فهرست مطالب

اقتصاد و توسعه کشاورزی - سال بیست و سوم شماره 2 (نیمه دوم سال 1388)
  • سال بیست و سوم شماره 2 (نیمه دوم سال 1388)
  • تاریخ انتشار: 1388/10/11
  • تعداد عناوین: 15
|
  • خاتون آبادی، انداده صفحه 1
    هدف این مقاله ارزشیابی میزان موفقیت کارآفرینان جامعه روستایی استان اصفهان با روش پیمایشی با استفاده از «فرآیند تحلیل سلسله مراتبی» و تحلیل عاملی می باشد. با استفاده از تکنیک هایی نظیر مصاحبه پرسشنامه، اطلاعات مورد نیاز جمع آوری شده است. جامعه آماری مورد مطالعه، شامل کارآفرینان روستایی استان اصفهان می باشد که بعد از مطالعه مقدماتی و تعریف عملیاتی برای شناسایی آنان، جهت جمع آوری داده های مورد نیاز، انتخاب و سر شماری شدند (65 واحد نمونه به دست آمد). در این تحقیق بر اساس سه شاخص نوآوری، رشد و ایجاد و با استفاده از تحلیل های چند شاخصه موفقیت کارآفرینان روستایی ارزشیابی شده است. نتایج نشان داد که شاخص میزان موفقیت کسب وکار را می توان با توجه به سه معیار رشد، نوآوری و ایجاد با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی به خوبی مورد ارزیابی قرار داد. در خصوص جامعه آماری مورد نظر نتایج بیانگر میزان موفقیت متوسط به بالای آنان می باشد به نحوی که فقط حدود 20 درصد از کارآفرینان از موفقیت کمتری برخوردار می باشند.
    کلیدواژگان: کارآفرینان روستایی، موفقیت، تحلیل های چند شاخصه، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، تحلیل عاملی اصفهان
  • مظهری، خاکسارآستانه صفحه 12
    هدف این مطالعه تحلیل اقتصادی واگذاری مراتع در قالب طرح های مرتعداری در استان خراسان رضوی می باشد. بنابراین جامعه آماری،کلیه طرح های مرتعداری را شامل می شود که تا پایان سال 1380 مراحل واگذاری آنها انجام پذیرفته و اطلاعات پرسشنامه ها مربوط به سال 1385 می باشد. به این ترتیب از بین 221 طرح مرتعداری، تعداد 38 طرح از 11 شهرستان استان خراسان رضوی با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای دو مرحله ای انتخاب شد.سپس تابع تولید مرزی تصادفی برای این مراتع تخمین زده شد و بر اساس آن مقادیر کارایی فنی این طرح ها محاسبه شد. به همین ترتیب تابع هزینه مرزی نیز محاسبه و کارایی اقتصادی و کارایی تخصیصی آنها به دست آمد. نتایج این مطالعه نشان داد که طرح های مرتعداری در استان خراسان رضوی باعث افزایش تولید این مراتع تا حدود دو برابر نسبت به قبل از واگذاری شده است. همچنین متوسط مقادیر کارایی فنی، اقتصادی و تخصیصی درطرح های مرتعداری مورد مطالعه به ترتیب 80، 35 و 44 درصد محاسبه شده است. بررسی عوامل مؤثر بر عدم کارایی فنی طرح های مرتعداری نیز نشان داد که متغیرهای دریافت وام، وسعت مرتع، تعداد ساعات آموزش و مدت زمان اجرای طرح تاثیر مثبت و متغیر تعداد بهره بردار تاثیر منفی بر روی کارایی فنی مرتعداران دارند.
    کلیدواژگان: کارایی فنی، تابع تولید، طرحهای مرتعداری - خراسان رضوی
  • صالحی، رضایی مقدم صفحه 21
    فناوری های میزان متغیر آبیاری راهکار جدیدی از کاربرد فناوری های اطلاعاتی در کشاورزی در جهت افزایش بهره وری آب در کشاورزی است. با استفاده از این فناوری ها، آبیاری فقط در بخش هایی از مزرعه انجام می شود که به آنها نیاز باشد. هدف این مقاله مقایسه تمایل رفتاری و ایستارهای کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی استان های فارس و خوزستان نسبت به کاربرد فناوری های میزان متغیر آبیاری با استفاده از مدل اصلاح شده پذیرش فناوری می باشد. مطالعه به روش پیمایش انجام گرفت. از نمونه گیری طبقه بندی تصادفی برای جمع آوری داده ها به ترتیب در بین 135 و 114 کارشناس در استان های فارس و خوزستان استفاده گردید. یافته ها نشان داد که مدلهای ارائه شده در این پژوهش قدرت پیش بینی بمراتب بیشتری از تمایلات رفتاری و ایستارهای افراد نسبت به مدلهای قبلی دارد. بر مبنای نتایج بدست آمده، متغیرهای پژوهش قدرت متفاوتی برای پیش بینی نگرش و تمایل به کاربرد و همچنین درک کارشناسان از مفیدبودن فناوری های میزان متغیر آبیاری در دو استان دارند. اما بین دو استان از نظر درک آسانی کاربرد تفاوت وجود ندارد براساس نتایج بدست آمده، پیشنهاد هایی در خصوص کاربرد این فناوری ها در کشور ارائه شده است.
