فهرست مطالب

  • سال سوم شماره 2 (پیاپی 5، پاییز و زمستان 1384)
  • تاریخ انتشار: 1384/07/15
  • تعداد عناوین: 12
|
  • ابوالفضل قنبری هفت چشمه، دکترکریم حسین زاده دلیر صفحه 1
    این پژوهش، در پی تعیین درجه توسعه یافتگی شهرستانهای استان آذربایجان شرقی در سال 1375 است. جامعه آماری تحقیق، 14 شهرستان استان را شامل می شود، که براساس 37 شاخص رتبه بندی شده اند. با توجه به مؤلفه های مورد بررسی، رویکرد حاکم بر این پژوهش «توصیفی - تحلیلی» است. شاخص های مورد بررسی، شامل شاخص های فرهنگی، مسکن، بهداشتی - درمانی، اقتصادی، جمعیتی و زیربنایی بوده و با استفاده از تکنیک تحلیل عاملی و شاخص ترکیبی توسعه انسانی (HDI)، درجه توسعه یافتگی نواحی محاسبه شده است.
    یافته های تحقیق نشان می دهد که رتبه و سطح شهرستانها در شاخص های مختلف، متفاوت اند که این مساله بیانگر توسعه نامتعادل شهرستانها در بخش ها و شاخص های مختلف است. همچنین الگوی توسعه در استان آذربایجان شرقی از الگوی مرکز- پیرامون پیروی می کند.
    کلیدواژگان: توسعه، نابرابری، آذربایجان شرقی، مرکز، پیرامون
  • شهریار خالدی صفحه 23
    در این پژوهش، روش تحقیق، موقعیت جغرافیایی و ویژگی های عمومی، عوامل تعیین کننده آب و هوای حوضه، عناصر آب و هوایی و نیز طبقه بندی آب و هوایی و هیدرولوژی آبهای سطحی مورد بررسی قرار گرفته است.
    در منطقه مورد مطالعه به دلیل محدودیتی که تغییرات و عناصر آب و هوایی اعمال می کند، طول فصل رشد گیاهان به پنج ماه محدود می شود. مهار سیلاب، احداث سد و انتخاب گیاهان زراعی و باغی که به آب کمتری نیاز دارند، می تواند کمبود آب موجود در منطقه مورد مطالعه را جبران کند.
    کلیدواژگان: هیدرواقلیم، رود روانسر، توسعه پایدار
  • عباسعلی سعیدی صفحه 41
    بسیاری از نواحی روستایی، درحال پیوندپذیری و دچار تحولات ساختاری- عملکردی هستند. تعداد زیادی از خانوارهای روستایی در کانونهای غیرروستایی فعالیت کرده و زندگی خود را از این طریق تامین می کنند. تفکیک مسائل روستایی و شهری در چارچوب پیوستگی منطقه ای، به طور مسلم، مانع از کارآیی سرمایه گذاری های عمرانی و اثربخشی سیاستهای توسعه ای است. پرداختن به این دوگونه شیوه زیستی، به شکل توامان، می تواند روحی تازه به روابط منطقه ای و پیوندهای روستایی – شهری بدمد تا از این طریق بتوان سمت گیری های مناسبتری نسبت به سیاستهای یکپارچه و برپایی نظامها و ساختارهای نهادی بهتر دست یافت. در ایران، طی دهه های اخیر روابط فضایی در بسیاری از نواحی روستایی، به ویژه نواحی با سابقه و پیوندهای کوچروی، شاهد عدم تعادلات فضایی بوده اند. ناحیه روستایی باغملک، واقع در شرق خوزستان، نمونه ای از این گونه نواحی است. نوشتار حاضر می کوشد تا با بررسی ساختار و عملکردهای نظام سکونتگاهی، نشان دهد که چگونه ضعف ساختاری موجب ناکارآمدی عملکرد و در نتیجه، ناپایداری ناحیه ای می شود. با توجه به نگرش حاکم در این بررسی، برای دستیابی به سطحی قابل قبول از توسعه و پایداری آن در این گونه نواحی، تدوین سیاستها و راهکارهای مناسب برای برپایی روابط و پیوندهای کارآمد روستایی شهری شرطی لازم به شمار می آید.
