فهرست مطالب
نشریه راهبرد فرهنگ
پیاپی 68 (زمستان 1403)
- تاریخ انتشار: 1403/12/01
- تعداد عناوین: 7
-
-
صفحات 9-38
حکمرانی آکادمیک یک مفهوم نوظهور در نظام آموزش عالی است و به مجموعه ای از قوانین، سیاست ها و قواعدی اشاره دارد که مسئولیت ها و نقش های مختلف ذینفعان را تعیین می کند. در این نظام، دانشگاه ها به عنوان مراکز اصلی فعالیت در حوزه آموزش عالی، نقشی حیاتی دارند. این مفهوم در آموزش عالی ایران به عنوان یک عامل کلیدی در توسعه و پیشرفت دانشگاه ها و تحقق اهداف آموزش عالی تاثیر بسزایی دارد. با توجه به اهمیت موضوع، این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل پیشران های کلیدی حکمرانی آکادمیک در آموزش عالی ایران طراحی و اجرا شده است. این مطالعه یک پژوهش ترکیبی اکتشافی بود که با استفاده از روش آینده پژوهی، بین سال های 1402 تا 1403 انجام شد. جامعه پژوهش شامل روسای دانشگاه های تهران و خبرگان آموزش عالی بود. در ابتدا با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان عوامل موثر بر حکمرانی آکادمیک در آموزش عالی شناسایی و سپس 22 عامل کلیدی در شش بعد اصلی تعیین شدند. در مرحله بعد با روش تحلیل ساختاری، پیشرانهای کلیدی حکمرانی آکادمیک در آموزش عالی ایران بررسی قرار گرفت و دو عامل "جهانی شدن" و "تعاملات بین المللی و مراودات سیاسی" بعنوان پیشرانهای کلیدی حکمرانی آکادمیک در آموزش عالی ایران شناسایی شدند.
کلیدواژگان: حکمرانی آکادمیک، آموزش عالی، پیشرانها، تحلیل تاثیر متقابل -
صفحات 39-74
سیاست گذاران علم و فناوری، میزان موفقیت و شکست خویش را دائما با ارجاع به رتبه خود بر اساس شاخص ها، ارزیابی می کنند. اما از یک سو، این شاخص ها، منفردند و ابعاد و مولفه های مختلف علم، در یک چارچوب با همدیگر ترکیب نشده اند و از دیگر سو، چارچوب نظری شاخص های ترکیبی بر اساس مبانی مختلف، به نحو متفاوتی صورت بندی می شود. ازاین رو هدف پژوهش حاضر، این است که یک شاخص ترکیبی برای سنجش علم مبتنی بر صورت بندی اسلامی علم طراحی کند. در این پژوهش روش شناسی ده مرحله ای ساخت شاخص ترکیبی، ارائه شده توسط سازمان همکاری های اقتصادی و توسعه مبنا بوده است. این روش شناسی از تدوین چارچوب نظری، شروع و به ارائه و انتشار، ختم می شود. این پژوهش، با صورت بندی دیدگاه های سه متفکراسلامی (امام خمینی، شهید مطهری و آیت الله خامنه ای) و با استفاده از روش تحلیل مضمون و با رویکرد استقرایی- قیاسی و درنهایت از طریق خوانش جمعی صورت بندی ها، چارچوب نظری شاخص را به دست آورد. سایر مراحل نیز مطابق با روش شناسی مذکور طی شد. یافته ها نشان داد دو مفهوم «اقتدارزا بودن» و «زنجیره مندی»، توضیح دهنده ماهیت علم از منظر اندیشمندان اسلامی است که منجر به ترسیم سه بعد «مرجعیت فکری و علمی»، «نظام اقتصادی قوی» و «نظام سیاسی اجتماعی عزتمند» به عنوان ابعاد علم در حیات اجتماعی می شود. این ابعاد، با 12 متغیر و 36 نشانگر متناظر خود، اجزای شاخص ترکیبی علم را به وجود آورده اند. سنجش علم ایران در بازه زمانی 5 ساله (1398-1394)، نشان دهنده رشد همواره صعودی ولی نامتوازن آن به میزان 28.03% است. به طوری که بعد «مرجعیت فکری و علمی»، 38%، بعد «نظام سیاسی اجتماعی عزتمند»، 1.07% و بعد «نظام اقتصادی قوی»، 17.41% رشد کرده است. بنابراین علی رغم رشد قابل توجه علم در بعد مرجعیت علمی، علم، عزت آفرینی چندانی را به بار نیاورده و ثانیا میزان توانایی اقتصادی و تولید ثروت از علم، کمتر از رشد شاخص کلی آن بوده است.
