد نیتروژن و 15 درصد فسفر وارد شده از طریق غذا به تانک های پرورش، توسط میگو جذب می گردد و مابقی آن یا در رسوبات ذخیره شده و یا به صورت محلول در آب باقی می ماند. در یک استخر یک هکتاری با میزان تولید 3 تن درهکتار و میزان FCR معادل 1.67، مقادیر نیتروژن و فسفر وارد شده به این استخر به ترتیب حدود 283 و 39 کیلوگرم خواهد بود که تنها حدود 88 کیلوگرم نیتروژن و 6 کیلوگرم فسفر از طریق میگو جذب و مابقی به محیط وارد می شود. یکی از روش های پالایش زیستی پساب مزارع پرورش میگو، انتقال این پساب ها به حوضچه قرنطینه (ته نشینی) قبل از ورود به محیط طبیعی و استفاده از فیلتر های بیولوژیک است. تصفیه پساب ها به صورت مرحله به مرحله توسط گروه های مختلفی از آبزیان از قبیل صافی خواران (دوکفه ای ها و بار ناکل ها)، پوده خواران (کرم های پرتار و خیار های دریایی) و گیاهان آبزی صورت می گیرد
    کلیدواژگان: نیتروژن، فسفر، مزارع پرورش میگو، Penaeus vannamei، پالایش زیستی
  • محمود هوشیار فرد* صفحات 34-49
    طی سال 97-1396، به منظور شناسایی و مقایسه شدت بیماری زایی قارچهای همراه با گیاه آبزی مهاجم سنبل آبی (Eichhornia crassipes L.) در اکوسیستم های تالابی گیلان تعداد 58 نمونه از قسمت های برگ، ساقه و دمبرگ گیاه جمع آوری و در آزمایشگاه بررسی گردید.. تعداد 31 جدایه قارچی با فراوانی های نسبی متفاوت شامل Alternaria alternata (39/48%)، Curvularia lunata (13/16%)، Colletotrichum lindemutianum (45/6%)، Phoma sp. (45/6%)، Bipolaris victoriae (68/9%) و Fusarium semitectum (9/12%) جداسازی و شناسایی شدند. بیماریزایی و ویرولانس جدایه های قارچی به روش برگ جدا شده و بر اساس پهنا[(بسیار بیماریزا: 5میلی متر<، بیماریزا: 5-3میلی متر<، بیماریزایی کم: 3میلی متر>)] و طول زمان ظهور لکه های برگی [(ویرولانس بالا: 5 روز>، ویرولانس: 7-5 روز، ویرولانس متوسط: 10-7 روز، ویرولانس پایین: 10 روز<)] تعیین گردید. نتایج آزمایشگاهی و گلخانه ای نشان داد که، جدایه های A. alternate و C. lunata دارای بیشترین و شدت بیماری را روی سنبل آبی بودند. لیکن، استفاده از این قارچ ها بدلیل اختصاصی نبودن میزبان و خصوصا بیماریزایی آنها روی محصولات مهم اقتصادی منطقه از جمله برنج، امکان پذیر نیست.
    کلیدواژگان: سنبل آبی، قارچ های بیماریزا، کنترل بیولوژیک، گیلان
  • رضا نهاوندی*، سعید تمدنی جهرمی، فروغ بیاتی، میترا آرمان صفحات 50-60
    جلبک های دریایی، یکی از مهم ترین منابع دریایی است و به دلیل داشتن مواد معدنی و ویتامین های خاص و نیز ترکیبات جاذب اشعه ماورا بنفش در صنایع آرایش-بهداشتی، بسیار پرکاربرد هستند. در حال حاضر، محصولات متنوعی بر پایه مواد مشتق شده از دریا برای مقاصد مختلف به بازار عرضه شده اند. این مواد، دارای خواص گوناگونی از جمله خاصیت ضد پیری، سفید کنندگی و مرطوب کنندگی پوست، درمان اختلالات پوست و مو و فیلتر کننده اشعه ماورا بنفش هستند. امروزه استخراج ترکیبات جلبکی جاذب اشعه ماورابنفش و استفاده از آن ها در فرمولاسیون کرم های ضد آفتاب، ژل، لوسیون و نیز مقابله با چروک پوست و بازسازی آن بسیار حایز اهمیت است. عصاره های جلبکی، نقش بسیار مهمی در تولید مواد استخراج شده از دریا و افزایش پتانسیل ترکیبات بهداشتی-آرایشی مشتق شده از منابع دریایی که بر روی سلامت پوست اثر گذاشته و در درمان اختلالات پوست موثر هستند، ایفا می نمایند. از آنجا که جلبک های دریایی سیستم تغذیه ی ریشه ای ندارند، مواد مغذی را مستقیم از اقیانوس می گیرند و به همین دلیل این مواد مغذی بسیار قوی تر از موادی هستند که از گیاهان زمینی و ریشه دار گرفته می شوند.
