فهرست مطالب

امنیت ملی - پیاپی 47 (بهار 1402)
  • پیاپی 47 (بهار 1402)
  • تاریخ انتشار: 1402/03/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمدرضا کریمی قهرودی*، شیما معین آزاد، ابراهیم کریمی قهرودی صفحات 9-36
    مفهوم شناسی و تعیین عناصر اصلی فضای سایبر دغدغه بسیاری از اندیشمندان در جهان بوده و سازمان ها و مراکز علمی کشورهای مختلف تعاریف گوناگونی برای فضای سایبر و عناصر اصلی آن ارایه داده اند، وجود برداشت ها و تعاریف متنوع بین بازیگران و ذینفعان سبب ایجاد ابهام، پیچیدگی و بروز تعارضات و ناهماهنگی در سیاست گذاری ها، برنامه ریزی ها و توسعه و اتلاف منابع در کشورمان شده است.پژوهش حاضر با هدف گونه شناسی مفهوم و عناصر اصلی فضای سایبر انجام شده است. ابتدا 40 سند راهبرد ملی (امنیت) سایبری از 35 کشور جهان که طی افق ده ساله اخیر از سال 2009 تا 2019 منتشر شده اند، مورد مطالعه قرار گرفت و در ادامه با رویکرد کیفی و بر اساس روش تحلیل مضمون، مهمترین مضامین پایه، مضامین سازمان دهنده و مضامین فراگیر فضای سایبر و عناصر اصلی آن استخراج شدند، در نتیجه چهار عنصر اصلی و پنج گونه مختلف مفهوم فضای سایبر شناسایی و اشتراکات و افتراقات آنها تعیین شد، سپس کشورهای مختلف بر اساس این گونه شناسی گروه بندی شدند. بر اساس یافته های این پژوهش چهار عنصر اصلی فضای سایبر شامل تجهیزات، داده ها، نقش ها و عملیات می باشند و پنج گونه مفهوم استخراج شده از این 40 سند عبارتند از: 1- فضای سایبر به عنوان زیرساخت اطلاعاتی و ارتباطی(تجهیزات) 2- فضای سایبری به عنوان یک زیرساخت اطلاعاتی، ارتباطی و داده های موجود در آن 3- فضای سایبری به عنوان مجموعه ای از تجهیزات، داده ها و افراد 4- فضای سایبری به عنوان مجموعه ای از تجهیزات، داده ها و عملیات 5- فضای سایبری به عنوان مجموعه جامعی از تجهیزات، داده ها، افراد و عملیات.
    کلیدواژگان: فضای سایبر، امنیت سایبری ملی، گونه شناسی، مفهوم شناسی، اسناد راهبردی
  • رضا نادرمحمدی، قدرت الله خسروشاهی، عبدالرحیم پدرام* صفحات 37-64

    افزایش جرایم، ظهور اشکال نوین بزهکاری، به کار گیری تمهیدات و تدابیر جدید در ارتکاب جرایم و سرعت پیشرفت فناوری ها باعث گسترش فعالیت های مجرمانه در دهه اخیر و به موازات آن بالا رفتن احساس ناامنی و ترس در جامعه شده است. بنابراین ضرورت درک درست و شناخت کافی از جهت گیری روندهای جرایم در آینده کاملا مشهود می باشد.این پژوهش به حوزه جرایم با رویکرد تحلیل روند نگریسته است. بر اساس این رویکرد، شناسایی و تحلیل روندهای شکل گیری جرایم در آینده کمک شایانی به مدیران و برنامه ریزان برای شناسایی راه های مقابله ای و توسعه روش های پیشگیری از جرایم خواهد نمود.در این پژوهش 6 پیشران موثر بر جرایم آینده، 22 روند جهانی موثر بر جرایم آینده در 5 دسته به همراه پیامدهای آن ها شناسایی، استخراج و در پانل خبرگان که متشکل از 5 نفر بودند مورد بررسی و عناوین هر یک از روندها مورد تایید قرار گرفت. همچنین 7 روند اصلی در جرایم آینده طی مصاحبه با خبرگان شناسایی و اعتباریابی شد و بر روی نتایج حاصل از مصاحبه تحلیل مضمون انجام گرفت و در قالب گزارش تحلیل روند تبیین شد. در نهایت براساس این روندهای شناسایی شده،10 راهبرد جهت پیشگیری از وقوع جرم ارایه شد.

