فهرست مطالب

نشریه حسابداری و شفافیت مالی
پیاپی 2 (زمستان 1402)

  • تاریخ انتشار: 1402/12/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سارا مکوندی، بهاره بنی طالبی دهکردی *، حمیدرضا جعفری صفحات 1-25
    هدف

    هدف این پژوهش در ابتدا ارائه شاخصی جامع برای سنجش اجرای گزارشگری مالی تحت وب و سپس بررسی تاثیر مدل حاضر بر بازار سهام و اجتناب از مالیات است.

    روش شناسی: 

    این پژوهش از لحاظ نتیجه، توسعه ای-کاربردی است و در بین 167 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1388 تا 1399 انجام شده است. اجزای مدل اجرای گزارشگری مالی تحت وب، از طریق مصاحبه و توزیع پرسشنامه بین خبرگان تعیین و با استفاده از روش تصمیم گیری چند معیاره آنتروپی شانون، وزن و اهمیت معیارها مشخص شد. روابط اجرای گزارشگری مالی تحت وب به عنوان متغیر پنهان با گویه های سنجش آن، نیز از طریق تحلیل عاملی تائیدی سنجیده شد.

    یافته ها

    بر اساس یافته های پژوهش اجزای مدل ارائه شده شامل 8 شاخص عامل سازمانی، مالی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، انسانی، تکنولوژی و در نهایت عامل فرهنگی به همراه 67 زیر عامل هستند. همچنین یافته های بخش کمی که بر اساس معادلات ساختاری انجام شده، نشان می دهد گزارشگری مالی تحت وب کارایی بازار سهام را افزایش و اجتناب از مالیات را کاهش می دهد.

    دانش افزایی:

     سیستم گزارشگری مالی تحت وب، از جمله رویکردهای نوینی است که پیاده سازی و اجرای آن نقش تاثیرگذاری در زمینه رشد و توسعه بازارهای مالی و به تبع آن اجتناب از مالیات ایفا می کند، چرا که از طریق کاهش هزینه های پردازش اطلاعات، امکان نظارت بهتر مالیاتی را فراهم می آورد و با افزایش کیفیت اطلاعات، منجر به حاکمیت شرکتی قوی تر و عدم تقارن اطلاعاتی کمتر می شود.

    کلیدواژگان: اجتناب از مالیات، اجرای گزارشگری مالی تحت وب، بازار سهام
  • کاظم شمس الدینی *، احمدصادق سلطانی نژاد، حمزه زاده ده بالائی صفحات 26-45
    هدف

    تئوری نمایندگی بر نقش کمیته حسابرسی در اطمینان دادن به سهامداران و کاهش مشکلات نمایندگی تاکید دارد. کمیته حسابرسی یک ساز وکار حاکمیت شرکتی است که در صورت کارا بودن، تغییرهای حسابرسی مشکوک را که نشانه خرید اظهارنظر حسابرس هستند، به حداقل می رساند. هدف این پژوهش بررسی رابطه میان وجود کمیته حسابرسی در شرکت ها و ویژگی های آن (استقلال، تخصص و اندازه) و خرید اظهارنظر حسابرس می باشد.

    روش شناسی: 

    به منظور آزمون فرضیه ها، داده های 135 شرکت برای دوره زمانی 1385 تا 1400 و 1392 تا 1400 برای فرضیه های مختلف مورد استفاده قرار گرفته است.

    یافته ها

    برای بررسی فرضیه اول از آزمون تی و فرضیه های دوم، سوم و چهارم از مدل لجستیک استفاده شده است. نتایج آزمون فرضیه اول نشان داد خرید اظهارنظر در دوره ای که کمیته حسابرسی در شرکت ها تشکیل شده با کاهش مواجه بوده است. هم چنین، میان استقلال و تخصص اعضاء و خرید اظهارنظر حسابرس رابطه منفی و معناداری وجود دارد، اما بین اندازه کمیته و خرید اظهارنظر رابطه معنی دار وجود ندارد.