  • محمدجعفر زمردیان صفحه 61
    هم اکنون بالغ بر 15% از جمعیت فعال کشورمان از بیکاری رنج می برند. یکی از راه های اشتغالزایی، توجه به صنعت توریسم است که به دلیل اهمیت تجاری آن در اقتصاد کشورها به «صنعت نامرئی» معروف است. از این حیث ایران دارای شرایط ویژه ای است و در زمینه های توریسم فرهنگی (فرهنگ گرا) و توریسم طبیعی(طبیعت گرا) بسیار توانمند است. در این رهگذر عناصر مورفولوژی ساحلی ایران دارای اهمیت و جایگاه خاصی است، به ویژه سواحل جنوبی دریای خزر (با طول 664 کیلومتر) با برخورداری از مواهب طبیعی و ژئومورفولوژیک، توانسته است شایستگی خود را نسبت به سایر خطوط ساحلی ایران به اثبات برساند. این ناحیه به دلیل برخورداری از پتانسیلهایی همچون سواحل پست و ماسه ای (با شیبی ملایم و کمتر از 1%)، تالابها و مردابهای ساحلی (با شرایط اکولوژیکی خاص)، جزایر و شبه جزایر خوش منظر و دیدنی، ترکیب آرمانی کوه و جنگل و دریا، وجود گل فشانها و غیره همراه با سایر جاذبه های تاریخی و فرهنگی، هر ساله پذیرای میلیونها تن گردشگر داخلی و خارجی است. متاسفانه در سالهای اخیر (به ویژه دو دهه اخیر) برخی عوامل طبیعی و انسانی (نظیر بالا آمدن سطح آب دریای خزر و خیزش آب، لای گرفتگی و آلودگی تالابها، تخریب جنگلها و تشدید فرسایش، آلودگی های نفتی حاصل از بهره برداری میدانهای نفتی خزر، ساخت و سازهای بی رویه و غیرمتمرکز در خط ساحلی و غیره) اکوتوریسم ناحیه را تهدید نموده، به طوری که گاهی اوقات در شرایط بحرانی قرارگرفته است. از این رو برای حفظ و تداوم حیات طبیعی و دستیابی به توسعه پایدار سواحل مورد مطالعه، ضروری است که مسؤولان بی درنگ به فکر چاره باشند، و این موضوع مستلزم به کارگیری راهکارهای علمی و عملی مناسب می باشد.
    کلیدواژگان: ژئومورفوتوریسم، ساحل، دریای خزر، چالشها و تهدیدات
  • حسین صرامی صفحه 87
    پژوهش حاضر، در نمونه ای به حجم 2000 خانوار (8958 تن) بر اساس نمونه گیری خوشه ای– تصادفی، در قالب50 خوشه شهری و 50 خوشه روستایی (هر خوشه شامل 20 خانوار) در استان اصفهان انجام شده است. نرخ رشد، مرگ و میر، ترکیب سنی و روش های تنظیم خانواده و حاملگی های پر خطر و ناخواسته مورد توجه قرار گرفته است.
    نتایج به دست آمده نشان می دهد که میزان موالید در مناطق شهری و روستایی، 4/17 و 76/16 در هزار بوده، با احتساب مرگ و میرخام، رشد طبیعی در مناطق شهری و روستایی استان 1/13 و 8/12 در هزار می باشد. ترکیب جمعیتی استان نشان می دهد که گروه های سنی 19-5 سال بیشترین حجم جمعیتی را نسبت به گروه های دیگر دارند، که لازم است پیش بینی های مؤثر در رفع نیازهای قبل و پس از ازدواج این جوانان در نظر گرفته شود
  • مجید یاسوری صفحه 109
    تحقیق حاضر، به منظور تدوین سازمان فضایی استان خراسان جهت شناسایی وضعیت عدم تعادل منطقه ای، همچنین ارائه راهبردهایی برای بهبود وضع موجود، انجام شده است. ساختار فضایی استان تحت تاثیر عوامل محیط طبیعی، سیاستگذاری های استقرار جمعیت، فعالیت و زیرساختهای تولیدی است. این وضعیت موجب بروز عدم تعادل شدید در منطقه و تخریب منابع پایه توسعه گردیده است. قطبها، محورها و کانونهای اصلی فعالیت تا حدودی منطبق بر قابلیتهای محیط طبیعی است. اقدامات و سرمایه گذاری های انجام شده در ایجاد زیرساختهای اقتصادی و اجتماعی، همچنین ملاحظات سیاسی و امنیتی نیز در این امر تاثیر زیادی داشته است. به منظور حرکت به سمت توسعه پایدار منطقه و کاهش عدم تعادلهای باید ساختارهای محیطی، اقتصادی و اجتماعی آن مورد بازسازی قرار گیرد. تقسیم استان در سال جاری نه تنها نابرابری موجود در منطقه را کاهش نداد، بلکه وضعیت نابرابری های بین استانی را در سطح کشور گسترش داد. لذا منطقه بندی جدیدی به منظور کاهش پیامدهای منطقه ای ارائه شده است.
