فهرست مطالب

  • پیاپی 68 (زمستان 1386)
  • تاریخ انتشار: 1386/10/11
  • تعداد عناوین: 14
|
  • مسعود رضایی شریف آبادی صفحه 1
  • جریان اتحاد البسه در اصفهان
    سید مسعود سید بنکدار صفحه 4
    اجرای قانون متحدالشکل سازی البسه مصوب سال 1306ش./ 1928م. در شهر اصفهان، موجب واکنشهای متفاوت اقشار مختلف مردم این شهر شد. دسته ای از تجار از این جریان استقبال کردند و گروهی دیگر از جمله صنف عباباف - که از اجرای این قانون زیان می دیدند - در صف مخالفان طرح قرار گرفتند. روحانیون، مهم ترین مخالفان اجرای طرح بودند. زیرا با اجرای این برنامه، دولت می توانست بر فشارهای وارده خود بر آنها بیفزاید. در این مقاله - علاوه بر آنچه شرح آن در بالا آمد - به اقشار مستثنا از مقررات این قانون و نیز تغییرات الگوی لباس متحدالشکل نیز اشاره می شود.
    کلیدواژگان: اصفهان، رضا پهلوی، شاه ایران، 1323، لباسهای ملی، دورهء پهلوی، روحانیان، عبابافان، بازرگانان، بازتابهای تحولات اجتماعی
  • مصطفی نوری صفحه 11
    در آستانه جنگ جهانی اول، دامنه تجاوزات روسها در مازندران گسترش یافت و اراضی سوادکوه هم مورد تعرض آنها قرار گرفت. شیرگاه معروف به دروازه مازندران، در اواخر 1332ق./ 1914م. به دست ژنرال پاتایوف روسی تصرف شد؛ اما با تلاش اولیای دولت، امیر موید و حامیانش، روسها خیلی زود آنجا را موقتا تخلیه کردند. حضور مجدد امیر موید و بستگانش در شیرگاه، برخلاف میل بخشی از اهالی شیرگاه بود و در مقابل پیشنهاد امیر موید، نماینده مجلس شورای ملی به دولت مبنی بر اجاره دادن خالصجات به سیف الله خان سرتیپ (مستاجر سابق آن بلوک)، بخشی از اهالی ناراضی شیرگاه، ادعا کردند که قبل از ورود روسها، مورد تعدی و تجاوز افراد امیر موید قرار گرفته اند. در این نوشتار، با رویکرد بررسی جایگاه تاریخی این شکایات، نخست به نوع داوری برخی از نویسندگان راجع به این اسناد پرداخته می شود و پس از آن، با نگاهی به حضور روسها در مازندران در اواخر دوره قاجار، مسئله مقابله امیر موید با روسها در سوادکوه، سیر رخدادهای منجر به شکایت مردم شیرگاه و در نهایت، بیرون راندن روسها از سوادکوه، مورد بررسی قرار می گیرد. نتیجه گرفته می شود که مسائل موجود در مناسبات امیرموید و بستگانش با رعایا، پررنگ تر از آنچه واقعیت داشته، منعکس شده است، و همراهان پاتایوف هم در آن بی تاثیر نبوده اند.
    کلیدواژگان: مبارزهء سیاسی، مازندران، سوادکوه، شیرگاه، امیر موید سوادکوهی، محمد اسماعیل، 1311، روسیه، قاجاریه
  • محمدرضا علم، بیژن بهرامی کهیش نژاد صفحه 47
    هدف این مقاله، بررسی علل ناکامی بختیاری ها در دوره قاجار پیش از فتح تهران و از دست دادن جایگاه سیاسی پس از فتح تهران است. مقاله، با این رویکرد به شرح نخستین شورش بختیاری در زمان قاجاریه، یعنی شورش ابدال خان و اسدخان هفت لنگ، موقعیت این ایل در دوره فتحعلی شاه، شورش محمدتقی خان چهارلنگ، عوامل شکست شورش او، علل ناکامی و قتل حسینقلی خان ایلخانی، ساختار ایل بختیاری در زمان وی، منازعات خوانین بختیاری پس از کشته شدن حسینقلی خان ایلخانی، فتح تهران در آستانه مشروطیت، براندازی محمدعلی شاه و ورود خوانین بختیاری، سردار اسعد، صمصام السلطنه و سردار محتشم به عرصه دولت و عوامل پایان نفوذ بختیاری در دوره مشروطیت پرداخته و نتیجه می گیرد که ایل بختیاری به عنوان یکی از قدرتمندترین ایلات ایران، تاثیرگذارترین ایل در تاریخ معاصر ایران به شمار می آید.
