فهرست مطالب

رسانه های دیداری و شنیداری - سال هفدهم شماره 46 (پیاپی 47، پاییز 1402)

نشریه رسانه های دیداری و شنیداری
سال هفدهم شماره 46 (پیاپی 47، پاییز 1402)

  • تاریخ انتشار: 1402/09/30
  • تعداد عناوین: 7
|
  • امیرحسین بهروز*، علی روحانی صفحات 5-36
    با کم شدن قدرت استودیوهای فیلم سازی در هالیوود، جریانی از فیلم سازی مستقل در آمریکا به وجود آمد. به مرور زمان و با گذشت چند دهه از شروع این رویکرد تازه، بر اساس مناسبات مختلف حاکم بر نظام سینمایی آمریکا، تفاوت هایی در دل این مدل از فیلم سازی قابل رصد است. هدف از این پژوهش، تبیین این تمایزات و گرایش هاست. تمایزهایی که در سینمای مستقل معاصر آمریکا انشعاب ایجاد می کنند. این پژوهش می کوشد با بهره گیری از آرای پی یر بوردیو، جامعه شناس فرانسوی، به ویژه «نظریه میدان» وی و مفاهیم پیرامونی آن، دو رویکرد مشخص در سینمای مستقل آمریکا را شناسایی و تبیین کند. نخست سینمایی موسوم به سینمای «شبه مستقل» که به مثابه تمهیدی اصلاحی در خدمت سینمای جریان اصلی قرار می گیرد و از طرفی دیگر، شکلی از سینما با عنوان «سینمای مستقل» که توانسته است از جنبه های گوناگون زیبایی شناختی، نگاه به اقلیت، مباحث اقتصادی و سیاسی در دل سینمای آمریکا، میدان متمایزی را ایجاد کند.
    کلیدواژگان: سینمای مستقل و شبه مستقل، هالیوود، پی یر بوردیو، نظریه میدان
  • منصوره اخوان، طاهر روشندل اربطانی*، داتیس خواجه ئیان، سید وحید عقیلی صفحات 37-64
    با فراگیر شدن اینترنت پرسرعت و تبعات ناشی از آن، همچون همگرایی رسانه ای، صنعت صوت و تصویر با تحولی شگفت آور در زمینه های فنی و محتوایی، مواجه شد. این تحولات باعث شدند کشورها در حوزه حکمرانی رسانه ای خود بازنگری کنند. این پژوهش در پی ارایه چهارچوبی مناسب برای حکمرانی صوت و تصویر فراگیر در زمان کنونی- با توجه به تحولات متنوع صنعت و شیوه های مصرفی کاربران- است. برای دستیابی به این هدف، چهارچوب نظری حکمرانی رسانه گینوسار (2013) که به تفاوت های نظام سیاسی توجه می کند، انتخاب و با استفاده از نظرات خبرگان، تکمیل شده است. متناسب با این یافته ها، اجزای حکمرانی صوت و تصویر فراگیر مطلوب در نظام حاکمیتی جمهوری اسلامی پیشنهاد شد. با استفاده از روش پژوهش دلفی، پنل خبرگان شامل 15 نفر از اساتید و مدیران حوزه حکمرانی و صوت و تصویر فراگیر تشکیل شد. در نتیجه پیشنهادات اعضای پنل، سبک حکمرانی ارزش محور به چهارچوب اضافه شد و بازار، فرهنگ و ارزش های جامعه و کاربران نیز به عنوان ذی نفعان حکمرانی صوت و تصویر فراگیر شناسایی شدند. همچنین خبرگان در این پژوهش پیشنهاد دادند برای تحقق شرایط مطلوب در حکمرانی صوت و تصویر فراگیر در جمهوری اسلامی ایران باید به سمت یک حکمرانی مشارکتی حرکت کرد.