  • حسن حکمت نیا، میرنجف موسوی، عطاءالله زرافشان صفحه 125
    در این پژوهش، ابتدا شاخص های کمی و کیفی مسکن شهر تفت بررسی شد. سپس وضعیت مسکن آن در مقایسه با سایر مناطق شهری استان و دیگر نقاط کشور، مشخص گردید. نتایج بررسی ها نشان داد که وضعیت مسکن شهر تفت طی سالهای 75-1355 روند رو به رشدی دارد و از لحاظ کمی شرایط بهتری نسبت به سایر مناطق شهری داشته است، اما از نظر کیفی در مرتبه پایینتری قرار گرفته است.
    در بخش بعدی، پس از پیش بینی جمعیت شهر تفت تا سال 1405، با نرم افزار “People”، نیازهای مسکن (توسط الگوی خام) و تقاضا برای آن (با مدل لوژستیک) در نیم قرن آینده مشخص شد. بر اساس این برآورد، 4356 واحد مسکونی جدید مورد نیاز می باشد، اما تقاضا برای مسکن در این دوره تنها 3800 واحد مسکونی است، که 2/83 درصد نیازها را برآورده می کند. با توجه به توان موجود شهر (در صورت افزایش دو برابری تراکم در واحدهای مسکونی) می توان 6/52 درصد کل نیاز و 3/63 درصد از تقاضا را تامین نمود. توسعه متراکم با مساکن کوتاه مرتبه می تواند الگوی مطلوبی برای توسعه پایدار شهر تفت با شد.
    کلیدواژگان: شاخص های کمی مسکن، شاخص های کیفی مسکن، برنامه ریزی مسکن، شهر تفت
  • فرامرز بریمانی، مهندس محمدحسن صندوقداران، محمود رضا جهانتیغ، جابر تجاری صفحه 143
    خشکسالی عبارت است از کاهش غیر منتظره بارش درفاصله زمانی معین، به گونه ای که به دلیل این کاهش نوعی از سازش سیستمهای حیاتی منطقه در معرض نابودی قرار گیرد، از آنجا که کوچ نشینی و معیشت وابسته به آن، نوعی سازش فرهنگی انسان با محیط به شمار می رود، پدیده خشکسالی به دلیل ماهیت بر هم زننده تعادل و سازش سیستمها، معیشت مبتنی بر کوچ را به طور جدی به چالش می کشاند. از سال 1377 متاسفانه بخشهای وسیعی از ایران، از جمله استان سیستان و بلوچستان با خشکسالی روبرو شده اند، این درحالی است که بر اساس نتایج سرشماری عشایر کوچنده در سال 1377، عشایر استان حدود 5 درصد جمعیت کل استان و 6/9 درصد خانواده های عشایر کشور را شامل شده و از این حیث چهارمین استان عشایرنشین کشور به شمار می رود. با توجه به استمرار پدیده خشکسالی در سالهای بعد، که هنوز هم ادامه دارد، نه تنها بخش قابل توجهی از مراتع به عنوان مهمترین منبع تامین علوفه دامی از بین رفته است، بلکه دام، که اساس اقتصاد زندگی عشایر را تشکیل می دهد، نیز خسارت جبران ناپذیری دیده و به تبع آن فرآورده های آن نیز کاهش یافته و یا از بین رفته است. البته در طول این سالها از سوی اداره کل امور عشایری و دیگر دستگاه های ذی ربط استان، اقداماتی صورت گرفته که تا حدودی مؤثر بوده است. نوشتار حاضر به اثرات خشکسالی در امور دامی و فرآورده های آن در سطح استان و اقدامات انجام شده از سوی اداره عشایری می پردازد.
