فهرست مطالب

پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی - سال چهاردهم شماره 3 (پیاپی 49، پاییز 1387)
  • سال چهاردهم شماره 3 (پیاپی 49، پاییز 1387)
  • 188 صفحه، بهای روی جلد: 20,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1387/11/01
  • تعداد عناوین: 8
|
  • بهروز دری، احمد طالب نژاد صفحه 1
    یکی از مهم ترین رسالتهای دانشگاه ها در عصر کنونی دانش آفرینی و تولید دانش است. ضرورت دانش آفرینی در دانشگاه ها از دو بعد بیرونی (پاسخ به نیازهای جامعه) و درونی (بهبود کیفیت آموزش، ارتقای جایگاه دانشگاه، افزایش درآمد و...) قابل ارزیابی است. بر اساس مدل مفهومی این تحقیق برای رشد و توسعه دانش آفرینی در دانشگاه ها، عوامل مؤثر بر فرایند دانش آفرینی تعیین و نقاط قوت و ضعف آنها شناسایی شدند. این عوامل را می توان به عوامل راهبردی دانش آفرینی تعبیر کرد. در این تحقیق 12 عامل راهبردی دانش آفرینی تعیین و از طریق پرسشنامه، نقاط قوت و ضعف آنها از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه های انتخاب شده شناسایی شد. داده های پرسشنامه با استفاده از روش اندازه گیری مکرر و آزمون t تحلیل شد که در نتیجه، بیشترین نقاط ضعف به ترتیب در عوامل ارتباط با دولت و جامعه، ارتباطات علمی در سطح ملی و بین المللی، تجهیزات، امکانات و فضای کالبدی، ساختار سازمانی، مراکز پژوهشی و تحقیقاتی، نظام ارزشیابی و پاداش دهی، همایشها، نشستها و نمایشگاه های علمی، نظام جذب نیروی انسانی و دوره های تحصیلات تکمیلی و بیشترین نقاط قوت به ترتیب در منابع فرهنگ سازمانی، نظام آموزش و توانمندسازی و شبکه دانش شناسایی شد. همچنین، بر اساس نتایج به دست آمده پیشنهادهایی برای تقویت عوامل راهبردی دانش آفرینی در دانشگاه ها ارائه شده است.
    کلیدواژگان: عوامل راهبردی دانش آفرین، تولید دانش، فرایند دانش آفرینی، دانشگاه های جمهوری اسلامی ایران، و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
  • یعقوب انتظاری صفحه 23
    با توجه به اینکه ستانده های بنگاه های دانش متنوع، نوآورانه، منحصر به فرد، ناهمسان، ناهمگن و سیال اند و به طور کامل و دقیق قابل اندازه گیری نیستند، با روش های مبتنی بر ستانده نمی توان کارایی آنها را به درستی و بدون خطا اندازه گیری و تحلیل کرد. بنابراین، هدف مقاله حاضر ارائه روشی جدید برای اندازه گیری و تحلیل کارایی اقتصادی بنگاه های دانش است. این روش «مرز تصادفی هزینه کوششهای تحقیقاتی» نامیده شده است. استفاده تجربی از این روش برای بنگاه های دانش کشور ایران نشان می دهد که با احتمال زیاد می توان وجود ناکارایی اقتصادی در بنگاه های دانش را تایید کرد؛ همچنین، بررسی نتایج تخمین نشان می دهد که بعضی از ویژگی های انتخابی بنگاه های دانش از جمله نوع مالکیت، اندازه و همکاری تحقیقاتی با مراکز غیردانشگاهی در وقوع ناکارایی اقتصادی آنها نقش دارند.
