فهرست مطالب

طبیعت ایران - سال نهم شماره 1 (پیاپی 44، فروردین و اردیبهشت 1403)

نشریه طبیعت ایران
سال نهم شماره 1 (پیاپی 44، فروردین و اردیبهشت 1403)

  • تاریخ انتشار: 1403/01/01
  • تعداد عناوین: 18
|
  • سخن روز
  • صفحات 3-4

    اکنون که در سال دوم اجرای طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت قرار داریم، لازم است یک بار دیگر ضمن اشاره به رئوس دیدگاه ها و سیاست های موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور در قبال این طرح، نقشه راه سال جاری، به منظور ایفای وظایف مهم و راهبردی کمیته های علمی این طرح، ترسیم و اجرا شود.در ابتدا و به طور خلاصه، برخی از دیدگاه های کمیته علمی ستادی و موسسه را در مورد طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت، یادآوری می نماییم:الف) همان طور که بارها اشاره شده است، ضرورت و نیز امکان اجرای این طرح ملی، بر اساس مطالعات انجام شده در این موسسه، به روشنی اثبات شده است. به عبارت دیگر، نخست، ما ملزم به حفظ، احیا و توسعه فضاهای سبز کشور، اعم از منابع طبیعی و بوستان های شهری هستیم. دوم، با توجه به امکانات و ظرفیت های موجود در کشور، امکان کاشت درخت به تعداد یک میلیارد اصله (در قالب زراعت چوب، احیای جنگل های تخریب شده، توسعه حساب شده و کارشناسانه جنگل ها، گسترش فضاهای سبز شهری، کاشت درخت در حاشیه راه ها و سایر عرصه های تحت کنترل مانند پادگان ها، مدارس و غیره) وجود دارد و نتایج بررسی های علمی این موسسه، این ادعا را اثبات و تایید می کند.

  • دیدگاه ها
  • اسکندر زند، سعید صوفی زاده* صفحات 9-19

    کره زمین تنها سیاره ای است که در آن حیات وجود دارد و به تمام اشکال حیات که طی میلیون ها سال تکامل یافته اند، تنوع زیستی اطلاق می شود.تنوع زیستی، در سطوح مختلف حیات و به خصوص سه سطح بوم نظام (آبی و خاکی)، گونه (جانوران، گیاهان، قارچ ها، آغازیان، باکتری ها) و ژن مطرح است.ایران، کشوری است که از غنای بالای تنوع زیستی (هم در مقیاس بوم نظام، هم در مقیاس گونه و هم در مقیاس ژن) برخوردار است. به گونه ای که در تقسیم بندی های بین المللی، در زمره کشورهای دارای تنوع زیستی بالا به حساب می آید.بخش هایی از شمال، غرب و جنوب غربی ایران در محدوده نقاط داغ تنوع زیستی جهان قرار می گیرد (شکل 1).

  • مریم تیموری*، عادل جلیلی، پریسا محمدی صفحات 21-32

    71درصد از سطح زمین، آب و 29درصد آن خشکی است. بیابان ها، در تمام قاره ها پراکنش دارند و 33درصد کل سطح خشکی ها را دربرمی گیرند.مطالعات متعددی وجود دارد که نشان می دهد مساحت بیابان ها، به دلیل پدیده گرم شدن جهانی ناشی از مصرف بالای سوخت های فسیلی و آلودگی صنایع افزایش خواهد یافت.زندگی در نواحی بیابانی، به دلیل وجود شرایط سخت محیطی، بسیار چالش‏برانگیز است و تنش های غیرزنده مانند خشکی، شوری، دمای خیلی بالا یا پایین، بر موجودات زنده (گیاهان و میکروب ها) تاثیر منفی دارد.تغییرات شدید دمایی، یکی از مهم‏ترین خصوصیات مناطق بیابانی هستند، به طوری‏که در طول روز، به سرعت و به دلیل نبود پوشش گیاهی، تابش نور خورشید باعث افزایش دما می شود و در شب، دما به شکل ناگهانی افت می کند. در برخی از بیابان های گرم، دمای روز به 40 تا 50 درجه سانتی گراد و در شب به صفر می رسد (Ramawat, 2010).تابش شدید نور خورشید، یکی دیگر از چالش های مناطق بیابانی است. در بیابان، تابش می تواند به GJ km2 در سال برسد. دلایل این میزان تابش بالا، نزدیکی این بیابان ها به خط استوا و نیز کمبود ابر (آفتابی بودن هوا) است که باعث می شود مقادیر زیادی اشعه به سطح زمین برسد (Greenville, 2018).کمبود، یا نبود آب، تنش محیطی دیگری در مناطق بیابانی است. بیابان ها اکوسیستم های تحت کنترل آب هستند. جایی که زنده ماندن، به تعادل بین میزان آب از‏دست رفته و آب دردسترس وابسته است.بیابان ها با میزان بارندگی سالانه کمتر از 254 میلی متر، شناخته می شوند. فعالیت زیستی در اکوسیستم بیابان، وابسته به آب دردسترس است. میزان دردسترس بودن، به عوامل محیطی مانند دما، کاهش تبخیر، زمین شناسی منطقه و مقدار بارندگی بستگی دارد.