    کلیدواژگان: حکمرانی رسانه ای، صوت و تصویر فراگیر، رسانه، تنظیم گری رسانه، سیاستگذاری رسانه
  • محمدرضا درخشان*، عماد حسینی صفحات 65-102
    سبک استعلایی رویکردی مخصوص در تمامی هنرهاست که در طلب نایل شدن به امر متعال و نامحسوس در قامت امر محسوس، سنتی پر از پیشینه از خود برجای گذاشته است. امکان بهره وری از این رویکرد در هنرهای دیداری دغدغه ایست که هنرمندان و منتقدان زیادی همچون واسیلی کاندینسکی در نقاشی یا پل شریدر در سینما، بخشی از پژوهش ها یا آثار خود را منعطف به این رویکرد کرده اند. همچنین یکی از مهم ترین گونه هایی که غالبا در ارتباط با شهود دانسته می شود، فیلم تجربی (در این مقاله، اختصاصا فیلم جستار) است. این پژوهش با استفاده از روش کیفی در صدد پاسخ به نقاط مبهم سبک استعلایی و جای گذاری آن بر بستر فیلم های جستارانه با هدف بازنمایی امر متعال و شناخت خصیصه نماهای سبکی در تلاقی گاه سبک استعلایی و فیلم جستار است. این پژوهش به روش مطالعات تطبیقی صورت گرفته و با مطالعه ی داده های موجود در این حوزه و ساختاربخشی آن ها از بدایت امر فیلم جستار و سبک استعلایی تا تلقی های مدرنشان، آن ها را تشریح می کند و به تلاقی گاه این سبک با فیلم جستار و توانایی های سینمایی آن از دریچه ی آراء پل شریدر می پردازد. فراچنگ آوردن این مفاهیم چندجانبه طبیعتا نیازمند نگاهی جدید است که این منظور به صورت مطالعه ی تطبیقی حاصل می گردد. نتایج پژوهش، تحقق بخش این انگاره هستند که تمهیدات فرمی فیلم جستار رویکردی نوین در برخورد با سبک استعلایی ست و فیلم جستار دارای توانایی بالقوه در نایل آوردن مخاطب به تماشای امر متعال در قاب تصویر است.
    کلیدواژگان: سبک استعلایی، فیلم جستار، جستار، سینمای شهودی
  • سعید فرامرزیانی*، سجاد فرجی صفحات 103-130

    این پژوهش با هدف تحلیل محتوای بحران زیست محیطی دریاچه ارومیه در سریال های رسانه ملی انجام شده است. در ابتدا، از مبانی نظری ارتباطات زیست محیطی- مبنی بر نقش رسانه ها در شکل دهی به تعامل جوامع و محیط زیست، آگاهی بخشی و نحوه مقابله با بحران های زیست محیطی- بهره برده ایم. در ادامه، نظریه های «تاثیر پیام های ارتباطی»، «سه گانه یادگیری اجتماعی و جامعه پذیری»، «برجسته سازی» و نظریه «چهارچوب سازی» را با محوریت برساخت معنا مورد بحث و بررسی قرار داده ایم. در این پژوهش، از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد قراردادی بدون تحمیل مقوله های ازپیش تعیین شده استفاده شده است. جامعه آماری، سریال «دریا»ست و مضامین مرتبط با موضوع پژوهش انتخاب و تحلیل شده اند. در سریال «دریا»، بحران زیست محیطی دریاچه ارومیه، اثرات اجتماعی و اقتصادی آشکاری را بر جوامع پیرامون حوضه آبریز تحمیل کرده که پدیده های بیکاری، مهاجرت، افزایش جرم، از بین رفتن کشاورزی، تعطیلی کشتی رانی و صنعت گردشگردی از جمله آنهاست. سریال «دریا»، دومقوله «مدیریت منابع آب» و «اصلاح روند توسعه نامتوازن کشاورزی» را به عنوان راهکارهای گذر از بحران، ارایه و آینده احیای دریاچه ارومیه را امیدبخش ترسیم می کند. در این سریال، انسان، مهم ترین عامل اثرگذار در پدیدآمدن بحران زیست محیطی دریاچه ارومیه تصویر شده، اما این عامل، بدون  طرح مسیله یا پرداختن به معضل اقدامات کلان سیستم تنها به مسیله اقدامات انسان به مثابه کشاورز در سطح خرد بسنده می کند.

