فهرست مطالب

اقتصاد مقداری - سال پنجم شماره 1 (پیاپی 16، بهار 1387)
  • سال پنجم شماره 1 (پیاپی 16، بهار 1387)
  • تاریخ انتشار: 1387/02/15
  • تعداد عناوین: 7
|
  • دکتر علی اصغر بانویی، دکتر فاطمه بزازان، دکتر سهیلا پروین، مهدی کرمی و سید ایمان آزاد صفحه 1
    مطابق با نظریه ی متداول اقتصاد منطقه ای، هر چه اندازه ی یک منطقه نسبت به اقتصاد ملی کوچکتر باشد، انتظار می رود که میل به واردات آن از سایر مناطق بیشتر باشد. عکس این مطلب نیز طبق این نظریه صادق است. در این مقاله، رابطه ی بین اندازه ی نسبی و میل به واردات (ضرایب واردات) مناطق برای اولین بار در چارچوب نظریه ی فوق مورد سنجش قرار گرفته است. این سنجش در چارچوب الگوهای کلان و خرد منطقه ای امکان پذیر نیست و نیاز به الگوی چندبخشی منطقه ای دارد. برای این منظور، ابتدا متناسب با سازگاری و هماهنگی نظام حسابداری ملی - منطقه ای کشور، تعریف منطقه، معیار مناسب اندازه ی نسبی منطقه و عوامل اقتصاد فضا، مناسبترین روش سهم مکانی مشخص شده است. سپس بر مبنای مناسب ترین گزینه ی توابع سهم مکانی، ضرایب داده - ستانده و به تبع آن ضرایب واردات 7 بخش برای 28 استان کشور محاسبه شده است. به طور کلی، بر اساس نتایج این تحقیق، یک رابطه ی معنی دار بین اندازه ی نسبی و میل به واردات منطقه ای وجود داشته است.
    کلیدواژگان: نظریه ی اقتصاد منطقه ای، ضرایب داده، ستانده، عوامل اقتصاد فضا، اندازه ی نسبی منطقه، ضرایب فزاینده ی تولید و ضرایب واردات
  • دکتر علیرضا کازرونی و مجید فشاری صفحه 27
    هدف اصلی این مطالعه، بررسی تاثیر شاخص های رقابتی بر صادرات زیر بخش های صنعتی ایران طی دوره ی 82 - 1377 با استفاده از روش داده های پانلی است. این تحقیق، در قالب شاخص های قیمتی همانند نرخ تورم و نرخ ارز اسمی و شاخص های غیر قیمتی نظیر بهره وری نیروی کار و مزیت نسبی آشکار شده انجام شده است. بر اساس نتایج این تحقیق متغیرهای بهره وری نیروی کار، مزیت نسبی آشکار شده و نرخ ارز اسمی تاثیر مثبت و معنی دار بر صادرات زیر بخش های صنعتی اقتصاد ایران داشته است. تاثیر متغیر نرخ تورم نیز بر صادرات زیر بخش های صنعتی منفی و معنی دار بوده است. همچنین، کشش صادرات کل صنعت و زیربخش های آن نسبت به بهره وری نیروی کار نسبتا پایین بوده است.
