فهرست مطالب

  • پیاپی 19 (پاییز و زمستان 1383)
  • تاریخ انتشار: 1383/09/09
  • تعداد عناوین: 8
|
  • بهرام زینالی صفحات 7-26

    مسئله خانواده و عشق در سه رمان ایوان گانچارف جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است. به اعتقاد نویسنده عشق و خانواده بنیان و اساس شروع یک زندگی موفق به شمار می روند. که البته این دیدگاه به گفته گانچارف در ارتباط مستقیم با نقطه نظرات او به عنوان یک مسیحی معتقد است. وفاداری و پایبندی به اصول اخلاقی و مذهبی از شاخصه های مهم این دیدگاه می باشند مقاله حاضر سعی در روشن نمودن نگاه گانچارف به مسئله خانواده و عشق با اشاره به نظرات ادبا و فلاسفه معاصر وی همانند ولادیمیر سالاویوت و سرگی بیردیایف، را دارد. در این رابطه تکیه اصلی بر گفته های قهرمانان و شخصیت های اصلی تریلوژی گانچارف و به ویژه آخرین رمان او "پرتگاه " متمرکز شده است.

    کلیدواژگان: خانواده، عشق، فلسفه، وفا داری، مذهب، نجابت
  • حسین لسانی صفحات 27-32

    دستور زبان روسی از دو بخش مهم صرف و نحو تشکیل شده است. صرف قواعد تغییرات واژه ها را در گفتار و نحو قواعد ترکیب کلمات را در جمله مورد بررسی قرار می دهد. مفاهیم در قالب ترکیب بین چند واژه نمود پیدا می کنند. مجموعه این ترکیب ها تشکیل دهنده گفتار هستند و از عبارات و جملات تشکیل می شوند. با توجه به این مطلب که ساختار و معنای جمله روسی اکثر اوقات بر پایه صورت واژه ها شکل می گیرد از این بابت نحو روسی ارتباط تنگاتنگ با صرف پیدا می کند. نحو هر زبان در مورد قواعد مربوط به ارتباط واژه ها با یکدیگر بحث و گفتگو می نماید. در زبان روسی معاصر نحو از واحدهای زیر تشکیل شده است: گروه واژه، جمله ساده، جمله مرکب و گروه جمله های مرتبط. در این مقاله سعی شده مفاهیم اصلی نحو زبان روسی، ارتباطات نحوی بین اجزاء تشکیل دهنده کلام و واحدهای اصلی نحو از دیدگاه زبان شناسان معاصر مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.

    کلیدواژگان: نحو، گر وه وا ژه، صرف، آوا شناسی، وا حد های نحوی
  • علی مداینی اول، محمدمراد نجفی صفحات 33-42

    هر زبان برای بیان معانی گوناگون دارای ویژگی های صرفی و نحوی مختص به خود است و از نظام منحصر به فردی پیروی می کند. این نظام در ذهن زبان آموز طی سال ها نقش بسته است. زبان آموز در فرایند یادگیری زبان دوم ویژگی های صرفی و نحوی زبان مادری را در زبان دوم دخالت داده و همین موضوع باعث می شود که روند یادگیری زبان مختل شود. در این مقاله سعی شده است تداخل زبان مادری (زبان فارسی) در زبان آموزان رشته روسی از جنبه های گوناگون مورد بررسی قرار گیرد و برای نیل به این هدف لازم دیدیم تفاوت های سیستمی و اشتباهات زبان آموزان در مراحل مختلف آموزش تجزیه و تحلیل شوند. نویسندگان مقاله بر این باورند که با دانستن شکل و مرحله زمانی تداخل زبان مادری می توان از تاثیرات منفی آن بر یادگیری ساختار زبان دوم جلوگیری نمود. با توجه به این که تداخل زبان مادری در سطوح مختلف بروز می کند، در این مقاله فقط تداخل لغوی و معنای حرف اضافه Ha مورد نظر قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: تداخل زبان مادری، زبان مادری، معنا، زبان فارسی، زبان روسی، حرف اضافه
  • یوری نیکلایویچ مارچوک صفحات 43-58