    کلیدواژگان: بنگاه دانش، کارایی اقتصادی، تحلیل مرز تصادفی تولید، تحلیل مرز تصادفی هزینه، کوششهای تحقیقاتی
  • علی نقی امیری، یزدان مرادی صفحه 45
    پژوهش حاضر به منظور بررسی نگرشهای کارآفرینانه دانشجویان و نیز شناسایی برخی موانع درون دانشگاهی این نگرشها انجام شده است. نگرشهای کارآفرینانه دانشجویان در پنج بعد توفیق طلبی، استقلال طلبی، اعتماد به نفس، خلاقیت و نوآوری و نیز ریسک پذیری قابل ارزیابی است. نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که ضریب همبستگی بین متغیر وابسته؛ یعنی «نگرشهای کارآفرینانه دانشجویان» و متغیرهای مستقل؛ یعنی «عوامل درون دانشگاهی» شامل سبک مدیریت، ویژگی های مدرسان، ویژگی نظام اداری- مالی، عملکرد کارکنان، ویژگی های دانشجویان، دسترسی به تجهیزات و امکانات آموزشی و ویژگی فضای آموزشی و محتوای دروس به ترتیب عبارت اند از: 192/0، 295/0، 158/0، 194/0، 385/0، 082/0، 082/0 و 230/0. بنابراین، بجز دو عامل«دسترسی به تجهیزات و امکانات آموزشی» و «ویژگی فضای آموزشی» که با نگرشهای کارآفرینانه دانشجویان همبستگی ندارند، شش عامل دیگر دارای همبستگی با متغیر وابسته اند. از طرفی، نتیجه آزمون علامت و فریدمن نشان می دهد که چهار عامل سبک مدیریت، محتوای دروس، نظام اداری- مالی و عملکرد کارکنان دانشگاه به ترتیب به عنوان مهم ترین موانع درون دانشگاهی نگرشهای کارآفرینانه دانشجویان به حساب می آیند.
    کلیدواژگان: موانع کارآفرینی، نگرشهای کارآفرینانه و دانشجو
  • ناصر بامداد، غلامعلی فرجادی، پریسا ریاحی صفحه 69
    پارکهای علم و فناوری تسریع کننده روند رشد و توسعه اقتصادی دانش محور منطقه ای هستند. این سازمانها برای نیل به اهداف خود در جذب سرمایه گذاری و توسعه شرکتهای دانش بنیان در محل پارک و نیز تشویق و ترغیب نوآوری در منطقه میزبان تلاش می کنند. با توجه به هزینه های سنگین تاسیس و راه اندازی این سازمانها، ناتوانی در جذب و حفظ شرکتهای دانش بنیان ایجاد پارکهای علمی را با عدم توجیه اقتصادی روبه رو خواهد کرد. این امر توجه مدیران پارکها به برنامه ریزی راهبردی بازاریابی را ضروری می سازد. حتی اگر پارکهای علمی هنگام تاسیس دارای مزیت مکانی و جذابیت لازم نیز باشند، در صورت نبودن مدیریت مؤثر بازاریابی پایداری خود را برای بقا در رقابت مکانی از دست خواهند داد. از طرفی، به دلیل ویژگی های محصول مکان پارکهای علمی، صرف استفاده از تئوری ها و تجارب بازاریابی شرکتهای خصوصی و مؤسسات غیر انتفاعی در بازاریابی پارکها اثربخشی لازم را نخواهد داشت. در این پژوهش تلاش شده است تا با استفاده از تجارب مدیریت بازاریابی مکان و نیز بررسی ادراکات طراحان و صاحبنظران پارکهای علمی ایران، الگویی از فرایند مدیریت بازاریابی مکان پارکهای علمی ارائه شود.