    کلیدواژگان: صنایع بهداشتی-آرایشی، جلبک های دریایی، اختلالات پوستی
  • جلیل سبک آرا* صفحات 61-76
    ااین تحقیق در27 ایستگاه مطالعاتی درمناطق شیجان ، سیاکیشیم ، روگاها ، آبکنار ، هندخاله ضمن انجام طرح های مطالعاتی هیدرولوژی و هیدروبیولوژی و اطلس پلانکتونهای تالاب انزلی سال های 1373 الی 1393 صورت گرفت . نمونه برداری توسط لوله پلیکا (P.V.C) انجام، ودرهر ایستگاه 30 لیتر آب توسط تور زیوپلانکتون با مش 30 میکرون فیلتر شد. نمونه ها با فرمالین به نسبت چهاردرصدتثبیت پس ازشناسایی با فتومیکروسکوپ نیکون، از آنها عکسبرداری گردید. درمجموع 12شاخه و 218 گونه زیوپلانکتونی شناسایی گردیدند. دراین بررسی از شاخه های (Rhizopoda) 22 گونه ، (Actinopoda) 4 گونه، (Ciliophora) مژه داران، 41 گونه ، شاخه اسفنجها (Porifera) 1 گونه ، 3 گونه مربوط شاخه کیسه تنان (Coelantrata) ، شاخه کرمهای حلقوی (Annelida) 2 گونه ، شاخه کرمهای پهن (Platyhelminthes) 2 گونه ، شاخه مویشکمان(Gastrotricha) 3 گونه ، شاخه گردانتنان (Rotatoria) 93 گونه ، شاخه (Tadigrada)1 گونه ، از شاخه سخت پوستان (Arthropoda)، راسته آنتن منشعبان (Cladocera) 32 گونه ، رده پاروپایان (Copepoda) 11 گونه ، رده سخت پوستان سبیل پا (Cirripedia) 1 گونه ، رده های (Ostracoda) 1 جنس ،(Archnida) 2 گونه ، از رده حشرات (Insecta) و خانواده Chironoimidae (مروپلانکتون) یک جنس و از شاخه Mollusca و رده دوکفه ایها (Bivalvia) مرحله لاروی آن شناسایی شد. مطالعات زیوپلانکتونی نشان داده اندکه شاخه روتاتوریا دارای غالب ترین گونه های زیوپلانکتونی در هندخاله جنوبی ،آبکناروروگاها بوده، فراوان ترین گونه های این شاخه calyciflorus Brachionus , Keratella cochlearis Brachionus angularis و Polyarthera vulgaris می باشند.
    کلیدواژگان: زئوپلانکتون، تالاب انزلی، دریای خزر، اطلس پلانکتون
|
  • Nasim Norowzi, Narges Amrollahi Biuki * Pages 1-10
    Normally, ocean water are saturated with calcium carbonate, but increasing the atmospheric CO2 concentration has led to a decrease in the concentration of carbonate ion and also the pH of seas and oceans. climate change is expected to be associated to an increase of oceanic surface temperature by more than 3 °C and a decrease of global mean sea surface pH up to 0.32 units by the year 2100. Experimental evidences suggest that, as the process progresses, organisms and key organisms in the sea, such as corals and some calcium carbonate planktons, will have difficulty making their required calcium carbonate, and the continuation of this can lead to Destroying these creatures and damaging these ecosystems that will lead to the destruction of a large part of the biodiversity of the water. In this study, while describing the process of CO2 entering aqueous media, we discuss the effects of this process on the physico-chemical properties of water and its consequences for calcium carbonate organisms.