    کلیدواژگان: بحران آب، دریاچه ارومیه، بازنمایی، سریال تلویزیونی «دریا»
  • مرضیه غفاری، محمود ترابی اقدم*، پروانه قدسی صفحات 131-160
    واکاوی ابعاد شخصیت های سریال های تلویزیونی از منظر روان شناسی، در شناخت عمیق تر این شخصیت ها و افزایش تاثیرگذاری تولیدات این رسانه موثر است. یکی از نظریه های کارآمد در این خصوص، عقده حقارت آدلر است. بنابراین، تبیین عوامل بروز و پیامدهای عقده حقارت در شخصیت ضدقهرمان سریال «ملکاوان» و سازوکار جبران آن، هدف این مقاله است. از آنجا که میدان کنش شخصیت، بازنماینده قلمرو روانی اوست، صحنه های کلیدی که ضدقهرمان سریال در آنها حضور فعال داشت، به صورت هدفمند انتخاب شدند. سپس با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، کنش های این شخصیت براساس مفاهیم نظریه مذکور، پیکربندی شدند. یافته های پژوهش نشان می دهند که نهادینه شدن احساس حقارت در ضدقهرمان این سریال در اثر مقایسه با همسالان خود در کودکی به وجود می آید. سپس در اثر ناکامی در حوزه شغلی و خانوادگی، پیامدهای عقده حقارت مانند «حسادت»، «تنفر»، «تکبر»، «خودستایی»، «طمع ورزی» و «انتقام جویی» در او بروز می کند. در نهایت، او با «مکانیسم جبران» درصدد تلافی تکانه های سرکوب شده خود برمی آید، اما موفق نمی شود.
    کلیدواژگان: نظریه آدلر، عقده حقارت، حسادت، انتقام جویی، مکانیسم جبران، سریال تلویزیونی«ملکاوان»
  • مرتضی قاسم زاده عراقی، حسن خجسته بافرزاده*، عبدالرضا سلمانی شاه محمدی صفحات 161-194
    هدف این مقاله، تشریح و تعریف معیارها و شاخص های خدمات رسانه ای صوت و تصویر فراگیر است. به این منظور، با استفاده از روش اسنادی و رویکرد تحلیلی- تفسیری، تجربیات کمیسیون اروپا در بازه زمانی (1984- 2018) درخصوص سیاست گذاری این خدمات موردبررسی قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان دهنده تغییر رویکرد کمیسیون اروپا در تحت پوشش قرار دادن فعالیت های رسانه ای است (از پخش تلویزیونی به خدمات رسانه ای مبتنی بر تقاضا و پلتفرم های اشتراک ویدیو). این تغییر، عمدتا ناشی از پدیده همگرایی، تغییرات مصرف رسانه ای، همچنین استراتژی های کلی اتحادیه اروپا درخصوص ایجاد یک بازار واحد دیجیتالی است. همچنین تعریف صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی در ایران به عنوان یک چالش میان بازیگران، مورد واکاوی قرار گرفت و تلاش شد براساس تجربیات کمیسیون اروپا و قوانین داخلی، تعریفی جامع ومانع درخصوص خدمات صوت و تصویر فراگیر در ایران ارایه شود. در این پژوهش، معیارهای 1)ماهیت اقتصادی، 2)مسیولیت تحریریه ای، 3)هدف اصلی، 4)ارایه برنامه، 5)اطلاع رسانی، آموزش و سرگرمی، 6)عمومی بودن و 7)بستر شبکه های ارتباطی الکترونیکی به عنوان اجزای سازنده خدمات صوت و تصویر شناسایی شد. مطالعات تطبیقی درمورد تفسیر کشورهای عضو اتحادیه اروپا، نشان دهنده تفاسیر واگرا درخصوص شاخص های سازنده خدمات رسانه ای صوت و تصویر است.
    کلیدواژگان: خدمات رسانه ای، صوت و تصویر فراگیر، تنظیم گری، ویدئوی درخواستی، فضای مجازی
  • احمد زرنگار*، بشیر سلیمی، سپهر سلیمی صفحات 195-216
    هدف این مقاله، مطالعه تطبیقی اندیشه های استاد مطهری و اندیشه های اینگمار برگمان (فیلمساز نامدار سویدی) با توجه به فیلم های اوست. استاد مطهری درباره سینمای اخلاق مدار، به بررسی و تحلیل مباحثی همچون اخلاق، زیبایی، هنر متعالی و غیرمتعالی، فلسفه سینما، زن در سینما، بحران های جهان مدرن، مرگ و... پرداخته است. با پژوهشی جامع در آثار سینمای استعلایی برگمان و مطالعه گفته های وی در منابع مکتوب و غیرمکتوب، به مشابهت هایی چشمگیر میان نظرات و جهان های هنری- فلسفی آن دو می رسیم که مطالعه ای تطبیقی- تحلیلی میان آنها، دریچه ای جدید را برای فهم بهتر مفاهیم مذهبی و استعلایی خواهد گشود. فلسفه رستگاری و نجات، مرگ و آخرت گرایی، خداشناسی و عنصر ایمان، از مفاهیم مهم استخراج شده از آثار برگمان است.