    کلیدواژگان: آینده پژوهی، پیشران، پیشگیری، تحلیل روند، جرم
  • کاظم خزائی*، اسماعیل علی اکبری، هادی ویسی صفحات 65-90

    توسعه فضایی ناحیه کلان شهری تهران در دهه های اخیر با سرعتی شتابان و خصلتی ناهمگون شکل گرفته است. با این رویکرد، هدف پژوهش حاضر، تحلیل چالش های ناحیه کلان شهری تهران با رویکرد امنیت ملی و روش اجرای آن تبیینی- تحلیلی است. در این پژوهش پنج گونه چالش شامل سکونتگاه های غیر رسمی؛ الحاق، ادغام و خالی از سکنه شدن روستاها؛ تغییر کاربری زمین؛ تمرکزگرایی و شهرنشینی شتابان و ناهمگون تبیین گردید و مشخص شد که چالش ها تحت تاثیر دو عامل امنیت ملی را تهدید می کنند؛ عامل اول برمی گردد به ماهیت ملی بودن ناحیه کلان شهری تهران و عامل دوم به ماهیت ضد امنیتی چالش ها مربوط می شود. نتایج حاصل نشان می دهد که چالش های کالبدی- فضایی در تهدید امنیت ملی نقش موثری دارند اما میزان اثرگذاری آنها با هم متفاوت است. چالش سکونتگاه های غیررسمی و عواقب مترتب از آن، بیشترین اثر را تهدید امنیت ملی دارد و چالش الحاق، ادغام و خالی از سکنه شدن روستاها در بین چالش های مورد بررسی، کمترین تهدید را متوجه امنیت ملی می کند. مهمترین نتیجه ای که از پژوهش حاضر حاصل شده است نگاه چالشی و امنیتی به مدل توسعه فضایی در ناحیه کلان شهری تهران و یافتن دریچه هایی جدید و سنت شکنانه از مفهوم امنیتی شدن مسایل توسعه فضایی است. به عبارت دیگر در این پژوهش، توسعه فضایی به عنوان سرچشمه فرآیندهای تهدید کننده امنیت ملی مورد توجه قرار گرفته است، کما اینکه در نگاه مسیولان و بانیان امنیت در موارد متعدد مغفول مانده اند.

    کلیدواژگان: توسعه فضایی، چالش های کالبدی- فضایی، اقتصاد سیاسی فضا، ناحیه کلان شهری تهران، امنیت ملی
  • سید علی حسینی، حسین ابراهیمی مقدم*، حسن احدی صفحات 91-106

    وجود احساس ناامنی و درک تهدید موثر علیه باورها، ارزش ها و هنجارهای اجتماعی ، امنیت فرهنگی جامعه را با خطر مواجه می کند. با گسترش فعالیت های تبشیری فرقه های ضد امنیت فرهنگی، لزوم پژوهش و مطالعه در این حوزه دوچندان می گردد. بر این اساس بررسی اختلالات روانی شایع در اعضای فرق ضد امنیت فرهنگی و توجه به این اختلالات در برنامه ریزی های بازپروری و اصلاح و تربیت و همچنین پیشگیری از گرایش به این فرقه ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. یافته های حاصل از مطالعه اختلالات روانی رایج در بین گرایش یافتگان به فرق انحرافی جهت به کارگیری در بحث آموزش دستگاه های انتظامی در نحوه ارتباط با این افراد و همچنین برنامه ریزی های پیشگیری، بازپروری و اصلاح و تربیت اعضای فرق ضد امنیت فرهنگی، صورت می گیرد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی مقطعی بوده است که در آن 100 نفر از گرایش یافتگان به فرقه انتخاب شدند و به پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی و فرم کوتاه پرسشنامه چند وجهی شخصیت مینه سوتا پاسخ دادند. تفسیر نیمرخ افراد به دو روش بالاترین برافراشتگی و نمرات T بالاتر از 65 صورت گرفته است. طبق یافته های این پژوهش 77% از گرایش یافتگان به فرقه حداقل دارای یک نوع مقیاس بر افراشتگی بودند. بر اساس نمرات T بالاتر از 65 نیز به ترتیب اختلالات افسردگی، خود بیمار انگاری و هیستری رایج ترین اختلالات در بین گرایش یافتگان به فرقه بود.