    کلیدواژگان: فناوری های میزان متغیر آبیاری، مدل اصلاح شده پذیرش فناوری، نرم افزار PLS، Graph، استان های فارس و خوزستان
  • حسینی، خالدی، قربانی، حسن پور صفحه 36
    هدف مقاله حاضر ارزیابی هزینه های مبادله ی تسهیلات بانک کشاورزی می باشد. هزینه های مبادله بالا به عنوان یکی از عواملی که سبب محدودیت خانوارهای روستائی در دسترسی به اعتبارات در کشورهای در حال توسعه می شود، عنوان شده است. داده های مورد استفاده از بانک کشاورزی و نیز از طریق مصاحبه و تکمیل پرسشنامه در یک نمونه گیری تصادفی چندمرحله ای در سال 1383-1384 جمع آوری گردیده است. در این مطالعه ضمن برآورد و محاسبه ی هزینه های مبادله در دو بخش تسهیلات گیری و تسهیلات دهی، با استفاده از الگوهای اقتصادسنجی آثار عوامل مؤثر بر هزینه های مبادله ی استفاده ی کشاورزان از تسهیلات مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های تحقیق نشان دهنده اهمیت هزینه مبادله در جریان تسهیلات گیری و تسهیلات‎دهی می باشد. نتایج به دست آمده نشان می دهد که متوسط هزینه ی مبادله ی دریافت تسهیلات از بانک کشاورزی برابر 915510 ریال می‎باشد. نرخ هزینه ی مبادله ی بر حسب نرخ سود تسهیلات برابر 68/2 برآورد شده است. میانگین هزینه های مبادله اعطای تسهیلات برای بانک کشاورزی 40/3 درصد کل هزینه های اعطای تسهیلات محاسبه شده است. نتایج برآورد الگوهای اقتصادسنجی نشان دهنده اهمیت اندازه اعتبارات، تجربه، سطح تحصیلات و آگاهی دریافت کنندگان تسهیلات بر میزان هزینه های مبادله دسترسی به اعتبارات می باشد.
    کلیدواژگان: هزینه های مبادله، بازار اعتبارات، بانک کشاورزی
  • فهیمی فرد، کیخا، سالار پور صفحه 46
    در این مطالعه از مدل شبکه عصبی- خودرگرسیونی با ورودی های برونزا (NNARX) در پیش بینی سه افق زمانی آتی قیمت خرده فروشی برنج، گوشت مرغ و تخم مرغ استفاده و کارایی آن با مدل ARIMA - به عنوان رایج ترین روش خطی پیش بینی- مقایسه شد. برای این منظور از داده های هفته ای گردآوری شده از شرکت پشتیبانی امور دام و فروشگاه رفاه کل کشور (مربوط به دوره 1387:4-1381:1) و معیارهای ارزیابی کارایی مدل ها از جمله R2، MAD و RMSE استفاده شد. نتایج ارزیابی کارایی مدل ها نشان داد که مدل غیرخطی شبکه عصبی- خودرگرسیونی NNARX در پیش بینی قیمت خرده فروشی محصولات کشاورزی و افق های زمانی مورد بررسی، در مقایسه با مدل خطی ARIMA کاراتر می باشد.
    کلیدواژگان: NNARX، ARIMA، پیش بینی، قیمت محصولات کشاورزی
  • گودرزی، شعبانعلی فمی، موحد محمدی، جلالزاده صفحه 55
    هدف کلی تحقیق حاضر«بررسی عوامل فردی و حرفه ای تاثیرگذار بر ادراک کشاورزان شهرستان کرج نسبت به مشکلات مدیریت آب کشاورزی» بوده است. جامعه آماری تحقیق شامل 5297 نفر از کشاورزان شهرستان بود که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 142 نفر با استفاده از روش نمونهگیری طبقه ای با انتساب متناسب به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار جمعآوری داده ها، پرسشنامهای بود که روایی آن بر اساس نظرات اساتید رشته های ترویج و آموزش کشاورزی و کارشناسان آبیاری حوزه ستادی وزارتخانه های نیرو و کشاورزی تایید گردید و جهت سنجش میزان پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که ضریب محاسبه شده(76/0=Α) حاکی از پایا بودن ابزار تحقیق بود. داده ها با استفاده از نرمافزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج تحقیق نشان داد که بین میزان سابقه کار کشاورزی افراد مورد مطالعه و میزان مواجهه با مشکلات مدیریت آب رابطه منفی و معنی داری در سطح یک درصد (07/0 P=، 225/0R=-) وجود داشت. همچنین بر اساس نتایج حاصل از آزمون تی-استیودنت، بین گروه های مختلف شکل گرفته بر اساس متغیر استفاده از اعتبارات دولتی از نظر مواجه با مشکلات استحصال آب در سطح پنج درصد (033/0 P=، 46/4T=) و از نظر مواجه با مشکلات انتقال آب در سطح یک درصد (00/0P=، 46/4T=) اختلاف معنی داری وجود داشت. بر اساس نتایج آزمون F نیز بین کشاورزانی که از فناوری های مختلف برای بهرهبرداری از آب استفاده میکردند در سطح پنج درصد (033/0P=) اختلاف معنی داری وجود داشت. همچنین بر اساس نتایج حاصل از آزمون کروسکال والیس، بین افراد با مالکیت های مختلف منبع آبی در سطح یک درصد (000/0 P=، 546/27X2=) و بین گروه های با سطوح مختلف تحصیلی (026/0 P=، 300/11 X2=)، فعال در نظام های مختلف بهره برداری از زمین(030/0 P=، 342/12 X2=)، استفاده کننده از روش های انتقال مختلف آب (008/0 P=، 355/11 X2=)از نظر مواجه با مشکلات مدیریت آب کشاورزی در سطح پنج درصد اختلاف معنی داری وجود داشت. طبق یافته ها چهار عامل آموزش، اعتبارات، فناوری و بهبود ساختار نظام های بهره برداری بر کاهش چالش های مدیریت آب کشاورزی بسیار تاثیرگذار هستند.