    کلیدواژگان: قاجاریه، ایل بختیاری، فتح تهران، مشروطیت، جنگهای قاجاریه، اقوام عشایر، شورشهای اجتماعی
  • آنا مریچ هکن ترجمه: هاجر صالحی صفحه 69
    تمبر به مثابه رسانه ای ثابت و منبعی اطلاعاتی که جنبه های اجتماعی، تجاری، سیاسی، فرهنگی، تاریخی و هنری جامعه را به روشی بی همتا نشان می دهد، از ارزشی همانند دیگر مواد غیرکتابی مثل اسکناس، سکه، پوستر و نقشه، برخوردار است. بهره گیری از چکیده کوتاه، تصویرهای رنگی و نمادها در سطحی محدود برای انتقال محتوا، ویژگی کلید ی تمبر است که آن را از دیگر مواد غیرکتابی ممتاز می کند. به خاطر همین ویژگی منحصر به فرد، می توان تمبر را هم ابزاری برای برقراری ارتباط و هم اثری هنری پنداشت. اما در ترکیه به تمبر و دیگر مواد نظیر آن، به عنوان مواد کلکسیونی توجه می شود تا منبع اطلاعاتی. این بررسی، بر آن است تا تحلیلی از کمیت و کیفیت مجموعه تمبر در کتابخانه ملی ترکیه و نیز اطلاعاتی درباره فهرست نویسی و حفظ و نگهداری تمبر، پیشاروی خوانندگان قرار دهد؛ باشد که قدری فراتر از مواد کلکسیونی و بلکه از دیدگاه منبعی اطلاع رسانی به موضوع تمبر توجه شود.
    کلیدواژگان: تمبرها، کتابخانه های ملی، ترکیه
  • سعید رضایی شریف آبادی، صدیقه روحی، ملیکا دهقان ابراهیمی صفحه 77
    یکی از وظایف مهم مراکز آرشیوی، پژوهش در جهت کشف راه های بهینه حفاظت و مرمت مواد آرشیوی است. در این مقاله، تلاش شده است ضمن بیان علل فرسایش مجموعه های آرشیوی، مراحل مرمت اسناد و اصول مرمت، اداره کل حفاظت و نگهداری سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، و مدیریت آسیب شناسی و مرمت نسخه های خطی، چاپی و اسناد تاریخی کتابخانه مجلس شورای اسلامی معرفی و وظایف آنها تشریح شود. بعلاوه باتوجه به اهمیت ابزاری نظیر ریزفیلم (میکروفیلم) و دستگاه آرشیو رایتر برای نگهداری اسناد در عصر حاضر و کاربرد فراوان آنها در مراکز حفاظت و نگهداری مواد آرشیوی، در پایان این ابزار معرفی و خدمات اداره میکروفیلم و اسناد دیجیتال [رقمی] و کارکردهای آرشیو رایتر بیان می شود. البته تاکید این مقاله بر آرشیوهای چاپی است.
    کلیدواژگان: حفظ و نگهداری مواد، اسناد، نگهداری مواد آرشیوی، مرمت، ساختمان و تجهیزات، سازمان اسناد و کتابخانهء ملی ایران
  • سیدمحمود سادات صفحه 91
    هدف این مقاله، بررسی عوامل رشد مدارس نوین کاشان و معرفی نهادهای آموزشی این شهر در یک بستر تاریخی است. از این رو، نویسنده ابتدا به شرح عوامل و اقشار اجتماعی موثر بر رشد مدارس نوین از جمله روشنفکران، محصلان اعزامی به فرنگ، روحانیون متجدد، یهودیان این شهر، نایبیان، موقعیت جغرافیائی آن، وجود دودستگی دیرینه میان اهالی، جریان مشروطیت و نوگرائی (تجدد) و بورژوازی کمپرادور (وابسته) پرداخته، آنگاه نهادهای آموزشی، مکتبخانه ها، مدارس نوین ملی مسلمانان و یهودیان را معرفی می کند
    کلیدواژگان: آموزش و پرورش، کاشان، مدارس غیر انتفاعی، مشروطیت، یهودیان، اقلیت های دینی، اصلاحات اجتماعی، مدارس اقلیت های مذهبی، نابینایان، نوگرایی
  • فاطمه نورایی نژاد صفحه 95
    دکتر محمد خوانساری، متولد 1300ش./ 1921م. در شهر اصفهان است. ایشان، علاوه بر استفاده از محضر استادان بنام علوم قدیم اصفهان، در طول دوران تحصیل در دانشسرای مقدماتی اصفهان و دانشسرای عالی تهران، از محضر استادانی همچون مرحوم کتابی، همائی، مدرس رضوی، رضازاده شفق، بهار، اقبال آشتیانی، معین، مهدوی، سیاسی، صدیقی و بخصوص شیخ محمدحسین فاضل تونی بهره مند گردید. پس از اخذ لیسانس فلسفه و علوم تربیتی، ابتدا به عنوان مسئول آزمایشگاه روانشناسی مشغول به کار شد و بعد در دانشگاه تهران به تدریس روانشناسی، عربی، فلسفه و منطق پرداخت. همچنین همزمان با تدریس، در رشته ادبیات فارسی نیز تحصیل کرد و آن را تا سطح دکترا ادامه داد. در سال 1337ش./ 1958م. برای تکمیل مطالعات خود به فرانسه رفت و با عالی ترین درجه، دکترای خود را در منطق کلاسیک دریافت کرد و پس از بازگشت به ایران، به عنوان استاد روانشناسی و علوم تربیتی، ادبیات عرب و خصوصا منطق، به تدریس در دانشگاه تهران پرداخت. از تالیفات وی، می توان به فرهنگ اصطلاحات منطقی، منطق صوری، ترجمه ایساغوجی فرفوریوس و مقولات ارسطوئی و نیز اصول تجزیه و ترکیب و صرف و نحو عربی اشاره کرد. گفتنی است که دکتر خوانساری، در سال 1385ش./ 2006م. به عنوان چهره برگزیده فرهنگستان زبان و ادب فارسی شناخته شد.
