فهرست مطالب

گام های توسعه در آموزش پزشکی - سال ششم شماره 1 (پیاپی 11، بهار و تابستان 1388)
  • سال ششم شماره 1 (پیاپی 11، بهار و تابستان 1388)
  • تاریخ انتشار: 1388/03/15
  • تعداد عناوین: 13
|
  • غلامعلی دهقانی، محمد یمنی دوزی سرخابی صفحه 1
    زمینه و هدف
    اطمینان از کسب تجربه پژوهشی توسط دانشجویان یکی از اصلی ترین اهداف فرآیند انجام پایان نامه و ارزیابی رضایتمندی دانشجویان یکی از مهم ترین چالش های این فرآیند می باشد. هدف این پژوهش بررسی میزان رضایتمندی دانشجویان از فرآیند انجام پایان نامه و عوامل مرتبط با آن در دانشگاه علوم پزشکی تبریز بود.
    روش کار
    در این مطالعه توصیفی، 100 نفر از دانشجویان پزشکی، دندان پزشکی و داروسازی که ضمن دفاع از پایان نامه خود در مرحله فراغت از تحصیل قرار داشتند به روش نمونه گیری طبقه ای انتخاب شدند. داده ها توسط پرسش نامه ای که روایی و پایایی آن مورد تایید قرار گرفته بود، جمع آوری گردید.
    یافته ها
    نتایج حاکی از آن بود که میانگین (انحراف معیار±) نمره عوامل سرپرستی پایان نامه، توسعه مهارت علمی، بنیادهای پژوهش، توسعه مهارت پژوهشی و فرآیند ارزیابی پایان نامه به ترتیب 31/3 (95/0±)، 42/3 (71/0±)، 26/2 (80/0±)، 37/3 (70/0±) و 47/3 (92/0±) بودند. میانگین نمره عامل بنیادهای پژوهش به طور معنی داری نسبت به سایر عوامل کمتر بود (0001/0=P). میانگین نمره رضایتمندی دانشجویان دختر در خصوص عوامل بنیادهای پژوهش و توسعه مهارت پژوهشی، نسبت به دانشجویان پسر بیشتر و دارای تفاوت معنی داری بود (به ترتیب 026/0=P و 04/0=P).
    نتیجه گیری
    نتایج نشان داد که کمترین میزان رضایتمندی دانشجویان در زمینه «برنامه ریزی سمینارهای علمی»، «حمایت مالی از فعالیت های پژوهشی» و «جو علمی و پژوهشی» بود که هر سه مربوط به عامل بنیادهای پژوهشی بودند. از آنجا که زیر ساخت و جو پژوهشی از عوامل مهم در فعالیت های پژوهشی هستند، توجه به این موضوع باید در صدر الویت های برنامه ریزی آموزش عالی قرار گیرد.
    کلیدواژگان: رضایتمندی، فرآیند انجام پایان نامه، دانشجو
  • صفحه 10
    زمینه و هدف
    هدف اصلی از این تحقیق بررسی وضعیت دانشگاه های برتر دنیا در آموزش دانشجویان در مقطع دکترای تخصصی و مقایسه آن با دانشگاه های کشور با رویکرد ارزیابی جایگاه آموزش مبتنی بر پژوهش بود.
    روش کار
    با استفاده از مرور ساختارمند، مستندات موجود در پایگاه وب و لینک های مرتبط با آن در دانشگاه های اصلی 10 کشور برتر دنیا بر اساس رتبه بندی شانگهای به طور سیستماتیک جستجو شد و اطلاعات مرتبط با دوره های دکترای تخصصی به صورت نظام مند جمع آوری و تحلیل شد.
    یافته ها
    نتایج حاصل از بررسی 28 دانشگاه برتر دنیا نشان می دهد که در 22 دانشگاه مدل آموزشی، پژوهش- محور بوده و مابقی دانشگاه ها از مدل درس- محور جهت آموزش دانشجویان دکترای تخصصی استفاده می کنند. گذراندن دروس تئوری به عنوان شاخصی از مدل درس- محور در اکثر دانشگاه هایی که از مدل پژوهش- محور بهره می گیرند دارای حداقل هایی است و در مواردی نیز که گذراندن دروس تئوری جنبه اختیاری دارد نقش استاد راهنما در هدایت دانشجو در انتخاب و شرکت در کلاس های دروس تئوری برجسته است.
    نتیجه گیری
    به نظر می رسد زمان آن فرا رسیده تا مشابه سایر کشورهای موفق، از مدل های مختلف و متنوع در تربیت دانشجو در مقاطع تحصیلات تکمیلی که بتوانند نیازهای صنعت را نیز پاسخ گویند، استفاده شود و با ایجاد و با بازنگری در کریکولوم های آموزشی سعی گردد هدفمند و با درایت، اشکالات احتمالی را رفع و به تربیت افرادی همت گماشت که نیازهای توسعه کشور را در راستای اهداف سند چشم انداز فراهم کنند.
