فهرست مطالب

کودکان استثنایی - سال ششم شماره 1 (پیاپی 19، بهار 1385)
  • سال ششم شماره 1 (پیاپی 19، بهار 1385)
  • تاریخ انتشار: 1385/03/17
  • تعداد عناوین: 7
|
  • اکبر رضایی*، مریم سیف نراقی صفحه 497
    هدف
    پژوهش حاضر به منظور مقایسه ویژگی های روان شناختی دانش آموزان نارسانویس و عادی اجرا شد.
    روش
    در این پژوهش 160 دانش آموز پایه سوم ابتدایی 40 دانش آموز پسر نارسانویس، 40 دانش آموز دختر نارسانویس، 40 دانش آموز پسر عادی و 40 دانش آموز دختر عادی از شهرستان های ش مال، مرکز و جنوب استان آذربایجان غربی ماکو، ارومیه و اشنویه) شرکت داشتند. این پژوهش در دو مرحله اجرا شد: در مرحله اول، پس از انتخاب تصادفی شهرستانها و مدارس، دانش آموزان نارسانویس بر اساس نتایج آزمون هوشی اسلوسن، نمرات املاء دانش آموزان و میزان سلامت بین ایی و شنوایی شناسایی شدند. در مرحله بعد، آزمونها و پرسشنامه های مرتبط با سنجش ویژگی های روان شناختی از قبیل آزمون تشخیص توالی حافظه شنوایی - بیانی، آزمون توالی حافظه بینایی -ترسیمی، آزمون تشخیص شنوایی و پرسشنامه ارزیابی رفتاری راتر براساس دستورالعملهای مر بوطه بر روی دانش آموزان نارسانویس و عادی اجرا شد.
    یافته ها
    نتایج حاصل از آزمونهای آماری نشان داد1) دانش آموزان گروه های نارسانویس و عادی در ویژگی های روان شناختی اضطراب - افسردگی، ناسازگاری اجتماعی وکمبود توجه، تفاوت معنی داری دارند، اما در ویژگی های نظیر پرخاشگری - بیش فعالی و رفتارهای ضد اجتماعی تفاوتها معنی دار نبود 2)تفاوت بین گروه های نارسانویس وعادی در متغیرهای روان شناختی مربوط به حافظه دیداری، شنیداری و همچنین حساسیت شنیداری معنی دار بود.
    نتیجه گیری
    در این مقاله نتایج، محدودیتها و پیشنهادهایی برای پژوهشهای بعدی مورد بحث قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: نارسانویسی، اختلالات یادگیری، ویژگیهای روان شناختی، پایه سوم ابتدایی
  • علی دهقان احمد آباد* صفحه 515
    هدف
    هدف از انجام این پژوهش بررسی تعامل کلامی بین مادر و کودک دارای لکنت و مقایس آن با کودکان بدون لکنت است.
    روش
    از بین مراجعه کنندگان دارای لکنت به کلین یکهای گفتاردرمان ی شهرستان رباط کریم در دو ماه مهر و آبان 1384، 20 کودک به همراه مادرانشان به صورت تصادف ی انتخاب شدند و نمونه های گروه مقایسه نیز از بین دانش آموزان ناحیه یک شهرستان رباط کریم که با گروه اول همتا شده بودند، انتخاب شدند. از 40 جفت مادر و کودک، 20 جفت شامل مادر طبیع ی و کودک دارای لکنت بودند که از میان کودکان 18 نفر پسر و 2 نفر دیگر دختر بودند که دارای میانگین سنی 8 / 8 دامنه 12 / 4 - 7 / 2 بودند و 20 جفت دیگر شامل م ادر و کودک بدون لکنت بودند که به لحاظ جنس ی و سن ی با گروه مقایسه، منطبق شده بودند و متوسط سن ی کودکان آنها نیز 12 / 1 - 7 / 0 8 / 9 سال بود. کودکانی که دارای مشکلات شنوای ی، تولید ی، صوت، زبان، روان ی و عاطف ی، جسمان ی و یا روانی گفتار در کودکان بدون لکنت بودند، از مطالعه حذف شدند. از هر گروه یک نمونه گفتار ی به مدت 15 دقیقه ضبط شد که 5 دقیقه اول شامل تعامل کلام ی کودک با درمانگر و 10 دقیقه باق ی شامل تعامل کلام ی مادر و کودک در هنگام کامل کردن یک پازل تصویری بود که هم این تعاملات با دستگاه ضبط صوت ضب ط و در نهایت پیاده شد.