  • سمیه خیری* صفحات 33-37

    بیابان ها، حدود یک سوم سطح کره زمین را اشغال کرده اند و با وجود تفاوت هایی که ازنظر اقلیمی، فیزیکی و زیستی دارند، در تعدادی از ویژگی ها مشترک هستند. همه بیابان ها خصوصیاتی مانند خشکی بسیار زیاد، رطوبت بسیار کم هوا، میزان اندک بارندگی، سرعت بالای وزش باد و درجه حرارت فوق العاده (بالا یا پایین)، پوشش گیاهی اندک، خاک سست و فقیر از مواد آلی، فرسایش‏یافته یا کمتر توسعه‏یافته دارند. منطقه با پتانسیل تعرق بالا و مقادیر بسیار کم آب بر است و مدت زمان تابش آفتاب در آن بسیار طولانی است. توپوگرافی زمین ناهموار است و به ویژه تپه های شنی روان در منطقه مشهود است. بیابان زایی در کل کره زمین در حال افزایش است و مهم ترین عامل آن دست کاری انسان در طبیعت است (Saxena & Saxena, 1990-91).مطالعات روی جنبه های مختلف بیابان مورد توجه گروه متنوعی از پژوهشگران ازجمله ژئومرفولوژیست ها، حافظان محیط زیست، گیاه شناسان، جانورشناسان، خاک شناسان، اکولوژیست ها، زمین شناسان و متخصصان هواشناسی است (Meena, 2000).

  • علی علیزاده علی آبادی صفحات 39-45
  • نامه های علمی
  • کورش کمالی*، داود نیک کامی، میرمسعود خیرخواه زرکش، محمود اسلامی صفحات 47-52

    یکی از جنبه های چرخه آب در طبیعت، که معمولا نادیده گرفته می شود، «مه» است که بخش چشمگیری از هیدرولوژی مناطق کوهستانی را تشکیل می دهد. وجود مه، پتانسیلی را برای مناطق کوهستانی اشکورات شهرستان رودسر فراهم می آورد، به گونه ای که استحصال آب از آن می تواند مکمل سایر روش ها برای جبران کم آبی باشد. با پایش وقایع مه آلودگی طی دو سال در روستای ویشکی، به طور میانگین 65 رخداد مه آلود ثبت شد. در این وقایع، میانگین آب جمع آوری شده برای هر مترمربع از جمع کننده های توری از جنس پلی پروپیلن، 275 لیتر در سال بوده است. در این نوشتار قابلیت سامانه های جمع آوری آب از مه در این مناطق با هدف بررسی امکان استحصال آب از مه به منظور افزایش توان تاب آوری ساکنین آن در مواجهه با بحران کم آبی بررسی شده است.

    کلیدواژگان: اشکورات، تامین آب، جمع کننده مه، رطوبت هوا
  • هومن روانبخش*، فاطمه درگاهیان، سعیده اسکندری صفحات 53-58