    کلیدواژگان: خشکسالی، عشایر، تلفات، دام، سیستان و بلوچستان
  • خدیجه بوذرجمهری صفحه 163
    دانش بومی، تا دهه 1970، یادآور مفاهیم «واپسگرایی» و«ایستایی» در ذهن ها بود، که ناشی از افکار و رویکردهای کلاسیک توسعه، به ویژه نوسازی، و رهیافتهای انتقال فن آوری به کشورهای درحال توسعه بوده است. با بروز مشکلات اقتصادی واجتماعی و زیست محیطی ناشی از کاربرد تکنولوژی های نامناسب، به تدریج تغییراتی در پارادایم نوسازی ایجاد گردید. در نتیجه تحولات شگرفی در نوع نگرش به دانش بومی ایجاد شد. تحت تاثیر این تحولات، فرهنگها، دانش ها، ظرفیت ها و مهارتهای بومیان با ارزش شناخته شد و به عنوان تکمیل کننده دانش علمی در برنامه ریزی های توسعه ای و مشارکتی، مورد توجه و تاکید متخصصان قرار گرفت.
    با این وجود، هنوز ابعاد «جنسیتی» دانش بومی کمتر مورد توجه قرار گرفته و تحقیقات اندکی در زمینه شناخت ماهیت و سهم دانش بومی زنان درزمینه های تولید وجود دارد. براساس نظریه تفاوتهای جنسیتی زنان ومردان دارای دانش ها و مهارتهای متفاوتی درتولید دارند که به نقش ها و وظایف متفاوت آنها، مربوط است. آن گونه که نتایج این تحقیق نشان می دهد، زنان روستایی شهرستان جامعه نمونه، از دانش کشاورزی بومی غنی برخوردارند و میزان دانش آنها در مراحل مختلف تولید متفاوت است، به گونه ای که بیشترین دانش آنها با میانگین نمره 2/16 به دانش «کاشت» وکمترین آن به عملیات «نگهداری و فرآوری» با میانگین نمره 3/13، مربوط می شود. آگاهی از این دانش ها، می تواند در برنامه های توسعه ای مؤثر بوده و راه مناسبی برای تعدیل نابرابری های اجتماعی- اقتصادی نهفته در سیاست گذاری ها و طرحهای توسعه باشد.
    کلیدواژگان: دانش کشاورزی بومی، تفاوتهای جنسیتی، زنان روستایی، شهرستان نیشابور
  • مجتبی یمانی، ابوالقاسم دادرسی، زهرا داورزنی صفحه 185
    پدیده فرسایش همواره به عنوان یکی از مهمترین عوامل هدردهنده منابع ارضی به شمار می رود. با توجه به روند افزایش فرسایش خاک در حوضه های آبخیز، استفاده از روش ها و تکنیکهای دقیقتر برای مطالعه و ارزشیابی فرآیند تخریب و فرسایش با هدف حفاظت منابع آب و خاک ضروری می نماید. منطقه مورد مطالعه حوضه آبخیز داورزن در شهرستان سبزوار است. پدیده فرسایش در این حوضه، در سالهای اخیر روند افزایشی و چشمگیری داشته است. در این پژوهش، ضمن شناسایی عوامل مؤثر بر فرسایش حوضه، به منظور ارزیابی دقیق درجه تاثیرگذاری هریک از عوامل بر پدیده مزبور، از الگوی منطق فازی برای پهنه بندی خطر فرسایش استفاده شده است.الگوی مذکور به دلیل درنظر گرفتن محدوده ای از احتمالات به جای اختصاص به یک عدد قطعی برای وزن دهی به عوامل، می تواند تجزیه و تحلیل دقیقتری را از نقش عوامل طبیعی و انسانی ارائه نماید. برای افزایش میزان دقت محاسبات و سرعت پردازش اطلاعات و تلفیق لایه های اطلاعاتی، از سیستم اطلاعات جغرافیایی در قالب نرم افزار الویس استفاده شده است. سپس با بهره گیری از قواعد و ترکیب توابع عضویت فازی و کاربرد عملکردهای جمع جبری فازی، ضرب جبری فازی و فازی گاما با توابع 2/0، 5/0، 8/0 اقدام به آزمون آنها با توجه به شرایط منطقه برای مشخص نمودن مناسبترین روش برای پهنه بندی خطر فرسایش گردیده است. نتایج نشان می دهد که اپراتور 5/0 در الگوی فازی گاما، بهترین پهنه بندی را در حوضه داورزن ارائه داده است.
    کلیدواژگان: فرسایش، پهنه بندی، الگوی منطق فازی، حوضه آبخیز داورزن، شهرستان سبزوار
  • منیژه قهرودی تالی، محمدرضا ثروتی صفحه 201
    مناطق ساحلی سراسر جهان، به دلیل وجود منابع غنی و توانهای طبیعی منحصر به فرد، مورد توجه بشر قرار گرفته است، به طوری که توانسته اند، جمعیت بیشتری را جذب کنند. فشار جمعیت بر سواحل و استفاده بیش از حد از منابع آن، مسائل و مشکلات زیادی را در نواحی ساحلی ایجاد نموده و روند توسعه پایدار را با بحرانهای زیست محیطی روبرو ساخته است.