    کلیدواژگان: تحصیلات تکمیلی، رتبه بندی شانگهای، کریکولوم پژوهش، محور، توسعه علمی، دکترای تخصصی
  • مالک فریدونی مقدم، بهمن چراغیان صفحه 21
    زمینه و هدف
    بهبود و توسعه عملکرد تحصیلی فراگیران یکی از اهداف اصلی مراکز آموزشی می باشد. عملکرد تحصیلی افراد متاثر از عوامل مختلفی است که یکی از این عوامل، عادت های مطالعه افراد می باشد. با توجه به اهمیت عادت های مطالعه افراد در عملکرد تحصیلی، این پژوهش با هدف شناسایی عادت های مطالعه دانشجویان دانشکده پرستاری آبادان و ارتباط آن با عملکرد تحصیلی انجام گرفت.
    روش کار
    این مطالعه مقطعی بر روی 150 نفر از دانشجویان پرستاری مشغول به تحصیل در دانشکده پرستاری آبادان در سال 1386 انجام گرفت. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه عادت های مطالعه (PSSHI) بود که به روش خود- ایفا در زمان برگزاری امتحانات پایان ترم تکمیل گردیدند.
    یافته ها
    میانگین(انحراف معیار±) نمره عادات مطالعه دانشجویان 26/48 (6/11±) از 88 (حداکثر نمره) بود. 3/11 درصد از دانشجویان عادات مطالعه نامطلوب، 7/80 درصد نسبتا مطلوب و 8 درصد از آنها عادات مطالعه مطلوب داشتند. بین میانگین نمره عادت های مطالعه افراد و عملکرد تحصیلی آنها ارتباط مثبت، ضعیف و معنی داری وجود داشت (001/0= P و 27/0=r). همچنین بین عادت های مطالعه افراد با ترم تحصیلی، سن، و وضعیت تاهل ارتباط معنی دار آماری به دست نیامد.
    نتیجه گیری
    به طور کلی وضعیت عادت های مطالعه دانشجویان مورد مطالعه در حد متوسط است و می توان گفت که شیوه مطالعه آنها از کیفیت مطلوبی برخوردار نیست، بنابراین با توجه به اهمیت عادات مطالعه در عملکرد و پیشرفت تحصیلی افراد، توجه و برنامه ریزی در جهت بهبود روش ها و عادت های مطالعه دانشجویان امری ضروری است و مداخلات در این زمینه می تواند مؤثر باشد.
    کلیدواژگان: عادت های مطالعه، مهارت های مطالعه، عملکرد تحصیلی، دانشجوی پرستاری
  • سیدکامران سلطانی عربشاهی، جلیل کوهپایه زاده اصفهانی صفحه 29
    زمینه و هدف
    مؤسسات آموزشی برای ارزشیابی فعالیت های خود از ابزارهای متفاوتی استفاده می کنند. در این مطالعه دیدگاه استادان بالینی با استفاده از الگوی دریم(Dundee Ready Education Environment Measure: DREEM) به عنوان یک ابزار تشخیصی برای بررسی مشکلات درسی و اثربخشی تغییر در آموزش، به کار گرفته شد.
    روش کار
    این مطالعه مقطعی در چهار بخش داخلی، کودکان، زنان و جراحی عمومی در چهار بیمارستان وابسته به دانشگاه انجام شد. پرسش نامه 35 سؤالی در سه حیطه یادگیری، استادان و جو آموزشی میان 53 نفر از استادان در بخش های مذکور توزیع شد.
    یافته ها
    از مجموع 140 امتیاز، میانگین امتیازات کسب شده 116 (وضعیت بسیار مطلوب) بود. در هر سه حیطه جو و فضای آموزشی، اساتید و یادگیری بیشترین میانگین امتیازات، مربوط به بخش کودکان و کمترین آن مربوط به بخش داخلی بود، اما آزمون آماری تنها در مورد جو و فضای آموزشی تفاوت معنی داری را بین بخش ها نشان داد (042/0=P)، به طوری که میانگین امتیاز در بخش داخلی 3/39 و بخش کودکان 2/46 بود
    نتیجه گیری
    با توجه به میانگین امتیاز، به نظر می رسد استادان شرایط یادگیری و یاددهی را مناسب می دانند. در مورد اختصاص کمترین امتیاز به حیطه جو آموزشی در بخش داخلی، احتمالا مشکل برقراری ارتباط مناسب میان استاد و فراگیرنده در این بخش، محیط را توام با اضطراب کرده است. از آنجا که این مدل برای تغییر آموزشی مناسب است می توان با مقایسه دیدگاه فراگیرنده و استاد و برنامه ریزی برای رفع مشکل در بخش داخلی اقدامات مؤثری را انجام داد.