    کلیدواژگان: هنر اخلاق مدار، اندیشه های استاد مطهری، آثار اینگمار برگمان، فیلم اخلاق مدار
|
  • Amirhossein Behrouz *, Ali Rouhani Pages 5-36
    With the reduction of film-making studios in Hollywood, a stream of independent film-making has emerged in the United States. Over the course of time and after some decades since the advent of this new approach, differences can be traced within this model of film-making based on various relationships dominant in the US cinema system. The goal of this research is explication of such distinctions and tendencies. Distinctions that result in the divergence of the US independent cinema. Enjoying the thoughts of Pierre Bourdieu, the French sociologist, especially his field theory and its surrounding concepts, this research tries to identify and explain two specific approaches in the independent cinema of the US. The first is a cinema called “quasi-independent” (semi-independent) which is a corrective solution at the service of the mainstream cinema, and on the other hand, a form of cinema named “independent” which could create a distinct field from different dimensions such as aesthetic, viewing the minority, and economic and political discussion within the American cinema.
    Keywords: Independent, Quai(Semi) Independent Cinema, Hollywood, Pierre Bourdieu, field theory
  • Mansoureh Akhavan, Taher Roshandel Arbatani *, Datis Khajeheian, Seyed Vahid Aqili Pages 37-64
    With the spread of high-speed internet and its consequences such as media convergence, the audio and video industry faced a surprising transformation both in the technical field and content delivery. This research seeks to provide a suitable framework for the governance of immersive audiovisual in the present time, considering the diverse developments of the industry and the consumption methods of the users. To achieve this goal, Ginosar's (2013) media governance theoretical framework, which takes into account the differences of the political system, has been selected and improved using experts’ opinions. In accordance with these findings, the components of desired immersive audiovisual governance in the governing system of the Islamic Republic of Iran were proposed. Using the Delphi research method, an expert panel consisting of 15 professors and managers in the field of governance and immersive audio and video was formed. As a result of the suggestions of the panel members, the value-oriented governance style was added to the framework, and the market, culture and values of society and users were also identified as the stockholders of immersive audiovisual governance. Also, the experts in this research suggested that it is necessary to move towards a co-governance in order to achieve favorable conditions in the governance of immersive audiovisual in the Islamic Republic of Iran.
    Keywords: Media Governance, Immersive Audiovisual, Media Regulation, Media Policymaking
  • Mohammadreza Derakhshan *, Emad Hoseini Pages 65-102
    The Transcendental Style is a special approach in arts that has left behind a valid and noticeable tradition and background in pursuit of achieving the sublime and intangible in the form of the tangible. The possibility of enjoying this function in cinema is a concern sought by some studies or works of many filmmakers such as Wassily Kandinsky in painting or Paul Schrader in cinema. Also, one of the most important types of cinema, which is often considered to be related to vision, is experimental cinema (in this article, specifically: Essay Film). This research, using the qualitative method, aims to answer the ambiguous points of the Transcendental Style and to place it in the context of Essayistic Films, with the aim of representing the sublime and recognition of the stylistic characteristics at the intersection of Transcendental Style and the Essay Film. This research was conducted with the comparative method, and by studying the available data in the field and their formation from the beginning of Essay Film and Transcendental Style to their modern perceptions, explains them, and deals with the intersection of this style with Essay Film and its filmic abilities from Paul Schrader’s views. Grasping these multifaceted concepts naturally requires a new look which is possible via comparative study. The results of the research realize the idea that the formal arrangements of Essay Film are a new approach in dealing with the Transcendental Style and that Essay Film has the potential to bring the audience to watch the sublime on the screen of cinema.
    Keywords: Transcendental Style, Experimental Film, Essay Film, Visionary Film
  • Saeid Faramarziani *, Sajad Faraji Pages 103-130

    This research has been conducted with the aim of content analysis of the environmental crisis of Urmia Lake in the IRIB TV series. At first, we enjoyed the theoretical bases of environmental communication concerning the role of media in forming the interaction between societies and the environment, informing and the ways to tackle environmental crises. Then, we investigated “communication messages”, “the triple of social learning and socialization”, “agenda-setting” and “framing” theories based on the centrality of meaning construction. In this study, qualitative content analysis has been used with an arbitrary approach without enforcing pre-determined categories. The statistical population is Darya series and the themes relevant to the research topic have been selected and analyzed. In Darya series, the Urmia Lake’s environmental crisis has forced obvious social and economic effects on the communities surrounding the drainage basin some of which include unemployment, immigration, the rise of crime, the disappearance of agriculture, disabling of shipping, and the tourism industry. Darya series presents two categories of “water resources management” and “correction of the unparallel development of agriculture trend” as solutions to pass the crises, and draws the future of revival of Urmia Lake as promising. In this series, human is the most effective parameter in the emergence of the Urmia Lake’s environmental problem, but the series suffices with the human actions as farmers at the microlevel, without dealing with the problems of macro-level measures of the system.