    سیستمهای اطلاعات جغرافیایی، GIS، در مدیریت یکپارچه نواحی ساحلی، می تواند حضوری پویا داشته باشد. اولین نقش GIS در مدیریت ساحلی، ساماندهی صحیح اطلاعات است. کاربرد GIS با ایجاد ساختار پایدار برای داده هایی که در ماهیت، مقیاس، شکل و موضوع آنها تفاوتهای اساسی وجود دارد، شروع می شود و با حفاظت، به هنگام سازی، انتشار و توسعه پایگاه اطلاعات، ادامه می یابد: و به عبارت دیگر، حیات ICZM با حضور GIS شکل می گیرد و با کمک آن تداوم می یابد و توسعه آن در گرو پیشرفت GIS است. با پیشرفتهای اخیر WebGIS، امکان به اشتراک گذاردن داده های جغرافیایی از طریق طراحی و تالیف متادیتا فراهم شده است و مدیریت یکپارچه نواحی ساحلی ابعاد وسیعتری یافته است.
    در این پژوهش، خورموسی به عنوان یک عارضه جغرافیایی در ساحل خلیج فارس انتخاب شده و بانک داده آن در محیط GIS ایجاد گردیده است. سپس متادیتای آن با الگوی استاندارد FDGC و ISO طراحی شده و در محیط وب قرار گرفته است. نتایج به دست آمده ضرورت ایجاد استاندارد ویژه ای برای طراحی متادیتا در سواحل کشور را تایید می کند، که اولا با بانک داده جغرافیایی ملی کشور هماهنگ باشد، ثانیا بر مبنای اصول تخصصی مدیریت سواحل شکل گرفته باشد. در این نوشتار الگویی برای استاندارد سازی داده های جغرافیایی سواحل به منظور مدیریت یکپارچه نواحی ساحلی ارائه شده است
    کلیدواژگان: متادیتا، مدیریت یکپارچه نواحی ساحلی، سیستمهای اطلاعات جغرافیایی، وب
  • مراکز شهری و گتوهای قومی / (مطالعه موردی، کولی های شهر سبزوار
    محمد اجزاء شکوهی صفحه 221
    مطالعه بخشهای مرکزی شهرهای ایران، نشان می دهد که گتو های قومی به صورت یک واحد متشکل در برخی از این شهرها شکل گرفته اند. از جمله این گتوها، کولی های ساکن در حاشیه بخش مرکزی شهر سبزوار می باشد. این محله، به لحاظ کالبدی و بافت اجتماعی و فرهنگی، یکی از معضلات شهر سبزوار است.
    مطالعه بخش مرکزی سبزوار، شناخت زیر ساختهای فرهنگی، قومی و اقتصادی محله کوی گلستان، به عنوان یک گتوی قومی در بافت قدیم سبزوار، و کشف روابط بین متغیرهای جمعیتی، اجتماعی و اقتصادی، برای بهسازی و بازسازی محلات، از اهداف این تحقیق به شماره می رود.
    کولی ها گروهی کوچ نشین اند که بر اساس وضعیت محل، دارای کوچ و حرکات متقابل اند. سطح سواد و میزان آموزش در میان کولی های سبزوار بسیار پایین است. همچنین، بیش از پنجاه درصد مساکن این محله با مشکلات شدید بهداشتی روبرو هستند. مهاجرتهای فصلی نقش مهمی در زندگی کولی ها دارد. نتایج این تحقیق براهمیت جنبه های اجتماعی مهاجرت کولی ها تاکید دارد. از ویژگی های برجسته کوی گلستان آمیخته شدن نقش سکونتگاهی و کارکرد تجاری می باشد. آزمونهای آماری اثبات می کنند که به احتمال بسیار زیاد، دو متغیر وضعیت اقتصادی و بافت و استحکام مساکن ساکنان در محله، به هم وابسته اند. این تحقیق نشان می دهد که مشکلات بهداشتی مساکن، یک مشکل عمومی محله است و شرایط اقتصادی خانوارها در آن چندان تاثیر ندارد.
