فهرست مطالب

نشریه حقوق و مطالعات سیاسی
سال یکم شماره 3 (پاییز 1400)

  • تاریخ انتشار: 1400/07/28
  • تعداد عناوین: 6
|
  • زهرا رحیمی*، رضا رشیدی صفحات 161-173
    امروزه سیاست های قضایی بسیاری از نظام های حقوقی در این راستا است که از تراکم کار محاکم کاسته و با حل موضوعات، دعاوی و ترافعات اشخاص در سایر بخش ها در این زمینه اقدام موثری نمایند. در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران نیز در این زمینه تلاش های بسیاری شده است. یکی از مهمترین راه ها در راستای تحقق بخشیدن به این هدف، تاکید بر تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی می باشد. با توجه به این که دفاتر اسناد رسمی یکی از مراجع قانونی در تنظیم اسناد رسمی در رابطه با اموال و تعهدات و قراردادهای اشخاص هستند، و از سوی دیگر امکان اجرای مفاد و مدلول آنها بدون مراجعه به محاکم قضایی ممکن می باشد، نقش به سزایی را می توانند در راستای هدف مزبور ایفا نمایند.مهمترین هدفی که از تنطیم هرسندی دنبال می شود اجرای آن می باشد.بدون شک اسناد رسمی در مقابل سایر اسناد، مزایا و امتیازات چشمگیر وقابل توجهی دارند که از جمله آنها می توان به اعتبار مفاد و مندرجات این اسناد، غیر قابل خدشه بودن آنها از سوی اشخاص ثالث و طرفین سند، لازم الاجرا بودن آنها و قابلیت اجرای آنها بدون مراجعه به دادگستری و درنتیجه کم نمودن کار محاکم دادگستری اشاره کرد. این امتیازات و آثاراسنادرسمی، قانونگذاررا به تدوین قوانین ومقررات مختلفی سوق داده ودرنتیجه ضمانت اجراهای خاصی را برای اجرای سریع مفاد اسنادرسمی تدوین نموده است.
    کلیدواژگان: سند، اجرا، دفاتر اسناد رسمی، ثبت رسمی، معاملات، نظام حقوقی ایران
  • مهرانگیر کریمی* صفحات 174-189
    زندان مقوله ای است که با جرم و بزه و انحراف (از قوانین و عرفیات و اخلاقیات) در جامعه مرتبط می باشد. در طول تاریخ انسان همواره کسانی بوده اند که برخلاف قوانین و مقررات جامعه حرکت کرده اند و سیستم های حکومتی جوامع نیز برای جلوگیری از به انحراف کشیده شدن جامعه و حمایت از قوانین و اخلاقیات آن مجازات هایی را برای چنین افرادی در نظر گرفته اند، زندان یکی از این راه ها و ابزارها که از یک طرف برای تنبیه و مجازات و از طرف دیگر برای برگرداندن افراد مجرم به زندگی عادی در جامعه است. زندانها در صدر اسلام ، یا در حجاز بودند یا در عراق ، در این زمان رسول اکرم (ص) و خلیفه اول زندان و مکان مخصوصی برای حبس کردن مجرمان نداشتند، دقت در وضعیت زندانها در دوران پس از اسلام نشانگر این است که معمولا حکومت ها زندان را به عنوان مجازات خشن و با شرایط بسیار سخت ، به ویژه علیه اقدام کننده بر ضد حاکمیت ، مورد استفاده قرار می دادند با پیدایش انقلاب اسلامی قانون اسلامی در مورد زندانهای ایران اجرا شد. در اصل هدف از طبقه بندی بندی زندانیان جلوگیری و پیشگیری از آسیب های احتمالی است که ممکن است به زندانی وارد شود و نیز سهل تر شدن نگهداری زندانیان ، بطوریکه کمترین مشکل را برای خودشان و مسیولین زندان ایجاد کنند و از عالی تر طبقه بندی ، اصلاح و تربیت و بازپروری و توانبخشی زندانی است.
    کلیدواژگان: زندان، تعریف، تاریخ، طبقه بندی، حکومت
  • عطیه وجدانی فخر*، محمدرضا الهی منش صفحات 190-207
    زمینه

