فهرست مطالب
نشریه راهبرد فرهنگ
پیاپی 64 (زمستان 1402)
- تاریخ انتشار: 1403/07/22
- تعداد عناوین: 7
-
-
صفحات 7-32هاوکس و فرماس بر اساس نظریه کنش، در فلسفه تکنولوژی نظریه ای تحت عنوان طرح-کاربرد ارائه کردند. در این نظریه، طرح ها، مجموعه کنش هایی هستند که برای تحقق یک هدف پیگیری می کنیم. طرح-کاربردها، طرح هایی هستند که در آن ها حداقل از یک مصنوع برای تحقق یک هدف استفاده می شود. بر اساس این نظریه، فرآیند طراحی، ساختن و تعامل با طرح-کاربردها است تا مصنوعات. کارکرد مصنوعات بر اساس طرح-کاربردی که در آن به کار گرفته می شوند، تعیین می شود. در این فرآیند، طراح باید در تعامل با کاربر، طرح-کاربردها را متناسب با موقعیت و مهارت های کاربر، بازسازی کند. همینطور طرح-کاربردها باید بر اساس معیار مرکزی کارآمدی و معیارهای دیگری همچون کارایی، ایمنی و ماندگاری ارزیابی شوند.ما ضمن بررسی این نظریه و تبعات آن نشان می دهیم که با وجود بسترهای درستی که این نظریه در بر دارد اولا جایگاه هستی شناختی طرح-کاربرد مشخص نیست. ثانیا پیش فرض فلسفی آن تعریف معرفت به «باور صادق موجه» است که از نظر ما دچار اشکال است و ثالثا این نظریه تبیینی برای پیشرفت طرح-کاربردها ندارد.کلیدواژگان: طرح-کاربرد، مصنوع، کارکرد، هاوکس، فرماس
-
صفحات 33-58
علوم انسانی قرآن بنیان، جریانی است که در چند سال اخیر در ایران شکل گرفته و می کوشد با استفاده از آیات قرآن به ارزیابی نظریه های موجود در عرصه علوم انسانی پرداخته و پس از تدارک مبانی لازم به نوآوری هایی در این حوزه دست یابد. در این مقاله با پذیرش بسیاری از مبانی جریان علوم انسانی قرآن بنیان از جمله وجود خداوند و صفات او، هدایت گری باطنی (عقل) و ظاهری (رسول) او، تحریف نشدن قرآن و جامعیت و کمال قرآن، نشان داده می شود که این جریان مفهوم یا روش جدیدی نسبت به جریان علم دینی که دهه هاست در جهان اسلام و ایران فعالیت می کند ندارد و افق جدیدی را پیش روی محققان علاقمند به این موضوع قرار نمی دهد. همچنین استدلال می گردد که هیچ یک از انگیزه های احتمالی طرح این ایده در این مقطع زمانی، پیگیری این ایده را توجیه نمی کند. در نهایت به نظر می رسد جریان علوم انسانی قرآن بنیان، صرفا به استناد بیان مقام معظم رهبری در ارتباط با استخراج بنیان های علوم انسانی از قرآن پدید آمده است، نه فهم یک پارچه از دیدگاه های ایشان در زمینه تحول علوم انسانی مبتنی بر آموزه های قرآن و سنت و علوم اسلامی.