    دانش افزایی: 

    این پژوهش دریچه جدیدی از بحث های مربوط به حسابرسی به سوی پژوهشگران باز کرد و برای اولین بار در ایران انجام شد.

    کلیدواژگان: تغییر حسابرس، خرید اظهارنظرحسابرس، کمیته حسابرسی، ویژگی های کمیته حسابرسی
  • مهدی فیل سرائی*، بهزاد شفیعی مقدم صفحات 46-69
    هدف

    هدف پژوهش حاضر تاثیر آموزش مالی بر دانش مالی، نگرش مالی و رفتار مالی دانشجویان مدیریت و حسابداری شهرستان مشهد بوده است.

    روش شناسی: 

    جامعه آماری پژوهش دانشجویان مدیریت و حسابداری شهرستان مشهد در استان خراسان رضوی بودند. تعداد 400 پرسشنامه گردآوری و از روش مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شد. روش گردآوری داده ها بصورت میدانی با توزیع پرسشنامه است. این پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی پیمایشی است و جمع آوری اطلاعات پرسشنامه ای تهیه شده از چند پرسشنامه استاندارد بود که توسط محقق یکپارچه سازی شد. برای آزمون فرضیه ها از روش آزمون همبستگی، مدل معادلات ساختاری و رگرسیون (تحلیل مسیر) در نرم افزار اسمارت پی ال اس انجام شد.

    یافته ها

    نتایج نشان داد که آموزش مالی بر نگرش، دانش و رفتار مالی اثر معنی دار دارد. تاثیر متغیر نگرش مالی بر رفتار مالی مثبت و معنادار بوده، همچنین تاثیر دانش مالی بر رفتار مالی مثبت و معنادار بوده است.

    دانش افزایی: 

    مطالعات بسیاری در خصوص عوامل متاثر از آموزش مالی انجام شده است. مطالعه حاضر با بررسی تاثیر آموزش مالی بر مولفه هایی از جمله دانش مالی، نگرش مالی و رفتار مالی در قشری خاص از افراد جامعه (دانشجویان) که مقدرات آینده جامعه به دست آنان است، انجام شده است. لذا از این حیث، به ادبیات موجود اضافه می کند.

    کلیدواژگان: آموزش مالی، نگرش مالی، دانش مالی، رفتار مالی
  • محمود حسن زاده کوچو * صفحات 70-85
    هدف

    نتایج تحقیقات پیشین نشان داده است که استفاده از بدهی های کوتاه مدت در نهایت می تواند موجب عملکرد مالی نامطلوب شرکت در بلندمدت گردد. نظریه های مالی رفتاری نیز بیان می دارد که در تصمیم گیری مدیران و سرمایه گذاران، علاوه بر اطلاعات، یکسری دیدگاه ها و فاکتورهای روان شناختی نیز تصمیم آن ها را تحت تاثیر قرار می دهد. بنابراین هدف این پژوهش بررسی تاثیر خودشیفتگی مدیران بر ساختار سررسید بدهی ها می باشد.

    روش شناسی:

     با استفاده از داده های 85 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، در دوره زمانی 1397 تا 1401، آزمون فرضیه ها با استفاده از رگرسیون چندگانه صورت گرفته است.

    یافته ها

    پس از تجزیه و تحلیل های آماری، نتایج حاصل از فرضیه های پژوهش حاکی از آن است که خودشیفتگی مدیران بر ساختار سررسید بدهی ها تاثیر مثبت و معناداری دارد. در این پژوهش از دو شاخص نسبت پاداش مدیران و اندازه امضای مدیران برای سنجش خودشیفتگی مدیران استفاده شده است.