    زبان های زنده دنیای معاصر مواجه با پدیده اشباع لغات آن با اصطلاحات علمی و فنی شده اند. سابق بر این وقتی از اصطلاحات علم خاص، برای مثال پزشکی به میان می آمد، این توقع و برداشت وجود داشت که اصطلاحات موجود در این حیطه علمی دارای یک معنای واحد و استاندارد می باشند، اما امروزه دیگر چنین تصوری مصداق ندارد و اصطلاحات دراین علم و یا علوم دیگر محدود به یک معنا نمی شود و به همین جهت اصطلاح شناسی مورد توجه زبان شناسان قرار گرفته است، درک صحیح از اصطلاحات و معانی مختلف آن امروزه هم در زندگی عادی و روزمره، مانند عرصه های حقوقی و قضایی و هم در علوم کاربردی و تجربی، بسیار اهمیت دارد. امروزه اصطلاحات جزء لاینفکی از امور مربوط به رسانه های گروهی می باشند و علمای زبان شناس متعددی و من جمله آکادمیسمین پ. و راژ دستنوسکی پژوهشهای گسترده ای را در این ارتباط انجام داده اند. با گسترش ترجمه ماشینی و نیاز به تحلیل های نحوی رایانه ای این سوال مطرح شد که چگونه می بایست اصطلاحات را مدخل بندی و دسته بندی نمود. یادآور می شویم که برای آنالیز در سطح مورفولوژی این کار ساده تر خواهد بود، به خصوص این که زبان روسی یک زبان صرفی می باشد و برنامه نویسی برای درک درست موقعیت صرفی کلمات با دقت لازم میسر می شود. اما تعیین معنای کلمات و انتخاب گزینه درست کاری به مراتب مشکل تر است، زیرا قبل از آن در یک مرحله میانی می بایست روابط نحوی کلمات نیز مشخص شده باشند. اینجانب در این مقاله راهکارهای عملی خود را که حاصل سالیان دراز فعالیت بر روی پروژه های ترجمه ماشینی بوده است بیان می نمایم.

    کلیدواژگان: ترجمه ماشینی، آنالیز متن، اصطلاح شناسی، دسته بندی کلمات، برنامه نویسی
  • حسین غلامی صفحات 59-72

    در زبان روسی پیشوندها با افعال زیادی ترکیب می شوند و نقش عمده ای در بیان معانی مختلف ایفا می کنند و مشکلات زیادی را برای زبان آموزان (ایرانی) در درک و فهم این مبحث مهم و پیچیده ایجاد می کنند و از آن جایی که در کتاب های موجود توصیف معانی پیشوندها برای زبان آموزان کامل نمی باشد‘ بایستگی آن به شدت احساس می شود و در این مقاله سعی می شود به مواردی کاربردی- آموزشی توصیف معانی پیشوندها اشاره شود. اگر توصیف معانی پیشوندها درست و کامل باشد و در تضاد نباشد و معانی پیشوندها به درستی دسته بندی و طبقه بندی شده باشند و به شرایط بیان آن ها در بافت جمله اشاره شود به نظر می رسد که زبان آموز در درک درست معانی پیشوندهای روسی کمتر دچار مشکل شود.

    کلیدواژگان: پیشوند، توصیف، دسته بندی، معانی، بافت جمله
  • علیرضا ولی پور صفحات 73-92