کلیدواژگان: شاخص ترکیبی، سنجش علم، متفکرین انقلاب اسلامی، حکمرانی علم، جمهوری اسلامی ایران -
صفحات 75-108
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران لایحه قانون تشکیل شورای عالی آموزش وپرورش، از طرف وزارت آموزش وپرورش، تهیه و برای تصویب به شورای انقلاب اسلامی ایران، ارائه شد این لایحه در 15 ماده و 4 تبصره، در بهمن ماه سال 1358 به تصویب شورای مذکور رسید و برای اجرا به وزارت آموزش وپرورش ابلاغ شد. مطابق متن قانون مذکور، شورای عالی آموزش وپرورش، متصدی نظارت بر حسن اجرای مصوبات و توسعه ارتباطات با مجریان و مردم می باشد. در سند تحول بنیادین آموزش وپرورش نیز، «نظارت بر حسن اجرای برنامه های تحول راهبردی» به عهده شورای عالی آموزش وپرورش نهاده شده است. از طرفی مدل مشخص و مدونی نیز در این خصوص در شورای عالی آموزش وپرورش موجود نیست. لذا طراحی این الگو علاوه بر اینکه ضروری است، دارای نوآوری نیز می باشد. در این پژوهش به منظور طراحی الگوی فوق الذکر، از روش آمیخته استفاده شده است. ابزار اندازه گیری در بخش کیفی، مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمی اسناد داخلی و خارجی مرتبط با سیاست گذاری حوزه آموزش عمومی بود. نمونه آماری پژوهش در بخش مطالعه تطبیقی، کشورهای ایران، ایالات متحده آمریکا، ژاپن، فنلاند و انگلستان بودند که به صورت هدفمند انتخاب و در بخش کیفی، نمونه آماری شامل اعضای کمیسیون ها و کارشناسان شورا های عالی آموزش وپرورش و انقلاب فرهنگی بودند که تعداد این افراد 30 نفر تعیین و به روش هدفمند انتخاب شدند. در این پژوهش از دو روش مطالعه تطبیقی و تحلیل مضمون استفاده شد. پس از استخراج نتایج بخش تطبیقی و اجرای مصاحبه ها و رسیدن به حد کفایت نتایج در نرم افزار مکس کیودا تحلیل شد و مدل پیشنهادی شامل سه بعد ارزیابی میزان تحقق اهداف اجرای سیاست آموزشی، ارزیابی فرآیند اجرایی سازی سیاست آموزشی و ارزیابی اثرات اجرای سیاست های آموزشی پیشنهاد شد. درنهایت از طریق روش پژوهش کمی توصیفی و از طریق پرسشنامه محقق ساخته نسبت به تعیین اعتبار الگوی پیشنهادی قضاوت شد.
کلیدواژگان: الگو، راهبری اجرای مصوبات، تعلیم و تربیت و شورای عالی آموزش و پرورش -
صفحات 109-137دانشگاه به عنوان نهادی کلیدی در فرآیند شکل دهی شخصیت و سرمایه فرهنگی افراد، نقشی حیاتی در توسعه اجتماعی ایفا می کند. فساد در نظام آموزش عالی، به ویژه پدیده تقلب دانشگاهی، یکی از مسائل اساسی و نگران کننده برای دولت ها، جامعه علمی و افکار عمومی محسوب می شود؛ چراکه این فساد، هنجارهای بنیادین فعالیت های دانشگاهی را دچار اختلال کرده و موجبات انحطاط اخلاقی و کاهش اعتبار و حرمت نهاد دانشگاه را فراهم می آورد. هدف این پژوهش، شناسایی عوامل اجتماعی موثر بر فساد تقلب دانشگاهی در میان دانشجویان دانشگاه تهران است که در چارچوب نظریه های انتخاب عقلانی و بازدارندگی انجام شده است. روش پژوهش پیمایشی و داده ها از طریق ابزار پرسشنامه محقق ساخته از 412 دانشجوی دانشگاه تهران گردآوری شد. تحلیل رگرسیون چندمتغیره نشان داد که مولفه «نیازهای منفعت گرایانه» با ضریب تاثیر استاندارد 48/0 قوی ترین پیش بینی کننده فساد تقلب دانشگاهی است؛ بدین معنا که افزایش انتظارات منفعتی مبتنی بر محاسبات عقلانی و تحلیل هزینه- فایده؛ دانشجویان را به سمت انجام رفتارهای تقلبی سوق می دهد. در سطح کاربردی، نتایج پژوهش بر ضرورت مداخله های چند ساحتی تاکید دارد؛ از یک سو، باید انتظارات منفعت طلبانه دانشجویان نسبت به نظام آموزشی بازتعریف شود و از سوی دیگر، سازوکارهای بازدارنده موثرتر و پیوستگی فرهنگی و اخلاقی میان دانشجویان و نهادهای مرجع علمی و اجتماعی تقویت گردد.کلیدواژگان: فساد، تقلب دانشگاهی، نظریه انتخاب عقلانی، نظریه بازدارندگی، تحلیل رگرسیون