    کلیدواژگان: اختلالات روانی، امنیت فرهنگی، فرقه، فرق ضد امنیت فرهنگی
  • علی خلیلی*، محمدرضا کریمی قهرودی، مرتضی واحدی، مهراب رامک صفحات 107-126
    جامعه بشری، سه انقلاب صنعتی بخار، الکتریسیته و فناوری اطلاعات را پشت سرگذاشته و اکنون در آغاز دوران انقلاب-صنعتی چهارم قرار گرفته که بنا بر پیش بینی ها تا سال 2030 به اوج اثرگذاری خود خواهد رسید. همچون گذشته برندگان این دوران، قدرت های آینده جهان خواهند بود. این انقلاب فناورانه، با تاثیر بر نظامات حکمرانی، اقتصادی، اجتماعی، آموزشی و صنعتی، امنیت ملی کشور را در ابعاد مختلف تحت تاثیر قرار می دهد. برخورداری از یگ الگوی راهبردی به شناخت ابعاد مختلف این انقلاب و نحوه مدیریت آن در سطح راهبردی کمک می کند و مانع از غافل گیری راهبردی حاکمیت می شود. در این پژوهش با مطالعه روندهای جهانی فناوری، مقالات، اسناد و پژوهش های بین المللی، ابعاد و پیامدهای اصلی این انقلاب را احصا کردیم و مدلی مفهومی ساختیم که بیانگر نحوه اثرگذاری این انقلاب بر نظامات سیاسی- اجتماعی زندگی بشر و امنیت ملی است. این الگو در دو جلسه خبرگی با حضور کارشناسان دفاعی- امنیتی ارایه و روایی آن مورد تایید قرار گرفت. در ادامه پرسشنامه برآمده از این جلسات را در جمع 30 نفر از فعالان حوزه فناوری شاغل در بخش های دفاعی- امنیتی اجرا نمودیم. به منظور بررسی پایایی نتایج، از نرم افزار SPSS و محاسبه آلفای-کرونباخ بهره گرفته شد و در نهایت با روش تحلیل حداقل مربعات جزیی و به کمک نرم افزار SmartPLS گویه های اصلی را مشخص کردیم. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ماهیت فناورانه این انقلاب علاوه بر نظامات سیاسی- اجتماعی، بر سطوح فردی، اجتماعی، ملی و بین المللی زندگی بشر تاثیر گذاشته و امنیت ملی را در ابعاد پنج گانه آن دچار دگرگونی خواهد کرد.
    کلیدواژگان: انقلاب صنعتی چهارم، الگوی راهبردی، امنیت ملی
  • محمدعلی عامری*، حسین ذوالفقاری، ابوالفضل پورمنافی صفحات 127-156
    تاکید ویژه رهبر معظم انقلاب در نامگذاری سال های اخیر به موضوعات اقتصادی،اهمیت موضوع امنیت اقتصادی را در تامین امنیت ملی دوچندان نموده و ضروری که در مسیر تحقق جهت گیریهای هدف گذاری شده معظم له گام های اساسی برداشته شود.هدف مطالعه شناسایی الزامات موثر بر تامین امنیت اقتصادی بر بستر تولید دانش بنیان بوده است.این تحقیق از نظر نتیجه کاربردی و به روش کیفی با استفاده از مرور اسنادی و تکنیک مصاحبه نیمهساختاریافته در سال 1400 انجام شده و جامعه آماری آن، مدیران و کارشناسان شاغل در پلیس امنیت اقتصادی و شرکت های دانش بنیان فعال امنیتی انتظامی بوده اند. در این تحقیق نمونه گیری هدفمند بوده و تا اشباع نظری با تعداد 31 نفر از خبرگان مرتبط مصاحبه انجام و به منظور تجزیه و تحلیل آماری، به روش تحلیل ساختاری و از طریق کدگذاری اقدام، روایی آن با روش ارزیابی لینکولن و گوبا و پایایی از روش بازآزمون و روش توافق درون موضوعی تایید و در پایان نسبت به اولویتبندی الزامات موثر بر تامین امنیت اقتصادی با استفاده از آزمون فریدمن اقدام گردیده است.به منظور تامین امنیت اقتصادی تولید دانش بنیان، سه بعد الزام آور،الزامات رفتاری شامل«تامین امنیت روانی-اجتماعی،ایجاد و تقویت فرهنگ مقاومتی تولید،تقویت مهارت های حرفه ای تولیدو دسترسی به منابع تولید»،الزامات ساختاری شامل«ارتباطات یکپارچه و هم افزا ، فرایندهای اثربخش پشتیبان تولید،نظام ها و نهادهای بسترساز تولید و سیاست ها و قوانین تسهیل گر» و الزامات محیطی شامل« مدیریت تهدیدات پیرامونی،ضرورت دیپلماسی اقتصادی و تقویت و پشتیبانی از روابط و تعاملات بین المللی»بوده است.
    کلیدواژگان: امنیت اقتصادی، تولید دانش بنیان، الزامات فردی، الزامات ساختاری، الزامات محیطی
  • سوسن صفا، فرح ترکمان*، حبیب صبوری خسروشاهی صفحات 157-180