    کلیدواژگان: ادراک، مدیریت آب کشاورزی، کشاورزان، شهرستان کرج
  • کرباسی، کنعانی، خیاطی صفحه 63
    حمایت از بخش کشاورزی مقوله ای است که سالها در جهان مورد بحث بوده و مساله ای که در سه دهه اخیر در کانون توجه بسیاری از محققان قرار گرفته، ارتباط و مشارکت محققان و کشاورزان در فرایند تولید می باشد. این مطالعه نیز به بررسی عوامل موثر بر مشارکت کشاورزان با کارشناسان ناظر گندم در شهرستان زابل پرداخته است. برای این منظور با استفاده از مدل رگرسیون خطی فازی، تاثیر عوامل متعددی در قالب 10 شاخص بوسیله اعداد مثلثی فازی متقارن و نامتقارن بررسی شد. آمار و اطلاعات مورد نیاز از طریق تکمیل پرسشنامه از زارعین گندمکار در سال 1387 بدست آمد. روایی و پایایی ابزار پژوهش با استفاده از روش تحلیل عاملی مورد سنجش قرار گرفت. ضرایب تخمین زده شده نشان داد که شاخص های آگاهی، انگیزه پیشرفت، نوگرایی رضایت شغلی و وی‍ژگیهای کارشناس در هر دو حالت متقارن و نامتقارن تاثیری بر مشارکت نداشتند و شاخص های انتظارات کشاورزان از کارشناس، مشوقهای اقتصادی، اعتماد، علم گرایی و تقدیر گرایی در سطح بسیار کم برآورد شدند. از این رو با توجه به یافته های تحقیق پیشنهاد می شود اقداماتی از جمله بالا بردن سطح تجربه و مهارت کارشناسان، بکارگیری به موقع و متناسب با زمان نیاز کشاورز به کارشناس، بازدید کارشناسان خبره به همراه ناظران و ایجاد انگیره های مختلف در کشاورزان جهت همکاری با کارشناسان انجام گیرد.
    کلیدواژگان: کارشناس ناظر، گندم، رگرسیون خطی فازی، زابل
  • لطفعلی پور، آذرین فر، دادرس مقدم صفحه 73
    اثر آزاد سازی تجاری و تاثیرات آن بر بخش کشاورزی ایران در خلال سالهای 1346 – 1386 موضوع مقاله حاضر است. بدین منظور بر اساس تئوریها، مدلهای صادرات، واردات، عرضه و تقاضای محصولات کشاورزی تشکیل گردیده و به روش الگوی خود توضیح برداری((VAR، تخمین زده شده است. همچنین به منظور تعیین میزان تاثیر هریک از متغیر های الگو ها از روش تجزیه واریانس استفاده شده است. نتایج نشان می دهد در حالی شوک حاصل از آزادسازی تجاری تاثیر مثبت و ناچیزی بر تقاضای محصولات کشاورزی دارد، لیکن تاثیر چشمگیری بر عرضه محصولات کشاورزی دارد. در عین حال که شاخص های آزاد سازی تاثیر معنی داری بر واردات محصولات کشاورزی ندارد، لیکن صادرات محصولات کشاورزی تابع شاخصهای آزادسازی می باشند. این امر به دلیل سهم بالای نقش دولت در در بخش واردات محصولات کشاورزی و عدم تبعیت واردات کشاورزی از متغیرهای اقتصادی می باشد.