کلیدواژگان: علوم انسانی، علوم انسانی اسلامی، علوم انسانی قرآن بنیان، نقد درون گفتمانی، نقد روش شناختی -
صفحات 59-78حوزه علم، فناوری و نوآوری به عنوان یکی از مهمترین حوزه های مسائل عمومی است و تدوین الگوها و فرایندهای حکمرانی مطلوب در این عرصه، همواره مورد توجه تصمیم گیران بوده است. با توجه به تجربه کشورها در زمینه حکمرانی علم، فناوری و نوآوری، بررسی جایگاه نظریه پردازی به عنوان یکی از مولفه های مهم در تحقق حکمرانی مطلوب علمی خصوصا در علوم انسانی و اجتماعی از اهمیت بالایی برخوردار است. پژوهش حاضر در تلاش است با اتخاذ رویکرد کیفی مبتنی بر روش تحلیل مضمون که به دنبال خروجی مضامین پایه، سازمان دهنده و فراگیر مرتبط با مسئله تحقیق است، به این پرسش ها پاسخ دهد که آیا کرسی های نظریه پردازی می تواند در فرایند حکمرانی علم در کشور موثر باشد؟ کرسی های نظریه پردازی چه کارکردهایی در فرآیند حکمرانی علم دارد؟ در کدام بخش از ساختار حکمرانی کشور، می توان از نتایج کرسی های نظریه پردازی بهره مند شد؟ یافته های تحقیق بیانگر آن است که نتایج کرسی های نظریه پردازی می تواند در فرایند حکمرانی علم موثر واقع شود و در این خصوص 6 کارکرد شناسایی شد که عبارتند از: کارکرد مبنایی و زمینه ای نظریه پردازی، هماهنگ سازی حوزه های تخصصی، جهت دهی اخلاقی، اصلاح فرایندها، حل مساله و نتیجه گرایی، رصد و ارزیابی فرایندها.کلیدواژگان: کرسی، نظریه پردازی، حکمرانی علم
-
صفحات 89-108
در این مقاله پس از طرح نظریه دو فضایی شدن فرهنگ سعیدرضا عاملی و تبیین اهمیت آن در چارچوب نظریات نوین ارتباطی پساتلویزیونی در دهه 1990 میلادی از لازارد به تامپسون، تحول در اندیشه کاستلز متقدم به کاستلز متاخر و آلن تورن، و تبیین الگوی حکمرانی سنتی فرهنگ در جمهوری اسلامی در دوران پس از جنگ در دوران تک فضایی منبری-تلویزیونی، استدلال می شود که دو فضایی شدن تشدید شده فرهنگ در دوران کرونایی الگوی حکمرانی سنتی فرهنگ که به حکمرانی کنونی فضای مجازی تسری یافته را دچار بحران کرده است. در چنین شرایطی پافشاری بر الگوی حکمرانی سنتی در شرایط دو فضایی شدن تشدید شده فرهنگی با ایجاد گسست در فرهنگ دو فضایی شده به وخیم تر شدن مشکل انجامیده است. بر همین اساس پیشنهاد این مقاله بازسازی نوین الگوی حکمرانی در ساخت جدید دوفضایی شده است که در فرم و محتوا باید در تمایز اساسی از الگوی سنتی مدیریت فرهنگی ایجاد شود. بر خلاف ویژگیهای خاص الگوی حکمرانی سنتی فرهنگ از قبیل سلسله مراتبی، متمرکز، مونولوگی و ایستا بودن، الگوی نوین حکمرانی فضای مجازی باید بر ویژگیهای متناسب با شرایط جدید یعنی شبکه ای بودن، خودمختار بودن، سیال بودن و زمان و مکان نااقلیدسی تکیه کند. این مقاله در انتها به ترسیم خطوط راهبردی چنین تحولی خواهد پرداخت.
کلیدواژگان: دو فضایی شدن فرهنگ، سعیدرضا عاملی، حکمرانی سنتی فضای مجازی، حکمرانی شبکه ای نوین -
صفحات 109-137
جنبش فمینیسم که در جهان تاریخچه ای به درازای دو قرن دارد، فعالیت خود در ایران را از زمان پهلوی اول آغاز کرد و به دلیل غلبه سنت متاثر از شریعت، هرچند در مراحل آغازین کاری از پیش نبرد؛ اما در ادامه به اعمال برخی اصلاحات در فرهنگ عمومی حاکم بر کلان شهرها در خصوص موقعیت و جایگاه زنان و کم و کیف مشارکت اجتماعی آنان توفیق یافت. بعد از انقلاب نیز برغم غلبه گفتمانی فرهنگ دینی، رهبری ولایی و تلاش آغازین در جهت اسلامی سازی تدریجی نهادها و سازمان های اجتماعی و پالایش فرهنگ عمومی از رسوبات وارداتی ناهمگن با فرهنگ دینی، فمنیسم (در قالب مجموعه ای از ایده های نظری و توصیه های عملی) به مثابه یک جریان فرهنگی، به صورتی نسبتا خاموش و در لباسی مبدل در بطن و متن مجموعه قابل توجهی از فرآورده های فرهنگی، هنری و رسانه ای رخنه کرد و به صورتی انضمامی و در اشکال مختلف بازتولید شد. در این نوشتار از بین فیلم های ایرانی بعد از انقلاب، شش فیلم پرفروش که بیشترین ارتباط را با مضامین فمینیستی دارا هستند، انتخاب شده و با استفاده از روش نشانه شناسی جان فیسک، نقش های سه گانه فردی، خانوادگی و اجتماعی زنان ذیل مولفه های سه گانه حکمت عملی در آنها ردیابی شده است. خرده گیری بر ارزش های اخلاقی حاکم بر نظام خانواده و تعامل زوجین، مشارکت زن در تدبیر امور خانه و سیاست های نظام اسلامی در امور زنان بخشی از عناصر مورد نقد فیلم های منتخب است که در این نوشتار به اجمال مورد تحلیل و بررسی قرارگرفته است.