    گاهی شرکت چند نفر در عملیاتی، باعث قتل یک نفر می شود. هر کس که بتوان، فعل کشتن را به او استناد کرد، قاتل است، پس هرگاه فعل قتل به بیش از یک نفر مستند شود، می توان بین ایشان، حکم اشتراک در قتل جاری نمود. بین علما، در جواز قصاص همه ی شرکا، اختلافاتی وجود دارد؛ که در این مقاله سعی در تبیین آن داریم. مسیله اشتراک در قتل، یکی از مسایل مبتلا به باب قصاص است که دادگاه های کشور در حکم چنین مواردی دچار تعدد آراء شده اند. علت این تعدد آراء، عدم تشخیص موضوع است. باید توجه شود که قصاص از احکامی است که به جان و آبروی مردم وابسته است؛ لذا دقت در اجرای آن و شناخت همه ی مسایل و مشکلات آن ضروری است. هدف از اجرای این تحقیق، تشخیص همه ی مواردی است که در آن ها، حکم قصاص بر تمام شرکت کنندگان جاری می شود.حکم ماده 373 قانون مجازات اسلامی که بیانگر قصاص تمام شرکای قتل عمد است با لحاظ آیه ی « النفس بالنفس» و اصل احتیاط در دماء اسراف در قتل است، با لحاظ اهداف مجازات که مصونیت سازی جامعه مقدم بر همه ی آن هاست و دیگر اهداف داخل در آن است، تداخل نکردن مجازات ها در مجازات سلب حیات بر مجرمی که حتی مرتکب چندین جرم و مستحق چندین مجازات است از جهت اسراف در قتل محل تامل است.

    مواد و روش ها

    مقاله حاضر بر مبنای تحلیلی - توصیفی بر مبنای مطالعه قوانین، رویه قضایی، منابع فقهی، کتب و مقالات حقوقی و دیگر منابع و استنتاج و نتیجه گیری از آن هاست.

    یافته ها

    اسراف نکردن در قتل عبارتی برگرفته از آیه 33 سوره اسراء است که در این آیه پس از بیان حرمت قتل انسان و حق ولی دم مقتول نسبت به قاتل، از زیاده روی در قتل منع شده است. ظاهر عبارت آیه با لحاظ عبارت قبلی آن ناظر به زیاده روی نکردن در قصاص نفس است، ولی با لحاظ اطلاق قتل می توان شامل مواردی هم دانست که شخص مستحق اعدام است، از این جهت تطویل اجرای مجازات سلب حیات مثل استفاده از طناب دار که موجب به طول کشیدن ازهاق نفس می شود اسراف در قتل است. لذا هر جا که در این استناد، شک کردیم، نمی توان حکم اشتراک در قتل جاری کرد. این تحقیق به روش کتابخانه ای انجام شده است.