    کلیدواژگان: جو آموزشی، بخش های بالینی، ارزشیابی آموزشی، یاددهی و یادگیری، مد
  • جواد فاریابی، مریم فرزاد، ندا سینایی صفحه 34
    زمینه و هدف
    ارزیابی بالینی دانشجویان به روش آسکی (OSCE) در رشته پزشکی به عنوان یک روش مؤثر معرفی گردیده و در حال حاضر در بعضی از بخش های دانشکده دندانپزشکی کرمان جهت ارزیابی بالینی دانشجویان از این روش می شود. این مطالعه به منظور بررسی نظرات دانشجویان این رشته در دانشگاه علوم پزشکی کرمان در مورد ارزشیابی بالینی به روش آسکی انجام شده تا ضمن بررسی نظرات دانشجویان، اشکالات موجود به اطلاع مسؤلین آموزشی ذیربط رسانده شود.
    روش کار
    در این مطالعه مقطعی 89 دانشجوی دندان پزشکی به پرسش نامه ای با 12 سؤال بسته چند گزینه ای و دو سؤال باز که روایی و پایایی آن مورد تایید قرار گرفته بود، پاسخ دادند.
    یافته ها
    بیشتر دانشجویان (6/78 درصد) برگزاری امتحان عملی پایان ترم و ارزشیابی بالینی خود به روش آسکی را باعث افزایش استرس اعلام نموده و در پاسخ به این سؤال که آیا امتحان آسکی ارزشیابی بالینی سودمندی است فقط 8/34 درصد آنها نظر مثبت داشتند. همچنین تنها 2/20 درصد از این دانشجویان موافق برگزاری امتحان عملی به صورت آسکی بودند و در مجموع 3/61 درصد آنها مخالف ادامه ارزیابی با این روش می باشند.
    نتیجه گیری
    افزایش استرس دانشجویان همراه با ارزشیابی به روش آسکی می تواند بر مخالفت آنان با ادامه این روش، تاثیر داشته باشد. علی رغم نظر نامساعد دانشجویان در مورد کارآیی روش آسکی بایستی با رفع کاستی های موجود و بهبود این روش با توجه به نتایج مساعد جهانی، در مورد پیش برد آن و جلب نظر دانشجویان همت گمارد و با انجام مطالعات بعدی میزان تاثیر این اقدامات را مورد بررسی قرار داد.
    کلیدواژگان: ارزشیابی بالینی، دانشجوی دندانپزشکی، روش آسکی، نظرات
  • صدیقه شایق، حسین میرخانی، لیلا بذرافکن صفحه 41
    زمینه و هدف
    از سال 1381 دانشگاه علوم پزشکی شیراز اقدام به برگزاری برنامه روز معرفی دانشگاه (University Open Day) جهت به نمایش گذاشتن توانمندی های دانشگاه و کمک در شناخت رشته های مختلف و در نهایت انتخاب رشته به داوطلبان نموده است. این مطالعه با هدف تعیین دیدگاه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز در مورد تاثیر برنامه بر انتخاب رشته تحصیلی صورت گرفت.
    روش کار
    در یک مطالعه توصیفی، مقطعی پرسشنامه ای خود ایفا تنظیم گردید که به صورت حضوری در کلاس های درس در اختیار دانشجویان ورودی سال های 86-82 کلیه رشته ها و مقاطع تحصیلی کاردانی، کارشناسی، دکترا (پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی) قرار گرفت.
    یافته ها
    از 940 دانشجوی ورودی سال های 86-82 کلیه رشته ها و مقاطع تحصیلی ساکن استان فارس، تنها 218 نفر (23 درصد) از برنامه روز معارفه (open day) بازدید کردند. بیشترین تعداد افراد شرکت کننده (60 درصد) علت انتخاب رشته را رتبه قبولی در کنکور به تنهایی و یا توام با سایر عوامل بیان کردند و 7/2 درصد (کمترین تعداد) راهنمایی های مسئولین برگزاری برنامه را عامل کمک کننده در انتخاب رشته تحصیلی می دانستند. بیشترین دانشجویان (5/63 درصد) والدین و کمترین آنها (5/0 درصد) راهنمایی های مسئولین برنامه، را در انتخاب رشته تحصیلی کمک کننده می دانستند. علت انتخاب دانشگاه علوم پزشکی شیراز را 2/78 درصد دانشجویان، نزدیکی به محل سکونت و خانواده و تنها 2 نفر (یک درصد)، راهنمایی های مسئولین برنامه عنوان کردند.
    نتیجه گیری
    با توجه به نتایج به دست آمده و هزینه های صرف شده جهت اجرای برنامه، در سال های آینده بایستی در اجرای آن تجدید نظر گردد و این برنامه به شکل های دیگری برگزار گردد.
    کلیدواژگان: روز معرفی دانشگاه، شناخت، دانشجو، دانشگاه علوم پزشکی شیراز
  • سیف الله برجیان بروجنی، هدایت الله شیرزاد، سلیمان خیری، زهرا حق شناس، حسین میرزاوند، احمد بیگی، بیژن نکویی صفحه 50
    زمینه و هدف
    شورای آموزشی به عنوان یکی از مهمترین ارکان دانشگاه، نقش اصلی را در حل مشکلات آموزشی دانشجویان ایفا می نماید. این پژوهش با هدف تجزیه و تحلیل مشکلات آموزشی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد بر اساس صورت جلسات شورای آموزشی از ابتدای سال 1381 تا پایان سال 1384، صورت گرفت.