کلیدواژگان: سینما، فمینیسم، اخلاق، تدبیر منزل، سیاست -
صفحات 139-160
فرهنگ یادگیری ابزار; نماد معانی و مفاهیم خاصی را در خود دارد که افراد در بستر آن یادگیرنده چگونه بیندیشد; چگونه افکار خود را سازماندهی; به صورت ناخودآگاه برخی از جنبه های امور را در طی فرآیند اندیشه ورزی از قلم بیندازند و به عبارتی آنها را ببینند.فرهنگ یادگیری می تواند به جوانب مختلفی همچون یادگیری دانشجویان; یادگیری کارکنان; همچون اعضاء هیات علمی; پژوهشگران و کارکنان اداری ; یادگیری سازمانی دانشگاه متمرکز باشد.
روش هارویکرد پژوهش بصورت کیفی و تکنیک فراترکیب بود.جامعه آماری شامل مطالعاتی در قالب مقالات از سال های 1396 تا 1401 و 2016 تا 2022 در حیطه مولفه های موثر بر فرهنگ یادگیری بود که با کلید واژگان تعیین شده در پایگاه های علمی معتبر جستجو و گردآوری شد که جمعا 169 مطالعه بررسی گردید و پس از چندین مرحله بررسی و غربالگری نهایتا30 مقاله انتخاب شد که بصورت کدگذاری و تحلیل محتوا ، داده ها تحلیل گردید.
نتایجیافته های تحقیق در کد گذاری باز 227 مولفه فرهنگ یادگیری استخراج گردید که در کد گذاری محوری در سه دسته شامل فرهنگ یادگیری فردی ، فرهنگ یادگیری جمعی و فرهنگ یادگیری بین المللی (جهانی) تقسیم شد و در نهایت نتایج مرحله کد گذاری انتخابی نیز مولفه های بدست آمده را در قالب علی، زمینه ای،راهبردی،مداخله ای و پیامدها رده بندی گردید.
کلیدواژگان: فرهنگ یادگیری، آموزش عالی، یادگیری، فرهنگ -
صفحات 161-180این پژوهش با هدف تعیین نقش فرهنگ پژوهشی و خودکارآمدی پژوهشی در پیش بینی اضطراب پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی انجام شد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه یاسوج در سال تحصیلی 1400-1399 بود. 343 نفر به عنوان گروه نمونه پژوهش با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه محقق ساخته فرهنگ پژوهشی، پرسشنامه خودکارآمدی پژوهشی بیوکوزتورک (2011) و پرسشنامه اضطراب پژوهش بورنگ و همکاران (1396) بوده است. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده شد. نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون نشان داد بین فرهنگ پژوهشی (341/0- = r؛ 01/0>P) و خودکارآمدی پژوهشی (358/0- = r؛ 01/0>P) با اضطراب پژوهشی ارتباط منفی معناداری وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد متغیرهای پیش بین می توانند 3/33 درصد از تغییرات اضطراب پژوهشی را پیش بینی کنند. بنابراین، به منظور کاهش سطح اضطراب پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی پیشنهاد می شود در زمینه فرهنگ پژوهشی و خودکارآمدی پژوهشی مداخلات لازم انجام شود.کلیدواژگان: فرهنگ پژوهشی، خودکارآمدی پژوهشی، اضطراب پژوهشی
-
Pages 7-32Based on the theory of action, Houkes and Vermaas developed the use-plan theory in the philosophy of technology. This theory proposes that plans are a series of actions taken to achieve a goal, and use-plans are plans involve at least one artifact to achieve a goal. Designing is primarily constructing and communicating use-plans rather than artifacts. The function of artifacts is determined based on the use-plan in which they are used. The designer should communicate with the user and reconstructsruct the use-plan according to the context and the user's skills. The use-plan should be evaluated based on the central standard of effectiveness and other standards such as efficiency, safety, and sustainability.While this theory has an adequate foundation, there are several issues with it: firstly, the ontological status of the use-plan is unclear. Secondly, it presupposes a justificationist conception of knowledge, which we believe is flawed. Finally, the theory does not provide an explanation for the improvement of use-plan.Keywords: Use-Plan, Artifact, Function, Wybo Houkes, Pieter Vermaas
-
Pages 33-58
Qur'an-based humanities and social sciences is a movement that has been formed in Iran in recent years and tries to evaluate the theories in humanities and social sciences using verses of the Qur'an. Then, by providing Islamic foundations, he will present new theories in this field. In this article, by accepting the general principles of human sciences, it is shown that:1. This flow does not have a new concept or method compared to the flow of religious science that has been active in the Islamic world and Iran for decades, and it does not present a new horizon to researchers.2. None of the motivations for this idea are justified at this time.3. The flow of Quran-based humanities emerged only based on the statement of the leader of the revolution in connection with the extraction of the foundations of humanities from the Quran, not a comprehensive understanding of his point of view in the field of humanities and Islamic Islamic sciences.