    کلیدواژگان: پارک علم و فناوری، مدیریت بازاریابی، بازاریابی مکانی، توسعه اقتصاد محلی و توسعه اقتصاد دانش محور
  • رسول نورالنساء، عباس سقایی، فائزه شادالویی*، یاسر صمیمی صفحه 97

    یکی از مهم ترین موضوعاتی که سازمانها در شرایط رقابتی کنونی با آن سر و کار دارند، آگاهی از میزان رضایت مشتریان و نظرهای آنان در خصوص عملکرد سازمان، محصولات و خدمات آن است. قابلیت پایش لحظه به لحظه رضایت مشتری، زمینه اتخاذ سیاستی مناسب برای بقا در محیط رقابتی و کسب سهم بالاتری از بازار را فراهم خواهد ساخت. بسیاری از سازمانها روش هایی را برای جمع آوری اطلاعات در خصوص نظرها و عقاید مشتریان خود توسعه داده اند. استفاده از نظامی که بتواند به حصول یک شاخص عددی واقعی برای رضایت مشتریان منجر شود، اهمیت زیادی دارد. این مسئله برای سازمان های خدماتی که محصولی ناملموس را به مشتریان خویش عرضه می کنند از اهمیت مضاعف برخوردار است. در این مقاله طراحی یک مدل اندازه گیری جدید برای برآورد استنباط مشتریان از کیفیت خدمات پژوهشی مطابق با ساختار دانشگاه های ایرانی و با استفاده از روش های مختلف آماری که قابلیت اطمینان آن را تضمین کند، بررسی و نشان داده شده است که استفاده از این روش به شناسایی درست فرصتهای بهبود کیفیت در خدمات پژوهشی دانشگاه منجر خواهد شد. همچنین، شواهد عینی مبنی بر کفایت و اعتبار مدل مذکور نیز ارائه و در نهایت، مزایا و تبیین ضرورت استفاده از مدلهای مفهومی و ابزارهای آماری معتبر برای ارزیابی کیفیت خدمات بررسی شده است.

    کلیدواژگان: رضایت مشتری، خدمات پزوهشی، سروکوال، اندازه گیری کیفیت خدمات و فرصت بهبود
  • حمیده سماوی، کورش رضایی مقدم، مسعود برادران صفحه 121
    در این مقاله مشتری مداری به عنوان یکی از اصول اساسی مدیریت کیفیت فراگیر در دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین و دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز بررسی شده است. مطالعه به روش توصیفی پیمایشی انجام شده و اطلاعات با استفاده از ابزار پرسشنامه و از 322 نفر از دانشجویان و 81 نفر از اعضای هیئت علمی دو دانشگاه به دست آمده است. از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای برای انتخاب دانشجویان دوره کارشناسی استفاده شد و از دانشجویان دوره های تحصیلات تکمیلی و اعضای هیئت علمی سرشماری به عمل آمد. یافته های پژوهش نشان داد که وضعیت مشتری مداری در دو دانشگاه مورد مطالعه مطلوب نیست. همچنین، تفاوت معنی داری بین دیدگاه دانشجویان و اعضای هیئت علمی دو دانشگاه درخصوص میزان مشتری مداری وجود دارد. بر مبنای یافته ها بالاترین و پایین ترین میزان مشتری مداری به ترتیب در ساختارهای محسوسات و انتقال به دست آمد. گروه های آموزشی زراعت و اصلاح نباتات، بیوتکنولوژی، ماشینهای کشاورزی، گیاه پزشکی، خاکشناسی و باغبانی، نیازهای آموزشی نزدیک تر و همسوتر و گروه های آموزشی ترویج و آموزش کشاورزی، علوم دامی و صنایع غذایی نیز نیازهای متفاوتی داشتند. در پایان مقاله پیشنهادهایی برای بهبود فرایند مشتری مداری در دانشگاه ها ارائه شده است.