    کشور ایران همواره زیستگاه اقوامی با فرهنگ های گوناگون بوده است آنچه واگرایی اقوام را فراهم می سازد عدم توزیع برابر فرصت ها و امکانات اجتماعی است که منجر به ظهور احساس تبعیض می گردد. لذا حفظ و تداوم انسجام اجتماعی و وحدت ملی به عنوان یک هدف، موردتوجه اندیشمندان حوزه علوم اجتماعی بوده است. پژوهش حاضر باهدف اصلی تعیین سطح جنبه های شناختی، احساسی و رفتاری ابعاد هویت جمعی جوانان کرد قوم کرمانج شهرستان های استان خراسان شمالی و نیز تعیین نقش احساس تبعیض قومی اعم از توزیعی، رویه ای و تعاملی در هریک از این ابعاد در سال 1399 به انجام رسید. حجم نمونه پژوهش بر اساس جدول کریجگی و مورگان 384 نفر در نظر گرفته شد. اعتبار گویه ها از طریق اعتبار صوری و برای سنجش پایایی از آلفای کرونباخ استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان داد که احساس تبعیض بیشترین تاثیر منفی را بر هویت دینی و سپس هویت ملی در هر سه جنبه شناختی، رفتاری و احساسی دارد و کمترین تاثیر را بر هویت طبقاتی می گذارد. درحالی که احساس تبعیض در هویت فراملی اثر معناداری ندارد. از سه جنبه مطرح (شناختی، رفتاری و احساسی) در همه مولفه ها جنبه احساسی (تعهد) بیشترین سهم راداراست و در میان ابعاد تبعیض قومی، بعد تعاملی بیشترین تاثیر را دارد. از آنجا که بعد تعاملی تبعیض قومی تحت تاثیر تبعیض توزیعی و رویه ای است بنابراین برای تقویت هویت جمعی، توزیع عادلانه و برابر فرصت ها و تصمیم گیری ها ضروری به نظرمی رسد.

