فهرست مطالب

  • پیاپی 3 (بهار - تابستان 1382)
  • تاریخ انتشار: 1378/10/11
  • تعداد عناوین: 13
|
  • مقالات
  • دکتر علی خالقی صفحه 9
    دادگاه های ایران به طور استثنائی صلاحیت رسیدگی به جرائم ارتکابی توسط ماموران و مستخدمان دولت در خارج از کشور را دارند. این صلاحیت بر مبنای اصل صلاحیت شخصی استوار گشته و اعمال آن در برخی موارد مستلزم رعایت اصل مجرمیت متقابل یا مضاعف است. مقاله حاضر با تشریح شرایط اعمال صلاحیت قضائی ایران، به بررسی مبنا و ضرورت آن می پردازد.
    کلیدواژگان: ماموران و مستخدمان دولت، مامورین سیاسی، مامورین کنسولی، مامورین فرهنگی، مصونیت، صلاحیت
  • دکتر سیدجمال سیفی صفحه 31
    طی حیات قضائی دیوان دادگستری بین المللی، دولت ایران دو بار به عنوان خوانده طرف دعاوی دولت های انگلستان و امریکا در دیوان قرار گرفته و در دو پرونده به اقامه دعوی علیه امریکا مبادرت ورزیده است. زاویه نگاه ایران به دیوان دادگستری بین المللی در این دعاوی قابل تامل و بررسی می باشد.
    کلیدواژگان: دیوان دادگستری بین المللی، حقوق بین الملل، ایران، حل مسالمت آمیز اختلافات، رسیدگی قضائی
  • محسن عبداللهی صفحه 47
    کمیسیون حقوق بین الملل سازمان ملل متحد با مطرح ساختن موضوع «جرم بین المللی دولت» در پیش نویس کنوانسیون مسؤولیت دولت ها در سال 1976، مدعی آن شد که جامعه بین المللی به سلسله مراتبی استوار میان تعهدات بین المللی و به تبع آن تمایزی آشکار میان نظام های مسؤولیت مدنی و کیفری دولت ها در حقوق بین الملل دست یافته است. تحولات بعدی و در نهایت حذف ایده اخیر از طرح پیش نویس کمیسیون در سال 2000 حکایت از آن دارد که تا تثبیت نظام مسؤولیت کیفری دولت ها در حقوق بین الملل راه نسبتا درازی در پیش روست.
    کلیدواژگان: مسؤولیت کیفری، مسؤولیت بین المللی، حقوق بین الملل، کمیسیون حقوق بین الملل، جرم بین المللی، جنایت بین المللی
  • مایکل چیسیک صفحه 89

