فهرست مطالب

مطالعات ایرانی - پیاپی 3 (بهار 1382)
  • پیاپی 3 (بهار 1382)
  • 227 صفحه، بهای روی جلد: 6,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1382/03/15
  • تعداد عناوین: 13
|
  • صفحه 1
  • احمد امیری خراسانی صفحه 1
    نوشته ی حاضر به منظور معرفی برخی از باورهای خرافی در بین مردم اکراین نوشته شده است. نویسنده در نظر دارد با طرح این موضوع که فرهنگ معنوی اقوام و ملت ها در کنار فرهنگ مادی آنها، می تواند ریشه ی یکنواختی در گذشته ی تاریخی داشته باشد، این حدس و گمان را تقویت می کند که جنبه های مشترک فرهنگ عامه و از جمله، باورهای خرافی دلیل بر ارتباط اقوام است که در گذشته ی دور، به نوعی بیشتر به هم نزدیک بوده اند.
    کلیدواژگان: فرهنگ، فرهنگ مادی، فرهنگ معنوی، فرهنگ عامه، باورهای خرافی، ادبیات شفاهی، اکراین
  • جواد برومند سعید صفحه 23
    مقاله ی حاضر به منظور ریشه شناسی و ارایه ی معنای واژه ی” کرمان“به روش سندکاوی و کتابخانه ای نوشته شده است. نگارنده پس از بیان معانی پیشنهادی محققان درباره ی واژه ی کرمان، شناسه های این شهر را بررسی کرده و سپس افسانه ها و اسطوره های مربوط به کرمان را بازگو نموده است تا زمینه ی درک معنا و وجه تسمیه ی این سرزمین به کرمان آشکار شود. آنگاه با توجه به ساختار واژه، به بررسی سایر مشتقاتی که از ریشه ی «کر»، بنیان و اساس واژه ی کرمان، ساخته شده اند، پرداخته است و در نهایت، معنی”سرزمین بافتن و بافندگی“را برای کرمان پیشنهاد کرده است.
    کلیدواژگان: کرمان، ریشه شناسی، اشتقاق، کر (=بافتن)، مان (=سرزمین)، قالی
  • ابوالقاسم رادفر صفحه 43
    ارتباط دو ملت ایران و هند به زمان های دور می رسد، زیرا اسناد و مدارک معتبر نشان می دهد که ایرانیان و هندیان در سرآغاز تکوین عصر آریایی، با هم زندگی می کردند و از یک اصل و نژاد بودند. همچنین، هر دو ملت در طول تاریخ ممتد و درخشان خود، اثرات مهمی بر هم گذاشته اند. از جمله معماری و هنر موریایی که تقلیدی از معماری و هنر عهد هخامنشی است.
    قدیم ترین آثار تمدن کشف شده در شبه قاره، متعلق به سه هزاره ی سوم پیش از میلاد است که نماینده ی فرهنگی ساکنین آن سرزمین به همراه فرهنگ ساکنان فلات ایران می باشد.
    کلیدواژگان: ارتباط ایران و هند، معماری و نقاشی، غارهای اجانتا
  • محمدرضا صرفی، علی مصطفوی صفحه 53
    مقاله ی حاضر به منظور فراهم ساختن زمینه درک نمادپردازی های مربوط به دانش کیمیا که از جمله ی علوم نیمه سری در دنیای کهن بوده، نگاشته شده است. در گفتار حاضر با روش سندکاوی، اطلاعات مربوط به حوزه های تعاریف، اشتقاق و واژه شناسی، تاریخچه، شخصیت های مهم و آثار کیمیاگران جمع آوری شده است. سپس نتایج بحث و بررسی به شیوه ی توصیفی و تحلیلی، طبقه بندی و ارایه شده اند.
    کلیدواژگان: کیمیاگری، کیمیا، اکسیر، دانش سری قدما، نماد
  • سید محمد طیبی صفحه 75
    هدف این مقاله بررسی اجمالی کمیت و کیفیت تاریخ نگاری و تاریخ نویسی در ایران عصر ساسانی است. در طرح و توضیح مبحث، تلاش عمده بر آن بوده تا کتب تاریخی، و در حد امکان و اجمال، مفاد و محتوای آنها معرفی و تبیین شود. در استمرار و تکلمه ی بحث به کیفیت تاثیر یا عدم تاثیر تاریخ نگاری ایرانی در تاریخ نگاری اسلامی، منقول از محققان موافق و مخالف، در حد اقتضای بحث پرداخته شده است.
    کلیدواژگان: تاریخ نگاری، ایران باستان، عصر ساسانی، دوره ی اسلامی
  • مهبد غفاری صفحه 89
    مقاله ی حاضر به منظور بررسی شفافیت و تیرگی معنایی در زبان فارسی، به روش سندکاوی و کتابخانه ای نوشته شده است. نگارنده، این بحث را در سه سطح 1) واژگان غیربسیط 2) اصطلاحات و 3) جملات پی گیری نموده و پس از طبقه بندی و تحلیل اطلاعات، مدلی برای بررسی درجه ی شفافیت و تیرگی معنایی ارایه کرده و فصل مشترک «صرف» و «معنی شناسی» را باز نموده است.