    دانش افزایی: 

    نتایج حاصل از فرضیه های پژوهش حاکی از آن است که خودشیفتگی مدیران بر ساختار سررسید بدهی ها تاثیر مثبت و معناداری دارد. بدین معنی که با افزایش خودشیفتگی مدیران، استفاده از بدهی های کوتاه مدت افزایش می یابد. مدیران خودشیفته سعی می کنند ساختار دارایی ها و ساختار سررسید بدهی را به منظور پرداخت بدهی ها مطابقت دهند. از این رو، در دوره تحت مدیریت آن ها، دوره سررسید ساختار بدهی زمانی کاهش می یابد که شرکت بتواند سود خود را افزایش دهد.

    کلیدواژگان: خودشیفتگی مدیران، ساختار سررسید بدهی ها، مالی رفتاری
  • سعید عمورضایی، حسین اسلامی مفیدآبادی *، مرضیه ابراهیمی شقاقی صفحات 86-108
    هدف

    این پژوهش باهدف بررسی تاثیر مولفه های روان شناختی و الزامات شغلی بر عملکرد مدیران مالی با توجه به نقش میانجی فناوری های مالی انجام شده است.

    روش شناسی: 

    نمونه آماری پژوهش 144 نفر از مدیران مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. برای محاسبه حجم نمونه آماری از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شده است. روش جمع آوری داده های تحقیق به صورت میدانی و گردآوری داده های تحقیق نیز از طریق پرسشنامه نیمه ساختاریافته انجام شده است. این پژوهش از نظر نوع توصیفی و از نظر هدف کاربردی است. در این پژوهش به منظور بررسی مدل پژوهش از نرم افزارهای آماری SPSS و SmartPLS استفاده شده است.

    یافته ها

    نتایج تحقیق نشان داد که مولفه های الزامات شغلی، مولفه های روان شناختی و فناوری های مالی اثر مثبت و معناداری بر روی عملکرد مدیران مالی دارد. همچنین، نتایج نشان داد که فناوری های مالی نقش میانجی مثبت و معناداری را در رابطه بین مولفه های روان شناختی و الزامات شغلی با عملکرد مدیران مالی ایفا می نماید.

    دانش افزایی: 

    می توان چنین نتیجه گرفت که بهبود سطح هر یک از مولفه های الزامات شغلی، مولفه های روان شناختی و فناوری های مالی می تواند موجب بهبود عملکرد تمامی مدیران مالی شود.

    کلیدواژگان: الزامات شغلی، عملکرد مدیران مالی، فناوری مالی، مولفه های روان شناختی
  • محمد کیامهر *، احسان کرمانی، علی نوروزی صفحات 109-132
    هدف

    هدف این پژوهش، بررسی رابطه بین افشای اطلاعات مالی آینده نگرانه و نوسانات بازده سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و نیز بررسی اثر حسن شهرت شرکت ها بر این رابطه است.

    روش شناسی: 

    در راستای تحقق هدف های پژوهش دو فرضیه تدوین شده است که معنا دار بودن رابطه بین افشای اطلاعات مالی آینده نگرانه، نوسانات بازده سهام و حسن شهرت را در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، مورد آزمون قرار می دهد. افشاء اطلاعات مالی آینده نگرانه، با استفاده از روش تحلیل محتوا اندازه گیری شد. روش آماری مورداستفاده جهت آزمون فرضیه های مطرح شده در این پژوهش، روش تجزیه وتحلیل رگرسیون گام به گام و نمونه آماری پژوهش شامل 120 شرکت - سال در سال های 1397 الی 1401 است.

    یافته ها

    نتایج حاصل از تجزیه وتحلیل فرضیه های پژوهش نشان می دهد که افشای اطلاعات مالی آینده نگرانه، منجر به کاهش نوسانات بازده سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می گردد. همچنین، افشای اطلاعات مالی آینده نگرانه توسط شرکت های با شهرت بالاتر (در مقابل شرکت های با شهرت پایین تر)، دارای اثر بیشتری بر کاهش نوسانات بازده سهام است.