    کلیدواژگان: خوانساری، مصاحبه ها، فاضل تونی، آموزش و پرورش، دانشگاه تهران، دانشکدهء اد بیات و علوم انسانی، نظامهای آموزشی، دورهء پهلوی
  • سکینه خراج صفحه 143
|
  • Adoption of Uniform Clothing in Isfahan
    Seyedmasoud Seyedbonakdar Page 4
    After the approval of the law on unifying clothes in 1928, this law was enforced in different areas of the country. One of these areas was Isfahan. The Imposition of this law in Isfahan had many problems and the government took various actions to make it work.There was a variety of reactions from different social classes to this issue. A group of businessmen were in favor of it and some, who would lose, were against it. The clergy were also a part of the society which was troubled. This article, using the available sources and records, studies the method of enforcing the law of unifying clothes in Isfahan and the reactions to it in this city.
    Keywords: Isfahan, Unifying clothes, Reza Shah
  • Mostafa Noori Page 11
    On the eve of the First World War, the invasion of Mazandaran by Russia expanded and the lands of Savadkooh were also attacked by Russians. Shirgah, known as “the Gate of Mazandaran”, was conquered in 1914 by the Russian general, Patayov. However, attempts of government officials, Amirmoayed and his advocates, led the Russians to temporarily leave. Some inhabitants of Shirgah were against the presence of Amirmoayed and his relatives, once again, in Shirgah. After Amirmoayed (a member of the parliament) suggested the government to rent its public domains to Seifollah Khan Sartip (the previous tenant of that district), some of the discontented residents of Shirgah claimed that supporters of Amirmoayed had encroached upon them before the entrance of Russians. In this paper, with the aim of evaluating the historical status of these complaints, firstly the judgments of some authors about these records are taken into account. After that, considering the presence of Russians in Mazandaran during the late Qajar era, the encounter of Amirmoayed and the Russians in Savadkooh, the events which brought about the complaints of inhabitants of Shirgah, and finally, ejecting Russians from Savadkooh is discussed.
    Keywords: Political fight, Mazandaran (Savadkooh), Amirmoayed Savadkoohi, Russians
  • Mohamadreza Alam, Bijan Bahramikahishnejad Page 47
    Taking a look at the Qajar era reveals that countless events and changes occurred in that era. One can surely say that the diversity of events and changes in the Qajar era surpasses those of other eras in Iran’s history. Such changes appeared in political, social, economic, cultural and religious areas. This was because of the fact that different groups, with various viewpoints, played roles in the mentioned changes. One of these groups was the Bakhtiari tribe. Because of their part in those events, this research is devoted to the failure of Bakhtiaris in the Qajar era, before the conquest of Tehran, and the loss of their political status after the conquest of Tehran. Although the role of different groups in various areas in the aforesaid period is revealed to a large extent, the role of the Bakhtiari tribe in this field is not clear. Considering the fact that tribes were also influential in Iran’s history in the Qajar era, this research reviews the role the Bakhtiari tribe in this era.