    کشور ایران بر کمربند بیابانی کره زمین قرار گرفته است و اراضی خشک و نیمه خشک گستره اصلی آن را تشکیل می دهند. بخش زیادی از بوم سازگان کشور به دلیل آشفتگی انسانی یا طبیعی، دچار توالی پس رونده شده است که در صورت عدم حفاظت و احیای پوشش گیاهی، به سوی بیابانی شدن پیش خواهد رفت. درخت کاری یکی از راهکارهای حفاظت و احیای پوشش گیاهی است. در پژوهش پیش رو گونه های درختی و درختچه ای کاشته شده به عنوان فضای سبز آرامستان ده امام پاکدشت در دو مقطع زمانی به فاصله 9 سال ارزیابی شدند. آماربرداری به روش ترانسکت و در دو مقطع زمانی 1393 و 1402 و ارزیابی ویژگی ها به روش رتبه دهی انجام شد. نتایج نشان داد، گونه های سرو نوش، نارون و پس از آنها کاج تهران، زیتون تلخ و اکالیپتوس بهترین وضعیت را از نظر شادابی و سلامت داشتند و به طور معنی داری شاداب تر از توت، زبان گنجشک و اقاقیا بودند. همچنین، در بازه 9 ساله، تعداد پایه گونه های کاج تهران، زیتون تلخ، اکالیپتوس و سرو نقره ای افزایش داشتند و تعداد پایه گونه های توت، زبان گنجشک، زیتون، اقاقیا و نارون کم شدند و تعداد پایه سرو نوش تغییری نداشتند. در مجموع، می توان گونه های سرو نوش و زیتون تلخ را گونه های درختی سازگار و موفق فضای سبز ده امام پاکدشت معرفی کرد.

    کلیدواژگان: جنگل کاری، زیتون تلخ، سرو نوش، گونه های سازگار
  • داود بیات ترک*، سمیرا فراهانی، پدرام غدیری پور، علی اکبر صانعی صفحات 59-65

    کاتوس با نام علمی (Cynanchum acutum) گیاهی چندساله و مهاجم از تیره استبرق (Asclepiadaceae) است و از مهم ترین عوامل محدودکننده محصولات زراعی و باغی محسوب می شود. این گیاه، بومی ایران نیست و چند سالی است که وارد ایران و به طور چشمگیری در سرتاسر کشور پراکنده شده است. علف ‎هرز کاتوس به دلیل ویژگی‎های رشدی منحصر به فرد و توانایی تکثیر رویشی و زایشی، قدرت تهاجمی بالایی دارد و حدود سه سال است که در مجتمع تحقیقاتی البرز (واحد تابعه موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور) مشاهده شده است. در سال 1402 شیوع آن در کلکسیون‎های مادری صنوبر، بید، همچنین در درختان ارس حاشیه مجتمع مشاهده شد. در این پژوهش علف هرز کاتوس روی صنوبر و بید برای اولین بار در ایران گزارش می شود. با توجه به ضرورت حفظ کلکسیون‎های گیاهی (صنوبر)، به عنوان ذخیره‎گاه ژنتیکی، لازم است تدابیر لازم در این خصوص اتخاذ شود.

    کلیدواژگان: البرز، علف ‎هرز، گیاه مهاجم، میزبان جدید
  • گفتگوهای چالشی
  • احمد رحمانی*، مرتضی هادی جابری ‏مقدم، علی قمی اویلی، بهنام حمزه، محمد متینی زاده، مصطفی خوشنویس، پریسا پناهی صفحات 67-86

    با توجه به مسائل و مشکلاتی که در چند سال اخیر برای باغ گیاه شناسی ملی ایران به وجود آمده و متاسفانه حیات این مجموعه ارزشمند را به خطر انداخته است، بر آن شدیم تا از متخصصان مربوطه دعوت کنیم و در نشستی پیرامون تاثیر بلندمرتبه سازی بر باغ گیاه شناسی ملی ایران و چالش هایی که در این ارتباط ایجاد شده و می شود، گفت و گو کنیم. در این گفت وگو از نظرات آقایان دکتر مرتضی جابری مقدم، دکتر علی قمی اویلی، دکتر بهنام حمزه، دکتر محمد متینی زاده، مهندس مصطفی خوشنویس و خانم دکتر پریسا پناهی بهره بردیم.