    کلیدواژگان: ایران، شاخص های رقابتی، داده های پانلی، صادرات زیربخش های صنعتی
  • دکتر نعمت الله اکبری و ناهید توسلی صفحه 47
    تاثیر عوامل مختلف تاثیرگذار بر اقتصاد شهر، در قیمت زمین و مسکن جلوه گر می شود. تغییر و تحولات جمعیتی، سیاستگذاری های کلان و منطقه ای و تحولات بازار کار از مهمترین مسائل تاثیرگذار بر اقتصاد زمین و مسکن شهری است. در مقابل، تغییر در قیمت های زمین و مسکن منجر به تغییر در میزان عرضه ی مسکن یا ساخت و ساز در کل بازار زمین و مسکن می شود. مطالعه ی حاضر ضمن بررسی ساختارهای تامین مالی، به بررسی اثرات وضع عوارض بر بخش مسکن در شهر اصفهان می پردازد. در این تحقیق با استفاده از تکنیک اقتصادسنجی فضایی به منظور نشان دادن تاثیرات قیمت زمین های مسکونی یک منطقه بر قیمت زمین های مسکونی مناطق دیگر، از متغیری تحت عنوان متغیر فضایی استفاده شده است. برای تخمین مدل از ترکیب داده های سری زمانی و مقطعی اطلاعات آماری دوره ی 85 - 1377 برای 10 منطقه ی شهر اصفهان استفاده شده است. بر اساس نتایج تحقیق، قیمت زمین های تجاری و عوارض بر پروانه های ساختمانی و عوارض بر مازاد تراکم از نظر آماری تاثیر معنی داری بر قیمت زمین های مسکونی داشته است. همچنین، قیمت زمین های تجاری بیشترین تاثیرات را بر قیمت زمین های مسکونی داشته است
    کلیدواژگان: عوارض شهرداری، اقتصادسنجی فضایی، وابستگی فضایی، قیمت مسکن
  • دکتر مصطفی سلیمی فر و زهرا شیرزور صفحه 65
    هدف مقاله ی حاضر تحلیل رتبه ای صنایع استان های خراسان در مقاطع زمانی 1374، 1378 و 1382 است. به این منظور با استفاده از تلفیق روش های تحلیل عاملی و تاکسونومی عددی و همچنین معرفی مجموعه ای از شاخص های منتخب از قبیل شاخص های مربوط به کارگاه، اشتغال، عملکرد، انرژی و صادرات بخش های مختلف فعالیت های صنعتی براساس کدهای سه رقمیISIC (ویرایش سوم) برای مقاطع زمانی اشاره شده، درجه بندی شده اند. براساس نتایج این تحقیق، تعداد محدودی از صنایع استان در سه مقطع مورد بررسی جایگاه خود را حفظ کرده اند. مجموعه ی فعالیت های صنعتی قرار گرفته در اولویت اول طی سه مقطع زمانی مورد بررسی، دارای ترکیب ثابتی نبوده است.
    کلیدواژگان: مزیت رتبه ای، تاکسونومی عددی، تحلیل عاملی، صنایع کارخانه ای
  • دکتر کامبیز هژبر کیانی و محمد امین کوهبر صفحه 89
    در این مقاله، ابتدا با استفاده از داده های مقطعی هزینه-درآمد خانوارهای ایرانی در سال 1384 و روش سیستم معادلات تقاضای تقریبا ایده آل، توابع تقاضای مواد غذایی تخمین زده شده است. چون داده های مورد استفاده مقطعی بودند، قیمت ها به صورت ارزش نهایی یا واحد محاسبه شدند. سپس با استفاده از کشش های قیمتی و درآمدی برآورد شده ی مواد غذایی، کشش های مواد مغذی با استفاده از معادله ی تکنولوژی مصرف لانکستر استخراج شده است. این کشش ها ابزار مناسبی برای پیش بینی آثار سیاست های حمایتی بر تقاضای مواد غذایی و مهمتر از آن بر مصرف مقدار مواد مغذی است. در بخشی از مقاله، تاثیر متغیرهای دموگرافیکی بر قیمت بررسی شده است. براساس نتایج برآورد معادلات قیمت واحد با افزایش هزینه، مواد غذایی با کیفیت تری مصرف شده است. همچنین میزان تحصیلات، بعد خانوار و دیگر متغیرهای دموگرافیکی، بر کیفیت مواد غذایی مصرف شده تاثیرگذار بوده است.