    وابستگی های قومی و خویشاوندی، از مهمترین دلایل اسکان ساکنان در محله می باشد. مسائلی چون جرم و مشکلات خانوادگی از اهمیت بسیار کمی برخوردار است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که یکی از علل اساسی پیدایش و استمرار کوی گلستان در مرکز شهر، سهولت دسترسی به بازار کار و اشتغال در بخش غیر رسمی است. لذا جابجایی آنها به معنای دور کردن آنها از مکان کار است. همچنین از آثار منفی جابه جایی ساکنان کوی گلستان، متلاشی شدن شبکه ها و ارتباطات اجتماعی محله مذکور می باشد، که به آنها کمک می کند از عهده شرایط مشکل و سخت زندگی برآیند.
|
  • Abolfazl Dr.Ghanbari Haft Cheshmeh, Karim Dr.Hoseinzadeh Dalir Page 1
    This study aims at determining the development degree in East Azerbaijan cities in 1996. The statistics of the present study contains fourteen cities and is graded based on thirty seven indices and the method of the study is descriptive-analytical. The indices which are studied here are: cultural, economical, housing, hygienic, and social. The degree of development is determined based on the analytic-synthetic techniques of human development. The findings of the present paper show that the degree of the cities is different in various indices and this fact represents the unequal development of these cities, considering different indices. Finally, it concludes that the development pattern of East Azerbaijan follows a core- periphery pattern.
  • Shahriar Dr.Khaledi Page 23
    This paper examines research methodology, geographic situation and its general characteristics, factors determining the climate of basin, climatic elements and its classification as well as the hydrology of surface waters. Due to the limitations imposed by changes and climatic elements in the region studied, the duration of development season for plants is limited to five months. Flood water controlling, building dams and choosing agricultural and garden plants which need little water can compensate for the shortage of water in the region.
  • Abbas Dr.Saeedi Page 41
    Many rural regions are uniting these days and are thus exposed to evolutionary trends in their structures and functions. Many rural family members are working and even living in non-rural centers under this situation. Some of these families earn their incomes in such centers and thus within a uniting regional framework, separating rural and urban affairs from each other will certainly hinder the efficiency of civil investment and the effect of developmental policies. Focusing on these two styles of living together can blow a new spirit into the regional relations and rural and urban connections so that appropriate directions can be adopted towards united policies and the establishment of better systems and fundamental structures. In contrast, in recent decades the spatial relations in many rural regions, particularly those with nomadic precedence and connections, have witnessed the lack of spatial balances. The rural region of Baghe Malek, situated in the east of Khoozesstan, is an example of this type of regions. By examining the structure and functional systems of these settlements this paper attempts to show how structural weakness results in the functional inefficiency and regional instability. With respect to the governing attitude adopted in this examination, compiling policies and finding proper solutions for establishing efficient rural and urban relations and connections is an essential condition for achieving an acceptable level of development and stability.
  • Mohammad Jafar Dr.Zomorrodian Page 61
    Over 15% of our country’s active population is suffering from unemployment at present. Attending to tourism industry is one way of job creation which is known as invisible industry due to its commercial importance in the economy of countries. From this perspective Iran enjoys special conditions and is quite rich in the areas of cultural tourism and natural tourism. On this basis the morphological elements of Iranian coasts assume an important and particular position. The southern beaches of the Caspian Sea (with a length of 664 Km) have proved their superiority over other coastal lines of Iran because of having natural and geomorphologic advantages. Due to the possession of potentials such as low and sandy beaches (with a mild and less than 1% slope), coastal marshes and lagoons (with particular ecologic conditions), good looking and sightly islands and peninsulas, ideal combination of mountain, jungle and sea, the existence of flowery meadows and the like along with other historical and cultural attractions, they receive millions of domestic and foreign tourists every year. Unfortunately, in recent years (particularly in the last two decades) some natural and human factors such as the rising of water level in the Caspian Sea and water advance, mud settlement and contamination of marshes, destruction of jungles, intensification of erosion, oil contamination resulting from extracting oil from fields in the Caspian, uncontrolled and decentralized construction on coastal lines and others have threatened the ecotourism of the region in such a way that it has sometimes reached a critical condition. For conserving and continuation of natural life and achieving a sustained development in the coasts under study, it is necessary that the authorities look for solutions immediately. This requires the application of appropriate, practical and scientific solutions.