  • نگاهی به طبیعت ایران
  • نسترن جلیلیان، حبیب الله رحیمی* صفحات 91-101

    کوهستان پرآو به عنوان بخشی از رشته کوه زاگرس در شمال شرق شهر کرمانشاه، به دلیل ساختار زمین شناختی و جنس مواد تشکیل دهنده آن، سیستم های کارستیک، قلل مرتفع، غارها و فروچاله های فراوان، مورد توجه بسیاری از زمین شناسان و علاقه مندان به محیط زیست است. قله پرآو با ارتفاع 3354 متر از سطح دریا، غار عمیق و هیجان انگیز پرآو در این کوهستان، چشم اندازهای زیبا و تنوع پوشش گیاهی و جانوری، شرایط مناسبی را برای علاقه مندان به کوهنوردی، غارنوردی وگردشگری فراهم کرده است. وجود چشمه ها و سراب های مهمی همچون بیستون و طاق بستان (در کنار مجموعه های تاریخی بیستون و طاق بستان)، نوجیبران (نوژیوران) و برناج در اطراف این کوهستان، همچنین چشمه های متعدد در ارتفاعات آن، بیانگر اهمیت زیست محیطی و نقش ارزشمند این کوهستان در تامین بخش قابل توجهی از منابع آبی منطقه است. شناسایی 375 گونه گیاهی و بیش از 20 گونه گیاهی انحصاری و نادر در این منطقه، نشانگر تنوع و غنای گونه ای آن است. متاسفانه در سال های اخیر، تغییرات آب و هوایی، کاهش بارندگی، آتش سوزی، همجواری با کارخانه سیمان غرب، شکار غیرقانونی و چرای مفرط دام روستاهای مجاور، سبب شده است، این محیط طبیعی و چشم انداز زیبا در معرض تخریب قرار گیرد. توصیه می شود، سازمان های حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی و آبخیزداری کشور تمهیدات لازم را درخصوص کاهش اثرات تخریبی و حفاظت در این منطقه به عمل آورند.

    کلیدواژگان: استان کرمانشاه، فلور، کوهستان پراو بیستون، قله پراو
  • ستون ها
  • مصطفی جعفری* صفحه 102

    موضوع تغییر اقلیم با وجود کوشش های انجام شده هنوز به طور جدی مورد توجه قرار نگرفته است و در برنامه های ملی جایگاه روشنی ندارد. در تغییر اقلیم موضوعات با منشا انسانی، یا انسان ساز مورد نظر است و عوامل طبیعی، که خارج از اراده انسان منشا تغییرات می شوند، مورد نظر نیست.همیشه برای موفقیت و کاهش خطرات و خسارات محتمل به وقوع، «علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد». اگرچه خیلی زودتر باید مسائل حیاتی را مورد توجه قرار می دادیم، ولی در هر صورت «هرجا جلوی ضرر را بگیریم، منفعت است». نبود توجه کافی به اثرات تغییر اقلیم، در کنار مدیریت نامناسب منابع آب و مسائل محیط زیستی می تواند سبب بحران های جدی شود. بعضی لطمات حاصل از بحران های ایجاد شده ممکن است غیر قابل جبران باشد و حسرت بی عملی و عدم اقدام مقتضی را به دل باقی گذارد. راه چاره، نگاه جامع و همه جانبه نگری به موضوعات است. یکی از راه های مهم قابل توجه، تنظیم برنامه جامع و تدوین نقشه راه است.«انتشار گازهای گلخانه ای» از عوامل اصلی انسان ساز تغییر اقلیم شناخته شده است و ایجاد «محل های جذب» آنها نیز از راه حل های مهم معرفی شده است. پس در«نقشه راه کلی» که باید در آن، اهداف و برنامه ها در سطح ملی تعیین شوند، کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و افزایش محل های جذب آنها مثل سطح جنگل ها و درخت کاری ها در سطح ملی، باید به صورت تراز ارزیابی اقدامات در نظر گرفته شود.

  • دانشمندان ایرانی
  • نادیا کمالی*، روشنک دهقان صفحات 103-105

    دکتر حسن احمدی در فروردین ماه سال 1322 شمسی در استان سمنان و شهر دامغان چشم به جهان گشود. ایشان بزرگ‏ترین فرزند خانواده هستند و پنج خواهر و دو برادر دارند. دوران ابتدایی را در مدرسه ملی دامغان گذراندند و پس از اتمام تحصیلات دبیرستان در مدرسه فردوسی و اخذ مدرک دیپلم تجربی، در کنکور دانشگاه تهران در دو رشته دامپزشکی و کشاورزی قبول شدند ولی به‏دلیل سابقه خانوادگی خود در پیشه کشاورزی، تصمیم گرفتند، در این رشته تحصیل نمایند. بنابراین، تحصیل خود را در دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران آغاز و پس از دو سال مطالعه دروس عمومی، رشته جنگل و مرتع را انتخاب کردند و مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را در همین رشته از دانشگاه تهران اخذ نمودند.