    کلیدواژگان: کیفیت، مشتری مداری، مدیریت کیفیت فراگیر، آموزش عالی
  • مقصود فراستخواه صفحه 145
    در این مقاله مشتری مداری به عنوان یکی از اصول اساسی مدیریت کیفیت فراگیر در دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین و دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز بررسی شده است. مطالعه به روش توصیفی پیمایشی انجام شده و اطلاعات با استفاده از ابزار پرسشنامه و از 322 نفر از دانشجویان و 81 نفر از اعضای هیئت علمی دو دانشگاه به دست آمده است. از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای برای انتخاب دانشجویان دوره کارشناسی استفاده شد و از دانشجویان دوره های تحصیلات تکمیلی و اعضای هیئت علمی سرشماری به عمل آمد. یافته های پژوهش نشان داد که وضعیت مشتری مداری در دو دانشگاه مورد مطالعه مطلوب نیست. همچنین، تفاوت معنی داری بین دیدگاه دانشجویان و اعضای هیئت علمی دو دانشگاه درخصوص میزان مشتری مداری وجود دارد. بر مبنای یافته ها بالاترین و پایین ترین میزان مشتری مداری به ترتیب در ساختارهای محسوسات و انتقال به دست آمد. گروه های آموزشی زراعت و اصلاح نباتات، بیوتکنولوژی، ماشینهای کشاورزی، گیاه پزشکی، خاکشناسی و باغبانی، نیازهای آموزشی نزدیک تر و همسوتر و گروه های آموزشی ترویج و آموزش کشاورزی، علوم دامی و صنایع غذایی نیز نیازهای متفاوتی داشتند. در پایان مقاله پیشنهادهایی برای بهبود فرایند مشتری مداری در دانشگاه ها ارائه شده است.
    کلیدواژگان: ارزیابی درونی، گروه های آموزشی دانشگاه ها، برنامه ریزی، بهبود فرهنگ سازمانی، تعاملات اجتماعی
  • چکیده مقالات به زبان انگلیسی
    صفحه 1
|
  • Dr. Behrooz Dorri, Ahmad Talebnejad Page 1
    This study aims at investigation of conditions of strategic factors that affect on knowledge-creation in the universities affiliated to the Ministry of Science, Research and Technology in Iran. The process of knowledge-creation in the universities consists of the activities related to knowledge-attraction, knowledge-testing, knowledge-confirmation and knowledge-expansion. Twelve strategic factors have been identified through library and field research. By quantitative analyses, the current conditions of the influential strategic factors has been investigated utilizing a questionnaire. The analysis of data indicated that the following factors have the worst conditions among the twelve strategic factors: the liaison with the government and society, the academic relations in both national and international levels, the physical facilities, the organizational structure, research centers, evaluation and reward systems, academic symposiums, gatherings and exhibitions, the recruitment procedures and the graduate programs. The three factors namely, organizational culture, knowledge network and education system had an suitable condition. Based on these results, suggestions have been developed in order for improvement and reinforcement of the strategic factors to enhance and develop the knowledge-creation in the Iranian universities.
  • Dr. Yagoub Entezari Page 23
    As the outputs of knowledge firms are diverse, innovative, unique, incomparable, heterogeneous, and intangible; and they have the spillover effects; the efficiency of these firms cannot be estimated precisely by output-based methods. This article proposes an activity-based method for evaluation and analysis of the economic efficiency of knowledge firms. The empirical use of this method for efficiency analysis of Iranian knowledge firms indicates that with high probability the economic inefficiency in knowledge firms is confirmed. The statistical estimations show that some of optional characteristics of the knowledge firms such as ownership type, size, and research cooperation with industry and government affect their economic inefficiency.
  • Dr. Alinagi Amiri, Yazdan Moradi Page 45
    The purpose of this study is to determine entrepreneurial attitudes barriers of students. Therefore, the survey of relationship between “barriers attitudes” (including: management style, characteristics of teachers, finance-administrative system, personnel performance, characteristics of students, characteristic of equipment, characteristic of campus & curriculum content) and entrepreneurial attitudes (including: cognition, affection and conative behavior) is the mission of this paper. Entrepreneurial attitudes are evaluated with respect to the following factors: need for achievement, autonomy orientation, self-esteem, innovation and creativity and risk taking. Base on the results of research, coefficient correlation between factors of barriers and entrepreneurial attitudes are: 0/192, 0/295, 0/158, 0/194, 0/385, 0/082, 0/082& 0/230 respectively. On the other hand, “Sing test” results has observed that management style, finance-administrative system, personnel performance and curriculum content has been cognized as “interior -university barriers”.
