فهرست مطالب

برنامه ریزی و بودجه - سال پنجم شماره 8 (پیاپی 57، آذر و دی 1379)
  • سال پنجم شماره 8 (پیاپی 57، آذر و دی 1379)
  • تاریخ انتشار: 1379/09/22
  • تعداد عناوین: 5
|
  • محمدمهدی بهکیش، حمیدرضاپرهیزگار صفحات 3-25
    در چند دهه گذشته، به کارگیری الگوی جای گزینی واردات در کشور موجب استفاده گسترده از سیاست های حمایتی شده است. سیاست های حمایتی تجاری در دو شکل برقراری تعرفه ها و موانع غیرتعرفه ای به اجرا در می آیند. موانع غیرتعرفه ای به واسطه آن که عملکردبازار را بیشتر از تعرفه ها محدود می نمایند و اثر زیان باری بر سازوکار قیمت ها دارند، نهادهایی چون سازمان تجارت جهانی را بر آن داشته است تا برای ایجاد شفافیت در نظام قیمت ها، درصدد حذف این موانع برآیند و تعرفه ها را جای گزین این موانع بنمایند. بنابراین، تعیین معادل تعرفه ای برای موانع غیرتعرفه ای از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. بدین منظور، با استفاده ازشاخص نرخ حمایت مؤثر، نگاهی ژرف تر به این موضوع می اندازیم. همچنین برای ملموس شدن بحث، این روش شناسی را برای صنعت لاستیک کشور مورد استفاده قرار می دهیم.
  • سید رضاعظیمی صفحات 27-50
    در سال های اخیر، از توسعه صادرات غیرنفتی به عنوان یکی از سیاست های مورد تاکیددولت نام برده اند. تحلیل گران اقتصادی کشور نیز، کم و بیش، به موضوع توسعه صادرات غیرنفتی به عنوان راهبردی موفقیت آمیز برای رسیدن به نرخ رشد اقتصادی بالا، اشاره کرده اند.راهبرد توسعه صادرات، در واقع، پس از تجربه موفقیت آمیز در شماری از کشورهای در حال توسعه، وارد متون اقتصادی گردید. از لحاظ تجربی نیز در سال های اخیر، در این مورد مطالعات زیادی صورت گرفته است. در این مقاله، کوشیده ایم تا با داده های آماری ایران و استفاده از یک مدل تابع تولید، اثرهای رشد صادرات غیرنفتی را بر رشد اقتصادی، بررسی نماییم. در مدل مورد استفاده در این پژوهش، اثر صادرات غیرنفتی بر رشد اقتصادی از طریق اثرهای جانبی وافزایش بهره وری، توضیح داده می شود. نتایج این پژوهش که براساس داده های آماری سال های 1346 تا 1376، انجام یافته است، اثرهای مثبتی از رشد صادرات غیرنفتی را بر رشد تولیدناخالص داخلی بدون نفت در ایران، نشان نمی دهد. به نظر می رسد میزان صادرات غیرنفتی درایران و ترکیب آن، در این زمینه، علل اصلی باشند.
  • اسفندیار جهانگرد صفحات 51-64
    اکثر تحلیل های اقتصادی با محدودیت در دقت نتایج مواجه هستند. این موضوع به دلیل مسائل نمونه گیری و خطاهای آماری می باشد. در این زمینه، تحلیل های داده - ستانده هم مستثنا نیست و به علت وجود عدم دقت لازم در داده های مورد استفاده، همواره با محدودیت دقت در نتایج حاصله از آن مواجه است. تحلیل داده - ستانده به دلیل استفاده از داده های آماری فراوان، از جمله ساختار هزینه بخش ها، تقاضای نهایی و اجزای ارزش افزوده، در معرض خطاهای آماری می باشد که بر نتایج حاصل از آن نیز تاثیر می گذارد. در این مقاله، به دلیل اهمیت این موضوع و کاربردهای بسیار مدل داده - ستانده در تصمیم گیری های اقتصادی کشور،به بررسی بحث تصادفی تحلیل داده - ستانده در ایران بر مبنای جدول سال 1370 مرکز آمارایران می پردازیم. در این خصوص، به دلیل خطاهای آماری موجود در جدول داده - ستانده درایران، در این مقاله به جای برآورد نقطه ای از ضریب های فزاینده تولید و درآمد با استفاده از مدل تصادفی داده - ستانده برآوردهای فاصله ای متغیرهای مزبور توصیه می شود.
  • فرزاد کریمی صفحات 65-90
    نخستین گام برای ایجاد امکان صادرات غیرنفتی، افزایش در سطح تولیدات داخلی می باشد. برای افزایش حجم تولید، وجود سرمایه گذاری های فراوان مسئله ای انکارناپذیر است. بدین روی، تشویق و توسعه سرمایه گذاری ها و شناخت پارامترهای مؤثر بر آن حایز اهمیت فراوان است. یکی از این پارامترها، پس اندازهای ناخالص ملی است. در این پژوهش، هدف تعیین تاثیرات پس انداز و سرمایه گذاری بر افزایش تولید ناخالص داخلی و صادرات غیرنفتی کشور طی دوره 1375-1338، از طریق یک سیستم معادلات هم زمان می باشد. نتایج نشان می دهد 1 درصد افزایش در نرخ پس انداز ناخالص ملی، افزایشی معادل 0/25 درصد درسرمایه گذاری ناخالص ملی ایجاد می نماید. در همین حال، افزایش 1 درصدی درسرمایه گذاری های ناخالص ملی نیز 0/57 به تولید ناخالص داخلی خواهد افزود و این افزایش خود عاملی برای تقویت توان صادراتی کشور می باشد، به طوری که 1 درصد افزایش در تولیدناخالص داخلی، 0/99 درصد بر صادرات غیرنفتی کشور می افزاید.
  • روند توسعه اجتماعی جهان، 1995-1970، چالش های توسعه برای قرن جدید
    ریچارد استس ترجمه: _علی حبیبی_ صفحات 91-132
    ویژگی مهم وضعیت اجتماعی جهان، وجود تفاوت های شدید در توسعه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است. بین سال های 1970 و 1995، کشورهای پیشرفته اقتصادی در ادامه پیشرفت های دهه های قبل موفق بودند. در واقع، الگوهای توسعه کاملا موفق که در بیشترکشورهای اروپای شمالی و غربی، آمریکای شمالی، استرالیا، زلاند نو، و در برخی از کشورهای آسیای شرقی مشاهده می شود، در تاریخ بشر بی سابقه بوده است. شمار بسیاری از کشورهای درحال توسعه در آمریکای لاتین و آسیای جنوب شرقی، بین سال های 1970 و 1995، منافع اجتماعی چشم گیری را به دست آورده اند. روند توسعه رخ داده در کشورهای از نظر اجتماعی درحال توسعه (SLDCs) که بیشتر آنها در مناطق در حال توسعه آفریقا، آسیا و دولت های باقیمانده از اتحاد جماهیر شوروی سابق قرار دارند، نشان می دهد که بیشتر این کشورها با خطر فروغلتیدن در سطوح عمیق تر فقر، نا امیدی، و زوال انسانی مواجه هستند. رشد سریع جمعیت، تداوم سطوح بالای مخارج نظامی، ناتوانی های اقتصادی مزمن، فقر در حال گسترش، تضادهای اجتماعی در حال عمیق تر شدن، ساختارهای تضغیف شده خانواده، و نبود برنامه های مکفی رفاه اجتماعی، دلایل اصلی سیر منفی روندهای توسعه برای بیشتر کشورهای فقیر در حال توسعه بوده است.