    کلیدواژگان: اسراف، مشارکت، سلب حیات، قتل، فقه امامیه، قوانین موضوعه
  • فاطمه فارسیان* صفحات 208-217
    ماهیت منحصربه فرد فضای مجازی و قراردادهای انعقادیافته در آن، در بسیاری از اصول و مفاهیم سنتی حقوق بین الملل خصوصی، تاثیراتی شگرف داشته است؛ چراکه دخالت عناصر بیگانه متعدد در انعقاد قرارداد در بستر تجارت الکترونیک، امری طبیعی است. یکی از مهم ترین مسایلی که امروزه علم حقوق با گسترش قراردادهای الکترونیکی با آن روبه رو شده است، مسیله صلاحیت قضایی و تعیین دادگاه صالح برای رسیدگی به اختلافات ناشی از قراردادهای الکترونیکی است. گسترش روزافزون استفاده از فضای مجازی برای انعقاد معاملات و رشد قراردادهای الکترونیکی، احتمال افزایش اختلافات ناشی از این قراردادها را بیش تر می کند. همین امر، ضرورت نحوه حل وفصل این اختلافات را برای پیشبرد تجارت الکترونیک در سطح ملی و فراملی، آشکار می سازد. منظور از قرارداد همان عقد است و از حیث معنی، عقد عبارت است از توافق و همکاری متقابل دو یا چند اراده به منظور ایجاد آثار حقوقی یا ایجاد یک ماهیت حقوقی. از حیث دایره شمول نیز قرارداد مانند عقد دارای دو معنی عام و خاص است. قرارداد در معنی اعم دربرگیرنده عقود معین و غیر معین است ولی در معنای اخص صرفا شامل عقود غیر معین می شود؛ بنابراین منظور از قرارداد الکترونیک هر عقدی اعم از معین و غیر معین است که از طریق الکترون ها و از طریق واسطه های الکترونیک منعقد می گردد. بدین ترتیب که اعلام اراده انشایی به صورت الکترونیک و در یک فضای غیرملموس (مجازی) انجام می شود.
    کلیدواژگان: صلاحیت قضایی، دعاوی قراردادهای الکترونیکی، مصرف کننده
  • میلاد جهانی جناقرد* صفحات 218-232

    حضور مشاوران و مددکاران اجتماعی در جریان دادرسی کیفری اطفال و نوجوانان امری بسیار مهم و غیرقابل انکار است. بر همین مبنا سیاست افتراقی درباره اطفال و نوجوانان، رویکردی حمایتی را در اتخاذ به پاسخ ها به همراه خواهد داشت. مددکاران اجتماعی و مشاوران به عنوان بالینی ترین ماموران پیرا قضایی و در راستای اصول مشارکتی بودن دادرسی اطفال می توانند نقش های متعددی از اولین تماس کودک به مراجع رسمی عدالت کیفری ت صدور حکم و اجرای مجازات و حتی بعد از صدور حکم نیز بر عهده گیرند. اهمیت توجه به حضور مشاوران و مددکاران اجتماعی تا حدی است که در بسیاری از اسناد بین المللی در خصوص اطفال و نوجوانان مورد تاکید قرارگرفته است؛ و علاوه بر آن قانون گذار ایران در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 در مواد قانونی مختلف به این امر مهم اشاره کرده است. بااین وجود گاهی در عمل مشاهده می شود که حضور این طیف از اشخاص در دادگاه های اطفال و نوجوانان شهرستان اردبیل با چالش هایی مواجه است که درواقع راه رسیدن به اهداف پیش بینی شده قانون گذار در راستای افتراقی سازی را با چالش روبه رو کرده است؛ که می توان با ارایه دادن راهکارهای مناسب در این راستا و همکاری واحدهای ناظر تا حدودی از این چالش ها کاست به گونه ای که حضور ایشان در جریان دادرسی در دادگاه های کیفری اطفال و نوجوانان شهرستان اردبیل به عنوان یک الزام تبدیل گردد.