    طبقه بندی JEL: D11، C35
    کلیدواژگان: سیستم معادلات تقاضای تقریبا ایده آل، رگرسیون های به ظاهر نامرتبط، ارزش واحد، کشش های مواد مغذی، الگوی توبیت
  • دکتر اسمعیل ابونوری و نجمه غلامی صفحه 111
    تمرکز بنگاه ها در یک صنعت، مورد توجه اقتصاددانان، بازرگانان، استراتژیست ها و سازمان های دولتی است. نسبت تمرکز، سهم بازار تعدادی از بزرگترین بنگاه ها در یک صنعت است. در این پژوهش، علاوه بر محاسبه ی نسبت تمرکز 5 بنگاه برتر بر حسب اشتغال در صنایع مختلف کشور با به کارگیری ISIC دو رقمی و استفاده از الگوی لگنرمال، بر اساس داده های سال 1381، این نسبت با سال 1373 مقایسه شده است. بر اساس این تحقیق، نتایج نسبت تمرکز در سال 1381 در مقایسه با سال 1373 در تمامی صنایع به جز تولید رادیو و تلویزیون و دستگاه های وسایل ارتباطی کاهش یافته است. در این راستا، در سال 1373 و 1381 صنایع تولید محصولات فلزی فابریکی به جز ماشین آلات و تجهیزات؛ تولید سایر محصولات کانی غیرفلزی؛ تولید پوشاک؛ تولید مبلمان و مصنوعات طبقه بندی نشده در جای دیگر، به ترتیب از رقابتی ترین صنایع بوده است.
    کلیدواژگان: نسبت تمرکز، لگنرمال، صنایع، ایران
  • دکتر مرتضی سامتی، دکتر مجید صامتی و زهره شیرانی فخر صفحه 135
    در این مقاله تاثیر عدم تعادل مالی دولت برروی سرمایه گذاری بخش خصوصی در ماشین آلات و ساختمان طی دوره ی 80-1338 بررسی شده است. دراین راستا کسری بودجه ی دولت ناشی از عدم هماهنگی بین دریافتی ها و پرداختی های دولت، مورد توجه قرار گرفته است. مدل مورد استفاده در این تحقیق سیستم معادلات همزمان است. این مدل با استفاده از روش حداقل مربعات دو مرحله ای تخمین زده شده است. در مجموع بر اساس نتایج به دست آمده، با افزایش کسری بودجه ی دولت، ضمن کاهش سرمایه گذاری بخش خصوصی در ماشین آلات، سرمایه گذاری بخش خصوصی در ساختمان افزایش داشته است.
    کلیدواژگان: کسری بودجه ی دولت، عدم تعادل مالی، سرمایه گذاری، ماشین آلات، ساختمان
|
  • Ali Asghar Banouei (Phd), Fatemeh Bazzazan (Phd), Sohila Parvin (Phd), Mehdi Karami (Msc), Seyed Ieman Azad (Msc) Page 1
    In this paper we measure the relationship between relative size and propensity to imports of the regions. The measurement is empirically tested with respect to the following conventional regional theory: "the propensity to import varies inversely with the relative size of regions, thus larger regions are expected to have high multipliers, because they import less, and vice-versa". Since macro and micro regional models are not suitable for such empirical testing, regional input- output model is proposed. For this, we initially used a modified location quotient to estimate input and import coefficients of seven aggregated sectors for 28 provinces in 1380. Then, we employed the econometric techniques to empirically test the above-mentioned relationship. Overall, findings revealed that there is a meaningful relationship between the relative size of the regions and their propensity to imports.
  • Ali Reza Kazerooni (Phd), Majid Feshari (Msc) Page 27
    The main objective of this study is to investigate the competitiveness indices effects on export of Iran’s industrial sub-sectors in the period of 1998-2003. In this study, the price indices such as inflation rate and real exchange rate and the non-price indices such as labor productivity and revealed comparative advantage were used to investigate the effects of competitive indices on the industrial sub-sectors export of Iran. The model of this research was estimated with fixed effect and random effect approaches. The main findings of this study indicate that labor productivity, real exchange rate and revealed comparative advantage variables have positive and significant effects on export, but inflation rate has negative and significant effect on the Iranian industrial subsectors export. Moreover, the results of this study show that in order to increase the export of Iranian industrial sub-sectors, we should consider the non-price indices such as labor productivity.
