فهرست مطالب

روستا و توسعه - سال نهم شماره 2 (تابستان 1385)
  • سال نهم شماره 2 (تابستان 1385)
  • 144 صفحه، بهای روی جلد: 7,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1385/08/29
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمد عمرانی، عبدالکریم اسماعیلی صفحه 1
    در مطالعه حاضر با بهره گیری از سه روش ARIMA، تعدیل نمایی یگانه و دوگانه، میزان صید و قیمت عمده فروشی ماهی و سطوح درآمد انتظاری صیادان منطقه سیستان، طی 5 سال خشکسالی از 1379 تا 1383 پیش بینی و برآورد گردید. داده های سری زمانی مورد استفاده در این پژوهش از ادارات شیلات و آب سیستان و بلوچستان تهیه شد. نتایج حاصل از تاثیر خشکسالی بر سطوح درآمدی صیادان بر اساس مقادیر پیش بینی شده، نشان داد که در مقطع زمانی مذکور، صیادان درآمدی در حدود 150 میلیارد ریال را از دست داده اند. در واقع آنان تنها 25/0 درصد از درآمد انتظاری را به دست آورده اند. از آنجا که پیش بینی مقادیر صید و قیمت ماهی در فرآیند تصمیم گیری نقش عمده ای ایفا می کند، مقادیر صید و قیمت عمده فروشی ماهی برای صیادان دریاچه هامون در سال های 1384 و 1385 با استفاده از روش های پیشنهادی پیش بینی گردید. براین اساس مقادیر پیش بینی شده برای میزان صید و قیمت ماهی در سال 1384 به ترتیب 7/2467 تن و 3/21330 ریال و به صورت مشابه برای سال 1385 نیز 2/2465 تن و 09/14169 ریال است.
    کلیدواژگان: خشکسالی، صید ماهی، دریاچه هامون، ارزیابی ها
  • سیدنورالدین رضوی زاده صفحه 19
    موضوع مقاله حاضر، تفاوت های نسلی در روستاهای ایران است. داده های تجربی مورد استفاده در مقاله، حاصل مصاحبه با 526 نفر در 64 روستا در استان های آذربایجان غربی، اصفهان، خوزستان و گلستان است. روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای بوده است.
    نتایج تحقیق نشان داد جوانان روستا در تمایل به مصرف مادی (استفاده از وسایل جدید در زندگی)، تمایل به مهاجرت، شیوه های رسانه ای گذران اوقات فراغت، استفاده از تلویزیون، ویدئو و مطبوعات با دیگر گروه های سنی روستا تفاوت دارند اما از نظر رضایت از زندگی، نگرش به زندگی شهری و روستایی، شیوه های سنتی گذران اوقات فراغت و گوش دادن به رادیو بین گروه های سنی مختلف روستا تفاوتی وجود ندارد. در مجموع می توان گفت با توجه به ظرفیت جوانان روستایی در توسعه روستایی و تفاوت های نسبی شان با دیگر گروه های سنی، توجه به آنان در تحقیقات، برنامه ریزی های توسعه روستایی و نیز برنامه های رسانه ای از اهمیت خاصی برخوردار است.
    کلیدواژگان: تفاوت های نسلی، جامعه شناسی روستایی، ارتباطات روستایی، اوقات فراغت، توسعه روستایی، روستاها (ایران)
  • منصور شاه ولی، مجتبی دهقانپور، زهرا نامجویان شیرازی صفحه 47
    ناپایداری محیط زیست موضوعی جهانی است که برای همه ملت ها حائز اهمیت است. از این رو موفقیت در زمینه حفاظت از محیط زیست مستلزم دارا بودن آگاهی های زیست محیطی و برقراری ارتباط با مردم است به نحوی که یادگیری و پذیرش حفظ محیط زیست به طور هم زمان انجام پذیرد. برای این منظور، معرف های(1) پایداری از جمله مهم ترین ابزارهایی هستند که به افراد، نهادها و جوامع کمک می کنند تا درباره آینده محیط زیست خود به انتخاب های متفاوت و مناسب تری دست زنند. این معرف ها به خودی خود پاسخ محسوب نمی شوند بلکه در صورت ارائه اطلاعات معتبر درباره موضوعات ارزشمند زندگی می توانند هادی ما به سوی پاسخ های بهتر باشند. این معرف ها به سه دسته متمایز، تطبیقی و جهت دار تقسیم می شوند. معرف های جهت دار(2) بیش از آنکه بر نمادهای عددی متمرکز باشند؛ بر اقدام متمرکزند. این معرف ها که به صورت نماد می باشند به دلیل پویایی؛ تفاوت های فردی، اجتماعی، فرهنگی و جغرافیایی را در نظر داشته و در اطلاع رسانی، آموزش و یادگیری درباره پایداری محیط زیست کارکرد بسیار بالایی دارند. هدف این مقاله آن است تا با تشریح معرف های جهت دار پایداری محیط زیست، کارکردهای آنها را ترسیم کند.
