فهرست مطالب

نشریه مطالعات فرهنگ و هنر آسیا
سال سوم شماره 1 (پیاپی 5، بهار و تابستان 1400)

  • تاریخ انتشار: 1402/06/10
  • تعداد عناوین: 3
|
  • تحلیل بینامتنی نگاره ها و اشعار ارداویراف نامه هندی کتابخانه منچستر
    ناهید جعفری دهکردی*، نیلوفر مایلی برجلویی، شهریار شادی گو، سیده مریم جزایری صفحات 1-55
    نسخه خطی ارداویراف نامه منظوم هندی کتابخانه منچستر انگلیس حاوی 56 نگاره است که در کنار متن تصویری درون جدول هایی محصور شده اند. با توجه به این که نسخه مورد نظر در سال 1205 ه.ق در شبه قاره هند یعنی درست همزمان با دوران فرمانروایی انگلیسی ها به نگارش درآمده است؛ این مسیله مطرح می شود که آیا متن تصویری ارداویراف نامه در بافتار متفاوتی از متن کلامی شکل گرفته و این متن حاصل دو فرهنگ متفاوت است یا نه؟ بنابراین در پژوهش حاضر با رویکرد بینامتنیت به تحلیل نگاره ها و اشعار ارداویراف نامه مصور کتابخانه منچستر انگلیس پرداخته شد. برای مطالعه نمونه آماری که شامل هفت نگاره با موضوع زنان گناهکار با هدف بررسی مولفه های مهم متن کلامی و متن تصویری و بازشناسی نگاره های این نسخه خطی بوده، انتخاب گردید. یافته های حاصل از مطالعات اسنادی نشان می دهد که این نسخه مصور متن کلامی و متن تصویر به دو زمان متفاوت و مکان متفاوت تعلق داشته اند؛ از این رو بینامتنیت بینافرهنگی حاصل از دو فرهنگ هند و ایران می باشد و تاثیر نگارگری هند بر نگاره ها مشهود و زمان و مکان و کنش در هر دو متن یکسان و بینامتنیت صریح و آشکار بوده و متن تصویری در سیطره متن کلامی است.
    کلیدواژگان: ارداویراف نامه، بینامتنیت، پارسیان هند، گناه زن، نقاشی هندی
  • بنیان‏ یابی تمدن ایرانی در آسیای کهن
    ناصر تکمیل همایون* صفحات 1-36
    آسیای کهن به گونه بزرگ‏ترین قاره زمین، زیستگاه نخستین جماعت‏های انسانی بوده که حیات باستانی خود را در فرهنگ‏های گوناگون نظم داده‏اند. ساکنان سرزمین‏های آسیایی در مهاجرت و ارتباط با یکدیگر که گاه به سختی صورت می‏گرفت، تاثیر و تاثرات بسیار در یکدیگر باقی گذاشته ‏اند و هیچ‏گاه بریده از هم نبوده‏ اند. از اقوام ریشه ‏دار آسیایی نام‏هایی در تاریخ آمده که مشهورترین آن‏ها شاید «قوم آرین»‏ها باشد که به شعبه ‏های گوناگون تقسیم شده‏ اند و در مراحل تکاملی زمان و فرهنگ و فرهنگ‏سازی، در برهه ‏ای از تاریخ که تحول عظیم شهرنشینی و حکومت و عصر کتابت پدید آمده آن قوم را در پهنه تمدن قرار داده است. این امر از هزار سوم پیش از میلاد مشهود است.
    کلیدواژگان: آرین‏ ها، ایرانی‏ ها- فرهنگ، تمدن- ایران متمدن
  • مطالعه تطبیقی جایگاه انسان در مکان های مقدس ایران و هند باستان
    مریم ابراهیمی*، منصور مهرنگار، پژمان دادخواه صفحات 40-69
    آیین های زرتشت و بودا اگرچه در تعالیم و باورها دارای نقاط مشترک می باشند، لیکن در فرهنگ دینی به ویژه جهان بینی بر محوریت انسانی با یکدیگر تفاوت هایی دارند. چنانکه در اندیشه زرتشتی انسان به یکتاپرستی دعوت شده و در جایگاه بعد از خداوند به عنوان نماینده اش در زمین است. حال آن که در آیین بودا انسان خود موضوع محوری دین می باشد و خودش قادر است به مرتبه خدایی، یعنی به مرتبه کمال برسد. بر این اساس، پژوهش حاضر که به شیوه توصیفی تحلیلی و تطبیقی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای انجام شده است، به صورت موردی ساختار دو مکان عبادی -قدسی آتشکده و استوپا را در دو تمدن باستانی ایران و هند مورد بررسی قرار می دهد تا بدین سوال پاسخ دهد که چه مشخصه هایی در کالبد و فضای معمارانه دو اندیشه زرتشتی و بودایی تبلور یافته تا بر وجه قدسی بودنشان تاکید گردد؟ نتایج بیانگر آن است که چون نگاه آیین زرتشت به انسان خوش بینانه و واقع گرایانه در جهت بقا، رشد و حرکت اوست، لذا آتشکده همواره بر فراز بلندی، درونگرا و فاقد هرگونه تزیینات بنا شده است. در حالی که به دلیل موج زدن نگاه فنا و نیستی انسانی در آیین بودا، محل قرارگیری استوپا در سطح هموار است و به صورت برونگرا و با تزییناتی وافر از سمبل های جسمانی احداث شده است. با این وجود، هر دو بنا با تاثیرپذیری آیینی از یکدیگر در عناصر اصلی طرح و نقشه شباهت هایی را دارا هستند.
    کلیدواژگان: مطالعه تطبیقی جایگاه انسان در مکان های مقدس ایران و هند باستان