  • معرفی گونه های گیاهی نادر و در معرض انقراض ایران
  • علی میرحسینی*، زیبا جمزاد، عادل جلیلی صفحات 107-113

    گونه Nepeta asterotricha Rech.f. گیاهی چندساله از تیره نعنا است. این گونه انحصاری ایران (استان یزد) و در جنوب و جنوب غرب استان در کف دره های مرطوب شمالی و شرقی مناطق کوهستانی با شیب 15 تا 20 درصد پراکنش دارد. جایگاه حفاظتی این گونه بر اساس شیوه نامه اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) و با استفاده از سه معیار میزان حضور، سطح تحت اشغال و اندازه جمعیت تعیین شد. سطح تحت اشغال گونه Nepeta asterotricha با اندازه گیری میدانی در رویشگاه های آن، 06/0 کیلومترمربع و میزان حضور گونه در محدوده انتشار آن، 2/250 کیلومترمربع برآورد شد. بنابراین بر اساس نتایج این مطالعه، گونه Nepeta asterotricha در طبقه در بحران انقراض قرار می گیرد. مشاهدات صحرایی نشان داد فقدان مدیریت و بهره برداری نامناسب مانند رعایت نشدن فصل چرا و تخریب رویشگاه از عوامل اصلی تهدید کننده این گونه کمیاب به شمار می روند. با توجه به اهمیت حفظ گونه های انحصاری و در بحران انقراض، اعلام رویشگاه حفاظت شده در محدوده حضور گونه توسط سازمان منابع طبیعی و آبخیز داری کشور، پژوهش در زمینه احیای گونه در رویشگاه اصلی، جمع آوری بذر گیاه و نگهداری در بانک ژن منابع طبیعی و کاشت آن در باغ های گیاه شناسی ایران از روش های حفاظت در رویشگاه اصلی و خارج از رویشگاه اصلی هستند.

    کلیدواژگان: اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت، جایگاه حفاظتی، گونه انحصاری، نعنا
  • آزاد رستگار*، هیوا قادری، زیبا جم زاد، عادل جلیلی، حسین معروفی صفحات 115-120

    گونه زول هرمی Eryngium pyramidale Boiss. & Hausskn. گیاهی علفی و متعلق به خانواده چتریان (Apiaceae) است. این گونه بسیار نادر، در دامنه ارتفاعی 1600 تا 2000 متر از سطح دریا می روید. این گونه ازنظر جایگاه حفاظتی در ایران بر مبنای مولفه های اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) با توجه به مشاهده های میدانی و داده های به دست آمده از نرم افزار GeoCAT با سطح تحت اشغال 03/0 کیلومتر مربع و محدوده حضور 291/ 13 کیلومتر مربع در طبقه Critically Endangered یا «در بحران انقراض» است. ازجمله راهکارهای حفظ این گونه ارزشمند انحصاری منطقه ای می توان به حفاظت همه جانبه از جنگل های بلوط غرب کشور توسط همه نهادهای ذی ربط، جلوگیری از ساخت و سازهای غیر مجاز در روستاهای اورامان، جمع آوری بذر و نگهداری آن در بانک ژن منابع طبیعی ایران و کاشت آن در باغ های گیاه شناسی اشاره کرد.

    کلیدواژگان: اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت، چتریان، گونه نادر، وضعیت حفاظتی
  • اخبار علمی و تحلیلی
  • مریم معصوم تمیمی* صفحات 122-123

    نتایج یک آزمایش 20 ساله نشان می دهد، کاشت دوباره و با گونه های متنوع برای احیای جنگل های برداشت شده، نتایج بهتری را نسبت به احیای طبیعی آنها در پی دارد. هر چه تنوع گونه های کاشته شده بیشتر باشد، سطح تاج پوشش و زیست توده سریع تر احیا می شود.مشاهده های ماهواره ای در یکی از بزرگ ترین آزمایش های اکولوژیکی جهان در جزیره بورنئو نشان می دهد، کاشت دوباره جنگل های برداشت شده با ترکیب متنوعی از نهال ها می تواند به طور چشمگیری احیای آنها را تسریع کند. نتایج این آزمایش در نشریه Science Advances منتشر شده است.

  • نگار ولی زاده* صفحات 124-125

    پژوهش های جدید، تصویری دور از انتظار و خوشبینانه از وضعیت کره زمین ارائه می دهند. نتایج این پژوهش ها که به تازگی در نشریه علمی بین المللی «Science Advances» منتشر شده است، تصویری دور از انتظار و خوشبینانه برای کره زمین ترسیم می کند. دلیل این خوش بینی، مدل سازی دقیق تر زیست محیطی است. این مدل سازی نشان می دهد، گیاهان، بر خلاف پیش بینی های قبلی، ممکن است بتوانند دی اکسید کربن بیشتری را، که ناشی از فعالیت های انسانی است، از جو جذب کنند.