    کلیدواژگان: شفافیت معنایی، تیرگی معنایی، زبان فارسی، هم نشینی، جانشینی، خصلت معنایی، واژه، اصطلاح، جمله
  • مهیندخت فرخ نیا صفحه 115
    تیشتر، ایزد باران، یکی از اساطیر ایرانی است که نمونه های مشابه آن در میان اساطیر ملل نیز یافت می شود طلوع این ستاره که منجمین آن را همان شعرای یمانی می دانند، در مشرق با فصل باران در ایران قدیم مصادف بوده است. به همین جهت آن را خدای باران و سرچشمه ی آبها دانسته اند.
    در این مقاله، که با بهره گیری از روش تحقیق کتابخانه ای تالیف شده، ویژگی های این اسطوره ی ایرانی بیان شده و جایگاه آن در دانش نجوم و ارتباط آن با نمادهای دیگر مورد بررسی قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: تیشتر، ستاره ی باران، ایزد باران، شعرای یمانی، شباهنگ، ستاره ی سحری، تیر
  • تیمور قادری صفحه 125
    مقاله ی حاضر به منظور بررسی ویژگی های اخلاق ایرانی بر اساس روایت متون پهلوی نوشته شده است. بر اساس یافته های این گفتار، اخلاق ایرانی تنها مجموعه ای از پند و اندرزها نیست، بلکه شیوه های عملی زندگی خانوادگی، اجتماعی و سیاسی را ارایه می دهد. در اخلاق ایرانی هر ویژگی اخلاقی با سایر ویژگی ها رابطه ی متقابل و دوسویه دارد و از این جهت، ساختار و نظامی را به وجود می آورد که پایبندی به یک صفت اخلاقی، به خودی خود، پایبندی به سایر صفات را به همراه می آورد. این اخلاق در پی آن است که سعادت فردی و اجتماعی انسان را در زندگی دنیوی و اخروی، هر دو، تامین نماید.
    کلیدواژگان: اخلاق ایرانی، متون پهلوی، اندرز، اخلاق خانوادگی، اخلاق اجتماعی، اخلاق سیاسی، بهداشت روان، سعادت
  • ناصر محسنی نیا صفحه 139
    در این گفتار سعی بر آن بوده تا از طریق استناد به شواهد معتبر متون عربی مربوط به قرون اولیه ی هجری، علاوه بر اثبات توان مندی های علمی و فرهنگی ایرانیان و تاثیر فراوانی که آنها بر ادبیات و فرهنگ مربوط به این قرون از خود بر جای نهاده اند، موارد غیر قابل انکاری از غلبه ی فکری و فرهنگی ایرانیان نیز بیان گردد.
    کلیدواژگان: غلبه ی فرهنگی، ایرانیان، قرون نخستین هجری، اعراب، امویان، عباسیان، شعوبیه، زندقه، زندیق، آداب، رسوم
  • مهوش واحددوست صفحه 167
    در مقاله ی حاضر نگارنده ابتدا به تبیین تفاوتهایی که میان دوران اسطوره ای و دوران حاکمیت عقل و منطق وجود دارد، پرداخته است و سپس نشان داده که اسطوره های دوران کودکی ملت ها، با تفاوت هایی در دوره های معاصر نیز مورد استفاده قرار می گیرند و اصولا توجه به اساطیر و بهره گیری از آنها لازمه ی تفکر معاصر و بخصوص تخیل شاعرانه است.
    کلیدواژگان: اسطوره، نماد، ایران باستان، دوران کودکی، دوران بلوغ، شعر، جنگ
  • شاهرخ وفاداری / WHO WAS DASTOOR JAMASB OF KERMAN?
    صفحه 187
|
  • Dr. Ahmad Amiri Khorasani Page 1
    The present article has been written to explain some of the superstitious beliefs as manifested by Ukrainians. The author- by discussing the above topic, intends to show that the spiritual culture of communities and nations, could have a deep root in their past, along with their material culture.Aspects of common folk culture including superstitious beliefs, as a means of nation's communications in distant past, which had brought them closer to each other, could strengthen this hypothesis.Superstitious beliefs, as part of folk culture, could have been transferred from one community to the other, as any other aspect of material and spiritual culture, through migration, borrowing etc.Familiarity with these issues, helps us to get acquainted with peculiarities, qualities, intellectual horizons, tastes and likings of the people of other communities.
  • Dr. Javad Boroumand Saeed Page 23
    The objective of this article is the ethymology of the word Kerman. The author wishes to provide the readers with the meaning of the name 'Kerman' through library research. The author expressing the meanings suggested by different scholars, investigates the specifications of the city. Then, he relates the myths and legends concerning the city of 'Kerman' so that fundamentals are laid for understanding the meaning and the way of naming the city.Taking into account the structure of the word, the author studies all derivatives made of the stem "KAR", the origin and the basis of the term 'Kerman'. The author ultimately suggests that 'Kerman' means "the Land of Weaving".