    فنآوری نوین اطلاعات، شیوه های اعلام اراده به عنوان مبنای اعمال حقوقی را متحول نموده است. علاوه بر این تجارت بین المللی کالا و خدمات را آن چنان سرعت بخشیده و تسهیل نموده که در سطح ملی و بین المللی اقدامات مختلفی را در قانونمندی این پدیده دامن زده است. تعیین مرجع رسیدگی به دعاوی تجارت الکترونیک یکی از ابعاد مهم این قضیه می باشد که در این مختصر به ویژه در قالب نظام حقوقی انگلستان مورد توجه قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: تجارت الکترونیک، تابعیت، قرارداد، صلاحیت، اقامتگاه، کنوانسیون
  • ژان پل ژاکه ترجمه: _دکتر ناصرعلی منصوریان_ صفحه 111
    عمل حقوقی به معنای عملی که موجد حقوق و تکالیفی می گردد از جمله مفاهیم اساسی در همه رشته های حقوق است. در حقوق بین الملل، این مفهوم پیچیدگی بیشتری پیدا می کند چرا که تقریبا همه فعالیت های سازمان های بین المللی را در بر می گیرد و بیان اراده دولت ها در عرصه روابط بین المللی به شمار می رود. از دیدگاه یک حقوقدان بین المللی، با توجه به قواعد و ضوابط لازم الرعایه حقوق بین الملل همچون قاعده آمره، اصل حسن نیت و نظریه استاپل، اعلامیه های یک جانبه دولت ها، و ملحق شدن آنها به معاهدات دوجانبه یا چندجانبه بین المللی، و نیز قطعنامه ها و تصمیمات سازمان های بین المللی از جمله مصادیق عمل حقوقی بوده، دولت ها و سازمان های بین المللی را متعهد و ماخوذ می سازند.
    کلیدواژگان: حقوق بین الملل، حقوق معاهدات، دولت، سازمان های بین المللی، عمل حقوقی
  • موضوع ویژه: حمایت حقوقی ازکپی رایت
  • دکتر محسن اسماعیلی صفحه 133
    حمایت از پدیدآورندگان آثار ادبی، هنری، صنعتی یا تجاری در زمان ما به یک ضرورت تبدیل شده و مورد اتفاق نظر در نظام های حقوقی است. با این همه ماهیت حقوقی رابطه پدیدآورندگان و آثارشان همچنان مورد بحث است. برخی این رابطه را از مقوله «حق» شمرده اند و برخی دیگر از مقوله «ملک». گروه دیگری نیز به پیدایش ماهیت سوم تمایل دارند. با توجه به نتایج علمی و آثار عملی این اختلاف نظرها، مقاله حاضر پس از مروری کوتاه بر مفاهیم و اصطلاحات مربوط، دلایل هر گروه را مورد بررسی قرار داده و به این نتیجه می رسد که اطلاق صفت ملکیت بر حقوق معنوی در ایران با هیچ مانعی روبه رو نیست. در سایر نظام های حقوقی نیز چاره هایی برای گرایش به این نظریه پیشنهاد شده است.
    کلیدواژگان: مالکیت های معنوی (فکری)، حق، حکم، ملک
  • مریم آموزگار صفحه 151
    رشد و گسترش ابعاد تجاری حقوق مالکیت معنوی که به ویژه متاثر از تکنولوژی های نوین ارتباطات و اطلاعات بود باعث شد که این موضوع در اساسنامه سازمان جهانی تجارت از جایگاهی مهم و برجسته برخوردار شود و موافقت نامه مستقلی به این موضوع اختصاص یابد. نیم نگاهی به موافقت نامه راجع به جنبه های تجاری حقوق مالکیت معنوی نشان می دهد که چگونه جامعه جهانی در پی قانونمندی و حمایت از حقوق مالکیت معنوی برآمده است.
    کلیدواژگان: کپی رایت، مالکیت معنوی، سازمان تجارت جهانی، تجارت، حقوق بین الملل
  • گیلیان دیویس صفحه 171

    یکی از چالش های کپی رایت تحولات و پیشرفت هایی است که در حوزه سیستم های ارتباطاتی و اطلاعاتی حادث گشته است. اینترنت این امکان را فراهم ساخته است که صدا، تصویر و متن به سهولت بر روی شبکه جهانی قرار گیرد. نباید فراموش کرد که به موازات تسهیل اطلاعات، امکان تعرض به حقوق مالکیت معنوی دیگران از طریق اینترنت نیز افزایش یافته و مراجع ملی و بین المللی را به واکنش در این مورد واداشته است.

    کلیدواژگان: کپی رایت، اینترنت، تکثیر، کنوانسیون، سازمان جهانی تجارت، مالکیت
  • عباس ایمانی صفحه 193
    حرمت حق مؤلف نباید باعث این توهم شود که منافع و مصالح عمومی جامعه در تقابل با مالکیت خصوصی مغفول مانده است. قوانین بسیاری از کشورها با محفوظ شمردن حق استثنائی استفاده منصفانه از اثر دیگری تلاش کرده اند که موازنه ای معقول میان جنبه های عمومی و خصوصی حق مؤلف ایجاد نمایند.
    کلیدواژگان: حق مؤلف، کامن لا، ایران، امریکا، استفاده منصفانه
  • ویلفرید ژان دیدیه صفحه 213

    متن حاضر به طور خلاصه به بیان ارکان تشکیل دهنده و مجازات جرم تقلید در آثار ادبی و هنری پرداخته، حمایت گسترده از پدیدآورنده این آثار در حقوق فرانسه را نشان می دهد.

