فهرست مطالب

ذهن - سال هشتم شماره 2 (پیاپی 30، تابستان 1386)
  • سال هشتم شماره 2 (پیاپی 30، تابستان 1386)
  • 202 صفحه، بهای روی جلد: 16,500ريال
  • تاریخ انتشار: 1386/05/16
  • تعداد عناوین: 11
|
  • صفحه 1
  • علیرضا قائمی نیا صفحه 3
    زبان شناسی شناختی یکی از شاخه های مهم علوم شناختی و گرایش های جدید در زبان شناسی است که بیش از دو دهه از عمر آن نمی گذرد، ولی در همین مدت تحول شگفت آوری را در زمینه زبان شناسی و تحلیل متون به وجود آورده است. نگارنده در این مقاله نخست تلاش کرده است تا تصویری کلی از این دانش ارائه دهد. در این راستا در مقاله به چند بحث مهم از آن اشاره شده که عبارت اند از: نقش چشم انداز و ارتباط تعبیر با موقعیت های خارجی، شکل و پایه، مسیرپیما و مرزنما و قالب و سپس به مثال هایی برای اهمیت این مفاهیم در تحلیل قرآن اشاره شده است. به اعتقاد نگارنده ورود این دانش به عرصه تفسیر و معناشناسی قرآن تحولی شگفت آور را به بار خواهد آورد؛ از این رو در پایان به برخی از تاثیرات این دانش در این زمینه اشاره کرده است.
    کلیدواژگان: زبان شناسی شناختی، چشم انداز، مسر پیما، مرزنما، قالب
  • رضا علیزاده ممقانی صفحه 27
    در این مقاله ابتدا به برخی وجوه مشترک علیت و اصل موجبیت علی در فیزیک کلاسیک و فلسفه اسلامی پرداخته شده و سپس تلاش می شود تا نشان داده شود چگونه مفاهیم مزبور در هر دو حوزه معرفتی از سوی معارف مرتبط یعنی فیزیک جدید و کلام اسلامی مورد حمله قرار می گیرد.
    کلیدواژگان: علیت، موجبیت، فیزیک کلاسیک، فلسفه اسلامی، کلام اسلامی، مکانیک کوانتومی، اصل عدم قطعیت
  • محسن زمانی صفحه 43
    هیوم از طرفی ضرورت را از مقومات اصلی علیت می داند و از سوی دیگر، وجود اید? ضرورت را نفی می کند. او همچنین دو تعریف مختلف از علیت به دست می دهد که براساس یکی علیت به انتظام رویدادها فروکاسته می شود و در دیگری نقش ذهن پر رنگ تر است. او همچنین به رغم رویکرد شک گرایان? خود، در برخی نقل قول ها به وجود اموری که مسئول نظم اشیاء اند متعهد است. در این مقاله کوشش می شود با تعریف دوباره از شیء، تفکیک جنبه های توصیفی و تجدیدنظر طلبان? فلسف? او و تمایز بین ایده های تبعی و معین خوانش سازگاری از هیوم به دست داده شود.
    کلیدواژگان: علیت، هیوم، ایده های تبعی، ایده های معین
  • علی محمدی صفحه 61
    چشم انداز ساخت انسان از طریق فناوری «شبیه سازی» (Cloning) نگرانی ها و دغدغه های گسترده ای را در میان کارشناسان و اقشار مختلف مردم ایجاد نموده است. مسلما با در دسترس قرارگیری این فناوری والدین می خواهند بر ویژگی ها و مشخصات کودکان آینده خود کنترل بیشتری داشته باشند و بدین طریق آنها را بر اساس امیال و خواسته های خود بسازند که این خود موجب کم رنگ شدن و حتی بی ارزش شدن کیفیت زندگی خانوادگی و جایگاه والد و فرزند بودن می گردد. افزون بر این بسیاری از کارشناسان و متخصصان اخلاق نسبت به ایجاد آسیب های روحی و روانی افراد شبیه سازی شده نگران اند؛ چرا که ممکن است احساس «یگانگی» و منحصر به فرد بودن آنان کم رنگ گردد و یا احساس خاصی از خود داشته باشند که هنوز تجربه نشده است. هر چند فرضیه «جبرگرایی ژنتیک» سال ها است که باطل اعلام شده است لیکن عده ای مرددند که آیا این فناوری می تواند مشکلات خاصی را در رابطه با «هویت» و «فردیت»؛ به خصوص «هویت روانی» ایجاد نماید؟ آیا بایستی بار دیگر خودمان و هویتمان را تعریف نماییم و مشخص کنیم که ساختار ژنتیکی چه تاثیری در شکل گیری این هویت دارد؟ و... ما در این نوشتار ضمن تایید برخی از این دغدغه ها، آنها را بررسی کرده ایم و در انتها متذکر شده ایم که به دلیل برخی از این مشکلات نبایستی در حال حاضر این فناوری را جهت ساخت آدمی به کار بندیم.