  • نقد کتاب
  • محمدحسین لباسچی صفحات 127-129

    وجود بیش از 2200 گونه گیاه دارویی در رویشگاه های مختلف کشور نشان دهنده ظرفیت مناسب رشد و تولید گیاهان دارویی در ایران است. این حجم و تعداد گیاهان دارویی، که شامل حدود یک سوم گونه های گیاهی کشور است، نیازمند شناخت، نگهداری و احیاست. از سویی، نیاز روز افزون مصرف داخلی و سنتی، داروسازی، صنایع آرایشی- بهداشتی، صادرات، فراوری و احیای رویشگاه های گیاهان دارویی کشور به گیاهان دارویی، ضرورت کشت و تولید انبوه این گونه های باارزش و بومی را در مزارع بیش از پیش گوشزد می کند. امروزه گیاهان دارویی به عنوان منشا اولیه بیشتر مواد مورد استفاده در صنایع دارو سازی و تامین کننده سلامت بشر در همه کشور های دنیا شناخته شده اند. متاسفانه در حال حاضر، بیشتر گیاهان دارویی مورد نیاز صنایع و مصارف مختلف از رویشگاه های طبیعی برداشت می شوند، این کار هر ساله صدمات جبران ناپذیری را به ژرم پلاسم گونه های دارویی کشور وارد می کند.

|
  • Eskandar Zand, Saeid Soufizadeh * Pages 9-19
  • Maryam Teimouri *, Adel Jalili, Parisa Mohamadi Pages 21-32
  • Ali Alizadeh Aliabadi Pages 39-45
  • Kourosh Kamali *, Davood Nikkami, Mirmasoud Kheirkhah Zarkesh, Mahmood Eslami Pages 47-52

    One aspect of the water cycle in nature that is usually overlooked is fog, which forms a significant part of the hydrology of mountainous regions. The existence of fog has provided potential for the mountainous areas of Eshkevarat of Roudsar City, so water extraction from it can complement other methods to compensate for the lack of water. By monitoring the fog events during two years in Vishki village, an average of 65 fog events were recorded. In these events, the average water collected for each square meter of polypropylene mesh collectors was 275 liters per year. In this article, the ability of fog collection systems in these areas has been investigated to explore the possibility of extracting water from fog to increase resilience against the water shortage crisis.

    Keywords: Air Humidity, Eshkevarat, Fog Collector, Water Supply
  • Hooman Ravanbakhsh *, Fatemeh Dargahian, Saeedeh Eskandari Pages 53-58

    Iran is located on the arid belt of the earth, and most of its territory is composed of arid and semi-arid lands. Many of its ecosystems have undergone a retrogressive succession due to human or natural disturbances, which could result in desertification unless vegetation is preserved and restored. Planting is one method to preserve and restore vegetation. This study assessed the quality of tree and shrub species planted as green space in Deh-Imam, Pakdasht county of Iran, from 2014 to 2023. Data were collected using the transect method, and quantitative evaluation was performed using the ranking method. Based on the results, Platycladus orientalis, Ulmus carpinifolia, Pinus eldarica, Melia azedarach and Eucalyptus sp. were significantly healthier than Morus alba, Fraxinus spp. and Robinia pseudoacacia. Further, in nine years, the number of P. eldarica, M. azedarach, Eucalyptus, and Cupressus arizonica increased, while the number of M. alba, Fraxinus sp., Oleae europea, R. pseudoacacia and Ulmus sp. decreased. The base number of P. orientalis remained unchanged. In general, P. orientalis and M. azedarach can be considered the successful and adaptive species of the region's green space.

    Keywords: Adaptive Plants, Afforestation, Chinaberry Tree, Oriental Arborvitae
  • Davood Bayat Tork *, Samira Farahani, Pedram Ghadiri Pour, Ali Akbar Sanei Pages 59-65

    Cynanchum acutum is an invasive herbaceous perennial weed from the Asclepiadaceae family that is one of the main limiting factors to successful crop production. This species has recently been introduced to the Iranian fauna and has spread rapidly throughout the country. Cynanchum acutum is one of the unique invasives, typically having high reproductive rates, fast growth rates, and suitable dispersal mechanisms. The initial detection of this weed in the Alborz research station (a subsidiary unit of the country's forest and rangeland research institute) was three years ago. In 2023, its spread was observed in the mother collections of poplar, willow and juniper trees on the edge of the station. In this research, C. acutum is reported for the first time in Iran on poplar and willow, and due to the necessity of preserving plant collections (poplar) as a genetic resource, necessary measures should be taken.

