فهرست مطالب

جامعه و سیاست - پیاپی 4 (زمستان 1402)

نشریه جامعه و سیاست
پیاپی 4 (زمستان 1402)

  • تاریخ انتشار: 1403/01/20
  • تعداد عناوین: 6
|
  • اکبر قاسمی، بهرام قدیمی*، هادی شیرزاد، زهره نیک فرجام، فریبا شایگان صفحات 1-18

    امروزه مصرف به یکی از مسائل مهم جهانی تبدیل شده است. به طوری که جایگاه مصرف تا آنجاست که برخی سبک زندگی را براساس آن تعریف می کنند. مصرف در پایان قرن بیستم به واقعیتی چند بعدی تبدیل شده که در کنار ابعاد والزامات اقتصادی، معانی فرهنگی و الزامات اجتماعی بسیار با خود دارد. الگوی مصرف، رفتارهای پایدار اجتماعی هستند که در ارتباط با مصرف انواع کالا، غذا، پوشاک و دیگر اقلام فرهنگی در جامعه وجود دارد. لذا مصرف و الگوهای مصرف به مسئله مهمی در زندگی روزمره افراد تبدیل شده و نقش مهمی در تجربه زیسته و جهت گیری کنش های آنها در عرصه های گوناگون ایفا می کند. بنابراین با توجه به اهمیت موضوع، این پژوهش به تحلیل جامعه شناختی مقایسه الگوهای مصرف در بین طبقات شغلی در ستاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی کشور می پردازد. نوع پژوهش با توجه به ماهیت کاربردی و براساس روش تحلیلی- پیمایشی بوده است. از پرسشنامه برای گردآوری اطلاعات استفاده گردید. نتایج نشان داد وعده غذایی میان وعده بیشتر در میان افراد دیپلم و زیر دیپلم(طبقه شغلی یک) رعایت می شود. کمتر از نیمی از پاسخگویان در مصرف مواد غذایی به مواد مغذی توجه می کنند این موضوع در بین مردان و کسانی که دارای درآمد مکفی هستند نمود بیشتری دارد. نتایج نشان داد برنج بالاترین میزان حضور را در سبد غذایی روزانه کارکنان دارد. در مقابل میزان مصرف گوشت ماهی نسبت به دیگر اقلام کمتر است. مصرف نوشابه در بین طبقه یک شغلی و مصرف گوشت قرمز در بین طبقه شش شغلی(دکتری) بیشتر نمود دارد. افراد طبقه شش که جزء طبقات بالای اقتصادی هستند کمتر از دیگران غلات مصرف می کنند. نتایج نشان داد نگرش پاسخگویان در خصوص مصرف کالاهای مارک دار خارجی و داخلی صرفا به منظور متمایز شدن از دیگران منفی

    کلیدواژگان: الگوهای مصرف، رژیم های غذایی، الگوهای پوشاک و سلیقه های هنری و موسیقیایی، وزارت امور اقتصادی و دارایی
  • احسان نوریان، حسن گلپایگانی *، ادریس بهشتی نیا صفحات 19-38

    مشارکت سیاسی از جمله مفاهیم مهم در مباحثات اجتماعی و جامعه شناسی سیاسی می باشد. به هر میزانی که مشارکت سیاسی تقویت شود، به همان میزان مشروعیت سیاسی نیز قوی تر می شود. در جمهوری اسلامی ایران، مشارکت سیاسی به عنوان زیربنای مشروعیت سیاسی از اهمیت زیادی برخوردار بوده است. پس از پیروزی انقلاب، ضرورت مشارکت مردم نه تنها کاهش نیافته، بلکه بر اهمیت آن افزوده شده است. در قانون اساسی کشورمان، اصول متعددی وجود دارد که برمشارکت همه جانبه مردم در امور سیاسی جامعه اسلامی، تصریح و تاکید کرده است. با توجه به این امر، سوال اصلی مقاله ی حاضر این گونه مطرح شده است که رویکردهای جمهوری اسلامی ایران به مشارکت سیاسی(با تاکید بر نقش احزاب) چگونه بوده است؟ که این فرضیه محوری مطرح شده است که بعد از انقلاب اسلامی احزاب حد واسط بین مردم و مسئولین عمل کرده که این امر زمینه ساز تقویت مشروعیت در جمهوری اسلامی ایران شده است. نظام جمهوری اسلامی ایران با دگرگونی سیاسی اجتماعی و فرهنگی در جامعه به رشد و گسترش نهادهای مردمی پرداخته و زمینه های مشارکت سیاست مدنی را در فرآیند تصمیم گیری، سیاستگذاری و اداره جامعه فراهم نموده است و رهبران نظام بر آن تاکید نموده اند. نوع روش تحقیق توصیفی - تحلیلی و بر مبنای مطالعات کتابخانه ای می باشد.