    کلیدواژگان: آزادسازی تجاری، تجزیه واریانس، محصولات کشاورزی، صادرات، واردات، ایران
  • کاظمی، فرخانی صفحه 87
    در این مطالعه انواع کارایی شامل کارایی فنی،کارایی مدیریتی و کارایی مقیاس شهرستانهای استان خراسان رضوی در کشت گندم دیم با استفاده از روش تحلیل پوششی داده ها اندازه گیری شده است. اطلاعات آماری از سالنامه آماری استان خراسان رضوی که در سال 1387 منتشر گردیده بود استخراج گردید و جهت جمع آوری سایر اطلاعات از مطالعات کتابخانه ای و جستجو در وب سایتهای مرتبط و مفید بهره گرفته شد.جهت تعیین تاثیر سطح سواد مرتبط با علوم کشاورزی کشاورزان بر میزان عملکرد ایشان، ابتدا با استفاده از نرم افزار SPSS ضریب همبستگی اسپیرمن برای آن محاسبه گردیده و پس از تایید وجود همبستگی، این متغیر نیز به عنوان نهاده ی تاثیر گذار انتخاب گردید. کارایی فنی در دوحالت شرایط بازده متغیر و ثابت نسبت به مقیاس محاسبه و مقایسه گردید.در حالت بازده متغیر نسبت به مقیاس کارایی فنی به دوکارایی مدیریتی و کارایی مقیاس تجزیه شد.علاوه بر آن میانگین مصرف واقعی نهاده ها در شهرستانهای استان با میانگین مصرف مطلوب نهاده ها مقایسه گردید.نتایج حاکی از آن بود که میانگین کارایی مدیریتی شهرستانهای استان خراسان رضوی 0.732 و میانگین کارایی فنی و کارایی مقیاس شهرستانها به ترتیب 0.479و0.654می باشد. از طرفی نتایج گویای آن بود که از مجموع 17 شهرستان استان،تنها 12 درصد(2شهرستان) در سطح بهینه مقیاس،82 درصد (14 شهرستان) بالاتر از سطح بهینه مقیاس و6 درصد (1 شهرستان) پایین تراز حد بهینه وسعت زمینهای کشاورزی خود عمل نموده اند با توجه به نتایج حاصل می توان اینگونه استنباط نمود که پتانسیل زیادی برای افزایش انواع کارایی در این استان جهت کشت گندم دیم وجود دارد که با اتخاذ سیاستهای مناسب می توان به آن دست یافت.
    کلیدواژگان: کشاورزی، گندم دیم، کارایی، تحلیل پوششی داده ها، تولید
  • مهرابی بشرآبادی، پاکروان صفحه 95
    شهرستان خوی بزرگترین تولیدکننده آفتابگردان کشور است. هدف اصلی این تحقیق تحلیل وضعیت انواع کارایی (فنی، تخصیصی، اقتصادی و مقیاس) برای بهره برداران آفتابگردان این شهرستان می باشد. تحقیق حاضر بر مبنای تحلیل پوششی داده ها3 بوده و آمار و اطلاعات از طریق تکمیل 140 پرسشنامه در سال زارعی 87-1386جمع آوری شده است. نتایج نشان می دهد که متوسط کارایی های فنی، تخصیصی، اقتصادی و مقیاس بهره برداران آفتابگردان در منطقه به ترتیب 66، 7/54، 9/35و 9/75 می باشد و عدم کارایی اقتصادی در این منطقه در درجه اول مربوط به عدم کارایی تخصیصی و در درجه دوم به علت کیفیت های متفاوت نهاده ها از قبیل آب و زمین است. همچنین، همه نهاده های تولیدی بیشتر از مقدار بهینه استفاده شده اند و بیشترین اختلاف مصرف در نهاده آب با 7/886 مترمکعب و کود حیوانی با 76/385 کیلوگرم می باشد. بر حسب نتایج بدست آمده، با اجرای برنامه های افزایش کارایی فنی کشاورزان، می توان بدون تغییر عمده در سطح فن آوری و منابع به کار رفته، تولید را افزایش و هزینه را کاهش داد.
    کلیدواژگان: آفتابگردان، تحلیل پوششی داده ها، خوی، کارایی
  • شکوهی، بخشوده صفحه 103
    رشد بهره وری در سطح ملی حاکی از وجود تفاوتهای معنی دار استانهایی که به سرعت پیشرفت می کنند با سایر استانها است. از آنجا که تفاوتها در نرخ های رشد بهره وری در استانهای مختلف نتیجه نابرابری منطقه ای است، لذا مهم است که حرکات بلندمدت تفاوتهای سطوح بهره وری استانها شناسایی شود تا اقدامات مؤثر مانند سرمایه گذاری بیشتر در تاسیسات زیربنایی، تحقیقات، توسعه و غیره انجام گردد. با توجه به اهمیت موضوع، این مطالعه به دنبال یافتن پاسخ به این سؤال است که آیا تمایل به سمت همگرایی در بهره وری غلات (گندم آبی و دیم، جو آبی و دیم، ذرت دانه ای آبی و شلتوک) در دو دهه گذشته در استانهای مختلف کشور وجود داشته است یا خیر؟ نتایج حاصل از بکارگیری شاخص مالم کوئیست و آزمون همگرایی بهره وری نشان داد که به طور متوسط در سالهای 82-1363، برخی استانها از رشد بهره وری بالا برخوردار بوده اند و برخی استانها در تولید غلات رشد بهره وری منفی را تجربه کرده اند. چنین یافته هایی بیانگر اختلاف زیاد نرخ های رشد بهره وری بین استانهای تولیدکننده غلات کشور می باشد. نتایج حاصل از آزمون همگرایی حاکی است که تعدادی از استانهای با سطوح اولیه بهره وری پایین این پتانسیل را دارند که سریعتر از استانهای با بهره وری بالا رشد کنند. به عبارت دیگر به سمت میانگین بهره وری کل استانها همگرا می باشند. درحالیکه شکاف در تفاوتهای بهره وری غلات در بعضی استانها عمیق تر شده و این تفاوتها در بلندمدت به صفر نخواهد رسید. علاوه بر این، تاثیر تغییرات اجزای بهره وری بیانگر آن است که رشد بهره وری غلات به استثنای گندم دیم در اکثر استانها به دلیل پیشرفت تکنولوژی است. همچنین کارایی مقیاس در اغلب استانها سهم کمی در افزایش بهره وری داشته است که نشان می دهد تولیدکنندگان غلات بطور عام از نهاده های تولید بیش از حد بهینه استفاده می کنند.