  • Nematolah Akbari (Phd), Nahide Tavasooli (Msc) Page 47
    Economic specifications of cities on land abode influence is an asset or in some cases acts like a capital good. Effects of different effective factors on the economy of the city show itself in land and residential prices. Population changes, local and macro policies, labor market changes, etc are the most important issues which can affect the price of land and residential places in cities. In contrast, change in land and residential prices leads to change in its supply size or in building the whole land and abode markets. This paper investigates finance structures and also investigates impact of tax on the abode sector in Isfahan. In this regard, we used spatial econometric method. Which, we used as a spatial variable in order to show the effects of residential land price of an area on the residential land price of other areas. Furthermore, we combined cross sectional data and time series data to estimate our model. The data gathered from areas of Isfahan and the period of estimation is from 1377 to 1385. The results show that commercial land price, tax on building permits and tax on high rise building have statistically significant effects on residential land prices and among these, commercial land prices have the greatest effects on residential land prices. In second rank, tax on high rise building has the most effect on raising residential land prices.
  • Mostafa Salimifar (Phd), Zahra Shirzour (Msc) Page 65
    This article aims to analyze industries of Khorasan provinces rankly in years 1374, 1378 and 1382. Factor analysis and numerical taxonomy methods have been used to achieve this goal. Furthermore some indexes including indexes related to workshops, employment, performance, energy consumption and exports of different industrial sections have been selected and ranked according to ISIC three-digit codes for years 1374, 1378 and 1382. The obtained results show that only a few numbers of the industries could keep their position in the three above mentioned years. It was also found that the industries which were considered as the first priority were not the same in the three mentioned years and it is shown that they are shifting to chemical, electrical and rubber industries.
  • Kambiz Hojabr Kiani (Phd), Mohamad Amin Kuhbor (Msc) Page 89
    In this investigation, first the equation of food demand was estimated using an almost ideal demand system (AIDS) and Iranian cross sectional survey of income expenditure in 1384. Because of the cross sectional form of the data, the prices have calculated as marginal or unit values. Then with applying the elasticities of food categories, nutrient elasticities have extracted using Lancaster technology of consumption. These elasticities are useful to analysis the effects of aid policy on food demand and nutrient consumption respectively, and show the effects of the change in one food category price or food expenditure on the availability of each nutrient. In this article, as regard as demand equation is blocked-recursive simultaneous system, and zero value are existed as dependent variable, we use seemingly unrelated regressions (SUR) and tobit model.In another section, effects on demographic variables on food prices are examined. These variables are: age, education, region, urban or rural and Percapita income. Results have shown more food expenditure causes more food quality of food consumption and education, household size and other demographic variables are often effective on the quality of food.
  • Esmaiel Abounoori (Phd), Najmeh Gholami (Msc) Page 111
    The Concentration of firms in an industry is of the interest of economists, business, strategist, and government agencies. The concentration ratio is the percent of the market share owned by the largest few firms in an industry. In this research the 5-firm concentration ratio is estimated using the lognormal model by 2002 statistics and its comparison with that of 1994; corresponding to 2-digit ISIC industrial code, in terms of employment. The results indicate that the concentration ratio in all industries except the industry of Radio, Television and Communications have reduced in 2002 relative to that of in 1994. In these years, the Fabric metal (but machineries and instruments) production, Non-metal mineral products, Textiles, Furniture and Other unclassified products have been the most competitive industries, respectively.
  • Morteza Sameti (Phd), Majid Sameti (Phd), Zohre Shirani Fakhr (Msc) Page 135
    Government fiscal disequillibrium are not due to a particular reason which can find a special solution for them. There are several issues which influence on the government fiscal disequilibrium, For example, government weaknesses in earning the government predicted incomes, leads to budget deficit. In this paper we argue about the effects of government fiscal disequillibrium on the private sector investment in machinery and building over the period of 1338-1380. In this regard, we focus on the budget deficit which is because of misallignment between revenues and expenditures of government. Therefore, we study this issue because generally in the majority of developing countries like Iran, governments face with budget deficit as a problem. In this study, we used two stage least square (2SLS) that is a type of simultaneous equation systems which is designed according to structural economical specifications of Iran. We find that increasing of government budget deficit will reduce the private investment in machinery sector and will raise the private investment in building sector.