    کلیدواژگان: محیط زیست، توسعه پایدار، کشاورزی پایدار
  • ادریس مرسلی صفحه 77
    نابرابری شاخصه مهم کشورهای جهان سوم است. از این رو کاهش نابرابری از جمله اهداف توسعه ای کشورهای جهان سوم محسوب می شود. ابعاد نابرابری در حوزه های مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی قابل بحث است. ایجاد فرصت های شغلی به دلیل نقش مسلم آن در کاهش فقر و نابرابری اهمیت خاصی دارد. نتایج بررسی حاضر نشان می دهد که طی سال های 1345 تا 1375 گرایش ایجاد فرصت های شغلی به سمت مناطق شهری بوده است. این نابرابری و شکاف اشتغال در طول سال های بعد از پیروزی انقلاب اسلامی کاهش یافته است. بیشترین اختلاف در افزایش فرصت های شغلی طی سال های 65-1355 اتفاق افتاده است. در این ده سال نه تنها به تعداد شاغلان روستایی اضافه نشده بلکه حدود30 هزار شغل روستایی نیز کاهش یافته است. در فاصله سال های 75-1345، سهم جمعیت شهری با افزایش و سهم جمعیت روستایی با کاهش مواجه بوده است. در تمام مقاطع این دوره میزان افزایش جمعیت شهری بیشتر از جمعیت روستایی بوده به طوری که در دهه 75-1365 نه تنها تمام افزایش جمعیت استان در شهرها اتفاق افتاده بلکه تعداد قابل توجهی نیز از جمعیت روستایی کاسته شده است. براساس مبانی نظری و مشاهدات تجربی، مهم ترین علت این تحولات گرایش به ایجاد فرصت های شغلی در شهرهاست. یعنی تمرکز سرمایه گذاری در مناطق شهری منجر به ایجاد اشتغال در شهرها و در نتیجه باعث تحرکات اصلی جمعیت شهری و تراکم جمعیتی در شهرهای استان شده است. با توجه به نقش اشتغال در کاهش نابرابری های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مناطق شهری و روستایی استان، گسترش متعادل فرصت های شغلی بین این مناطق ضروری است.
    کلیدواژگان: اشتغال شهری، اشتغال روستایی، آذربایجان غربی (استان)، عدالت اقتصادی
  • غلامرضا احمدی، محمدعلی شریفی، شعبانعلی نوروزی صفحه 105
    موضوع پژوهش حاضر، بررسی نقش بازارهای محلی روستایی از دیدگاه خریداران و فروشندگان و تاثیر آن در وضعیت معیشتی و اقتصادی روستاییان است. روش تحقیق مورد استفاده توصیفی پیمایشی(1) است و جامعه آماری شامل کلیه مراجعان (خریداران و فروشندگان) به بازارهای محلی 30 روستای استان مازندران است. نتایج تحقیق نشان داد که بیش از پانزده نوع کالا و جنس در بازارهای محلی روستایی عرضه می شود و میانگین تقریبی درآمد ماهیانه فروشندگان از محل فروش کالا وجنس در این بازارها حدود 230 هزار تومان است. فصول وماه های مناسب فروش کالا و اجناس به ترتیب پاییز (مهر و آبان)، تابستان (شهریور)، زمستان (اسفند) و بهار (خرداد) است. تنها 21 درصد از روستاییان، محصولات تولیدی خود را به کاسب های بازار محلی فروخته یا خود شخصا آنها را می فروشند.90 درصد مراجعان، علل خرید کالا از بازارهای محلی را، ارزانی کالا، جور بودن اجناس، نداشتن هزینه حمل و نقل، نزدیکی به محل زندگی و کار، تنوع کالا و اجناس و قیمت تقریبا مناسب آن در بازارهای محلی نسبت به بازارهای شهری و مغازه های روستایی ذکر کرده اند.
    کلیدواژگان: بازارهای محلی روستایی، مازندران (استان)، کالاها و اجناس، عرضه و تقاضا
  • صفحه 127
|
  • Mohammad Omrani, Abdolkarim Esmaeili Page 1
    Drawing on three predictive methods including ARIMA, Single-, and Double-Exponential Smoothing, this study has predicted and estimated rates of the fishing, wholesale fish prices and levels of the expected revenues for fishermen in the Sistan region during the five-year period of drought, 2000-2004. Time series data were collected from Sistan and Baluchestan Fisheries Corporation and Sistan and Baluchestan Water Affairs Organization. Results of the study indicate that the fishermen have forgone a revenue of about 150 billion rials (US$ 16,300,000) during the period; and they have indeed made simply 0.25 percent of the expected revenues. Since predicting the rates of fishings and wholesale fish prices play a key role in a decision-making process, it was carried out for the years 2005 and 2006, using the above methods. Accordingly, the predicted values for the rates of fishings and fish prices include 2467.7 tonnes and 21330.3 rials (US$ 2.3) for 2005 as well as 2465.2 tonnes and 14169.09 rials (US$ 1.5) for 2006 respectively.