    کلیدواژگان: بهره وری، همگرایی، غلات، ایران
  • حسین زاد، عارف عشقی، دشتی صفحه 117
    یکی از عوامل مؤثر و تعیین کننده در استفاده مطلوب از نهاده ها اندازه واحد تولیدی می باشد. با توجه به این که اندازه بهینه واحدهای تولیدی کشاورزی تحت تاثیر ویژگی ها و شرایط اقتصادی هر منطقه می باشد، مطالعات مربوط به تعیین اندازه واحدهای تولید کشاورزی باید به طور اختصاصی برای هر محصول و در هر منطقه صورت بگیرد. در مطالعه حاضر با استفاده از تابع هزینه ترانسلوگ اندازه مطلوب مزارع برنج استان گیلان که یکی از مستعدترین مناطق تولیدکننده برنج کشور است تعیین شد. داده های مورد نیاز از طریق تکمیل پرسشنامه از 280 کشاورز نمونه که به روش نمونه گیری تصادفی دو مرحله ای انتخاب شده بودند، بدست آمد. نتایج بدست آمده حاکی از وجود بازده صعودی نسبت به مقیاس در کل استان و همچنین در هریک از شهرستان های منتخب می باشد. اندازه بهینه بدست آمده برای مزارع برنج استان 17/2 هکتار می باشد. این اندازه برای رشت 2/2، صومعه سرا 26/2، تالش 01/2، آستانه اشرفیه73/1 و رودسر 47/1 هکتار بدست آمد. در همه موارد اندازه های بهینه از متوسط سطح زیرکشت موجود مزارع در منطقه بزرگتر می باشند. تشویق برنجکاران به تشکیل تعاونی ها و تغییر مدیریت مزارع از حالت خرده مالکی به مدیریت های یکپارچه از جمله پیشنهادات این تحقیق می باشد.
    کلیدواژگان: اندازه بهینه، بازده نسبت به مقیاس، تابع هزینه ترانسلوگ، مزارع برنج
  • غزالی، زیبایی صفحه 128
    این بررسی، رابطه بین آلودگی محیطی و رشد اقتصادی در قالب فرضیه منحنی کوزنتس را نشان می دهد که از داده های استانی در دوره زمانی 1375- 1385 استفاده شده است. آلاینده مونوکسیدکربن بعنوان شاخص محیطی و تولید ناخالص ملی بعنوان شاخص اقتصادی به کار برده شده اند. با استفاده از آزمون F، روش اثرات ثابت(FIX EFFECTS MODEL) به منظور برآورد منحنی کوزنتس محیط زیستی با داده های تلفیقی در مقایسه با روش اثرات تصادفی (RANDOM EFFECTS MODEL) ترجیح داده شده است. نتایج آزمون والد پس از برآورد مدل حاکی از رابطه درجه سه افزایشی بین دو شاخص اقتصادی و محیطی می باشد. بنابراین مطالعه در مورد پنج استان اصفهان، تهران، خراسان، فارس و مازندران در فاصله زمانی ده ساله حاکی از افزایش آلودگی همراه با رشد اقتصادی می باشد. پس لازم است دولت اقدامات مثبتی را در جهت کاهش آلودگی انجام داده و تصمیمات مؤثر در جهت حفاظت از محیط زیست اتخاذ نماید.