  • Hosein Dr.Saremi Page 87
    The writers of the present article have chosen a sample of 2000 families (8958 subjects) based on the cluster-random sampling. There are fifty urban clusters and fifty rural clusters (twenty families in each cluster). The important items in the study are: rate of birth and death, growth, age, family control, and unwanted dangerous pregnancies. The results of the study show that the rate of birth in the urban areas is 17/4 and in rural areas is 16/76 per thousands. The natural growth in the urban and rural areas, considering the raw rate of death in the province is 13/1 and 12/8 per thousands respectively. The population structure of the province shows a high rate of growth of the age groups 9-15 comparing with the other age groups; and it requires the proper predictions in satisfying the needs of this age group, before and after marriage.
  • Majid Dr.Yasoori Page 109
    The present research aims to involve the space organization of Khorassan province in identifying the situation of regional imbalance and offering approaches so that the present state can be improved. The space structure of the province is influenced by the factors in natural environment, policies for settling population and the activity and infrastructure of production. This situation has brought about intense imbalance in the region and the destruction of basic sources for development. The main centers, axes, and poles of activity are compatible to some degree with the capabilities of natural environment but the investments and measures taken in creating social and economic infrastructures along with political and security considerations have affected this affair greatly. In order to move in the direction of sustained development in the region and to decrease regional imbalances, the social, economic and environmental structures of the region should be re-examined. Not only did dividing the province in the recent year not decrease the present inequalities in the region but also it increased interprovincial inequalities at a national level. A new regional classification has, therefore, been offered to decrease the regional consequences
  • Faramanz Dr.Barimani, Mohammad H. Eng. Sandooghdaran, Mahmood Reza Jahantigh, Jaber Tejari Page 125
    Drought indicates an unexpected decrease of rainfall within a certain time interval, in such a way that this decrease puts the adaptation of life system in danger. Since nomadism and the living dependent on it is considered a type of cultural adaptation of man with his environment. The drought phenomenon challenges living based on nomadism in a serious way because by nature it destroys balance and adaptation systems. Unfortunately wide sections of Iran including Sistan and Baloochesstan province have faced droughts since 1998. This happens while on the bases of census results of nomadic tribes the tribes of the province formed 5% of the whole population and included 9.6% of the tribal families in the country in 1998 and from this perspective it is considered the fourth province in which tribes have settled. Considering the continuity of drought phenomenon in the following years, which still continues, a considerable part of postures has been destroyed as the most important source of fodder for cattle and the cattle which form the economic base of tribal life has suffered irreparable damage. A reduction of its products has also followed or gotten lost. During these years the Bureau for tribal affairs and other related organization of the province have, of course, taken some steps which have been effective to some extent. The present paper explores the effects of drought on cattle affairs and the products at a provincial level and the steps taken by the department of tribes.
  • Hasan Dr.Hekmatniya, Mir Najaf Mousavi, Atallah Zarafshan Page 143
    The writers of the present paper have first analyzed the quantitative and qualitative indices of housing in the city of Taft. Then they have specified the housing situation of the city comparing with other urban areas in the province and the country. The results showed that the housing situation of the city had growth rate during 1975-1996. Comparing with the other urban areas in the province, it had quantitatively better condition, but, qualitatively, lower degree of growth. In the other part of the study, after the population prediction of the city up to 2026 (using “People” software) the writers have determined the housing needs and the demand for it for the next fifty years. The estimates shows that 4356 new houses are needed but there would only be a demand for 3800 new houses which meets 83/2% of the needs. Based on the capacity of the city, 52/6% of the city needs and 63/3% of the demands can be satisfied. Small housing can be a desirable pattern for the stable development of the city.
  • Khadijeh Dr.Boozarjemehri Page 163
    Until 1970s the local knowledge invoked the concepts of being backward and static in the mind which ensued from classic thoughts and attitudes towards development, particularly towards innovation and the ways of transferring technology to developing countries. With the emergence of economic, social and environmental problems resulting from inappropriate application of technologies some changes occurred gradually in the paradigm of renovation and thus extraordinary changes took place in the type of attitudes towards local knowledge. Under these changes, cultures, knowledge, capacities and skills of the locals were considered respectful and valuable. They attracted the attention and emphasis of development experts as complimentary scientific knowledge in planning development and cooperation. However, the gender dimension of local knowledge has received little attention and there are few researches on identifying the nature and role of female local knowledge in the areas of production. Based on the theory of gender differences, women and men have different knowledge and skills in production which results from their different roles and duties. As the results of this research show the rural women of the sample city have a rich local agricultural knowledge whose degree varies at various stages of production in a way that their greatest knowledge with a mean of 16.2 belongs to “planting” and the lowest to maintenance and manufacturing operations with a mean of 13.3. The identification of this knowledge can be effective in developmental planning and an appropriate way for adjusting the socioeconomic inequalities hidden in policies and development plans.