    ترجمه به عنوان بازیابی و انتقال مطالب از زبانی به زبان دیگر مواجه با سطوح مختلف زبانی اعم از صرف، نحو، لغت سازی و معنا می گردد. توجه به سبک متن و معناشناسی آن از جدیدترین مقوله های زبان شناسی است که ذهن اندیشمندان این رشته را به خود مشغول داشته است. در تنظیم لغتنامه های روسی مجموعه ای از بخش های گفتار که از نظر دستوری نقش های متفاوتی دارا می باشند مورد توجه قرار می گیرند. این اجزاء عبارتند از فعل- اسم- صفت- حروف اضافه- حروف ربط و قید. معمولا ضمایر و اعداد به ترتیب در مجموعه اسامی و صفات قرار داده می شوند، صفت فعلی و قید فعلی نیز چون از مشتقات فعل هستند مدخل جداگانه ای در لغتنامه های روسی ندارند. از موارد خاص که فقط اختصاص به روسی دارد و در زبان فارسی جایگاهی ندارد ذکر اختصارات اسم بر اساس جنس دستوری و نوشتن گونه و یا نوع افعال است و صفت در شکل مذکر مفرد ثبت می شود. در ارائه معانی مواردی یافت می شود که به علل فرهنگی و یا سبک رایج در روسی مصداق برابر تک کلمه ای یافت نمی شود، در چنین مواردی چاره ای باقی نمی ماند که نزدیک ترین مفهوم انتخاب و ارائه شود در مورد ترکیبات نحوی غیر استاندارد و ضرب المثل ها کار مولف به مراتب مشکل تر خواهد شد و در صورت نداشتن اطلاعات نحوی دقیق و احاطه بر فرهنگ و ادب زبان مبدا و مقصد، خطاهای متعددی روی خواهد داد که به برخی از آنها در این مقاله پرداخته می شود.

    کلیدواژگان: زبان روسی، پردازش اطلاعات، لغتنامه روسی به فارسی، معناشناسی، مقولات دستوری
  • سید حسن زهرایی صفحات 93-106

    در زبان روسی معانی مربوط به جملات را می توان به دو گروه عمده تقسیم نمود: معانی عینی، معانی ذهنی. مهمترین معانی عینی که در ارتباط با حالات روسی از یکدیگر متمایز می شوند، عبارتند از: معانی نهادی، معانی مفعولی، معانی متمم اسمی و معانی متمم قیدی. در درون هر یک از این چهار معنا می توان یک سری معانی جزئی را، از قبیل "فاعل "، "مفعول "، "مخاطب "، "واسطه " و غیره تعیین نمود. مشخص نمودن نوع گزاره از جمله نکاتی است، که به هنگام بررسی معنای عینی جمله به آن توجه خاص می گردد. نوع گزاره جمله تعیین کننده نوع معانی ای است که در ساختار جملات به کار می روند. این مقاله به بررسی انواع معانی مربوط به حالات روسی و همچنین تقسیم بندی انواع گزاره می پردازد.

    کلیدواژگان: معنای عینی، معنای ذهنی، معنای صریح، نهاد، مفعول
  • علی مداینی اول صفحات 107-125

    در زبان روسی متمم عضو فرعی جمله است که به نشانه و چگونگی موضوع "شیء" اشاره می کند و به چنین سوالاتی مثل چگونه؟ مال چه کسی؟ و کدام یک؟ پاسخ می گوید. این تعریف بیان کننده این موضوع است که در زبان روسی صورت متمم از اهمیت برخوردار نیست و کافی است تنها به بیان چگونگی موضوع اشاره شود. بنابراین شکل ظاهری و صورت متمم می تواند به هر شکل باشد و با هر عنصری ترکیب شود. به همین خاطر در زبان روسی متمم های هماهنگ5 "پزشک با تجربه/ ماهر" و متمم های غیر هماهنگ "عینک آندری"مجسمه داستایفسکی " وجود دارد. در حالی که در زبان فارسی اکثر زبان شناسان بر این عقیده اند که متمم بر اساس معنا و صورت مشخص می شود و برای داشتن متمم وجود حرف اضافه لازم و ضروری است. در این مقاله سعی شده است انواع متمم های زبان روسی مورد بررسی قرار گیرد و به شکل مختصر با متمم زبان فارسی مقایسه شود.

    کلیدواژگان: متمم، متمم هماهنگ، متمم غیر هماهنگ، معنا، صورت