    کلیدواژگان: مشاور، مددکار اجتماعی، دادگاه اطفال و نوجوانان، افتراقی سازی، شهرستان اردبیل
  • اسماء صیدیوسفی* صفحات 233-247
    پژوهش حاضر باهدف بررسی تطبیقی انفصال در نظام حقوقی ایران انجام شده است. ازآنجاکه این تحقیق حقوقی است لذا روش تحقیق در این مقاله توصیفی و تحلیلی است و روش جمع آوری داده ها اسنادی و کتابخانه ای است. در این پژوهش این سوال مطرح شد که ماهیت و قوانین و مقرراتی در خصوص انفصال در نظام حقوقی ایران چیست. در این تحقیق برخی چالش‏های مربوط به یکی از مهم ترین مباحث حقوقی یعنی حکم به‏ انفصال مطرح شده است. ابهام، اجمال و نقص قوانین و مقررات و نیز فقدان رویه قضایی راهگشا در این خصوص، ضمن پرداختن به ماهیت حکم به انفصال، قطعیت یا عدم قطعیت، کیفیت اجرای آن و محدوده عمل حکم یادشده و موانع عملی فرا روی آن‏ باتوجه به سازوکارهای مقرر در قانون سیاسی و ساختار سیاسی-حقوقی جمهوری اسلامی، موردبررسی قرارگرفته است. در پایان می توان نتیجه گرفت، چنانچه کارمند از سوی مراجع قضایی محکوم کردد هییت های رسیدگی به تخلفات اداری اقدام به صدور رای انفصال و همچنین صدور رای محرومیت از پست حساس و یا تغییر محل جغرافیایی می نمایند تا نظم خانوادگی کارمند ازلحاظ معیشتی و اقتصادی در معرض خطر قرار نگیرد.
    کلیدواژگان: انفصال، دیوان عدالت اداری، ضمانت اجرای انضباطی، حقوق ایران
|
  • Zahra Rahimi *, Reza Rashidi Pages 161-173
    Today, the judicial policies of numerous legal systems are aimed at declining the courts’ workload and taking effective action by resolving issues, lawsuits and disputes of individuals in other sectors. Many efforts have been thus made in the legal system of the Islamic Republic of Iran. One of the most prominent ways to obtain this goal is to emphasize the preparation of documents in notaries. Given that notaries are one of the legal authorities in the preparation of official documents in relation to the property and obligations and contracts of individuals, and on the other hand, it is possible to implement their provisions and meanings without going to court, plays a significant role in line with this goal. The most important goal that is pursued in the regulation of any document is its implementation. Undoubtedly, official documents have significant advantages than the other documents, including the contents’ validity and of these documents, their inviolability by third parties to the document, their enforceability and capability. Likewise, their implementation without referring to the judiciary and thus reduce the work of the justice courts. These privileges and effects of notarial deeds have led the legislature to formulate various laws and regulations, and as a result, have extended particular performance guarantees for the rapid implementation of the provisions of notarial deeds.
    Keywords: document, Execution, notaries, Official Registration, transactions, Iranian Legal System
  • Mehrangiz Karimi * Pages 174-189
    Prison is a category which is relevant to the crime and deviation (from laws, mysticism and ethics) in society. Throughout human history, there have always been those who have acted in contrast to the laws and regulations of society, and the governing systems of societies have provided punishments for such individuals to avoid society from deviating and to uphold its laws and morals. On one side, one of these practices and tools is to punish, and on the other side, to return criminals to the normal life in society. Prisons were in the early days of Islam, either in Hejaz or in Iraq. At that time, the Holy Prophet and the first caliph did not have a particular prison or place to imprison criminals. Prison was applied as a harsh punishment with very difficult conditions, more specifically against those who acted against the regime. With the advent of the Islamic Revolution, the Islamic law on Iranian prisons was implemented. Primarily the purpose of classifying prisoners is to avoid and prohibit possible harm to the prisoner, as well as to make it easier to keep prisoners, so as to make the least issues for themselves and prison officials, and to enhance the classification and education and rehabilitation of the prisoners, as well
    Keywords: Prison, Definition, History, Classification, Government
  • Atiyeh Vojdanifakhr *, MohammadReza Elahi Manesh Pages 190-207
    Background

     Sometimes the involvement of several people in an operation leads to killing someone else. Anyone who can be charged with murder is a murderer, thus whenever the act of murder is documented to more than one person, a joint sentence can be issued between them. There are differences among the scholars about the retaliation permission of all partners; which is attempted to be illustrated in this article. The issue of complicity in murder is a problem related to retribution by which the courts in the country have received a majority of verdicts. The reason for this pluralism is the lack of issue recognition. It should be noted that retaliation is a ruling that relies on the individuals’ lives and dignity; therefore, it is essential to be careful in its implementation, and to know all its related matters. This investigation tries to identify all cases in which retribution is imposed on all participants. The ruling of Article 373 in the Islamic Penal Code, which stipulates the retribution of all partners in premeditated murder, is in terms of the verse “النفس بالنفس” and the caution principle for extravagance in murder, in terms of the punishment purpose as the non-interference of them in the punishment of killing a criminal who even commits numerous crimes and deserves several punishments is an issue of extravagance in murder. 