    یافته ها
    میانگین امتیازات در تمام ی اجزای ارتباطی هم در گروه مادران کودکان دارای لکنت در مقایسه با گروه مادران کودکان بدون لکنت و هم در گروه کودکان دارای لکنت در مقایسه با همتایان عاد ی شان به جز در تعداد کل کلمات تفاوت معنادار ی باهم نداشتند؛ تنها تفاوت معنادار بین مادران کودکان دارای لکنت و بدون لکنت در تعداد کل کلمات به کار رفته بود P= / 037؛ بدین معنا که مادران دارای کودکان دارای لکنت از میزان کلمات بیشتر ی نسبت به مادران کودکان عاد ی استفاده می کردند و از سوی ی دیگر بین میزان کلمات اس تفاده شده در P=0/49 کودکان دارای لکنت و گروه مقایسه نیز تفاوت معناداری وجود داشت
    نتیجه گیری
    نتایج نشانگر تفاوتهای ی در تعامل کلام ی و بالا بودن سرعت گفتار ی مادران کودکان دارای لکنت و فرزندان دارای لکنت در مقایسه با گروه مقایسه است. یافته های این پژوهش بر تعاملهای کلامی در درمان کودکان دارای لکنت تاکید می کند.
    کلیدواژگان: لکنت، تعامل کلامی، سرعت گفتار مادران
  • اصغر مینایی* صفحه 529
    هدف
    پژوهش حاضر با هدف انطباق و هنجاریابی سیاهه رفتاری کودک CBCL، پرسشنامه خودسنجی YSR و فرم گزارش معلم TRF برای دانش آموزان دختر و پسر دوره های ابتدایی، راهنمایی و متوسطه تهران اجرا شد.
    روش
    نمونه مورد مطالعه در این پژوهش تعداد 1437 دانش آموز 748 پسر و 689 دختر تهران بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای چندمرحله ای، انتخاب و فرمهای مذکور در مورد آنها تکمیل شد. برای تحلیل سوالات و برآورد ویژگی های روان سنجی مقیاسهای مربوط به هر یک از فرمهای مذکور، از مدل کلاسیک آزمون استفاده شد. همسانی درونی مقیاسها با استفاده از فرمول آلفای کرونباخ برآورد شده است.
    یافته ها
    دامنه ضرایب همسانی درونی مقیاسها از 0 / 95 - 0 / 63 است. ثبات زمانی مقیاسها نیز با استفاده از روش آزمون – بازآزمون با یک فاصله زمانی 8 - 5 هفته بررسی شد و دامنه ضرایب ثبات زمانی از 0 / 32 تا 0 / 67 به دست آمد. توافق بین پاسخ دهندگان نیز مورد بررسی قرار گرفت. دامنه این ضرایب از 0 / 09 تا 0 / 67 نوسان داشت. در خصوص روایی نیز تحلیلهای مختلفی صورت گرفت. از جمل این تحلیلها می توان به همبستگی درونی مقیاسهای هر فرم، همبستگی سوال - نمره کل، تمایزگذاری گروهی، قدرت تمایزگذاری و تحلیل عاملی اشاره کرد.
    نتیجه گیری
    به طور کلی یافته های حاصل از این پژوهش نشان می دهد که هر سه فرم، از اعتبار و روایی مطلوب و بالایی برخوردارند و با اطمینان می توان از آنها برای سنجش اختلالات عاطفی _ رفتاری کودکان و نوجوانان 18 - 6 ساله استفاده کرد.
    کلیدواژگان: سیاهه رفتاری کودک آخنباخ، فرم گزارش معلم، پرسشنامه خودسنجی، روایی، هنجاریابی
  • اعظم مرادی*، مهرداد کلانتری صفحه 559
    هدف
    این پژوهش به تاثیر برنامه آموزش مهارتهای زندگی طراحی شده توسط سازمان بهداشت جهانی، 1993 بر میزان سلامت روانی و نیز میزان اضطراب، ناسازگاری اجتماعی و افسردگی زنان دارای ناتوانی های جسمی - حرکتی پرداخته است.
    روش