    Keywords: Climate change, Calcium carbonate, OA, CO2
  • BEHNAM DAGHOOGHI * Pages 11-19
    Undoubtedly, molluscs are one of the most valuable branches. In addition to the important role in aquatic ecosystems, it has many uses for humans, one of the most important of these uses is the ability to produce pearls. Due to the existence of valuable pearl species in the Persian Gulf and considering the proper hydrobiological conditions for this gulf to breed pearls, the need to pay attention to pearl breeding , it seems very necessary to bring potential in this area. Especially in recent years there is a tendency to catch fish, we are seeing a significant decline in the income of the fishermen as their only income. Therefore, the need to introduce new investment opportunities and employment more than ever. In this paper, introducing four species of valuable native pearl oysters(Pinctada margaritifera, P.radiata, Pteria penguin, P.marmorata) And their habitats in the Persian Gulf, cited to the required conditions (temperature, salinity, type of bottom, depth, turbidity, Flow rate, initial production and abundance of pests and predators) to pay attention to the selection of suitable places and finally, according to studies and done sampling, Doberkeh area near the Mogham port as the most suitable region introduced for the construction of a pearl breeding farm.
    Keywords: Molluscs, Pearl Oyster, Culture Farms, Appropriate Areas
  • Mohsen Noorinezhad *, Soheila Omidi, Mahboobeh Purbehi Pages 20-25
    Seagrasses are marine flowering plants that form an important coastal habitat. They provide breeding and nursery grounds for a wide variety of marine organisms, produce food for marine grazer species, stabilise the soft bottom, mitigate wave action and filter chemical pollutants for sensitive areas such as coral reefs. Evidence suggests that grassland grasslands in the Persian Gulf are also affected by an increase in wastewater from agriculture, industry and urban wastewater, the development of oil and gas industries, the flow of vessels and the use of large-scale destructive fishing tools that can lead to many problems. The recent environmental impacts of the region, including nutrient uptake, phytoplankton blooms and jellyfish, aquatic animal mortality and fluctuations in fishing aquaculture, have a significant impact. In recent decades many seagrass beds are under increasing pressure due to anthropogenic disturbances such as coastal development, over fishing and aquaculture industry. On the basis of vital rolls of the seagrass region on the other coastal ecosystems some ecological aspects of available literature were reviewed in Persian Gulf and other regions of the world.
    Keywords: Coastal ecosystems, ecological aspects, environmental crisis, Persian Gulf, Seagrass
  • Hojjatollah Fourooghifard *, Mohammad Reza Zahedi, Kiuomars Roohani Ghadikolaee, Gholam Ali Akbar Zadeh, Ramin Karim Zadeh Pages 26-33
    Shrimp farming activities can lead to increase organic and inorganic matters in the aquatic environment and environmental degradation. According to information obtained from the cultivation of the white shrimp Penaeus vannamei in a closed system, only about 31% of nitrogen and 15% of phosphorus Entered by feeding, are absorbed by shrimp and the rests are stored in sediment or dissolved in water. In a 1 hectare pool with a production rate of 3 tons per hectare and a FCR of 1.67, the nitrogen and phosphorus inputs to this pool will be about 283 and 39 kilograms respectively, which only about 88 kg of nitrogen and 6 kg of phosphorus absorb by shrimps and The rest enters the environment. One of the methods of bio-refinery treatment of shrimp farms effluents ,is the transfer of these effluents into a quarantine pond before entering into the natural environment and using biological filters. The waste water is treated step-by-step by various groups of aquatic animals, such as filter feeders (bivalves and barnacles), deposit feeders (polychaete worms and sea cucumbers) and aquatic plants.