    روش کار
    در این تحقیق توصیفی تحلیلی 333 مورد مسائل و مشکلات آموزشی دانشجویان از 66 نسخه صورت جلسه شورای آموزشی 4 ساله دانشگاه استخراج گردید و بر حسب رشته، مقطع، دوره تحصیلی، بومی بودن و جنس دانشجویان مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
    یافته ها
    در بین انواع مشکلات دانشجویان، درخواست های حذف درس، مرخصی تحصیلی و ثبت درس بیشترین فراوانی را داشتند. مشکلات آموزشی دانشجویان غیر بومی (8/6 درصد) نسبت به بومی (3/4 درصد) و دانشجویان پسر (8/9 درصد) نسبت به دختر (8/3 درصد) بیشتر بود (0001/0=P). مشکلات آموزشی دانشجویان دکترای عمومی پزشکی (4/8 درصد)، کاردانی رادیولوژی (6/7 درصد)، و کاردانی مبارزه با بیماری ها (9/5 درصد) بیش از سایر رشته ها بود. میزان مشکلات آموزشی دانشجویان دوره روزانه (3/5 درصد) نسبت به دانشجویان دوره شبانه (2/5 درصد)، اختلاف قابل توجهی نداشت.
    نتیجه گیری
    در این مطالعه مشاهده شد که مشکلات آموزشی دانشجویان در رشته های مختلف تحصیلی تفاوت داشته و این مشکلات در دانشجویان پسر و دانشجویان غیر بومی، نسبت به دانشجویان دختر و بومی بیشتر بود. مشکلات خانوادگی، مالی، بیماری و کمبود اطلاع دانشجویان و اساتید راهنما از مقررات آموزشی، از مهمترین عوامل مؤثر در ایجاد مشکلات تحصیلی دانشجویان بودند.
    کلیدواژگان: مشکلات آموزشی دانشجو، شورای آموزشی، دانشگاه علوم پزشکی
  • فروغه منتجب، زهرا عطایی، حسین صافی زاده صفحه 57
    زمینه و هدف
    رعایت استانداردهای بین المللی و عناصر تحقیق در نگارش پایان نامه ها علاوه بر این که باعث می شود نتایج پژوهش به زبان علمی و به طور واضح بیان شود هم چنین سبب تسهیل در امر نمایه سازی و چکیده نویسی و هموار شدن راه استفاده از آن ها در بانک های اطلاعاتی می شود. این مطالعه با هدف بررسی میزان رعایت استانداردهای ایزو و عناصر تحقیق در پایان نامه های دانشکده های دانشگاه علوم پزشکی کرمان در طی سال های 83-1378 انجام گرفت.
    روش کار
    در این مطالعه مقطعی 602 پایان نامه در رشته های دکترای عمومی پزشکی، دندان پزشکی، داروسازی و کارشناسی ارشد پرستاری مورد بررسی قرار گرفت. ابزار گرد آوری داده ها چک لیست بود.
    یافته ها
    نتایج نشان داد در مجموع رعایت استانداردهای ایزو و عناصر تحقیق طی سال های مورد بررسی روند صعودی داشتند. میانگین رعایت استانداردهای ایزو و عناصر تحقیق در بخش های «منابع و مآخذ» (81/90 درصد)، «یافته ها» (87/77 درصد) و تصاویر، جداول و نمودارها«(29/77 درصد) بیشتر از سایر بخش ها و در بخش های»بررسی متون«(4/48 درصد)،»طرح تحقیق«(2/50 درصد) و»چکیده«(18/55 درصد)، کمتر از سایر بخش ها بود. میانگین نمره میزان رعایت استانداردهای ایزو و عناصر تحقیق در پایان نامه های رشته پرستاری (9/70 درصد) بیش از سه رشته دیگر بود.
    نتیجه گیری
    گرچه رعایت استانداردهای ایزو و عناصر تحقیق در پایان نامه ها روند صعودی داشته است ولی در مجموع از وضعیت مطلوبی برخوردار نبوده است. جهت یک دستی و استاندارد شدن پایان نامه ها پیشنهاد می شود که پیروی از استانداردهای بین المللی به صورت اجباری در آمده تا پایان نامه های داخلی علاوه بر بهبود کیفیت، از نظر بین المللی هم قابل استفاده و استناد شوند.
    کلیدواژگان: پایان نامه، استانداردهای ایزو 7144، عناصر تحقیق
  • نیکو نیک نفس، پدرام نیک نفس، بهاره بهمن بیجاری صفحه 66
    زمینه و هدف
    تعداد قابل توجهی از موارد مرگ نوزاد که به علت آسفیکسی رخ می دهد با احیاء مناسب قابل پیش گیری هستند. احیاء موفق به عوامل زیادی مانند مهارت پرستاران و ماماهایی که در نگهداری از نوزاد بیمار دخیل هستند، بستگی دارد.