    کلیدواژگان: منحنی کوزنتس محیطی، مونوکسید کربن، تولید ناخالص ملی، روش اثرات ثابت با استفاده از داده های تلفیقی
  • نیکوئی، رفعتی، بخشوده صفحه 134
    تولید گل و گیاهان زینتی در ایران، در عین حال که توام با مزیتهای قابل توجهی می باشد، چالشها و نارسائی هائی را نیز در ساختار بازار و بازاریابی این محصولات در بر دارد. در این مطالعه، به بررسی مسیرهای مختلف بازاررسانی گل و گیاهان زینتی در وضعیت ساختار بازار موجود براساس معیارهای اقتصادی بازاریابی و ویژگیهای ساختار بازار، پرداخته شده است. گل رز شاخه بریده و استان اصفهان، به ترتیب، به عنوان محصول و منطقه نمونه تولید انتخاب شد. نتایج نشان داد که سهم تولید کننده از قیمت فروش به مصرف کننده و راندمان بازاریابی پائین باشد. در عین حال در این نظام، به دلیل وجود ضایعات بالا، کارائی فنی پائین است. ولی، کارائی قیمتی به دلیل بالا بودن قیمت خرده فروشی نسبت به قیمت سر مزرعه، بالا و در نتیجه کارائی کل نیز بالا می باشد. بنابراین، سهم سایر عوامل بازاریابی از این نسبت بالا بیشتر از تولید کننده است. بررسی ساختار این بازار نشان می دهد که کالاها غیر همگن بوده و شرایط ورود به بازار سخت و توام با عدم حتمیت است. بر این اساس، نظام بازار رسانی گل و گیاه در ایران ناکارا و ساختار بازار، یک ساختار غیر رقابتی است. این شرایط غیر رقابتی که باعث وجود اطلاعات ناقص در بازار خواهد شد، امکان برنامه ریزی تولید برای تولیدکنندگان را میسر نمی سازد و به دلیل وجود مازاد عرضه یا تقاضا، نوسانات قیمت گل در سطح عمده فروشی زیاد است. این در حالی است که قیمت خرده فروشی نوسانات کمتری داشته و کاهش قیمت بازار در بسیاری از زمانها به مصرف کننده منتقل نمی شود. بنابراین، تولید کننده کمترین و مصرف کننده بیشترین قیمت ممکن را، به ترتیب دریافت و پرداخت، می نمایند. در این خصوص اصلاح ساختار بازار گل در ایران پیشنهاد گردید.
    کلیدواژگان: ایران، بازاریابی، ساختار بازار، گل رز
|
  • .A. Khatoon – Abadi, G. R. Andadeh Page 1
    The major aim of this study is appraising the rate of rural entrepreneur's success in Isfahan province. The techniques of survey research such as direct observation and interviewing as well as structured questionnaire have been used for gathering appropriate data. For analyzing of the data Analytical Hierarchy Process (AHP) and Factor Analysis were applied. After primary study, based on the defined factors (indicators and indexes) 65 entrepreneurs were identified. Softwares, which have been used in this survey, are SPSS (the 11.5 version), Expert choice and Excel. Results showed that Innovation, establishment of internal units and the growth indicators can assess the rate of rural Entrepreneur's success clearly. Also 80 percent of the rural Entrepreneurs in this survey have been allocated the middle to high successful rate.
  • M. Mazhari, H. Khaksar Astaneh Page 12
    If pastures become exploited correctly and also with reforestation and reformation, it would provide expected needs of agriculture section and also primary needs of raw materials in some part of industry. On the other hand, it becomes one of the safe bases of economy. So this study is about economic analyze of pastures assignment in framework of Lander grass projects in khorasan razavi province. In this order, by using two stage cluster sampling, at first amours 221 projects of pastures holding, 38 of them were selected from eleven cities of khorasan razavi province. Then randomized production function was estimated for these pastures. Basically, amounts of technical efficiency were calculated and also in this manner and rand cost function and its economic efficiency was earned. Results show that pasture holding projects in khorasan razavi cause to increasing in his production about twice (or duplicating his production in comparison with period before assignment). Also average amounts of technical efficiency of selected projects became 80 percent and for economic efficiency 35 percent, and finally about 44 percent in designation efficiency. Studying valid factors on inefficiency of pasture projects show that variables such as loan, pasture expanse, instructions and period of project performance have positive influence and variables such as; exploiter numbers have negative influence on technical efficiency of pastures.
  • S. Salehi, K. Rezaei-Moghaddam Page 21
    Variable Rate Technology-Irrigation (VRT-Irrigation) is a new approach of IT in agriculture to increase water efficiency in agriculture. With the application of VRT-Irrigation, water is used only in parts of farm that is needed. The purpose of this paper is to compare behavioral intention and attitude of agricultural experts in Fars and Khuzestan agricultural organizations toward VRT-Irrigation based on revised technology acceptance model (TAM). A survey was conducted using stratified random sampling to collect data from 135 and 114 experts in Fars and Khuzestan provinces, respectively. The results showed research models in this study are more powerful to predict behavioral intention and attitude than prior models. Based on the results, the independent variables have the difference power to predict intention to use, attitude to use and perceived usefulness of VRT-Irrigation in two provinces. There is not difference between two provinces regarding perceived usefulness. Based on the results some recommendations have been provided to use VRT-Irrigation in Iran.