  • Dr. Naser Bamdad, Dr. Gholam Ali Farjadi, Parisa Riahi Page 69
    The mission of the Science and echnology Parks (S&TP) is to accelerate the growth of knowledge-based regional economy. These institutions encourage investment of the knowledge-based activities and support innovation in the host regions. Given the high cost of establishment and inability to attract and maintain knowledge-based companies, S&TP are not expected to have enough economic justification. Hence, leaders and managers of the parks should pay due attention to strategic marketing planning. Even if the parks have enough location merits, in the absence of effective marketing management, parks loss their sustainability in terms of location competition. On the other hand, because of specific characteristics of parks output, absolute use of theories and experiences of marketing gained by private companies and not-for-profit organizations do not have the required effectiveness. In this research, we have tried to provide a place marketing management model for S&TP. In order to do this, we have benefited from theories and experiences of place marketing management on one hand and S&TP designers, expertise and managers opinion on the other.
  • Dr. Rassoul Noorossana, Dr. Abbas Saghaei, Faezeh Shadalouie, Yaser Samimi Page 97

    Determining the level of customer satisfaction and capturing customer views regarding organization performance is one of the important issues that organizations face in the current competitive era. Monitoring customer satisfaction trend helps organizations to take appropriate actions in order to maintain an a decent place in the market. Although many organizations claim that they developed reasonable methods for capturing customers’ view points, however the lack of a systematic method that allows for the measurement of customer satisfaction in terms of a numerical indicator is an stumbling block that stops them from achieving higher performance. In service organizations such as educational systems where the output is intangible and low performance can easily lead to customer dissatisfaction, the need for having an effective measurement system in place should be an outmost concern. In this paper, a model for measuring the level of customer satisfaction in higher education institutes is developed using different statistical techniques. The detailed analyses considered in the proposed model allow the user to effectively estimate the customers’ notion of research administration quality services. The case study considered in this research demonstrates the effectiveness of the conceptual model proposed here in measuring the level of customer satisfaction properly leading to the identification of areas for service improvement.

  • H. Samavi, Dr. K. Rezaei-Moghaddam, Dr. M. Baradaran Page 121
    In this paper, the customer-orientation as a key principle of Total Quality Management has been investigated in Agriculture and Natural Resources University of Ramin and College of Agriculture in Shahid Chamran University of Ahwaz. The study is a descriptive survey research. Data was gathered using questionnaire and elicited from 322 students and 81 faculty members in two universities. The classified random sampling technique was used for selection of BS students and numeration technique was used for post-graduate students and faculty members. The results showed that the customer-orientation in two universities is not satisfactory. There is significant difference between attitudes of students and faculty members relating customer-orientation in two universities. Based on the results, the highest and lowest rates of customer-orientation were in ‘tangible’ and ‘delivery’ constructs, respectively. The education departments of agronomy and plants breeding, biotechnology, agricultural machineries, plant protection, penology and horticulture had similar educational needs. Also, departments of agricultural extension and education, livestock sciences and food industries had different needs. Finally, the paper has been provided recommendations for improvement of the process of customer-orientation in the universities.
  • Dr. Maghsoud Farasatkhah Page 145
    This article studies the outcomes of internal evaluation (IE) implementation on the planning for the quality improvement (PQI) in the academic departments(ADs) of Iranian public universities affiliated to the ministry of science, research and technology. A random selection of the control and the test groups has been selected through all departments based on implementing or not implementing the IE from 2001 till 2006. The article concludes that the IE implementation in the departments of Iranian universities has influenced performing the “interactional model” of PQI. Although the rate and attributes of PQI are less predictable through implementing or not implementing the IE than the contextual status in the ADs. The FQI is affected by the following factor: i) Organizational culture/ Department climate, ii) Strategic consciousness in the department members, iii) The sphere of thinking and working together and the mutual trust, iv) The culture of evaluation and quality, and v) Social interactions of the department. This is the first impact study of IE in Iranian ADs, and its results have been compared with the findings of other researches in the world. The discussion indicates that the IE is more complex in the Humanities and Social Sciences than the Natural Sciences and Engineering Departments.