    Keywords: Droughts, fishery, The Hamoun Lake, Assessments
  • Seyed Noureddin Razavizadeh Page 19
    This paper has drawn on the experimental data produced by interviews with 526 inhabitants in 64 villages of the West Azarbaijan, Esfahan, Khouzestan, and Golestan provinces; and the study was conducted in a multi stage cluster sampling method. As research results indicate, the rural youth are different from the other rural age groups in their willings to consume materialistically¬ (using modern living facilities), migrate, and enjoy leisure pursuits by means of the mass media, and make use of television, video, and the press. However, it turned out to be no difference among the various age groups of the villages as far as life satisfaction, vision of urban and rural lives, leisure pursuits in traditional manners, and listening to radio broadcasts are concerned. Admittedly, given both their potentials in rural development and their relative differences from the other rural age groups, it is of a particular importance to focus on the rural youth in research, rural development plannings as well as the media programming.
    Keywords: Generation Gap, Rural Sociology, Rural Communications ¬, Leisure Times, Rural Development
  • Mansour Shahvali, Mojtaba Dehqanpour, Zahra Namjouyan Shirazi Page 47
    Environmental unsustainability is a global issue assumed to be of importance to every nation. Success in the conservation of environment, therefore, requires environmental knowledge and communication with people so that learning and adopting of the environmental conservation are simultaneously realized. For this purpose, sustainability indicators are among the primary means of helping individuals, institutions, and communities to make more different and appropriate choices for the future of their environments. Such indicators are not readily responding questions by themselves, but they may direct us to better responses if reliable information is provided over valuable issues on life. The indicators are divided into three categories including distinctive, comparative, and directional. Directional indicators are focused on action rather than numerical symbols. These are illustrated in symbols and, for reasons of dynamism, assume personal, social, cultural, and geographical differences; thus, they are very functional in informing, educating and learning about the environmental sustainability. This paper aims at explaining the directional indicators of the environmental sustainability and thereby drawing their functions.
    Keywords: Environment, Sustainable Development, Sustainable Agriculture
  • Edris Morsali Page 77
    Disparity is raised as a key feature of third world countries. Decreasing disparity is thus considered as one of the development objectives in such countries. Disparity dimensions are a matter of discussion in various economic, social, political, and cultural spheres. It is of a particular importance to create job opportunities for reasons of its absolute contribution towards reducing poverty and inequality. As study results indicate, creating job opportunities was tended toward the urban regions during the 1966-96 period. Such an employment disparity was reduced over the post-revolution period. Maximum gap in the increased job opportunities occurred over 1976-1986 period, indicating not only no increase in the number of rural employees but also a decreased number of rural jobs. During the whole study period, the urban population share increased and the rural population share decreased. In all sections over the concerned period, the increase in urban population was higher than that of the rural population, so that both the whole population increase in the province occurred in the urban areas and the considerable decrease occurred in the rural population. According to theoretical bases and experimental observations, these developments were mainly caused by tendencies of creating job opportunities towards the urban areas. Concentration of investments in the urban regions and thereby generation of employments in cities caused population to make their major movements to the cities, producing in turn population density in the cities of the province. With respect to the employment contribution to reduce economic, social, and political disparities in the rural/urban regions of the province, a balanced expansion of the job opportunities between both regions is viewed as a necessary measure.
    Keywords: Urban Employment, Rural Employment, West Azarbaijan (Province), Economic Justice
  • Gholam Reza Ahmadi, Mohammad Ali Sharifi, Shaban Ali Nowrouzi Page 105
    This research aims at studying contributions of rural local markets from buyers/seller's viewpoint as well as their impact on rural people's subsistence and economic condition. It makes use of a descriptive survey method and a statistical society including all clients (sellers and buyers) in the local markets of 30 villages in the Mazandaran province. As shown by research results, there are more than fifteen types of goods supplied in the rural local markets, the seller's average monthly income gained through selling them is estimated about 230 thousand tomans (US$ 250). Appropriate seasons and months to supply the goods respectively include autumn (October/ November), summer (September), winter (March), and spring (June). Only 21 percent of the rural people tend to sell their products either to businessmen/women of the local markets or to the buyers in a direct manner. As mentioned by 90 percent of the customers of the local markets, advantages of purchasing goods in such markets include availability of goods, lack of carrying costs, nearness to living/working places, diversification of goods and their relatively suitable prices compared to urban markets and rural stores.
    Keywords: Rural Local Markets, Mazandaran (Province), Goods, Supply, Demand