    به این منظور 16 نفر زن دارای ناتوان ی ج سمی - حرکت ی در شهر اصفهان به شیوه تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایشی و گواه قرار گرفتند. پیش از برگزاری اولین جلسه آموزش مهارتهای زندگی با استفاده از پرسشنامهGHQ پرسشنامه سلامت عمومی در مورد گروه آزمایشی و گواه پیش آزمون اجرا شد؛ سپس برای گروه آزمایشی 10 جلسه هفتگی 120 دقیقه ای برنامه آموزش مهارتهای زندگی برگزار شد. در هر یک از این جلسات یکی از مهارتهای اساسی مطرح شده در راهنمای آموزش مهارتهای زندگی آموزش داده می شد. این مهارتها عبارت بودند از: شناخت خصوصیات و توانایی های خود، توجه به ارزشهای شخصی، خانوادگی و اجتماعی، به کار بردنروش های صحیح برقراری ارتباط، قاطعیت، دوست یابی، تعیین هدف و دستیابی به آن، تصمیم گیری صحیح، پرهیز از خشونت و حفظ سلامت. بلافاصله پس از اتمام جلسات آموزش مهارتهای زندگی بر روی هر دو گروه آزمایشی و گواه، پس آزمون اجرا شد
    یافته ها
    P<0 / 05 تحلیل نتایج با استفاده از تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش مهارتهای زندگی باعث افزایش معنی دار سلامت روانی و کاهش معنی دار اضطراب P<0 / 05 و ناسازگاری اجتماعی P < 0 / 05 در آزمودنی ها شده است و فقط بر میزان افسردگی آنها تاثیر معنی داری نداشته است.
    نتیجه گیری
    یافته های این پژوهش می تواند به ارایه خدمات بهتر برای سلامت روانی زنان دارای ناتوانی های جسمی – حرکتی مفید باشد
    کلیدواژگان: آموزش مهارتهای زندگی، معلولین جسمی، حرکتی، نیمرخ روانی
  • اکبر رضایی، مریم سیف نراقی صفحه 577
    هدف
    پژوهش حاضر به منظور مقایسه ویژگی های روان شناختی دانش آموزان نارسانویس و عادی اجرا شد.
    روش
    در این پژوهش 160 دانش آموز پایه سوم ابتدایی 40 دانش آموز پسر نارسانویس، 40 دانش آموز دختر نارسانویس، 40 دانش آموز پسر عادی و 40 دانش آموز دختر عادی از شهرستان های شمال، مرکز و جنوب استان آذربایجان غربی ماکو، ارومیه و اشنویه شرکت داشتند. این پژوهش در دو مرحله اجرا شد: در مرحله اول، پس از انتخاب تصادفی شهرستانها و مدارس،دانش آموزان نارسانویس بر اساس نتایج آزمون هوشی اسلوسن، نمرات املاء دانش آموزان و میزان سلامت بینایی و شنوایی شناسایی شدند. در مرحله بعد، آزمونها و پرسشنامه های مرتبط با سنجش ویژگی های روان شناختی از قبیل آزمون تشخیص توالی حافظه شنوا یی - بیانی، آزمون توالی حافظه بینایی - ترسیمی، آزمون تشخیص شنوا یی و پرسشنامه ارزیابی رفتاری راتر براساس دستورالعملهای مربوطه بر روی دانش آموزان نارسانویس و عادی اجرا شد.
    یافته ها
    نتایج حاصل از آزمونهای آماری نشان داد که1) دانش آموزان گروه های نارسانویس و عادی در ویژگی های روان شناختی اضطراب - افسردگی، ناسازگاری اجتماعی و کمبود توجه، تفاوت معنی داری دارند، اما در ویژگی هایی نظیر پرخاشگری - بیش فعالی و رفتارهای ضد اجتماعی تفاوتها معنی دار نبود2) تفاوت بین گروه های نارسانویس و عادی در متغیرهای روان شناختی مربوط به حافظه دیداری، شنیداری و همچنین حساسیت شنیداری معنی دار بود.
    نتیجه گیری
    در این مقاله نتایج، محدودیتها و پیشنهادهایی برای پژوهشهای بعدی مورد بحث قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: نارسانویسی، اختلالات یادگیری، ویژگیهای روان شناختی، پایه سوم ابتدایی
  • حکیمه آقایی*، عزت الله نادری، دکترمریم سی فنراقی صفحات 577-592