    Materials and Methods

     The proposed article is based on analytical-descriptive study of laws, jurisprudence, jurisprudential sources, legal books and articles as well as the other sources, their inference and conclusion. 

    Findings

     Not wasting in murder is an expression taken from verse 33 of Surah Al-Isra′ in which after stating the sanctity of killing someone and the right of the victim's guardian towards the murderer is prohibited from excessive murder. The verse appearance in terms of its previous phrase illustrates not to exaggerate in retaliation, however in terms of the term murder can also include cases where an individual deserves to be executed, so the extension of the death penalty such as the ropes use which cause taking a breather becomes extravagant in murder. Hence, being doubted this citation; we could not order the complicity in the murder. This research has been conducted by library method.

    Keywords: extravagance, Participation, deprivation of life, murder, Imami Jurisprudence, issue laws
  • Fatemeh Farsian * Pages 208-217
    The unique nature of cyberspace and its established agreements have had a prominent effect on numerous traditional principles as well as the concepts of international private law; since the involvement of various foreign elements in concluding a contract is natural in the context of e-commerce. One of the most significant issues facing jurisprudence currently with the proliferation of electronic contracts is the issue of jurisdiction and the determination of a competent court for dealing with the disputes arising from electronic contracts. The increasing use of cyberspace for concluding transactions and the growth of electronic contracts maximize the likelihood of increasing disputes arising from these contracts. This clarifies the need for resolving these differences in order to conduct e-commerce at both national and transnational levels. Contract meaning as the same as concluding an agreement, and in terms of its concept, that contract is an agreement and mutual cooperation of two or more wills so as to make the legal effects or create a legal nature. In general sense, it is comprised by definite and indefinite contracts, however in specific sense, it merely includes indefinite contracts. It is concluded in such a way that the declaration of written will is conducted electronically and in an intangible (i.e. virtual) space.
    Keywords: judicial competence, electronic contract litigation, Consumer
  • Milad Jahani Janagard * Pages 218-232

    The presence of counselors and social workers during the juvenile criminal proceedings is very important and undeniable. Accordingly, a discriminatory policy on children and adolescents will provide a supportive approach to adopting responses. Social workers and counselors, as the most clinical forensic agents and in line with the principles of participatory juvenile justice, can take on several roles from the child's first contact to the official criminal justice authorities for sentencing and execution, even after sentencing. The importance of paying attention to the presence of counselors and social workers is so great that it has been emphasized in many international documents on children and adolescents; In addition, the Iranian legislature has mentioned this important issue in the Criminal Procedure Code adopted in 1392 in various legal articles. However, in practice, it is sometimes observed that the presence of this group of people in the juvenile courts of Ardabil city faces challenges that in fact the way to achieve the goals set by the legislator in order to differentiate has been challenged. Is; By providing appropriate solutions in this regard and the cooperation of supervisory units, these challenges can be reduced to some extent so that their presence during the trial in juvenile criminal courts of Ardabil city becomes a requirement.

    Keywords: Counselor, Social worker, juvenile court, differentiation, Ardabil City
  • Asma Seidyousefi * Pages 233-247
    The proposed study was conducted with the aim of a comparative study of separation in the Iranian legal system. Since this research is legal, the research method in this article is descriptive- analytical and the data collection method is library- based documentary. In this study, the question was raised what is the nature and rules and regulations regarding dismissal in the Iranian legal system. Likewise, some challenges related to one of the most prominent legal issues, namely the dismissal order, have been raised. Ambiguity, conciseness and imperfection of laws and regulations, as well as the lack of judicial procedure in this regard, while addressing the nature of the dismissal sentence, certainty or uncertainty, the quality of its execution and the scope of the sentence and the practical obstacles to it according to the mechanisms set forth in the political law and the political-legal structure of the Islamic Republic have been examined. They move from sensitive positions or geographical locations so that the employee's family order is not endangered in terms of livelihood and economy.
    Keywords: Separation, Court of administrative justice, guarantee of disciplinary enforcement, Iranian Law