    کلیدواژگان: مشارکت، مشارکت سیاسی، ساختار، حاکمیت، نگاهی حقوقی
  • مریم حق پناه صفحات 39-60

    بروز ناهنجاری ها و به طور ویژه وقوع جرم، یک از مشکلاتی است که هم بر مطلوبیت فضاهای عمومی شهری اثرگذار بوده و هم از ویژگی های محیطی این فضاها اثرپذیر می باشد. لذا شناخت صحیح ویژگی های محیطی و برنامه ریزی برای آن، یکی از حوزه های عمل برنامه ریزیان جهت برنامه ریزی فضا و رفتار و سپس مدیریت آن می باشد. در همین راستا پژوهش حاضر برآن شد مسیرهای اثرگذاری بر رفتارهای جرم خیز در گستره های نسبتا امن و گستره هایی که احتمال و میزان وقوع جرم در آنها بالاتر است، را در دو منطقه از شهر شیراز، به صورت تطبیقی مورد مطالعه قرار دهد. برای نیل به این هدف، پژوهش حاضر با استفاده از روش های توصیفی- تحلیلی و پیمایشی مبادرت به جمع آوری داده های مورد نیاز نموده و سپس با استفاده از آزمون های T-test و تحلیل رگرسیون به تحلیل داده ها مبادرت نموده است. براساس نتایج حاصله، از منظر شاخص های اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی و انتظامی- مدیریتی دو منطقه 2 و 6 شهر شیراز تفاوت معناداری با یکدیگر ندارند اما از منظر شاخص های کالبدی دو منطقه اختلاف معناداری با یکدیگر دارند. نتایج حاصله از تحلیل نظرات شهروندان تفوق، برتری و کارآمدی رویکردهای پلیس مبنا را در برخورد با جرم خیزی نشان می دهد؛ درحالی که مقایسه وضعیت مولفه های کالبدی دو منطقه نشان از اختلاف معنادار دو منطقه از منظر این مولفه ها دارد و رویکردهای مبتنی بر طراحی محیطی در کنار رویکردهای سیستم قانونی و پلیس مبنا در محلات جرم خیز شهر شیراز اهمیت بیشتری دارد.

    کلیدواژگان: فضاهای عمومی، جرم خیزی، الگوهای رفتاری، شهر شیراز.
  • عزیز عباس پور، نادر هوشمندیار *، علیرضا سلطانی، محبوبه پاک نیا صفحات 61-76