Keywords: Humanities, Social Sciences, Religious Science, Quran-Based Humanities, Discursive Critique, Methodological Critique -
Pages 59-78The field of science, technology, and innovation is one of the most important areas of public issues, and the compilation of optimal governance patterns and processes in this field has always been the focus of decision-makers. Considering the experience of countries in the area of governance of science, technology, and innovation, it is of great importance to examine the position of theorizing as one of the important components in realizing desirable scientific governance, especially in the humanities and social sciences.The current research is trying to answer these questions by adopting a qualitative approach based on the theme analysis method, which seeks the output of basic, organized, and inclusive themes related to the research problem, whether theorizing Forums can be effective in the process of science governance in the country. What functions do theory Forums have in the science governance process In which part of the country's governance structure can we benefit from the results of the theorizing ForumsThe findings of the research show that the results of the theorizing Forums can be effective in the process of science governance. In this regard, 6 functions were identified, which are: the basic and contextual function of theorizing, coordination of specialized areas, ethical orientation, process modification, problem-solving and result orientation, monitoring and evaluation of processes.Keywords: Forum, Theorizing, Governance Of Science
-
Pages 139-160
culture of learning tools; The symbol has special meanings and concepts that make people think in the context of that learner; how to organize your thoughts; They unconsciously ignore some aspects of things during the process of thinking and in other words see them. Learning culture can be different aspects such as student learning; employee learning; faculty members; researchers and administrative staff; The organizational learning of the university should be focused
MethodsThe research approach was qualitative and meta-composite technique. The statistical community included studies in the form of articles from 1396 to 1401 and 2016 to 2022 in the field of effective components of learning culture, which were searched with the keywords determined in reliable scientific databases. and it was gathered that a total of 169 studies were reviewed after several stages of review and screening, finally, 30 articles were selected and the data were analyzed by coding and content analysis.
Resultsresearch findings in open coding, 227 components of learning culture were extracted, which were divided into three categories including individual learning culture, collective learning culture, and international (global) learning culture in axial coding, and finally, the results of the selective coding stage The obtained components were classified in the form of causal, contextual, strategic, intervention and consequences
Keywords: Learning Culture, Higher Education, Learning, Culture -
Pages 161-180The aim of this study was to determine the role of research culture and research self-efficacy in the prediction of research anxiety among graduate students. The research method was descriptive-correlational. The statistical population of the present study included all graduate students of Yasouj University in the academic year 2020-2021. 343 graduate students were selected as the sample group by available sampling method. Data collection tools included Researcher-made Questionnaire of Research Culture, Biocosturk Research Self-Efficacy Questionnaire (2011), and Research Anxiety Questionnaire of Borang et al. (2017). Pearson correlation test and multiple regression analysis were used to analyze the data. The results of Pearson correlation coefficient test showed that a significant relationship was observed between research culture and research self-efficacy with research anxiety. The results of multiple regression analysis showed that 33.3 percent of research anxiety variances can be predicted with research culture and research self-efficacy. Therefore, in order to reduce the level of research anxiety of graduate students, it is recommended to take the necessary interventions in the field of research culture and research self-efficacy.Keywords: Research Culture, Research Self-Efficacy, Research Anxiety