  • S. Hosseini, M. Khaledi, M. Ghorbani, E. Hassanpour Page 36
    This study is conducted to examine the transaction costs of obtaining credit from Bank Keshavarzi (BK). High transaction costs are stated as an important factor that limits rural households to access credit in rural areas in developing countries. The data collected from the bank and also by a survey in a multi-stage sampling technique in 1383-1384. After estimating transaction costs of borrowing and lending, the econometric models used to determine the factors that affect the transaction costs of access to credits. The results highlight the importance of transaction cost in the borrowing and lending process. The results reveal that the transaction costs of gaining credit are equivalent to 915510 Rials, that is, an additional 2.68 percent annual interest cost. The average transaction costs of credit supply by BK is 3.4 percent of total costs. The econometric results showed that the size of loan and the experience, education level and information of the borrower are important determinants of the transaction costs.
  • S. Hosseini, M. Khaledi, M. Ghorbani Page 46
    This study is conducted to examine the transaction costs of obtaining credit from Bank Keshavarzi (BK). High transaction costs are stated as an important factor that limits rural households to access credit in rural areas in developing countries. The data collected from the bank and also by a survey in a multi-stage sampling technique in 1383-1384. After estimating transaction costs of borrowing and lending, the econometric models used to determine the factors that affect the transaction costs of access to credits. The results highlight the importance of transaction cost in the borrowing and lending process. The results reveal that the transaction costs of gaining credit are equivalent to 915510 Rials, that is, an additional 2.68 percent annual interest cost. The average transaction costs of credit supply by BK is 3.4 percent of total costs. The econometric results showed that the size of loan and the experience, education level and information of the borrower are important determinants of the transaction costs.
  • S. Goudarzi, H. Shabanali Fami, H. Movahed Mohammadi, M. Jalalzadeh Page 55
    The main purpose of the present study was to investigate personal and professional factors influencing farmer's perception towards problems of agricultural water management in Karaj County The Statistical Population of the study consisted of 5297 farmers in Karaj County out of which 142 farmers were selected as sample using Cochran Formula for determining the sample size and stratified proportionate random sampling technique for reaching the samples. A questionnaire was developed for gathering data and information. It was validated through getting the viewpoints of some faculty members of the Department of agricultural Extension and Education, University of Tehran as well as some staff experts of the Ministries of Jihade-Agriculture and Power. The reliability of the main scale of the questionnaire was approved by Cronbach Alpha Coefficient which was equal to 0.76 indicated the tool of study is reliable. The data were later analyzed by SPSS-win. The results indicated that there was significant and positive relationship between farmers perception towards problems of agricultural water management with their farming experience. In addition, the findings revealed that different groups of farmers classified based on grouping variable such as use of credit, water resources possession, educational level, farming systems, different technologies used for water exploitation were significantly different in terms of perception towards problems of agricultural water management. In addition farmers categorized based on variables such as farming systems and water transfer method were significantly different in terms of facing problems of agricultural water management as showed by Kruskal Wallis. According to an overall conclusion, four factors viz., education, credit, technology and farming system structure are highly influential on reducing problems of agricultural water management.
  • A. R. Karbasi, .T. Kanani, M. Khayyati Page 63
    Agricultural protection has been pursuant and contentious for many years and the problem that has been favored for many researchers in three decades recent, is the relationship between researchers and farmers in production process. This study was about the investigation of effective factors on farmers Participation with Wheat Supervisors in Zabol Township. For this purpose, by using of fuzzy linear regression model, the effect of several factors consist of 10 indexes with the symmetric triangular and nonsymmetric triangular fuzzy numbers were investigated. The data were collected by completing farmer’s questionnaires in 2008. The study tool’s validity and reliability was evaluated by factor analysis method. The estimated coefficients showed that, awareness index, advancement motivation, modernism, job satisfaction and supervisor characteristics didnt have effect on participation in both symmetric and nonsymmetric cases and the farmer's expectation indexes, economic incentives, confidence, scientism, and fatalism were estimated in very low level. Therefore, according to results, it proposed to performance actions by related organizations such as promote experience level and supervisors skills, to become ready on time on basis on farmers needs, visiting by expert with supervisors on farms, making facilities for availability to science resource for problems cultivation, using experiences farmers, making different motivations on farmers and creating sample farms for seeing changes by supervisors.
  • M.R. Lotfalipour, Y. Azarinfar, A. Dadras Page 73
    This study deals with the trade liberalization and it's subsequences on the agricultural sector of Iran during the years of 1967-2007. To this end on the basis of theories, the exports, imports, supply and demand functions of agricultural sector have been determined, and are regressed by the Vector Auto Regressive (VAR) methodology. Also to recognize the effects of different variables on the above mentioned functions, the methodology of variance detection is used. The results show that the trade liberalization have only an insignificant effect on the demand of agricultural products, but it has a meaningful impacts on the agricultural supply. While the liberalization variables does not have a meaningful impacts on the. imports of agricultural products, the exports of agricultural products are followed by the liberalization indices. This is due to the huge role of the government on the import of the agricultural products.