    Keywords: water crisis, Urmia Lake, Representation, Darya TV Series
  • Marzia Ghaffari, Mahmoud Torabi Aghdam *, Parvaneh Qudsi Pages 131-160
    Exploring the intricacies of television series characters from a psychological perspective is pivotal for gaining a deeper insight into these personas and amplifying the influence of these media productions. One notably effective theory in this context is Alfred Adler's theory of inferiority complex. Consequently, this article aims to elucidate the factors contributing to the development of an inferiority complex and its repercussions within the character of the anti-hero in the series "Molkavan," while also examining the mechanisms of compensation employed. As the character's actions serve as a reflection of their psychological realm, pivotal scenes featuring the active involvement of the anti-hero have been purposefully selected. Subsequently, employing a descriptive-analytical approach, the character's actions are delineated in accordance with the theoretical constructs advanced by Adler. The findings indicate that the establishment of feelings of inferiority within the series' anti-hero arises from childhood comparisons with peers. Subsequently, as a consequence of setbacks in both their professional and familial spheres, manifestations of the inferiority complex, such as "envy," "hatred," "arrogance," "narcissism," "greed," and "vengefulness," emerge in the character. Ultimately, the character endeavors to redress suppressed impulses through a "compensation mechanism," albeit with unsuccessful outcomes. It is recommended that, in television series, alongside individuals who struggle to control their sense of inferiority, characters who can effectively manage this detrimental emotion should also be portrayed. Such a portrayal would improve the educational function of these media productions for their audience.
    Keywords: inferiority complex, Television Series Molkavan, envy, anti-hero, Compensation Mechanism
  • Morteza Ghasemzadeh, Hassan Khojastehbagherzadeh *, Abdolreza Salmani Shah Mohammadi Pages 161-194
    The goal of this article is to describe and define the criteria and indicators of immersive audiovisual media services. Using the documentary method and with an analytical-interpretive approach, the experiences of the European Commission in the period of 1984 to 2018 were examined regarding the policy of these services. The findings show a shift in the European Commission's approach from covering media activities based on broadcasting to Video on Demand (VOD) services and video-sharing platforms. This shift is mainly due to the phenomenon of “convergence”, changes in media consumption, and the general strategies of the European Union to create a single digital market. Also, the definition of immersive audiovisual in the virtual space of Iran was explored as a challenge among the role players and it was tried to yield a comprehensive and telling definition of immersive audiovisual services in Iran. In this research, the forming components of immersive audiovisual services were identified as 1) economic nature; 2) editorial responsibility; 3) principal purpose; 4) provision of programs 5) informing, entertainment and education 6) being public and 7) electronic communications networks. Comparative studies show divergent interpretations of the European Union members on audiovisual’s building components.
    Keywords: Media Services, Audiovisual, Regulation, Video-On-Demand (VOD), Virtual Space
  • Ahmad Zarnegar *, Bashir Salimi, Sepehr Salimi Pages 195-216
    The goal of this research is a comparative study of the thoughts of Shahid Motahari and those of Ingmar Bergman (the notable Swedish filmmaker) considering his movies. Shahid Motahari has dealt with topics like ethics, beauty, sublime art and poor (non-sublime) art, philosophy of cinema, woman in cinema, crises of the modern world, death, etc. under ethical cinema. With the conduction of a comprehensive study of the transcendental cinema of Bergman and studying his sayings in both written and unwritten resources, we achieve striking similarities between the viewpoints and the artistic-philosophical worlds of the two, the comparative-descriptive study of which will open a new window to better understand the religious and transcendental concepts. The philosophy of resurrection and survival, death and the belief in the hereafter, theology, and the element of “faith” are among the themes extracted from Bergman’s works.
    Keywords: Ethical Art, Thoughts of Shahid Motahari, Ingmar Bergman’s Works, Ethical Film