-
صفحات 139-171
این پژوهش با هدف بررسی تاثیر سیاست قطعی معدل در کنکور سراسری بر کیفیت و عدالت آموزشی تدوین شده است. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد کیفی و استفاده از تئوری داده بنیاد بوده و داده ها از طریق مصاحبه با 13 نفر از خبرگان علمی و سیاست گذاران حوزه کنکور گردآوری شده است. پس از کدگذاری داده ها، 986 کد استخراج شد که به 30 مقوله فرعی و 11 مقوله اصلی دسته بندی گردیدند. این مقوله ها در شش محور اصلی شامل پدیده محوری (عدالت آموزشی)، شرایط علی (سیاست های آموزشی دولت، وضعیت اقتصادی خانواده ها و کیفیت آموزش)، شرایط زمینه ای (ساختار خانواده ها و عوامل فرهنگی - اجتماعی)، عوامل مداخله گر (فشار روانی و اضطراب دانش آموزان)، راهبردها (کمک هزینه تحصیلی و سهمیه ها) و پیامدها (کاهش شکاف اقتصادی - اجتماعی و نزدیک شدن به عدالت آموزشی) سازمان دهی شدند. یافته های کلیدی نشان داد که سیاست قطعی معدل می تواند به کاهش شکاف بین دهک های مختلف اقتصادی و افزایش عدالت آموزشی کمک کند، اما موفقیت آن به شدت تحت تاثیر عواملی مانند فشار روانی دانش آموزان، کیفیت آموزش در مدارس و دسترسی به منابع آموزشی قرار دارد. نتایج این مطالعه می تواند به سیاست گذاران و برنامه ریزان آموزشی کمک کند تا تصمیمات بهتری در جهت بهبود عدالت و کیفیت آموزشی اتخاذ کنند.
کلیدواژگان: ارزیابی سیاست، تئوری داده بنیاد، عدالت آموزشی، کیفیت آموزش، کنکور سراسری -
صفحات 173-198
این جستار مطالعه ای پیرامون امکان کاربست مفهوم فروپاشی «کلان روایت ها» در سینمای جنگ است. بنابراین آرای ژان فرانسوا لیوتار در مورد کلان روایت ها در دوران جدید و نابسندگی آن ها برای ارائه تفسیر صحیح از جهان، و نیز سلطه فرهنگی این کلان روایت ها از یک سو، و از سوی دیگر لزوم مبارزه با این تمامیت ها، از طریق منطق شکنی مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین با استفاده از مفاهیم «ترافع» و «جهان ناهمگن» در اندیشه لیوتار و بازتاب آن در هنر و زیبایی شناسی، به توان سیاسی و اخلاقی هنرها، به ویژه سینما، در جهت مقاومت در برابر کلان روایت ها و مبارزه برای فروپاشی این نظام ها پرداخته شده است. در این راستا به بررسی برخی نظام های روایی و صوری در سینما می پردازیم که دنیای فیلم را در خدمت ابرگفتمان ها و کلان روایت ها در می آورند. با به کارگیری روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و با استفاده از شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانه ای، تلاش کرده ایم به این پرسش ها پاسخ دهیم که «ایده فروپاشی کلیت های سیاسی و صوری در روایت های سینمایی چگونه امکان پذیر است؟ آیا سینمای دفاع مقدس ظرفیت تحقق این ایده را در عرصه سینمای جهان دارد؟». بنا بر نتایج تحقیق، سینمای دفاع مقدس در ایران، با مولفه های روایی منحصر به فردی که مشخصا در سینمای جنگ جهان نمود پیدا نمی کنند، با منطق شکنی نظام صوری (ژانر) جنگی در سینمای جهان، نه تنها قواعد پیشین آن نظام را مورد تردید و فروپاشی قرار می دهد، بلکه باعث ابداع قواعد جدید در این ژانر (سینمای جنگ) شده است. برای بررسی موردی، فیلم های «موقعیت مهدی» و «در جبهه غرب خبری نیست» مقایسه و بررسی شده اند.