    Keywords: nitrogen, phosphorous, Shrimp farms, Penaeus vannamei, Biorefinery
  • Mahmoud Houshyarfard * Pages 34-49
    During 2017-18, in order to identifying and comparing of virulence of fungi associated with common water hyacinth (Eichhornia crassipes L.), an aquatic and invasive plant, 58 plant samples (leaf, petiole and stem) were collected from wetland ecosystems of Guilan province (northern Iran) and studied in laboratory. A total of 31 fungal isolates with different frequencies including Alternaria alternata (48.39%), Curvularia lunata (16.13%), Colletotrichum lindemutianum (6.45%), Phoma sp. (6.45%), Bipolaris victoriae (9.68%) and Fusarium semitectum (12.9%) were isolated and identified. Pathogenic responses and/or virulence of fungi were rated according to the width of the leaf lesion [(++ >5mm highly pathogenic, +3-5mm pathogenic, -10 d: low virulence]. The results showed that A. alternata and C. lunata were highly virulent to water hyacinth under laboratory and greenhouse conditions. However, the wide host range and non-specific phytopathogenic effects of A. alternata and C. lunata on the economically important plants such as rice (Oryza sativa L.) precluded their use.
    Keywords: biological control, Guilan, Pathogenic fungi, water hyacinth (Eichhornia crassipes)
  • Reza Nahavandi *, Saeeid Tamadoni Jahromi, Forrogh Bayati, Mitra Arman Pages 50-60
    Marine algae are one of the most important marine resources, and are very popular with minerals and vitamins as well as ultraviolet absorption compounds in the cosmetics industry. At present, diverse products based on marine derivatives have been marketed for various purposes. These materials have a variety of properties, including anti-aging, whitening and moisturizing properties, treatment of skin and hair disorders, and ultraviolet ray filters. Today, extraction of algae compositions of ultraviolet absorbing alcohols and their use in the formulation of sunscreens, gels, lotions, as well as anti-wrinkle and regeneration is very important. Algae extracts play a very important role in the production of sea-derived materials and increase the potential of marine-derived health-care compounds that affect the health of the skin and are effective in the treatment of skin disorders. Because marine algae do not have a radical nutritional system, they take nutrients directly from the ocean, which is why these nutrients are much stronger than those taken from grounded and rooted plants.
    Keywords: Sanitary-cosmetic industries, Marine algae, skin disorders
  • Jalil Sabkara * Pages 61-76
    This study was carried out in 27 study stations in Shijan, Siakishim, Abkenar, Hendekhaleh and Rogaha(River outlets), during implementation of hydrological and hydrobiological study plans and preparing Atlas of plankton in the Anzali wetland during the years 1373(1994) from 1393(2014). Zooplankton samples were collected by P.V.C tube on every month, at each station 30 litre water sampels were filtered by 30µ zooplankton net. The samples were fixed with 4% formalin and After identification, they were photographed with Nikon photomicroscope. The results of Zooplankton study reveal that there are totally 12 Phylum that include and 217 speices in Anzali lagoon , of which 22 speices belong to phylum Rhizopoda, 4 speices belong to Phylum Actinopoda, 41 speices belong to Phylum Ciliophora , one speice belong to Phylum Porifera, 3 speices belong to Phylum Coelantrata, 2 speices belong to Annelida , 2 speices belong to Phylum Platyhelminthes, 93 speices belong to Phylum Rotatoria, 1 specie belongs to Phylum Tardigrada , 32 species belong to Phylum Arthropoda (order Cladocera) 11 Speices belong to Class Copepoda , in Class Cirripedia and Ostracoda and Diptera (Family Chironomidae) each of them consisting of one genus , 2 speices belong to Class Archnida and in phylum Mullosca Class Bivalvia, Lamellibranch larvae was identified . It is evident from the present study that Rotifera was dominant species with Brachionus calyciflorus, Brachionus angularis , Keratella cochlearis , Polyarthera vulgaris in southern Hendekhaleh and Abkenar regions and the main outlets regions.
    Keywords: zooplankton, Anzali Wetland, Caspian Sea, Atlas of plankton