    هدف از این تحقیق شناخت بیشتر ویژگی های جسمانی کودکان میکروسفال، ماکروسفال و عقب مانده ذهنی با علل ناشناخته و مقایسه آن با دان ش آموزان عادی در سنین 6 تا 12 سال است.

    روش

    بدین منظور از هر گروه میکروسفال، ماکروسفال، عقب مانده ذهنی ناشناخته و عادی، 15 نفر از طریق نمونه گیری در دسترس از مجتمعهای بهزیستی (شمال، جنوب، شرق و غرب) تهران انتخاب شدند. در سنجش ویژگی های انسان سنجی از ترازو، مترنواری و کولیس استفاده شده است.

    یافته ها

    تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل واریانس و آزمون شفه نشان داد که تفاوتها در شاخصهای ت ن سنجی در سطح 0/05 معنادار است. نتایج همچنین نشان داد که تفاوتهایی در شاخصهای تن سنجی مانند وزن، قد نشسته، دور سر، عرض بینی، طول بینی، طول دست، مچ پا و طول پا در بین چند گروه از کودکان یاد شده وجود دارد. یعنی وزن کودکان عادی بیشتر از وزن کودکان عقب مانده ذهنی میکروسفال، ماکروسفال و علل ناشناخته است. میانگین قد نشسته کودکان عادی کوتاه تر از کودکان میکروسفال است. میانگین دور سر کودکان ماکروسفال بیشتر از کودکان عادی، میکروسفال وعلل ناشناخته است. میانگین طول بینی کودکان ماکر وسفال بلندتر از کودکان عق ب مانده با علل ناشناخته است. میانگین عرض بینی کودکان ماکروسفال بزر گ تر از عرض بینی کودکان عادی است. میانگین طول دست کودکان میکروسفال و ماکروسفال بزر گ تر از کودکان عقب مانده با علل ناشناخته و کودکان عادی است، همچنین میانگین مچ پا و طول پای کودکان عادی بزر گتر از کودکان میکروسفال، ماکروسفال و علل ناشناخته است.

    نتیجه گیری

    نتایج این پژوهش بر نقش سبب شناسی در بروز ویژگی های جسمانی و انسان سنجی کودکان عقب مانده ذهنی تاکید می کند.