کلیدواژگان: ژان فرانسوا لیوتار، کلان روایت، منطق شکنی، ترافع، سینمای جنگ جهان، سینمای دفاع مقدس -
صفحات 199-231
هوش مصنوعی یکی از ابزارهایی است که می تواند تغییرات قابل توجهی را در روش یادگیری ایجاد کند. پژوهش حاضر کاربردی و به لحاظ روش پژوهش، آمیخته، از نوع طرح اکتشافی متوالی بود. در مرحله کیفی با توجه به سطح اشباع نظری 30 سند خارجی با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. روایی کدها با استفاده از روش خود بازبینی محقق و پایایی با استفاده از پایایی باز آزمون و پایایی بین دو کد گذار تایید شدند. در مرحله کمی، پس از بررسی روایی (صوری) و پایایی (آزمون آلفا کرانباخ) پرسشنامه محقق ساخته، با توجه به جامعه آماری (70 نفر) از طریق جدول مورگان تعداد 59 نفر به عنوان نمونه تعیین و به روش نمونه گیری تصادفی در بین نمونه آماری توزیع شد. نتایج نشان داد الگوی سیاست گذاری مبتنی بر هوش مصنوعی در سازمان های آموزشی شامل ضرورت ها، ویژگی ها، الزامات و پیامدها است. همچنین چالش های این الگو شامل حوزه تکنیکی، حوزه آموزش و حوزه اخلاق اجتماعی بود که در بعد تکنیکی، ناتوانی در مطالعه مهارت های نرم مرتبط باشخصیت، نگرش، تعهد و رفتار انسان، در بعد آموزش، تشدید نابرابری های آموزشی با افزایش شکاف دیجیتالی در بین فراگیران و در بعد اخلاق اجتماعی، امکان تصمیم گیری غیراخلاقی بالاترین رتبه را بین چالش ها دارند.
کلیدواژگان: هوش مصنوعی، سازمان های آموزشی، طراحی الگو، سیاست گذاری
-
Pages 9-38
Academic governance, as an emerging concept in the higher education system, refers to a set of laws, policies, and rules that determine the responsibilities of various actors. In this system, universities, as the main centers of activity in the field of higher education, play a vital role. Academic governance in Iranian higher education can have an important impact as a key factor in the development and progress of universities and the achievement of higher education goals. Given the importance of the subject, this research aimed to identify and analyze the key drivers of academic governance in Iranian higher education. This research aimed to identify and analyze the key drivers of academic governance in Iranian higher education. This study was an exploratory mixed-method study that was conducted using the futures research method between 1402 and 1403. The research population included the deans of Tehran universities and higher education experts. First, through semi-structured interviews with experts, the factors affecting academic governance in higher education were identified and then 22 key factors were identified in six main dimensions. In the next stage, the key drivers of academic governance in Iranian higher education were examined using the structural analysis method and two factors of "globalization" and "international interactions and political exchanges" were identified as key drivers of academic governance in Iranian higher education.
Keywords: Academic Governance, Higher Education, Drivers, Interaction Analysis -
Pages 39-74Objective
Science and technology policymakers constantly assess their success and failure by referring to their rankings based on various indicators. However, on one hand, these indicators are individual and the different dimensions and components of science have not been integrated into a unified framework, and on the other hand, the theoretical framework of composite indicators is formulated differently based on various foundations. Therefore, the aim of the present research is to design a composite indicator for measuring science based on the Islamic formulation of science.
MethodologyThe ten-step methodology for constructing a composite index, as presented by the Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), has been the foundation for this research. This methodology starts with the development of a theoretical framework and ends with the presentation and dissemination of the index. In this study, the theoretical framework of the index was developed by formulating the perspectives of three Islamic thinkers (Imam Khomeini, Martyr Motahari, and Ayatollah Khamenei) using thematic analysis, with an inductive-deductive approach, and ultimately through a collective reading of the formulations. The other steps were also carried out in accordance with the aforementioned methodology.