    روش کار
    در این مطالعه 88 پرستار و مامای شاغل در بیمارستان های استان کرمان در یک دوره کارگاه 11 ساعته آموزش احیاء نوزاد شرکت کردند. 25 نفر نیز به عنوان گروه مطالعه پایه انتخاب شدند. پنج ماه پس از گذراندن کارگاه، افراد در آزمون نظری و عملی (شامل 9 ایستگاه) شرکت کردند.
    یافته ها
    پنج ماه پس از برگزاری کارگاه، میانگین نمرات نظری و عملی افراد در بیمارستان های مختلف تفاوت معنی داری داشت (0001/0=P). در امتحان عملی، نمرات ایستگاه های مختلف با یکدیگر تفاوت داشت. بیشترین نمره مربوط به «تحریک پوستی نوزاد» و کمترین نمره مربوط به «احیاء نوزاد غیر فعال آغشته به مکونیوم» بود. بین سن و فاصله زمانی از فارغ التحصیلی با میانگین نمره عملی روابط منفی ضعیف و معنی دار (به ترتیب 035/0=P و 23/0-=r و 017/0=P و 25/0-=r) وجود داشت. افرادی که جزوه احیاء را مطالعه کرده بودند و همچنین کسانی که روی مانکن احیاء، تمرین کرده بودند به طور معنی داری نمره بیشتری کسب کردند (به ترتیب 0001/0=P و 046/0=P).
    نتیجه گیری
    این مطالعه نشان می دهد که آموزش احیاء به تنهایی نمی تواند ضامن ایجاد مهارت در افراد شود. حفظ مهارت احیاء نیز تحت تاثیر عواملی چون سن، وضعیت شغلی، تمرین بر روی مانکن و مشارکت در احیاء می باشد.
    کلیدواژگان: احیاء نوزاد، حفظ مهارت های احیاء، پرستار، ماما، نوزاد
  • فرنگیس شوقی، شفق آریا، ابوالفتح لامعی، رضا لباف قاسمی، محمود اکرامی صفحه 74
    زمینه و هدف
    مدیریت جامع کیفیت، رویکرد مدیریتی جدیدی است که اجرای آن باید به تدریج و طی مراحلی انجام پذیرد. اولین مرحله، ایجاد آمادگی برای تغییر است و اجرای مدیریت کیفیت قبل از آمادگی میسر نمی باشد. هدف از این پژوهش تعیین میزان آمادگی دانشگاه های علوم پزشکی کشور برای اجرای مدیریت جامع کیفیت از دیدگاه مدیران آموزشی است.
    روش کار
    در این مطالعه توصیفی کلیه مدیران آموزشی 34 دانشگاه علوم پزشکی شامل 314 نفر از معاونین آموزشی دانشگاه ها، مدیران مراکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی، رؤوسا و معاونین آموزشی دانشکده ها شرکت نمودند. ابزار پژوهش، پرسش نامه محقق- ساخته ای بود که 27 سؤال درباره 11 نشانه آمادگی را شامل می شد.
    یافته ها
    نتایج پژوهش نشان داد که میانگین نمرده اختصاص یافته به کلیه حیطه ها و در تمام دانشگاه ها 9/7 از مقیاس صفر تا بیست بوده است. در این بین کمترین امتیاز به حیطه تخصیص منابع با رویکرد مدیریت جامع کیفیت (6/4) و بیشترین امتیاز به حیطه توجه به فلسفه مدیریت جامع کیفیت در کردار (9/10) بوده است. تفاوت قابل ملاحظه ای بین دانشگاه ها دیده شد و در کل دانشگاه های تیپ سه از نظر آماری به صورت معنی داری کمتر از سایرین امتیاز کسب نمودند (02/0=P) ولی این تفاوت از نظر مقدار عددی قابل ملاحظه نبود.
    نتیجه گیری
    نتایج حاکی از این است که دانشگاه ها حرکت پیشرونده ای داشته و بستر اجرایی مناسبی برای اجرای مدیریت جامع کیفیت فراهم شده است.
    کلیدواژگان: مدیریت جامع کیفیت، رویکرد مدیریتی، فلسفه مدیریت کیفیت، دانشگاه
  • عباس بازرگان صفحه 81
    زمینه
    در دو دهه گذشته توجه به کیفیت آموزش عالی بیش از پیش اهمیت یافته است. از این رو، کوشش های مرتبطه با ارزیابی کیفیت و بهبود آن در اغلب کشورهای جهان رو به گسترش بوده است. برخی از این کوشش ها منجر به ایجاد سازمان های ملی، منطقه ای، و بین المللی در ارزیابی و اعتبارسنجی شده است. با توجه به روند یاد شده، در این مقاله به این سؤال پاسخ داده شده است که «تا چه اندازه کوشش های ایران در ارزیابی آموزش عالی در سوی ایجاد نهاد ملی برای ارزیابی و اعتبارسنجی بوده است؟»برای این منظور، ابتدا به اولین تجربه ارزیابی مستمر در ایران اشاره می شود. سپس، ضمن اشاره به تجربه های بین المللی، چالش های موجود برای ساختار سازی در ارزیابی و اعتبارسنجی آموزش عالی کشور به طور اعم، و در آموزش پزشکی به طور اخص، مورد نظر قرار می گیرد. سرانجام، چشم انداز ایجاد شبکه ارزیابی کیفیت دانشگاه های ایران مورد تحلیل واقع می شود.