    کلیدواژگان: ویژگیهای جسمانی، انسان سنجی، میکروسفالی، ماکروسفالی، عق بمانده ذهنی
  • صفحه 593
|
  • Rezaeia.*, Seif Naraghi Page 497
    Objective
    This study compares the psychological characteristics in students with and without orthography in West Azarbaijan province.
    Method
    160 3rd grade elementary students from the north, centre and south of West Azarbaijan (cities included Maku, Urmieh, and Ushnavieh) took part in this research. First, after random selection of the cities and schools, the students with orthography were screened on the basis of their performance in Slowsen Intelligence Test, their dictation marks and sound sensory functioning. In the second phase, the measures were administered, and the data were analysed using MANOVA.
    Results
    the findings showed that 1) students in the two groups were significantly different in terms of psychological features such as anxietydepression, social maladjustment, and lack of attention, but not in terms of aggressionhyperactivity and antisocial behaviours; 2) the data analysis displayed a significant difference in terms of psychological variables related to visual and auditory memory and sensitivity.
    Conclusion
    This study suggested that psychological characteristics in children with orthography should be considered in clinical treatments.
    Keywords: orthography, psychological characteristics
  • Dehghan Ahmadabad, A.* Page 515
    Objective
    The goal of this study is to compare the verbal interaction between mothers and stuttering and non-stuttering children.
    Method
    The subjects were 40 Farsi speaking mother-child pairs, including 20 mothers with stuttering children and 20 mothers with non-stuttering children. The subjects were matched according to age, gender, sensory health, and some psychological variables. The subjects had interaction with each other for 10 minutes, and with the experimenter for 5 minutes while completing a puzzle. The interactions were audiotaped.
    Results
    The results showed significant differences for all communicative items. The mothers of stuttering children use more words (p< 0.5), the stuttering children also use more words (p< 0.5).
    Conclusion
    The results lend tentative support for the notion that the interaction between these two groups are different in some aspects, which must be taken into consideration in treatment.
    Keywords: verbal interaction, stuttering, speed of speaking
  • Minaee, A.* Page 529
    Objective
    The purpose of this research was adaptation and finding psychometric properties of Child Behavior Checklist (CBCL), Youth Self-report (YSR), and Teacher’s Report Forms (TRF) for Farsi-speaking children.
    Method
    The forms were completed for 1437 (748 boys and 689 girls) students in Tehran by their parents, teachers, and by the students. The sample was selected by means of multistage stratified random method Classical test theory was used to estimate psychometric properties of items and scales of the forms. Internal consistency of each scale was obtained by using Cronbach alpha for each gender and age group.
    Results
    Ranges of these coefficients were. 63 to. 95. To examine stability of the forms, 134 subjects were selected randomly from the normative sample and the forms were completed for them with an interval of 5 to 8 weeks. Crossinformant agreement was examine. Ranges of these coefficients were. 09 to. 67. Content, criterion and construct validity of the forms were studied by appropriate methods, including inter-correlation of scales, item-total correlation, group discrimination, discrimination power, and factor analysis.
    Conclusion
    The results showed that reliability and validity of all three forms were high and they could be used to assess emotional and behavioural problems of children aged 6 - 18 years.
    Keywords: child behavior checklist, youth self, report form, reliability, validity
  • Moradia.*, Kalantari, M Page 559
    Objective
    This study investigates the impact of life skills training program (developed by World Health Organization, 1993) on mental health and socio-emotional aspects in women with physical-motor disabilities.
    Method
    16 women with physical-motor disabilities were randomly selected and assigned into experimental and control groups. First, GHQ was administered for the both groups as the pre-test. Then, ten weekly training sessions were administered for the experimental group, and in each session one of the basic skills propounded in life skills was trained. At the end of sessions, GHQ was again administered for the both groups as post-test.
    Results
    The covariance analysis showed that life skills training could enhance the mental health (p < 0.01), and could decrease anxiety and social maladjustment, but not depression.
    Conclusion
    This study has helped to get a better understanding for delivering mental health service for the targeted groups.
    Keywords: life skills training, physical, motor disabilities, mental health
  • Aghaeih.*, Naderie., Seif Naraghi, M Pages 577-592
    Objective

    This study examines an thropometric specifications of mentally retarded children with microcephalia، macrocephalia، and idiopathic etiology، and comparing them with normal children.

    Method

    For this field study، 15 subjects were selected for each group. For measuring the specifications we used balance، meter، and caliper.

    Results

    The ANOVA and Sheffé post hoc tests analysis displayed significant differences in physical indications in the groups such as weigh، sitting and standing position size، circumference of head، width and length of nose، and some other features.

    Conclusion

    These results suggest significant differences in the physical characteristics in children with different etiologies. Clinical implications and related limitations have been discussed.

    Keywords: anthropometry, microcephaly, macrocephaly, idiopathic mental retardation