    کلیدواژگان: تقلید، مالکیت ادبی، مالکیت هنری، جرم، مجازات، فرانسه
  • ام. جی. تی. دریسن ترجمه: _باقر انصاری_ صفحه 225
    بسیاری از قراردادها و شبه جرم های راجع به حقوق مالکیت های فکری به لحاظ دخالت عنصری خارجی جنبه ای فراملی دارند. در دعاوی ناشی از قراردادها و شبه جرم های این چنینی از یک سو تشخیص مرجع یا مراجع صالح رسیدگی به دعوی امری پیچیده و فنی است و از سوی دیگر شناسایی و اجرای آرای صادره در مراجع ملی که عموما متفاوت از مرجع صادرکننده رای می باشند مشکلات زیادی را دامن زده است. اینکه کنوانسیون های بین المللی چگونه موفق گشته اند با هماهنگ ساختن نظام های ملی حقوق مالکیت های فکری را پشتوانه ای مناسب و مؤثر بخشند محور بحث این مقاله است.
    کلیدواژگان: صلاحیت، شناسایی، اجرا، مالکیت فکری، کنوانسیون بین المللی، نظم عمومی، قرارداد، شبه جرم، داوری
  • نقد و معرفی
  • دکتر علی خالقی صفحه 263
    اعضا و اهداف پانزده کشور اروپایی که دارای اهداف و منافع مشترک هستند و تمایل دارند که با همکاری نزدیک با یکدیگر روابط خود را در زمینه امور اقتصادی و سیاسی گسترش دهند در چارچوب سازمانی منطقه ای به نام اتحادیه اروپا فعالیت می کنند که امروزه به قطب سیاسی اقتصادی مهمی در صحنه روابط بین المللی مبدل گشته است. اعضای این اتحادیه که عبارتند از فرانسه، آلمان، ایتالیا، لوکزامبورگ، بلژیک، اسپانیا، اتریش، دانمارک، پرتغال، یونان، سوئد، هلند، ایرلند، انگلیس و فنلاند، براساس اعتماد متقابل نسبت به یکدیگر، اقدام به توسعه همکاری های خود در زمینه های قضائی، پلیسی و استرداد مجرمین نیز نموده اند و در این راستا توافق نامه هایی میان خود به امضا رسانده اند که نظایر آن معمولا در روابط این کشورها با دول غیرعضو دیده نمی شود...
  • دکتر سیدقاسم زمانی صفحه 269
    استعمال دخانیات یکی از معضلاتی است که جامعه بشری را سخت نگران کرده است. در جهان امروز مصرف دخانیات یکی از مهمترین علل مرگ های قابل پیشگیری تلقی می شود. شاید هیچ کالای مصرفی را نتوان برای سلامتی بشر تا این حد مضر محسوب کرد به طوری که هر سال حدود 000/900/4 نفر در اثر مصرف دخانیات جان می بازند. دبیرکل سازمان بهداشت جهانی در فوریه 2003 با اشاره به این واقعیت تلخ، ابراز داشت که در کنار ایدز، استعمال دخانیات مهمترین علت رو به رشد مرگ و میر در جهان است و در دهه 2020 عامل اصلی مرگ های زود هنگام بشمار خواهد رفت. به زعم وی، اگر برای مقابله با گسترش مصرف دخانیات تمهیدی اندیشیده نشود در اوایل دهه 2020 آمار مرگ و میر ناشی از مصرف سیگار هر سال دو برابر خواهد شد...