    شهرک های صنعتی با هدف استقرار سازماندهی شده صنایع کوچک و متوسط زودبازده و حتی بزرگ مبتنی بر مکان یابی بهینه فعالیت های صنعتی و هماهنگی صنایع با شرایط بومی و فرهنگی و هر استان استفاده بهینه از ظرفیتهای تولیدی موجود، کارایی نظام اقتصادی را افزایش می دهد؛ در این راستا، استان خوزستان یکی از قطبهای اصلی صنعت و خدمات کشور محسوب می گردد و مسئولین کشور از این استان در زمینه توسعه کشور، همیشه بعنوان یک استان استراتژیک یاد کرده اند اگر به وضعیت صنعت و خدمات در کشور و به خصوص استان خوزستان به عنوان یکی از قطبهای اصلی صنعت کشور نگاهی بیندازیم. بنابراین برای بررسی چگونگی عملکرد اجرای طرح مذکور، این پژوهش کوشیده که به آسیب شناسی موفقیت و شکست طرح سیاست های اشتغالزایی بنگاه های زودبازده در استان خوزستان بپردازد؛ دراین راستا این پرسش مطرح که موفقیت و شکست سیاست های اشتغالزایی بنگاه زودبازده چگونه رتبه بندی و آسیب شناسی شده است؟ در حقیقت عدم برنامه ریزی سیستمی و سیاستگذاری منطبق با نیازهای استان، ضعف و ناکارآمدی سیستم نظارت در حوزه اجرایی سبب شده که در یک نگاه کلان متغیر اجرایی_سازمانی، متغیر اجرایی_محیطی، متغیر اجرایی_عملیاتی و متغیر اجرایی_روانشناختی بر موفقیت و شکست طرح بنگاه های زودبازده در حوزه اجرایی (استان خوزستان) تاثیر معناداری داشته باشد. ولی این معناداری اینگونه باید تفسیر شود که کدامیک در اولویت قرار دارد؛ بنابراین به جهت آسیب شناسی اجتماعی و برنامه ریزی هدف و ضرورت پژوهش بیش از پیش توجیه می شود؛ برهمین مبنا نتایج پژوهش نشان می دهد که هر چهار عامل با اولویت بندی محیطی، روانشناختی، سازمانی و عملیاتی تاثیری معنادار دارند. همچنین نتیجه فوق باروش تجزیه وتحلیل داده ها و بااستفاده از آمار توصیفی و استنباطی کسب شده است؛ و به جهت تعیین توزیع داده ها در جامعه آماری از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف بهره برده و جهت تائید یا رد فرضیات نیز از آزمون های آماری مناسب در محیط نرم افزار SPSS و LISLER استفاده

    کلیدواژگان: خوزستان، بنگاه های زودبازده، اشتغالزایی، موفقیت، آسیب شناسی اجتماعی
  • الهام عزیزآبادی، حجت مهکویی*، امیر گندمکار صفحات 77-94

    آب به عنوان منبع مهم تامین کننده زیست انسان و حیوان می باشد. بدون آب، می توان اذعان داشت که زندگی و محیط زیست، زایل می گردد. کشور ایران به عنوان یکی از کشورهایی مطرح شده است که با مساله کم آبی، مواجه شده است؛ و چنانچه سیاستهای مهمی در زمینه مدیریت آب، اتخاذ نشود، بحران کم آبی، امنیت محلی و ملی را با چالشهای اساسی روبرو خواهد کرد. کرمان به عنوان یکی از استانهای مرکزی ایران، با مساله کم آبی و امنیت آب، مطرح شده است. هدف اصلی در این مقاله، شناخت و واکاوی تاثیرات سیاستهای مدیریت آب بر کاهش کم آبی در استان کرمان می باشد. روش پژوهش مورد استفاده، توصیفی-تحلیلی است که با منابع کتابخانه ای و سایتهای اینترنتی، به این پرسش اصلی که تاثیرات سیاستهای مدیریت آب بر کاهش کم آبی در استان کرمان چگونه است؟ پاسخ می دهد. نتایج برگرفته از یافته های تحقیق، نشان می دهند که سیاستهایی مانند انتقال آب میان حوضه ای (بهشت آباد و صفارود) چندان مناسب نیست ولی الگوهای مدیریتی مانند راندمان اقتصادی، آب مجازی و... کارایی بهتری دارند که استفاده از آب مجازی، از میان این الگوها، بهترین راهکار می تواند باشد.

    کلیدواژگان: سیاستهای مدیریت آب، کم آبی، استان کرمان
  • وحید رشیدوش * صفحات 95-112