  • Dr. Abol Ghassem Radfar Page 43
    Relation of Iran and India goes back to ancient times. Valid evidences and documents show that Indians and Iranians, having the same origin and race, were living together at the beginning of Aryan era. The two nations have left significant influences on each other, during their bright and long history, among which one could mention Mauryan architecture and art, a copy of Achaemenid's era. The oldest traces of civilization discovered in the sub-continent belong to three millennia before the Christian era(BCE) representing the culture of the inhabitants of the land as well as the culture of the people of the Iranian plateau. The oldest paintings left from ancient times to us, are the wall paintings of the caves known as 'Ajanta' located 60 miles from Aurangabad of Deccan.In cave number one, there are two paintings of reception hall. The first painting depicts Polaccine II the king of Deccan, receiving ambassadors of Sassanian king; Khosrow Parviz (628 A.D.). The second painting shows the same Iranian envoys drinking. Clothes, Arms and bowls of the envoys are all Iranian. The article is devoted to the study of Ajanta Caves.
  • Dr. Mohammad Reza Sarfi, Dr. Ali Mostafavi Page 53
    The article provides the reader with a background to understand the symbolism involved in the science of alchemy, an occult science of the ancient times. The present study is based on library research mode whereby relevant data is gathered on definitions, derivations, ethymology, history of alchemy, important alchemists and their works. The findings have then, been classified and presented based on descriptive method.Taking into account the wealth of information on alchemy, from one side and lack of genuine sources from the other, makes the present study just an approach to symbols of alchemy. Other important discussions such as cosmology of alchemists, spiritual and natural alchemy, alchemist's symbolic language, relation between medicine and astronomy and finally corresponding natural alchemy symbols with Gnostic alchemy, require an appropriate opportunity and an independent article.
  • Seyyed Mohammad Tayyebi Page 75
    The objective of this article is to briefly study Sassanian era historiography quantitatively and qualitatively. In expounding the discussion, endeavor has mainly been focused on introducing historical books and their contents on a brief basis as far as possible.The article goes on to discuss the notion of influence of Iranian historiography on Islamic historiography as related by scholars and their pro and con standings.The mode of study is based on library research and the method is that of investigating historical topics.
  • Dr. Mahbod Ghaffari Page 89
    The present article investigates semantic transparency and dullness in the Persian language through library and documentary research. The author has sought to follow the discussion on three levels as follows; 1. Non-extended words. 2. Idioms. 3. Sentences. Having classified and analyzed the data, the author has presented a model for studying the degree of semantic transparency and dullness. Endeavor has been made to open up the overlap of 'letter' and 'semantics'.
  • Dr. Mahindokht Farokh-Nia Page 115
    "Tishtrya", an astral deity, is an Iranian myth whose similar specimens can be found among other nation's myths. Rise of this star, known to astronomers as the great dog-star, coincided with the start of rain season in Iran. Hence, it is known as rain deity and the source of water. The present article, prepared based on library mode of research, discusses the peculiarities of this Iranian myth and indicates its standing in regards with astronomy and its relation with other symbols."Tishtrya", or the great dog-star, has the Farsi equivalent "Tir". In ancient Iranian calendar, the month of "Tir" represented the start of autumn and rain-fall, which was connected to the relevant myths of "Tishtrya" or "Tir". In Semitic rites "Tishtrya" is considered same as the angel of sustenance and prosperity, Michael who has relations with Tir or the planet Mercury, the deity of penmanship, heavenly messages, wisdom and foretelling.
  • Dr. T. Ghaderi Page 125
    The present article investigates the peculiarities of the Persian ethics according to Pahlavi texts.As findings show, Persian ethics are not only limited to a series of advices and sayings, but also include social, political and family practices. There are mutual and reciprocal relations between each of these peculiar ethics, and as a result it ends up with a system and structure, wherein following any of the ethical practices, brings along other ethical attributes. The system actually provides the individual with prosperity, both in this world and the next. Study mode is based on library research and the data obtained are classified according to descriptive method.
  • Dr. Naser Mohseni Nia Page 139
    In the present article endeavor has been made to prove Iranian's scientific and cultural ability and their abundant influence on the relevant culture and literature during early years of Prophet's (S) migration, through valid evidences sought in Arabic references. Incredible cases of Iranian's intellectual and cultural dominance have been expressed as well.The analysis of the documented cases has made it clear that Iranians have gradually manifested their dominance over Arabs, during the early centuries after Prophet's (S) migration (i.e. first two centuries.)The present article seeks to demonstrate vivid specimens of this cultural dominance.
  • Dr. Mahvash Vahed-Doust Page 167
    The author has first expressed the differences that have existed between the era of mythology and the era of rationality and logic. The author has then tried to prove the fact that myths used during the childish state of nations, are being utilized, with some modifications, in contemporary era, since their application is a necessary factor for cotemporary thinking, particularly poetical imagination. In order to get to the objective of the article, the author has followed the use of ancient national and religious myths in the epic poetry of the imposed war. The author has shown how the myths continue to live while taking changes in their form, structure and meaning.