    دانش افزایی: 

    با تحلیل تاثیر اطلاعات مالی آینده نگر بر نوسانات بازده سهام، تحقیقات پیشین را گسترش می دهد.

    کلیدواژگان: افشای مالی آینده نگرانه، شهرت شرکت، نوسانات بازده سهام
|
  • Sara Makvandi, Bahareh Banitalebi Dehkordi*, HamidReza Jafari Pages 1-25
    Purpose

    The purpose of this research is to first provide a comprehensive index to measure the implementation of financial reporting on the web and then to examine the effect of the present model.

    Methodology

    This research is developmental-applicative in terms of results and on the stock market and tax avoidance among 167 companies admitted to the Tehran Stock Exchange during the years 2009 to 2020. The components of the web-based financial reporting implementation model were determined through interviews and distribution of questionnaires among experts, and the weights and importance of the criteria were determined using Shannon's entropy multi-criteria decision-making method. The relationship between the implementation of online financial reporting as a hidden variable and its measurement items was also measured through confirmatory factor analysis.

    Findings

    Based on the findings of the research, the components of the presented model include 8 indicators of organizational factors, financial, economic, social, political, human, technology and finally the cultural factor along with 67 sub-factors. Also, the findings of the quantitative section based on structural equations show web-based financial reporting improves stock market efficiency and reduces tax avoidance.

    Originality:

     A web-based financial reporting system is one of the new approaches whose implementation and implementation plays an influential role in the growth and development of financial markets and consequently tax avoidance, because through the reduction of information processing costs, the possibility of better tax supervision and by increasing the quality of information, it leads to stronger corporate governance and less information asymmetry.

    Keywords: Stock market, tax avoidance, web financial reporting
  • Kazem Shamsadini*, Ahmadsadegh Soltaninejad, Hamze Zade Deh Balaei Pages 26-45
    Purpose

    Agency theory emphasizes the role of the audit committee in assuring shareholders and reducing agency problems. The audit committee is a corporate governance mechanism that, if effective, minimizes suspicious audit changes that signal the purchase of the auditor's opinion. The purpose of this research is to investigate the relationship between the existence of audit committee in companies and its characteristics (independence, expertise and size) and the purchase of auditor's opinion.

    Methodology

    In order to test the hypotheses, the data of 135 companies for the period 2005 to 2021 and 2013 to 2021 have been used for different hypotheses. To test the first hypothesis, the t-test was used, and the second, third, and fourth hypotheses were using the logistic model.

    Findings

    The results of the first hypothesis test showed that the purchase of comments has decreased during the period when the audit committee was formed in the companies. Also, there is a negative and significant relationship between the independence and expertise of the members and the purchase of the auditor's opinion, but there is no significant relationship between the size of the committee and the purchase of the opinion.

    Originality:

     This research opened a new window of audit related discussions to the researchers and was conducted for the first time in Iran.

    Keywords: Audit committee, auditor opinion shopping, characteristics of the audit committee, suspicious change of auditor
  • Mahdi Filsaraei *, Behzad Shafiei Moghaddam Pages 46-69
    Purpose

    The purpose of this research was the effect of financial education on financial knowledge, financial attitude and financial behavior of management and accounting students of Mashhad.

    Methodology

    The statistical population of the research was management and accounting students of Mashhad city in Razavi Khorasan province. 400 questionnaires were collected and structural equation modeling method was used. The method of data collection is library and field method with questionnaire distribution. This research is an applied and descriptive survey, and the data collection was a questionnaire prepared from several standard questionnaires that were integrated by the researcher. To test the hypotheses, correlation test method, structural equation model and regression (path analysis) were used in SmartPLS.

    Findings

    The results showed that the effect of financial education on financial attitude, knowledge and behavior was confirmed. The effect of financial attitude variable on financial behavior was positive and significant, and the effect of financial knowledge on financial behavior was positive and significant.