    حرفه و شغل، آداب و رسوم، عادات و عقاید، شیوه تفکر و ویژگی های ذهنی مرتبط با خود را پدید می آورد. مطالعه و تحقیق در این باب، در احوال عامه مردم از دیدگاه جامعه شناسی و مردم شناسی کاری سودمند است. این مقاله به پژوهش درباره شغل هایی دلاک و مشاطه می پردازد که در جامعه عصر قاجار از اهمیت بیشتری در زندگی روزمره برخوردار بوده اند ولی امروزه به دلیل اختراعات و پیشرفت علوم و افزایش اطلاعات، کارایی ندارند. روش کار در این پژوهش اسنادی و کتابخانه ای می باشد. همچنین از رویکرد کارکردگرایی مالینوفسکی و کارکردی ساختاری لوئی اشتروس استفاده شده است. یافته های این تحقیق حاکی از آن است که پیشینه ، تاریخ و مناسبات صاحبان حرفه مشاطه و دلاکی با اقشار جامعه از یک طرف و از طرفی دیگر به دلیل ارتباط تنگاتنگ مردم با این شغل ها، آداب، رسوم و آیین های بسیاری در این فضا برپا می شده است که بیانگر بخشی از فرهنگ و گذشته مردم این سرزمین است

    کلیدواژگان: مردم شناسی، مشاغل سنتی، جامعه قاجار، دلاکی، مشاطه.
|
  • Akbar Ghasemi, Bahram Ghadimi *, Hadi Shirzad, Zohreh Nikfarjam, Fariba Shayegan Pages 1-18

    Today, consumption has become one of the most important global issues. So that the position of consumption is so much that some people define the lifestyle based on it. At the end of the 20th century, consumption has become a multi-dimensional reality that, in addition to the dimensions of economic requirements, has many cultural meanings and social requirements. Consumption patterns are stable social behaviors that exist in society in relation to the consumption of all kinds of goods, food, clothing and other cultural items. Therefore, consumption and consumption patterns have become an important issue in people's daily lives and play an important role in their lived experience and direction of their actions in various fields. Therefore, according to the importance of the subject, this research deals with the sociological analysis of the comparison of consumption patterns among occupational classes in the headquarters of the Ministry of Economic Affairs and Finance and the Tax Affairs Organization of the country. The type of research was based on the applied nature and based on the analytical-survey method. A questionnaire was used to collect information. The results showed that the snack meal is observed more among diploma and sub-diploma people (occupational class 1). Less than half of the respondents pay attention to nutrients in food consumption, this issue is more evident among men and those who have sufficient income. The results showed that rice has the highest presence in the daily food basket of employees. On the other hand, the consumption of fish meat is less than other items. The consumption of soft drinks among the first occupational class and the consumption of red meat among the sixth occupational class (PhD) are more pronounced. People of the sixth class, who are part of the upper economic classes, consume less grains than othefrom othesociety.

    Keywords: Consumption Patterns, Diets, Clothing Patterns, Artistic, Musical Tastes, Ministry Of Economic Affairs, Finance
  • Ehsan Noorian, Hassan Golpayegani *, Edris Beheshtienya Pages 19-38

    Political participation is one of the important concepts in social debates and political sociology. The stronger the political participation, the stronger the political legitimacy. In the Islamic Republic of Iran, political participation has been of great importance as the foundation of political legitimacy. After the victory of the revolution, the necessity of people's participation has not only not decreased, but its importance has increased. In the constitution of our country, there are several principles that specify and emphasize the all-round participation of the people in the political affairs of the Islamic society. In view of this, the main question of the present article has been raised as follows: What were the approaches of the Islamic Republic of Iran to political participation (with emphasis on the role of parties)? that this central hypothesis has been proposed that after the Islamic revolution, the parties acted as intermediaries between the people and the officials, which has become the basis for strengthening the legitimacy in the Islamic Republic of Iran. The system of the Islamic Republic of Iran, with political, social and cultural transformation in the society, has developed the growth and expansion of popular institutions and has provided the grounds for the participation of civil politics in the process of decision-making, policy-making and administration of the society, and the leaders of the system have emphasized it. The type of research method is descriptive-analytical and based on library studies.