    کلیدواژگان: شبیه سازی، انسان، هویت، فردیت
  • میثم بادامچی صفحه 73
    چارلز داروین واضع نظریه تکامل از طریق انتخاب طبیعی در زیست شناسی است. در این مقاله نشان داده ایم داروین با فلسفه علم روزگار خودش، قرن نوزدهم، به خوبی آشنا بود و کوشید به ویژه موازین دو تن از مهم ترین فیلسوفان علم آن زمان یعنی هرشل و هیول را در مورد علم خوب رعایت کند. همین طور واکنش هرشل، هیول و جان استوارت میل، به عنوان دیگر فیلسوف علم برجسته قرن نوزدهم، را به نظریه داروین نشان داده ایم. جالب آنکه واکنش این فیلسوفان علم به نظریه داروین بیشتر الهیاتی بود تا فلسفه علمی و این مطلب اهمیت نظریه داروین را در مباحث علم و دین نشان می دهد.
    کلیدواژگان: داروین، هرشل، هیول، میل، تکامل و انتخاب طبیعی، فلسفه علم قرن نوزدهم، ناظم باشعور
  • شهرام تقی زاده انصاری صفحه 99
    در این مقاله می کوشیم با مروری بر دیدگاه های کلی دربار? رابط? علم و دین، نظر اینشتین را دربار? علم و دین بیان نماییم. حاصل عقید? وی در این باره این است که علم و دین نه تنها تضادی با یکدیگر ندارند بلکه با یکدیگر هماهنگ اند و بر همدیگر تاثیر متقابل دارند. او دیدگاهش را در این جمل? معروف خلاصه کرده است: «علم بدون دین، لنگ است و دین، بدون علم، کور می باشد.
    کلیدواژگان: اینشتین، علم، دین، جبریت و علیت
  • محمد مباشری صفحه 115
    آرای معرفت شناسان? کانت یکی از مهم ترین و اساسی ترین بخش های اندیش? او است که تاثیر شگرف بر معرفت شناسی، الهیات و فلسف? علم پس از وی داشته است. یکی از مهم ترین بخش های نظری? معرفت شناسی او، نگرش بدیع وی در باب فضا و زمان است. هدف وی از ابداع چنین نگرشی تبیین ریاضیات بود. او باورمند بود که نگرش وی به فضا و زمان و ارتباط آتها به ریاضیات تنها رهیافت قابل دفاع در این باره است. در این مقاله کوشیده شده است با تکیه بر تحولات علمی در حوزه های هندسه و فیزیک، نگرش کانت به فضا و زمان تحلیل و ارزیابی شود. در انتهای مقاله نشان داده می شود که هندسه نااقلیدسی و نظری? نسبیت اینشتین، رویکرد کانت به فضا و زمان را ناپذیرفتنی کرده است.
    کلیدواژگان: کانت، فضا، زمان، هندسه اقلیدسی و نااقلیدسی، نظریه نسبیت اینشتین
  • هلمز رلستون سوم ترجمه: _ابوالفضل حقیری قزوینی_ صفحه 141
    هملز رولستون چندین رشته را بررسی می کند تا دریابد که انسان چگونه نظریه های رشته های مختلف را برمبنای تحقیق علمی عقلانی می سازد و چگونه دین را کمتر بر مبنای تحقیق علمی سنتی می پذیرد. در کل، رولستون معتقد است که ذهن آدمی حقایق را به شیوه ای عقلانی، اما عموما در پیوستاری که از علوم سخت آغاز می شود، از علوم اجتماعی می گذرد و در سر دیگر به دین می رسد، طبقه بندی می کند.