    Originality:

     Many studies have been conducted on the factors affecting financial education. The present study has been conducted by examining the impact of financial education on components such as financial knowledge, financial attitude and financial behavior in a certain group of people (students) who are responsible for the future of the society. Therefore, in this sense, it adds to the existing literature.

    Keywords: Financial attitude, financial behavior, financial education, financial knowledge
  • Mahmood Hasanzade Kuchou * Pages 70-85
    Purpose

    The results of previous research have shown that the use of short-term debts can ultimately cause unfavorable financial performance of the company in the long term. Behavioral finance theories also state that in the decision-making of managers and investors, in addition to information, a series of viewpoints and psychological factors also influence their decisions. The purpose of this research is to investigate the effect of CEO narcissism on the maturity structure of debts.

    Methodology

    Using the data of 85 companies listed in the Tehran Stock Exchange, in the period of 2018 to 2022, the hypotheses were tested using multiple regression.

    Findings:

     After statistical analysis, the results of the research hypotheses indicate that CEO narcissism has a positive and significant effect on the maturity structure of debts. In this research, two indicators of managers' bonus ratio and the size of CEO signatures were used to measure CEO narcissism.

    Originality: 

    The results of research hypotheses indicate that CEO narcissism has a positive and significant effect on debt maturity structure. This means that with the increase of narcissism of managers, the use of short-term debt increases. Narcissistic managers try to match the asset structure and the debt maturity structure in order to pay the debts. Hence, in the period under their management, the maturity period of the debt structure is reduced when the company can increase its profits.

    Keywords: Behavioral finance, CEO narcissism, debt maturity structure
  • Saeed Amoorezaee, Hossein Eslami Mofid Abadi *, Marzieh Ebrahimi Shaghaghi Pages 86-108
    Purpose

    The purpose of this research is to investigate the effect of psychological components and job requirements on the performance of financial managers with regard to the mediating role of financial technologies.

    Methodology

    The statistical sample of the research is 144 financial managers of companies admitted to the Tehran Stock Exchange. A simple random sampling method was used to calculate the statistical sample size. The field data collection method and the data collection tool is a standard questionnaire. This research is descriptive in terms of type and practical in terms of purpose. In this research, SPSS and SmartPLS software were used to check the research model.

    Findings

    The results of the research showed that the components of job requirements, psychological components and financial technologies have positive effects on the performance of financial managers. Also, it was found that financial technologies play a positive and significant mediating role in the relationship between psychological components and job requirements with the performance of financial managers.

    Originality: 

    It can be concluded that improving the level of each of the components of job requirements, psychological components and financial technologies can improve the performance of all financial managers.

    Keywords: Financial technologies, job requirements, performance of financial managers, psychological components
  • Mohammad Kiamehr *, Ehsan Kermani, Ali Norouzi Pages 109-132
    Purpose

    The purpose of this research is to investigate the relationship between the disclosure of prospective financial information and the volatility of stock returns of companies listed on the Tehran Stock Exchange, as well as to investigate the effect of companies' good reputation on this relationship.

    Methodology

    In order to achieve the goals of the research, two hypotheses have been developed that test the meaningfulness of the relationship between the disclosure of prospective financial information, the fluctuations of stock returns and good reputation in the companies listed on the Tehran Stock Exchange. Disclosure of prospective financial information was measured using content analysis method. The statistical method used to test the hypotheses presented in this research is the step-by-step regression analysis method, and the statistical sample of the research includes 120 companies in the years 2018 to 2022.

    Findings

    The results of the analysis of the research hypotheses show that the disclosure of forward-looking financial information leads to a decrease in the volatility of stock returns of companies listed on the Tehran Stock Exchange. Also, disclosure of forward-looking financial information by firms with higher reputations (as opposed to firms with lower reputations) has a greater effect on reducing stock return volatility.

    Originality: 

    By analyzing the effect of forward-looking financial information on the volatility of stock returns, it expands previous research.

    Keywords: Corporate reputation, forward-looking financial disclosures, volatility of stock returns