    نتیجه گیری
    از طریق ساختارسازی برای ارزیابی و اعتبارسنجی می توان در اعضاء هیات علمی نسبت به کیفیت وابستگی لازم را به وجود آورد و از این طریق استمرار کوشش های ارزیابی و تضمینی کیفیت را امکان پذیر نمود.
    کلیدواژگان: کیفیت، ساختارسازی، آموزش عالی، آموزش پزشکی، شبکه کیفیت
|
  • Gholamali Dehghani, Mohammad Yamani Douzi Sorkhabi Page 1
    Background and Objective
    To ensure students’ research experience acquisition is one of the most important goals of conducting a thesis. In such a process, evaluating students’ satisfaction is one of the most significant challenges. Hence, this research was aimed to study students’ satisfaction of thesis conducting process and its related factors in Tabriz University of Medical Sciences.
    Methods
    In this survey, 100 medical, dentistry and pharmacy students, who were becoming graduates and were about to defend their thesis, participated. Samples were selected using stratified sampling. Data was collected using a questionnaire which its reliability and validity were already confirmed.
    Results
    According to the results, mean (±SD) of supervision on thesis, scientific skill development, research bases, skill development of research and thesis assessing process were 3.31(±0.95), 3.42(±0.71), 2.26(±0.80), 3.37(±0.70), and 3.47(±0.92), respectively. The mean score of research bases was significantly less than others’ (P= 0.0001). The mean score of female students’ satisfaction of research bases and developing research skill was significantly higher than male students’ (P= 0.026 and 0.04 respectively).
    Conclusion
    The results of this study revealed that the lowest students’ satisfaction belonged to “scientific seminar planning”, “financial support of scientific activities” and “scientific and research atmosphere”; all belonged to research bases. As research infra structure and atmosphere are important factors in research activities, they should be among priorities of higher education planning.
  • Behnam Sadeghirad, Ali-Akbar Haghdoost, Majid Fasihi Harandi, Azadeh Roohollamini Page 10
    Background and Objective
    In this study, we aimed to evaluate the status of World’s leading universities in Ph.D. students’ education and to compare it with Iranian universities applying the approach of educational status evaluation in a research based way.
    Methods
    Using a systematic review, all documents present in the webs and related links of universities of first 10 countries in Shanghai’s Academic Ranking of World Universities were systematically reviewed; information related to Ph.D. education was systematically collected and analyzed.
    Results
    Reviewing 28 leading universities revealed that the educational model in educating Ph.D. students in 22 of them was research based and the rest are using course based model. Passing taught courses, as an index in course based model, is considered to be among minimum course requirements in most of the universities which are using research based model. In cases where passing such courses is voluntarily, a consultant professor plays a significant role in guiding the students in selecting and attending theoretical courses.
    Conclusion
    Based on the above explanation and similar to other successful countries, it seems that it is time to create various models for training postgraduate students to meet industrial needs. With revisions in educational curriculums, purposeful attempts should be made to solve possible problems and train people who meet country’s developmental needs in regards with the twenty year prospect.
  • Malek Fereidounimoghadam, Bahman Cheraghian Page 21
    Background and Objective
    Improvement in learners’ academic performance is one of the main goals of educational centers. Academic performance is affected by a lot of factors; study habit is one of them. Considering the importance of one’s study habits in academic performance, this study was conducted to identify the students’ study habits and their relationship with academic performance in Abadan School of Nursing.
    Methods
    This cross sectional study was conducted on 150 students of Abadan School of Nursing in 2007. Data was collected using Palsane & Sharma Study Habit Inventory questionnaire which was completed in a self-directed way at the time of holding final exams.
    Results
    According to the results of this study, the mean score (± SD) of the students’ study habits was 48.26 (±11.6) out of 90. 11.33 percent of the students had unsatisfactory study habits while 80.7% and 8% had relatively satisfactory and satisfactory study habits, respectively. There was a significant, week and positive relationship between the students’ study habits and their academic performance (P=0.001, r= 0.27). There wasn’t any significant relationship between study habits and semester, age and marital status.
    Conclusion
    Generally speaking, the students’ study habits are considered to be moderate; that is to say that their study method is not of good quality. Considering the importance of study habits in academic performance and achievement, planning to improve students’ study habits and methods and interventions in this regard can be effective.
  • Seyed Kamran Soltani Arabshahi, Jalil Kohpaye Zadeh Page 29
    Background and Objective
    Educational institutions use different tools for evaluating their own activities. In this study, DREEM (Dundee Ready Education Environment Measure) model was used as a diagnostic tool to evaluate curriculum problems and efficacy of change in education.