    Keywords: Alborz, Weed, Invasive Plant, New Host
  • Ahmad Rahmani *, Morteza Hadi Jaberi Moghadam, Ali Qomi Oili, Behnam Hamzehee, Mohammad Matinizadeh, Mostafa Khoshnevis, Parisa Panahi Pages 67-86
  • Nastaran Jalilian, Habibollah Rahimi * Pages 91-101

    Parrow Mountain, as a part of the Zagros Mountains ranges in the northeast of Kermanshah city, is of interest to many geologists and nature lovers due to its geological structure and its constituent materials, karstic systems, high peaks, and many caves and sinkholes. The presence of Parrow Peak, with a height of 3354 meters above sea level, the deep and exciting cave, beautiful landscapes, and diversity of flora and fauna have provided suitable conditions for those interested in mountaineering, caving, and tourism. The presence of essential springs and springsheds such as Bisotun and Taq-e Bostan (besides the historical collections of Bisotun and Taq-e Bostan), Nojibaran and Barnaj around this mountain, as well as numerous springs in its heights, express the ecological importance and valuable role of this mountain in supplying a significant part of the water resources of the region. The region boasts a remarkable botanical diversity, identifying 375 plant species, including more than 20 endemic and rare species. This underscores the ecological richness of the area, making it imperative to preserve its unique flora. Unfortunately, in recent years, changes in climate and a decrease in rainfall, fires, the proximity to the West Cement Factory, illegal hunting and overgrazing by livestock of neighboring villages in the habitat of this mountain may expose this natural environment and beautiful landscape to destruction. It is recommended that the Department of Environment and the Natural Resources and Watershed Management Organization make necessary arrangements to reduce the destructive effects of these factors.

    Keywords: Flora, Kermanshah Province, Parrow Peak, Parrow- Bisotun Mountains
  • Ali Mirhosseini *, Ziba Jamzad, Adel Jalili Pages 107-113

    Nepeta asterotricha Rech. f. is a perennial species belonging to the Lamiaceae family. This species is a local endemic of Yazd province. It is distributed in the S and SW of the province in humid valleys in the N and E of mountainous areas with a slope of 15 to 20%. Based on IUCN guidelines, three criteria were used to evaluate the status of this species: the extent of occurrence (EOO), area of occupancy (AOO), and size of populations. According to field survey and plot sampling, N. asterotricha occupies an area of 0.06 Km2, and the extent of occurrence was 250.2 Km2. Thus, according to the results of this study, N. asterotricha is recognized as "Critically Endangered." Field observations showed that lack of management and inappropriate exploitation, such as non-observance of the grazing season and habitat degradation, are the main threats to this rare species. Given the importance of conserving endemic and critically endangered species, it seems necessary to define their natural habitat as protected habitats by the Natural Resources and Watershed Organization, as well as storing seeds in the Natural Resources Gene Bank and research on species recovery in its original habitat or its cultivation in National Botanical Garden of Iran.

    Keywords: IUCN, Conservation Status, Endemic Species, Lamiaceae
  • Azad Rastegar *, Hiva Ghaderi, Ziba Jamzad, Adel Jalili, Hossein Maroofi Pages 115-120

    Eryngium pyramidale Boiss. & Hausskn (Apiaceae) is one of the rarest sub-endemic species in the flora of Iran. This rare species grows at an altitude of 1600-2000 meters a.s.l. Based on IUCN criteria and categorized and derived data from GeoCAT (EOO= 13.291 km2; AOO= 0.030 km2), this species is assigned as Critically Endangered (CR). Among the solutions to conserve this valuable sub-endemic species are the comprehensive protection of oak forests in the west of the country by all relevant organizations, preventing unauthorized constructions in the villages of Avroman, as well as ex-situ conservation by protecting its seeds in the Natural Resources Gene Bank of Iran and its cultivation in botanical gardens.

    Keywords: Apiaceae, Conservation Status, IUCN, Rare Species
  • Mohammad Hossein Lebaschi Pages 127-129