    کلیدواژگان: علم، دین، زیست شناسی، کیهان شناسی
  • صفحه 177
  • صفحه 183
|
  • Alireza Ghaeminia Page 3
    Cognitive linguistics is one of the important branches of cognitive sciences and among new approaches in linguistics which is less than 20 years old. In this short period, however, it has caused a salient development in the field of linguistics and analysis of texts. In the present article, at first, the author tries to present an overview of this discipline. To do so, he has mentioned some important points in the article, which are as follows: the role played by perspective and relation between construal and external situations, form and substratum, trajector and landmark and frame. Then, some instances have been provided to show the importance of such concepts to analyze the Holy Quran. According to the author, introduction of this discipline in the field of the Quranic interpretation and semantics will lead to a striking development. Thus, in conclusion, some impacts of this discipline in this field have been mentioned
  • Reza Alizadeh Mamaghani Page 27
    In the present article, at first, some similarities between "causation" and the principle of causal determinism in classical physics and Islamic philosophy will be discussed. Then, the author tries to show how the above concepts are criticized in both epistemic fields by the relevant sciences, i.e. modern physics and Islamic kalam.
    Keywords: causation, determinism, classical physics, Islamic philosophy, Islamic kalam, quantum mechanics, principle of uncertainty
  • Mohsen Zamani Page 43
    On the one hand, Hume considers necessity as one of the sources of causation, and rejects the presence of the idea of necessity on the other. Also, he gives two various definitions for causation, according to one of which causation is reduced to the order of events, and in the other, mind plays a more important role. In spite of his skeptic approach, in some places he accepts existence of things which are responsible for the order of things. In the present article, the author tries to redefine "object", make a separation between descriptive and revisionist aspects of his philosophy and distinguish between relative and specific ideas, and thus to give a consistent reading of Hume.
  • Ali Mohammadi Page 61
    Perspective of producing man by the technology of cloning has caused everincreasing concerns for experts and ordinary people. If access to this technology is made possible, parents will, certainly, wish to have more control on characteristics of their future children, and thus, produce them based on their own desires which, in turn, will lead to loss of the quality of family life and status of parents and children. In addition, many scholars of ethics are worry about spiritual-psychological damages to cloned individuals; for, their sense of "uniqueness" may fade away, or they may have a particular sense of themselves which has not been experienced as far. Though years ago hypothesis of genetic determinism was rejected, some people ask whether this technology is able to produce particular difficulties concerning "identity", "individuality", and in particular "psychological identity". Should we redefine ourselves and our identities, and determine what role genetic structure plays in formation of this identity? And… In the present writing, while confirming some of such concerns, the author discusses them and, in conclusion, he says that, because of some problems, this technology should not be employed to producing man in the present time.
    Keywords: cloning of man, identity, individuality
  • Meytham Badamchi Page 73
    Charles Darwin is the founder of the theory of evolution by natural selection in biology. In the present article, the author shows that Darwin was well-aware of the philosophy of science in his own age, i.e. the 19th Century. He tried to observe, in particular, standards provided by two philosophers of that time, Herschel and Hewell. Also, the author shows reactions made by Herschel, Hewell, and the other leading philosopher of science of that time, i.e. John Stuart Mill to Darwin theory. Interestingly enough, such responses were related to, more than to philosophy of science, theology. And this shows importance of Darwin theory in theological debates.
    Keywords: Darwin, Herschel, Hewell, Mill, Evolution, Natural Selection
  • Shahram Taghizadeh Ansari Page 99
    In the present article, the author tries to review general ideas about relation between science and religion and, while doing so, he explains Einstein's view to science and religion. The essence of Einstein's view is that not only science and religion are not in conflict, but they are in harmony and have mutual influences. He has summarized his own idea in this famous sentence "Science without religion is lame, religion without science is blind".
    Keywords: Einstein, science, religion determinism, causation
  • Mohammad Mobasheri Page 115
    Kant's epistemological ideas are among the most important and basic parts of his thought and have had strange impacts on epistemology, theology, and philosophy of science after him. One of the most important parts of his theory of epistemology is his new approach to space and time. Having introduced such approach, he aimed to explain mathematics. He believed that his own approach to space and time and their relation to mathematics is the only defendable one. In the present article, relying on scientific developments in geometry and physics, the author has tried to study and analyze Kant's approach to space and time. In conclusion, the author shows that non-Euclidian geometry and Einstein's theory of relativity have made Kant's approach to space and time unacceptable.
    Keywords: Kant, space, time, Euclidian geometry, non, Euclidian geometry, Einstein's theory of relativity
  • Holmes Rolston, Iii, Trans By. Abolfazl Haghiri Qazvini Page 141
    Without the gift of prophecy, looking into the future is hazardous. The sun will rise tomorrow because it rose yesterday and the day before. Induction is reasonably viable if one is predicting simple systems. But induction is notoriously problematic, both for logical and empirical reasons, especially if one is dealing with complex systems. If one predicts of the past and present, one will be right much, even most of the time, but wrong at the times of critical innovation, the most important times of all, when the future is unlike the past.