    Methods
    This cross-sectional study was conducted in four major clinical wards including internal medicine, pediatrics, obstetrics &gynecology and general surgery in four educational hospitals of Iran University of Medical Sciences. A questionnaire including 35 questions concerning three domains of students’ learning, teachers, and educational atmosphere was distributed amongst 53 clinical teachers in the aforementioned wards.
    Results
    The mean score was 116 out of 140 which was interpreted as very satisfactory. Regarding all three domains of learning, teachers, and educational environment, the highest mean score belonged to pediatrics ward whereas the least belonged to internal medicine ward. There was a significant difference between clinical wards concerning educational environment (P=0.042). The internal medicine ward’s score was 39.3 while pediatrics ward got 46.2.
    Conclusion
    According to the mean score, it seems that the university teachers consider learning and teaching to be suitable. As for the least score which was given to educational environment in internal medicine ward, it seems that problems in appropriate communication between teachers and learners in this ward have led to a stressful environment. Since DREEM model is suitable for educational changes, comparing teachers and learners’ points of view and planning to solve problems in internal ward could be useful.
  • Javad Faryabi, Maryam Farzad, Neda Sinaee Page 34
    Background and Objective
    Clinical evaluation of medical students using OSCE has been introduced as an efficient way. Nowadays, this method is applied in some departments of Kerman School of Dentistry for clinical evaluation. This research was conducted to assess the university students’ point of view about clinical evaluation using OSCE in Kerman University of Medical Sciences to inform educational authorities about present problems together with evaluating students’ opinions.
    Methods
    In this cross sectional study, 89 dentistry students answered a questionnaire including 12 multiple choice questions and two open ended questions. The validity and reliability of the questionnaire were already confirmed.
    Results
    According to the results of this study, most of the students (78.6%) declared that holding practical final exams and clinical evaluation in the form of OSCE increased their stress. Only 34.8% gave a positive reply to the question concerning whether OSCE is a useful clinical evaluation method. 20.2 percent agreed with continuing OSCE and 61.3% were against it.
    Conclusion
    An increase in students’ stress could affect their disagreement with evaluation using OSCE. Unlike students’ negative approach towards efficacy of holding OSCE and considering its global satisfactory results, useful steps should be taken to improve OSCE and attract students’ satisfaction, after solving pitfalls and making improvements. Further studies are suggested to assess the efficacy of these actions.
  • Sedigheh Shayegh, Hosein Mirkhani, Leila Bazrafcan Page 41
    Background and Objective
    Since 2003, University Open Day (UOD) is being held in Shiraz University of Medical Sciences to introduce the University’s capacities and help students become familiar and finally select a study field. This study aimed to evaluate student's point of view about the effect of UOD on selecting field of study in Shiraz University of Medical Sciences.
    Methods
    In this descriptive cross-sectional study, a self-directed questionnaire was distributed amongst students of all study fields and educational levels including technician’s, bachelor’s, medicine, dentistry and pharmacy in entrance years 2003 to 2007 in their classrooms.
    Results
    Among 940 students of entrance years 2003 to 2007 in all fields and educational levels, only 218 (23%) had visited the UOD. Most of them (60%) declared the reason that they chose their field was their matriculation score, alone or together with other factors. 2.7 percent (the minority) believed that the guidance provided by UOD attending authorities was a contributing factor to select a field. The majority (63.5%) demonstrated that parents contributed to field selection while 0.5% chose the guidance provided by UOD attending authorities as a contributing factor. 36 percent of students declared that they chose the University due to being close to their hometown or family and only 2 (1%) declared that the guidance provided by UOD attending authorities affected their choice.
    Conclusion
    According to the results of this study and costs of holding this program, revisions should be made in following years and UOD should be held in other forms.
  • Seifollah Borjianborujeni, Hedayatollah Shirzad, Soleiman Kheiri, Zahra Haghshenas, Hossein Mirzavand, Ahmad Beigi, Bijan Nekouee Page 50
    Background and Objective
    An educational council, one of the most important parts of each university, plays the main role in solving students’ educational problems. This study was aimed to analyze the students’ educational problems in Shahrekord University of Medical Sciences, according to the councils’ minutes from 2002 to 2005.
    Methods
    In this study, 333 cases of the students’ educational problems were extracted from the minutes of 66 educational councils’ meetings during a period of four years. They were analyzed according to the students’ study field, level, turn (morning or evening courses), sex, and the state of being native.
    Results
    Among all, request for omitting a course, educational leave, and registering a course were the most frequent problems. Non native students’ educational problems were more than native ones (6.8% and 4.3% respectively) and males’ problems (9.8%) were more than females’ (3.8%) (p=0.0001). Educational problems among students of medicine (8.4%), radiology (7.6%), and field of fighting against diseases (5.9%) were more frequent than others. The difference between the frequency of problems in the students attending morning classes (5.3%) and those attending evening classes (5.2%) was not significant.