FindingsThe two concepts of "Being powerful" and "being a chain" explain the nature of science from the perspective of Islamic thinkers, which lead to the drawing of three dimensions of "intellectual and scientific reference", "strong economic system" and "honorable social political system" as the dimensions of science. It happens in social life. These dimensions, with their 12 variables and 36 corresponding indicators,
Keywords: Composite Index, Measurement Of Science, Thinkers Of The Islamic Revolution, Governance Of Science, Islamic Republic Of Iran -
Pages 109-137The university, as an influential institution in shaping individuals’ character and cultural capital, plays a vital role in the development of society. Corruption in higher education particularly academic dishonesty is a major concern for governments, the academic community, and the public. Such corruption undermines the core norms of academic activity, leading to ethical degradation and diminishing the prestige of universities. This study aims to identify the social factors influencing academic dishonesty among students at the University of Tehran. Rational Choice Theory and Deterrence Theory were employed as the theoretical framework. A survey method was used, and data were collected through a researcher-designed questionnaire administered to a sample of 412 students. The results of multivariate regression analysis revealed that utilitarian needs had the greatest effect in predicting academic dishonesty, with a standardized coefficient of 0.48. This finding indicates that an increase in benefit-oriented expectations shaped by rational decision-making and cost-benefit analysis drives students toward dishonest behaviors. On a practical level, the findings underscore the need for multi-dimensional interventions: on one hand, the benefit-driven expectations of students from the educational system must be redefined; on the other, more effective deterrent mechanisms and stronger cultural and ethical bonds between students and academic and social institutions must be reinforced.Keywords: Corruption, Academic Fraud, Rational Choice Theory, Deterrence Theory, Regression Analysis
-
Pages 139-171
This study was developed with the aim of investigating the impact of the fixed GPA policy in the national entrance exam on educational quality and equity. The research method is based on a qualitative approach and the use of grounded theory, and data were collected through interviews with 13 scientific experts and policymakers in the field of entrance exams. After coding the data, 986 codes were extracted, which were categorized into 30 subcategories and 11 main categories. These categories were organized into six main axes, including the central phenomenon (educational equity) , causal conditions (government educational policies, economic status of families, and quality of education), contextual conditions (family structure and socio-cultural factors), intervening factors (psychological stress and anxiety of students), strategies (educational subsidies and quotas), and consequences (reducing the socio-economic gap and approaching educational equity).Key findings showed that the fixed GPA policy can help reduce the gap between different economic deciles and increase educational equity, but its success is strongly influenced by factors such as students' psychological stress, the quality of education in schools, and access to educational resources. The innovation of the research lies in using a data-based theory method to accurately analyze the causal, contextual, and intervening conditions of this policy and provide practical strategies for improving educational equity. The results of this study can help educational policymakers and planners make better decisions to reduce educational inequalities.
Keywords: Policy Evaluation, Evidence-Based Theory, Educational Justice, Quality Of Education, National Entrance Exam -
Pages 173-198
This article explores the potential for dismantling metanarratives within the realm of war cinema, drawing upon the philosophical insights of Jean-François Lyotard regarding the insufficiency of metanarratives in adequately interpreting the complexities of the modern world. It examines the cultural hegemony exerted by these overarching narratives while emphasizing the imperative to challenge them through the concept of paralogy. Furthermore, the article investigates the political and ethical dimensions of art—particularly cinema—as a medium to resist and undermine these totalizing narratives, referencing Lyotard’s notions of "differend" and "heterogeneous worlds" as they pertain to artistic expression. In this context, we analyze various narrative and visual systems (genres) within cinema that perpetuate super-narratives and metanarratives. Utilizing a descriptive-analytical research methodology supplemented by comprehensive library research, we aim to address two critical questions: "How can the collapse of political and narrative totalities be envisioned within cinematic narratives" and "Does the cinema of the Sacred Defense possess the capacity to actualize this vision within the cinematic landscape" Our findings suggest that the cinema of the Sacred Defense in Iran, distinguished by its unique narrative elements absent in prevalent global war films, not only subverts and deconstructs existing paradigms within the war genre but also carves out innovative rules that redefine its conventions.
Keywords: Jean-François Lyotard, Metanarratives, Paralogy, Differend, War Cinema, Cinema Of The Sacred Defense -
Pages 199-231
Artificial intelligence is one of the tools that can create significant changes in the learning method. The present study was applied and in terms of research method, mixed, of the type of sequential exploratory design. In the qualitative stage, 30 external documents were analyzed using the content analysis method according to the level of theoretical saturation. The validity of the codes was confirmed using the researcher's self-review method and the reliability was confirmed using the test-retest reliability and inter-coder reliability. In the quantitative stage, after examining the validity (face) and reliability (Cronbach's alpha test) of the researcher-made questionnaire, a statistical sample of 59 people was determined using the Morgan table according to the statistical population (70 people) and distributed among the statistical sample by random sampling. The results showed that the policy-making model based on artificial intelligence in educational organizations includes necessities, characteristics, requirements and consequences. The challenges of this model also included the technical, educational, and social ethics domains. In the technical dimension, the inability to study soft skills related to personality, attitude, commitment, and human behavior; in the educational dimension, the intensification of educational inequalities with the increase in the digital divide among learners; and in the social ethics dimension, the possibility of making unethical decisions ranked highest among the challenges.
Keywords: Artificial Intelligence, Educational Organizations, Pattern Design, Policy Making
©2000-2026 magiran.com All Rights Reserved.