  • M. M. Kazemi, M. Kazemi Page 87
    In this study, we have utilized DEA methodology to measure technical, managerial, as well as scale efficiencies of wheat cultivation in Khorasan Razavi province. Data was collected from annual report of 1387 agricultural production of province. Complementary research data was gathered from secondary sources and a semi-structured interview with the relevant regional experts. The Spearman correlation between agricultural knowledge of wheat producers and their actual production output indicated this variable is an effective production input.Technical efficiency was measured for both constant and variable in comparison to the scale. Moreover, technical efficiency was analyzed for managerial and scale efficiency.Result of our study indicated an average technical efficiency of 0.497 for the whole province. In addition, managerial and scale efficiency were counted 0.732 and 0.654 respectively. Our research further showed that from 17 cities of the province 12 percent (2 cities) are predicting wheat in line of optimum efficiency while 82 percent (14 cities) are above and 6 percent (1 city) is below the optimum scale.
  • H. Mehrabi Boshrabadi, M. R. Pakravan Page 95
    Khoy is the greatest producer of sunflower in Iran. The main aim of this research is position’s analyzing of kinds of efficiency (technical, allocation’s, economic and scale) for sunflower’s users in this city. This research is based on Data Envelopment Analysis (DEA), Statistics and data are filling out the 140 questionnaires in 2007_2008. Results show that average of technical, allocations, economical and scale Efficiencies of sunflower productions in area are, in order, 66, 54/7, 35/9 and 75/9. Inefficiency, at first, is related to allocation’s inefficiency, and then by reason of different qualities of inputs like water and field. Results show that all producing inputs are less than optimum consumed amount and the most discrepancy of consumption is 886/7 in water savings and 385/76 in manure. According to the result, it is possible to increase agricultural production and decrease cost bye using efficiency increasing programs without important changes in technology level and resource usage.
  • M. Shokoohi, M. Bakhshoodeh Page 103
    Productivity growth indicates significant differences between provinces that grow faster and whose lags behind others. The differences in the rates of productivity growth in various provinces may be the result of regional inequalities. Therefore, it is important to understand the long-run movement in the district level productivity differences and take effective measures (such as higher investment in infrastructure, research and development, etc). With regard to the importance of this topic, this study is finding out whether or not there has been a tendency towards convergence in grain productivity in the last two decades? Results indicate that on average during 1984 and 2003, some provinces had high productivity growth. In contrast, some provinces had experienced negative productivity growth in grain production. This conclusion is concerning the disparity between grain producer provinces in Iran. The convergence results show that some provinces with low initial levels of productivity have a potential to grow faster than provinces with high productivity and so are converging to the mean TFP. While the gap in productivity differences in some provinces is widening and productivity differences will not vanish in the long run.
  • J. Hosseinzad, T. Aref, Gh. Dashti Page 117
    The production unit size is one of the effective factors in optimum uses of inputs. Since optimum size is affected by the characters and economical conditions in each district, the studies for determining the optimum farm size should be done specially for each crop and each district. In this study tried to determine the optimum rice farm size in Guilan province which is one of the most talented district for rice in Iran applying Translog cost functions to data collected from 280 farmers in the studied district who were selected by two stage random sampling method. The results showed increasing return to scale for all districts and for each town. Also the optimum sizes are 2.17 ha for province, 2.2 ha for Rasht, Somee sara 2.26 ha, Talesh 2.01, Astaneh 1.73 ha and Rudsar 1.47 ha. In general, the optimum sizes are larger than present average sizes. Due to results, encouragement of farmers to form cooperatives and convert of small farm to cumulative farms are recommended.
  • S. Ghazali, M. Zibaei Page 128
    This study shows the relationship between environmental pollution and economical growth by Kuznets hypothesis which has drived from provincial data during 1375 - 1385. Carbon monoxide pollution as environmental index and gross national product as economical index have been used. fix effects have been preferred to random effects based on F test for estimation of environmental kuznets curve by panel data. The vald test result through the model evaluation shows the cubic increasingly relation between two environmental and economical indexes. So this study has been done on five provinces: Esfahan, Tehran, Khorasan, Fars and Mazandaran during a decade, that shows increasing pollution due to economical growth. So it is necessary that the government do positive effort to reduction the pollution and effective decides should be provide for environment protection.
  • A. Nikouei, M. Rafaati, M. Bakhshoodeh Page 134
    Producing of flowers and ornamental plants in Iran has some challenges and failure in the market structure and marketing of these products. In this study, we evaluated the different marketing channels of flowers and ornamental plants in the existing market structure according to economic criteria and the characteristics of market structure. Cut-Rose and Esfahan Province were selected as the production and product region samples, respectively. The results showed that producers share from consumer price and marketing efficiency is low. However, in this system due to high losses, there is low technical efficiency. Although, due to high retail price to farm price, price efficiency is high and therefore the total efficiency is also high. Thus, the share of other marketing factors from this high ratio is more than producers. The study of market structure showed that the goods are non-homogeneous and entrance requirement is hard and combined with uncertainty. Therefore, the marketing system of flowers and ornamental plants is inefficient and the market structure is a non-competitive structure. This condition that causes incomplete information in the market, will not allow the possibility of production planning for producers and as a result of excess supply or demand, the level of price volatility in wholesale is high. While the retail price has less volatility and reduced market price is not transferred to the consumer in many times. Therefore, the lowest and highest possible price is respectively received and paid by producers and consumers. In this regard, reform of flower market structure was proposed in Iran.