    Keywords: Qajar, Bakhtiari, Ilkhan, The conquest of Tehran, The Constitutional Revolution
  • Ana Merichheken*, Trans By: Hajar Salehi Page 69
    Stamps, like any other non-book materials such as banknotes, coins, posters, and maps, serve as a recording media and an information source that illustrate the social, commercial, political, cultural, historical, and artistic aspects of a society in their own unique style. Using short and abstract text, color graphics and symbols on a limited area to communicate its contents, is the key attribute that differentiates stamps from other non-book material. Owing to this unique feature, the stamp can be considered both as a communication tool and a work of art. But in for Kashan to be affected. Modem schools emerged in Kashan as a result of this modernization. Although some of the modem schools of Kashan existed before the constitutional revolution, the revolution and the modernization which followed it had greatly expedited the spread of such schools. Different factors affected the development of modem schools in Kashan, among which the following can be mentioned: existence of educated citizens, students studying abroad, and the encouragement of the clergy. Social conditions in Kashan and issues such as social discord, the presence of Nayebian, residence of religious minorities, and the economic condition which existed in the late Qajar and early Pahlavi, made the emergence of schools controversial.
    Keywords: Education, Kashan, Modem schools, Constitutional Revolution, Jewry
  • Saeed Rezaeesharifabadi, Sedighe Roohi, Melika Dehghanebrahimi Page 77
    The importance of historical records and documents in revealing the unknown facts about the social and political life of a nation is obvious. Therefore preserving this valuable treasury is absolutely important. Accordingly, one of the important duties of Archive centers is to study and find the best methods of preserving and restoring the archival material. In this article reasons for the destruction of archive collections, the process of restoring records, and the principles of restoring are explained. Furthermore, some departments are introduced and their duties are explained. Today, Microfilms and Archive writers are used for preserving records and they are common in preserving centers of archival material. Therefore, in this article, these tools are introduced and the services of the Microfilms and Digital Records Department and the features of the archive writers are explained. However, this paper elaborates on published archives, and in order not to go astray from the main topic, the microfilms and archive writers are introduced briefly.
    Keywords: Preservation, Conservation, Rerecords, Archival materials, Restoration
  • Seyedmahmood Sadat Page 91
    After the Constitutional Revolution, Iranians faced a system which they had never experienced before. Following the revolution, a desire for changes and modernity arose in Tehran and spread unevenly in other cities. Kashan was quickly affected by the new circumstances. This was due to its geographical situation and its nearness to the capital city. The business trips of the merchants of Kashan to Tehran, and also students who had studied abroad were other reasons for Kashan to be affected. Modem schools emerged in Kashan as a result of this modernization. Although some of the modem schools of Kashan existed before the constitutional revolution, the revolution and the modernization which followed it had greatly expedited the spread of such schools. Different factors affected the development of modem schools in Kashan, among which the following can be mentioned: existence of educated citizens, students studying abroad, and the encouragement of the clergy. Social conditions in Kashan and issues such as social discord, the presence of Nayebian, residence of religious minorities, and the economic condition which existed in the late Qajar and early Pahlavi, made the emergence of schools controversial.
    Keywords: Education, Kashan, Modem schools, Constitutional Revolution, Jewry
  • Fatemeh Nooraeenejad* Page 95
    Dr. Mohammad Khansari was bom in Isfahan in 1921. In addition to his old-science instructors in Isfahan, Dr. Khansari had studied under masters such as Ketabi, Homaei, Modares Razavi, Rezazadeh Shafagh, Bahar, Eghbal Ashtiani, Moein, Mahdavi, Siasi, Sedighi, and specially Sheikh Mohammadhosein Fazel Tooni. After receiving a B.A of Philosophy and education, he firstly started to work as a psychology lab manager and after that he taught psychology, Arabic, philosophy and logic in the University of Tehran. At the same time he studied Farsi literature and continued it to PhD. In 1958 he went to France to complete his studies and received his PhD in classical logic with the best degree and after returning to Tehran he started to work as a psychology and education instructor in the University of Tehran. Among his published works the dictionary of logic terms, formal logic, translation of Introduction to Aristotle’s Categories (Porphyry's Isagoge) and also the principles of Arabic Grammar can be mentioned. By the way, In 2006, Dr. Khansari was presented as the chosen figure of Iran’s Persian Academy of Language and Literature.
    Keywords: Khansari, Mohammad, Interviews, biography