  • Mojtaba Dr.Yamani, Abolghasem Dadrasi, Zahra Davarzani Page 185
    The phenomenon of erosion has always been viewed as one of the most important factors wasting the earth resources. Considering the increasing trend of soil erosion in aquiferous basins, the employment of exact measures and techniques for the examination and evaluation of erosion and destruction processes for conserving soil and water resources seems necessary. The region under study, the aquiferous basin of Davarzan, is in Sabzehvar. For the exact assessment of erosion phenomenon in this basin and determining the degree to which each of factors affect this phenomenon, a model of fuzzy logic has been utilized to determine the scope of erosion danger. The mentioned model can be used to exactly analyse the role of natural and human factors by considering a range of probabilities instead of assigning an absolute number to weigh factors. For increasing the exactness degree in calculation and the processing speed of information and compiling the layers of information, the geographic information system has been used within the framework of Elvis software. Then by employing the rules and combination of fuzzy membership functions, application of fuzzy algebraic sum, fuzzy algebraic multiplication and fuzzy gamma with 0.2, 0.5 and 0.8 functions, they have been tested by focusing on regional conditions so that the most appropriate measure can be specified for determining the scope of erosion danger. The results show that operator 0.5 in the model of fuzzy gamma offers the best scope in Davarzan basin.
  • Manijeh Dr.Ghahroodi Tali, Mohammad Reza Dr.Servati Page 201
    Due to the existence of rich resources and unique natural capabilities, coastal zones all over the world have drawn man’s attention in such a way that they have attracted more population. The pressure of population on coasts and overusing the resources have created many problems and brought about ecological crisis in the trend of sustainable development. Geographic information systems (GIS) in integrated coastal zone management (ICZM) can play an active role. The first role of GIS in coastal zone management is to organize information correctly. The application of GIS starts with establishing a stable structure for the data which have basic differences in the nature, scale, form and topic and continues with keeping, updating, publishing and developing information basis. In other words, the existence of ICZM is established with the presence of GIS, continues with its assistance, and its development depends on the progress of GIS. With the recent progresses of WebGIS, the possibility of sharing geographic data via designing and creating metadata has materialized and the integrated coastal zone management has found new dimensions. In this research Khoor Moosa has been chosen as a geographic event on the coast of the Persian Gulf and its data bank has been established in the GIS environment. Its metadata has then been designed with a standard model of FDGC and ISO and placed in the web environment. The results of this research confirm the necessity of establishing special standards for designing metadata on the coasts of country which are first compatible with the national geographic data bank and secondly based on the principles of specialized coastal management. In this research a model has been offered to standardize coastal geographic data to achieve integrated coastal zone management.
  • Mohammad Ajza Dr.Shokoohy Page 221
    A study of city centers in Iran shows that tribal ghettos have been formed as organized units in some of these cities. The gypsies settled in central suburban section of Sabzehvar are among these ghettos. This quarter is one of the problems of Sabzehvar in term of both its form and its sociocultural texture. One of the aims of this research is to study the central section of Sabzehvar, identify the economic, tribal and cultural infrastructure of Golestan quarter as a tribal ghetto in the old texture of Sabzehvar and discover the relationships among the economic, social and population variables for the improvement and renovation of quarters. Gypsies are considered nomadic groups who have a mutual decamping and movement on the basis of local conditions. The literacy level and education rate is very low among gypsies and more than 50% of houses in this quarter face intensive health problems. Seasonal immigrations have an important role in gypsies’ life. The results of this research emphasise the importance of social aspects in gypsies’ immigration. One of the outstanding characteristics of Golestan quarter is the mixing of residential role with commercial function. Statistical tests confirm that the two variables of economic condition and the texture and solidity of the resident’s houses in this quarter are very probably interdependent. This research shows that the health problems of houses is a public problem of the quarter and the economic conditions of families does not affect them much. The tribal and family dependency is one of the most important reasons for settling in this quarter. Affairs such as offense and family problems are of little importance. The results also show that one of the basic causes for the creation and continuation of Golestan quarter in the center of the city is the easy accessibility of the work market and employment in the informal sector. Therefore, their replacement would amount to distancing them from the work location. One of the negative effects of replacing the residents in Golestan quarter is the destruction of social connections and networks in that quarter which help them overcome the difficult and hard conditions of life.