    کلیدواژگان: هویت جمعی، هویت ملی، هویت قومی، احساس تبعیض
|
  • Mohammad Reza Karimi Ghohroudi *, Shima Moeinazad, Ebrahim Karimi Pages 9-36
    Organizations, centers and scientific and research institutions of different countries have provided various definitions for cyberspace and its main elements; The existence of relatively diverse definitions in our country has caused ambiguity, weak common language, complexity and inconsistencies in policy-making, planning and development of cyberspace and cyberspace security.The present study was conducted with the aim of typology of the concept and main elements of cyberspace in the strategic documents of cyber security of countries. First, the evolution of different definitions of cyberspace from the perspective of global thinkers is reviewed, and then in this article, 39 national strategy (cyber security) documents from 34 countries, published during the last ten years from 2009 to 2019, are examined. Is. And with a qualitative approach and based on the method of content analysis, the main concepts and elements of cyberspace in these documents have been studied and extracted. As a result, 5 different types of concepts and four main elements of cyberspace have been extracted from these documents. Different are grouped according to this typology.Based on the findings of this study, the four main elements of cyberspace include equipment, data, maps and operations, and 5 types of concepts extracted from these 39 documents are: cyberspace as an information and communication infrastructure, space Cyber as an information, communication and data infrastructure, cyberspace as a set of equipment, data and people, cyberspace as a set of equipment, data and operations, space Cyber as a comprehensive set of equipment, data, people and operations.
    Keywords: Cyberspace, national cyber security, Typology, semantics, Strategic Documents
  • Reza Nadermohammady, Ghodratolah Khosroshahi, Abdurrahim Pedram * Pages 37-64

    Identifying and analyzing trends affecting the future of crime and strategies for crime preventionThe increase in crime, the emergence of new forms of crime, the use of new measures in crime and the rapid advancement of technology have led to the expansion of criminal activities in the last decade and at the same time, increased feelings of insecurity and fear in society. Therefore, the need for a correct understanding and sufficient knowledge of the direction of crime trends in the future is quite obvious.This research has looked at the field of crime with a trend analysis approach. Based on this approach, identifying and analyzing crime formation trends in the future will greatly help managers and planners to identify ways to deal with and develop crime prevention methods.In this study and 6 drivers affecting future crimes and 22 global trends affecting future crimes in 5 categories along with their consequences are identified, extracted and reviewed in a panel of experts consisting of 5 people and the titles of each trend were approved. Also, 7 main trends in future crimes are identified and validated during interviews with experts. Content analysis is performed on the results of the interview and explained in the form of a trend analysis report. Finally, based on these identified trends, 10 strategies are presented to prevent crime.

    Keywords: Futures Study, drivers, Prevention, Trend Analysis, crime
  • Kazem Khazaei *, Esmaeil Aliakbari, Hadi Veicy Pages 65-90

    The Spatial Expansion of the metropolitan area of Tehran has taken place in recent decades with an accelerated speed and a heterogeneous character. With this approach, the aim of the current research is to analyze the challenges of the metropolitan area of Tehran with the approach of national security and its explanatory-analytical implementation method. In this research, five types of challenges include informal settlements; annexation, integration and depopulation of the village; land use change; Centralization and rapid and heterogeneous urbanization were explained and it was found that the challenges under the influence of two factors threaten national security; The first factor is related to the national nature of the metropolitan area of Tehran and the second factor is related to the anti-security nature of the challenges.The results show that physical-spatial challenges play an effective role in threatening national security, but their effectiveness is different. The challenge of informal settlements has the greatest impact on national security, and the challenge of annexation, integration and depopulation of villages poses the least threat to national security among the examined challenges. The most important result obtained from the research is a challenging and security look at the Spatial Expansion model in the metropolitan area of Tehran and finding new windows from the concept of security of Spatial Expansion issues. In other words, space development has been considered as the origin of processes that threaten national security, but they have been neglected in the view of security officials in many cases.

    Keywords: Spatial Expansion, Physical-spatial challenges, Political economy of space, Tehran Metropolitan Area, national security
  • Sayyedali Hosseini, Hosseini Ebrahimimoghaddam *, Hassan Ahadi Pages 91-106

    Investigating the common mental disorders in those who tend to sects and paying attention to these disorders in the planning of rehabilitation and reformation and also preventing the tendency to these sects is of particular importance. The present study is a cross-sectional descriptive study in which 113 people were selected from those who were inclined to join the cult, and finally 100 people answered the demographic information questionnaire and the short form of the Minnesota Multifaceted Personality Questionnaire. The interpretation of people's profiles has been done in two ways: the highest elevation and T scores above 65. According to the findings of this research, 77% of those who were inclined to sects had at least one type of exaltation scale. Based on T scores higher than 65, depressive disorders, self-morbidity, and hysteria were the most common disorders among cultists. Based on the obtained results, a model was presented to reduce sectarianism, which was validated using the fuzzy Delphi technique. The general results of this research indicated the effectiveness of the strategies of setting up cult therapy clinics, rehabilitation programs through the organization of prisons and correctional centers, as well as public education programs, in reducing sectarianism.