    Keywords: Participation, Political Participation, Structure, Governance, Legal Perspective
  • Maryam Haghpanah Pages 39-60

    The occurrence of anomalies, particularly crime, poses a significant challenge impacting both the appeal of urban public spaces and their environmental characteristics. Therefore, obtaining accurate knowledge about environmental features and devising appropriate planning measures is crucial. This falls within the purview of planners, who are tasked with spatial and behavioral planning, followed by effective management.In this context, the current study aims to comparatively examine the factors influencing criminal behavior in areas with varying levels of safety within Shiraz city. To achieve this objective, the research employs descriptive-analytical and survey methods to collect necessary data, which is subsequently analyzed using T-test and regression analysis. The results reveal that, considering economic, social-cultural, and policing-management indicators, Regions 2 and 6 in Shiraz city exhibit no significant differences. However, when examining physical indicators, a notable distinction between the two regions becomes apparent. Analyzing citizens' opinions underscores the effectiveness and superiority of police-based approaches in addressing crime.Furthermore, a comparison of the physical components of the two regions demonstrates a significant disparity, emphasizing the importance of environmental design approaches alongside legal and policing strategies in areas prone to criminal activities in Shiraz.

    Keywords: Public Spaces, Crime, Behavioral Patterns, Shiraz City
  • Aziz Abbaspour, Nader Houshmandyar *, Alireza Soltani, Mahboubeh Pakniya Pages 61-76

    Industrial towns with the aim of establishing organized small and medium-sized, quick-yielding and even large industries based on the optimal location of industrial activities and the coordination of industries with local and cultural conditions and the optimal use of existing production capacities in each province will increase the efficiency of the economic system; In this regard, Khuzestan province is considered one of the main hubs of industry and services in the country, and the country's officials have always referred to this province as a strategic province in terms of the country's development, if the state of industry and services in the country, especially Khuzestan province, is Let's take a look at one of the main poles of the country's industry. Therefore, in order to investigate how the implementation of the aforementioned plan works, this research has tried to analyze the success and failure of the employment policies of high-yielding enterprises in Khuzestan province; In this regard, the question raised is how the success and failure of the employment policies of the fast-yielding company have been ranked and diagnosed? In fact, the lack of systematic planning and policy-making in accordance with the needs of the province, the weakness and inefficiency of the monitoring system in the executive field has caused that, in a macro view, organizational-executive variable, environmental-executive variable, operational-executive variable and psychological-executive variable affect the success and failure of early-yielding enterprise projects in the executive field. Khuzestan province) to have a significant effect. But this significance should be interpreted as which is the priority; Therefore, for the purpose of social pathology and planning, the purpose and necessity of the research is more justified; Based on this, the research results show that all fouorganizational and operational priorities hKolmogorov-Smirnov test was usade at the end to help future researches.

    Keywords: Khuzestan, Early Profitable Enterprises, Job Creation, Success, Social Pathology
  • Elham Azizabadi, Hojat Mahkoeui *, Amir Gandomkar Pages 77-94

    Water is an important source of life for humans and animals. Without water, it can be acknowledged that life and the environment will disappear. Iran has been mentioned as one of the countries that has faced the problem of water shortage; And if important policies in the field of water management are not adopted, the water shortage crisis will face local and national security with fundamental challenges. Kerman, as one of the central provinces of Iran, has been raised with the issue of water scarcity and water security. The main goal of this article is to identify and analyze the effects of water management policies on reducing water scarcity in Kerman province. The research method used is descriptive-analytical, with library resources and internet sites, to the main question, what are the effects of water management policies on reducing water scarcity in Kerman province? answers. The results obtained from the research findings show that policies such as transferring water between basins (Beheshtabad and Safaroud) are not very suitable, but management models such as economic efficiency, virtual water, etc. are more effective, and the use of virtual water Among these models, it can be the best solution.

    Keywords: Water Management Policies, Water Scarcity, Kerman Province
  • Vahid Rashidvash * Pages 95-112

    Profession and job, customs, habits and beliefs, way of thinking and mental characteristics related to themselves. Studying and researching in this regard is beneficial in the general condition of the people from the point of view of sociology and anthropology. This article deals with the research about jobs that were more important in the Qajar era society in daily life, but today, due to the inventions and progress of science and the increase of information, they are not effective.The working method in this research is documentary and library. Malinowski's functionalism and Louis-Strauss's structural functional approach have also been used. The findings of this research indicate that the background, history and relations of Mashata and Delaki profession owners with the social strata on the one hand and on the other hand due to the close relationship of people with these occupations, manners, customs and rituals have been established in this space. which represents a part of the culture and past of the people of this land.

    Keywords: Anthropology, Traditional Occupations, Qajar Society, Dalaki, Mashata