    Conclusion
    This study revealed that the students’ educational problems were different in various study fields. There were significantly more problems in male and non native students (who are less supported by the families) compared to female and native ones. Family, financial and health problems, lack of enough knowledge among students and tutors about educational rules stood amongst the most important factors leading to the students’ educational problems.
  • Forougheh Montajeb, Zahra Atai, Hosein Safizadeh Page 57
    Background and Objective
    Maintaining the international standards and research elements in dissertations leads to clearly showing the results in a scientific way. It also facilitates indexing, abstracting and easily using them in information sources. This study aimed to assess ISO 7144 standards and research elements in dissertations of different schools from 1999 to 2004 in Kerman University of Medical Sciences.
    Methods
    In this cross-sectional study, 602 dissertations in schools of medicine, dentistry, pharmacy and nursing (master’s degree) were evaluated. Data was collected using a checklist.
    Results
    Results of this study showed that there was a general ascending trend in maintaining ISO standards and research elements in the dissertations. The mean rate of maintaining ISO standard and research elements in references (90.81%), results (77.87%), figures and tables (77.29%) were higher than the other parts. In literature review (48.4%), thesis statement (50.2%) and abstract (55.18%), it was lower than other parts. This score was the highest in the dissertations of the School of Nursing (70.9%) in comparison with the other three schools.
    Conclusion
    Our results suggest that although an ascending trend in maintaining ISO standards and research elements in the dissertations is met, but the general status is not satisfactory. Hence, it is suggested that maintaining international standards become obligatory so internal dissertations would be applicable and documented in international spectrum together with improvement in quality.
  • Nikoo Niknafs, Pedram Niknafs, Bahare Bahman-Bijari Page 66
    Background and Objective
    Many cases of neonatal deaths which are caused by asphyxia could be prevented by appropriate resuscitation. Successful resuscitation depends on several factors including the skill of nurses and midwives involved in taking care of sick neonates.
    Methods
    In this study, 88 nurses and midwives in Kerman Province Hospitals participated and all completed an 11-hour neonatal resuscitation course. Among the participants, 25 were selected for the based line survey. After five months, all of them sat for a theoretical and practical test including nine stations.
    Results
    Five months after the workshop, the mean theoretical and practical scores of the participants in different hospitals showed a significant difference (P=0.0001). Scores of the practical test varied in different stations. The highest score belonged to “neonate’s tactile stimulation” while the lowest was given to “resuscitating a non vigorous meconium stained neonate”. There was a weak inverse yet significant relationship between age and the time past from graduation with the practical score (P=0.035, r=-0.23 and P=0.017 and r=-0.25 respectively). Practicing on mannequin and studying the provided notes on resuscitation led to getting a significantly higher score (P=0.0001 and P=0.046 respectively).
    Conclusion
    This study shows that teaching resuscitation alone may not guarantee skill in people. Maintaining resuscitation skill is influenced by factors such as age, job status, practicing on mannequin, and participation in neonatal resuscitation.
  • Farangis Shoghi Shafagh Aria, Aboulfat Lameei, Reza Labbaf Ghasemie, Mahmood Ekrami Page 74
    Background and Objective
    Total Quality Management (TQM) is a new approach to management which must be implemented gradually during some stages. The first step is to create readiness for change; conducting quality management is not possible before acquiring enough readiness. This study was conducted to evaluate the readiness of Iran Universities of Medical Sciences for conducting Total Quality Management (TQM) according to educational managers’ point of view.
    Methods
    In this descriptive study, the participants were all educational managers of 34 Universities of Medical Sciences including 314 vice chancellors for educational affairs, heads of Medical Education Development Centers, deans and pro-vice chancellors for education. Data was collected using a researcher-made questionnaire containing 27 questions about 11 signs of readiness.
    Results
    The results of this study revealed that the mean score given to all fields was 7.9 out of 20 in all universities. In this regard, the lowest score was given to allocating resources with the approach of TQM (4.6) while the highest score was given to applying TQM philosophy in behavior (10.9). There was a significant difference between universities and type three universities got a significantly lower score (P=0.02) although the numeric value was not considerable.
    Conclusion
    The results imply that the universities have had an improving trend and an appropriate atmosphere is ready for conducting Total Quality Management.
  • Abbas Bazargan Page 81
    Background
    Quality of higher education has been drawing more attention over the past two decades. Hence, concerted efforts have been increasingly made to assess and improve higher education quality worldwide. Some of these attempts have led to establishing local, national and international organizations for assessment and accreditation. Based on the above, this study is discussing the answer to the question concerning “To what extent attempts towards quality assessment in Iran have been directed to establish a national agency for assessment and accreditation?”. To address this question, first ground breaking experiences experience of Iran in this regard are described. Then, international experiences and challenges of building a national quality assessment and accreditation in higher education system in general, and in medical education in particular, are reviewed. Finally, perspectives of establishing Iranian Universities Quality Network are analyzed.
    Conclusion
    Institution building in assessment and accreditation would help strengthening of ownership of quality assurance in faculty members; as a result, continuous quality assessment and improvement of higher education would become an integral part of higher education system.