    Keywords: Mental disorders, cultural security, sects, anti-cultural security sect
  • Ali Khalili *, MOHAMMAD REZA KARIMI GHOHROODI, Morteza Vahedi, Mehrab Ramak Pages 107-126
    Human society has passed through three industrial revolutions: steam, electricity, and information technology. It will reach its peak of influence and, like the previous industrial revolutions; the winners of this era will be the dominant powers of the future world. This revolution, which is the result of the integration of biological, physical and digital technologies, can achieve national security at the individual and social, national and international levels by influencing the systems of governance, economic, social, educational and industrial systems. In its various dimensions (military, political, economic, cultural and environmental) to create dramatic changes in human society. In this study, we studied the global trends of these technologies, opinions of experts and published international documents and researches, calculated the main consequences of this technological revolution, and then held two meetings with experts in the field of technology in defense and security departments. we have identified the different dimensions and levels of the consequences and effects of these technologies on the national security of the Islamic Republic of Iran, and we have evaluated and validated the questionnaire designed by the research team. At the end of the questionnaire, a questionnaire was administered to 30 technology activists working in the defense and security sectors, and they approved the various parts of the conceptual model of the research.
    Keywords: Fourth Industrial Revolution, strategic model, national security
  • Mohamad Ali Ameri *, Hosein Zolfaghari, Abolfazl Pourmanafi Pages 127-156
    The special attention and emphasis of the Supreme Leader of the Revolution in naming economic issues in recent years has doubled the importance of economic security in ensuring national interests and security. It is necessary to take fundamental steps towards the realization of His Holiness's targeted orientations. The purpose of this study was to identify the requirements affecting the provision of economic security in the context of knowledge-based production.This research is applied in terms of practical result and in qualitative method using documentary review and The Semi-structured interview was conducted in 1400 . Its statistical population is managers and experts working in economic security police and knowledge-based companies active in the field of law enforcement security products. In this study, purposive sampling was performed and semi-structured interviews were conducted with 31 related experts until theoretical saturation and in order to analyze the statistical analysis, structural analysis method and through coding, its validity with Lincoln assessment method and validity and validity of the agreement on , in the end, the prioritization of effective requirements on economic security was applied using the friedman test.respectively.Behavioral requirements include "providing psychosocial security, creating and strengthening a culture of resistance to production, strengthening professional skills of production and access to production resources", structural requirements including "integrated and synergistic communication, processes of production, systems and institutions of production "Facilitating policies and laws" and environmental requirements have included "managing peripheral threats, the need for economic diplomacy, and strengthening and supporting international relations and interactions."
    Keywords: Economic Security, Knowledge-based production, Individual requirements, Structural requirements, Environmental requirements
  • Soosan Safa, Farah Torkaman *, Habaib Saboorikhosroshahi Pages 157-180

    Iran has always been the habitat of ethnic groups with different cultures, so the preservation and continuation of social cohesion and national unity as a goal, has been considered by various communities. What causes ethnic divergence is the lack of equal distribution of opportunities and social opportunities, which leads to the emergence of feelings of discrimination. The aim of this study was to determine the level of cognitive, emotional and behavioral aspects of national and national dimensions of collective identity of Kurdish youth in Kermanj, North Khorasan and to determine the role of ethnic discrimination, including distributive, procedural and interactive in each of these dimensions in 1399. The sample size of the study was 384 people based on Krigey and Morgan table. Findings showed that the feeling of discrimination has the most negative impact on religious identity and then national identity in all three aspects of cognitive, behavioral and emotional and has the least impact on class identity. The interactive has the most impact Because the interactive dimension of ethnic discrimination is influenced by distributive and procedural discrimination, equitable distribution, equal distribution of opportunities, and decision-making seem essential to strengthen collective identity.

    Keywords: Formal identity National identity, ethnic identity, sense of discrimination