فهرست مطالب

  • پیاپی 21 (زمستان 1387)
  • ویژه قرآن
  • تاریخ انتشار: 1387/12/20
  • تعداد عناوین: 14
|
  • صفحه 3
  • مقالات
  • حجت الاسلام هادی مروی صفحه 9
    اخبار از غیب در قرآن، دلیل آن است که قرآن کلام خداست. این اخبار شامل: خبرهای علمی، خبرهایی از آینده، خبرهای پوشیده کنونی و خبر دادن از احوال حاکمان است. نیمی از سوره حمد، عز ربوبیت و نیمی دیگر از آن، ذل عبودیت را بیان میکند و این دو، مقصد و هدف اصلی قرآن است. قرآن کمال الکل فی الکل و هدایت برای اهل تقواست و از وجوه کمالیه قرآن اش، بیان همه چیز در همه چیز، هادی بودن برای اهل تقوا، سخن گفتن با تمام مخاطبان در تمام لحظات و حالات عمر، جمع الجمع بودن در عین فرق الفرق بودن و وجود حروف مقطعه در آن است. قرآن را باید پیروی کرد؛ چون کلام حق تعالی است و این مطلب به استناد آیات و روایات، به دست می آید.
    کلیدواژگان: کمال قرآن، علوم قرآن، اخبار غیبی، عبودیت
  • سیدمحمد فتحی صفحه 29
    در این نوشتار با توجه به اهمیت و جایگاه برجسته مسئله نزول قرآن و احادیث پیرامون آن، از جمله حدیث معروف سبعه احرف، دیدگاه دانشمندان شیعی و بسیاری از علمای اهل سنت، نقد و بررسی شده است. در این پژوهش، برخی از روایات نبوی در مورد نزول قرآن بر سبعه احرف، ارائه و سپس مهمترین نظریات پیرامون معنای آنها مورد نقد قرار گرفته است. از اساسیترین شبهات و اشکالات در روایت نزول قرآن بر سبعه احرف، اختلاف در مضامین، روایات نافی احرف سبعه، کلیگویی و ابهام در این روایات، مخالفت آن با صحیحه زراره از امام صادق7، خبر واحد بودن روایت سبعه احرف نزد شیعه و تناقض در معنا و محتوای این حدیث است.
    نویسنده با بررسی دیدگاه های دانشمندان شیعه، از جمله علا مه طباطبایی، آیت الله معرفت، دکتر حجتی، آیت الله میرمحمدی و آیت الله خویی و همچنین پژوهش در معانی مختلف این حدیث، با تکیه بر روایات مختلف، نزول قرآن بر سبعه احرف را سخنی نادرست و مجعول برشمرده است.
    کلیدواژگان: نزول قرآن، حدیث سبعه احرف، سبعه احرف، معنا، سبعه احرف، نقد و بررسی، سبعه احرف، روایات متناقض، سبعه احرف، اهل سنت، سبعه احرف، دانشمندان شیعه
  • اصغر غلامی صفحه 46
    اعجاز یعنی به عجز درآوردن و عاجز کردن. وجوه اعجاز و تحدی قرآن از مباحثی است که همواره مورد بحث متکلمان بوده و آراء و نظرات گوناگونی در این رابطه، مطرح شده است. با توجه به نظریات مختلف در باب وجه اعجاز قرآن از سوی عالمان و متکلمان مسلمان، چون شیخ طبرسی، سید مرتضی، قطب راوندی، امین الاسلام طبرسی، علا مه مجلسی و آیت الله خویی و... اقوال در وجه اعجاز قرآن به دو بخش 1. فصاحت و بلاغت (جنبه های ادبی) و 2. محتوا (علوم و معارف) تقسیمبندی شده است. میرزا مهدی اصفهانی مهمترین وجه اعجاز قرآن را علوم و معارف جدید الاهی و کلام الله بودن آن می داند. وی در رساله «إعجاز کلام الله المجید» با ذکر شواهدی، به تبیین مدعای خویش میپردازد و معتقد است که وجه اعجاز قرآن را در خود قرآن و کلام حاملان علوم آن باید جستجو کرد. در این پژوهش، با استناد به این اثر، به بررسی ادله مرحوم میرزای اصفهانی در مورد وجه اعجاز قرآن، شامل: عمومیت و شمول اعجاز قرآن در همه اعصار، طعن کافران به علوم و معارف قرآن، کلام الله بودن قرآن، احسن الحدیث بودن قرآن در هدایت، حکمت، معرفت خدا، اثاره عقول با تاکید بر احادیث و روایات معصومین: پرداخته شده است. اعجاز قرآن با رسالت خاتم الانبیاء تناسب دارد و هدف از بعثت ایشان، رساندن بندگان خدا به وجدان کردن خدا، تزکیه، تکمیل عقول و تذکر به علو و قدس خداست. در این مقاله، همچنین انگیزه انحصار وجه اعجاز قرآن در فصاحت و بلاغت، بررسی و راه برون رفت از آن، مراجعه به اهل بیت: و تدبر در قرآن بیان شده است.
    کلیدواژگان: اعجاز قرآن، تحدی قرآن، اصفهانی، میرزا مهدی، فصاحت و بلاغت، هدایت قرآن، ویژگیهای قرآن، کلام خدا، قرآن، علوم و معارف، بعثت انبیاء، اعجاز، تناسب با رسالت
  • دکتر غلامحسین تاجری نسب صفحه 87
    «اسباب نزول» از علوم قرآنی است که در بیشتر کتابهای مربوط به قرآن، از آن سخن گفته اند. نویسنده در این مقاله، ابتدا معنای اصطلاح «اسباب نزول» را بر اساس لغت، قرآن و حدیث، بیان میکند و سپس به نزول دفعی و اجمالی قرآن میپردازد و بحث اسباب نزول را از طریق دانشمندان علوم قرآنی، پی میگیرد. نویسنده، پس از بحث انواع اسباب نزول و منابع آن، به تفصیل، به اقسام اسباب نزول خاص میپردازد. وی پس از آن، فوائد و نتایج دانستن اسباب نزول را بر میشمارد. راه های دستیابی به اسباب نزول و محدودیتهای آن، شیوه تشخیص سبب نزول راستین و میدان تاثیر اسباب نزول خاص، پایانبخش این گفتار است.
    کلیدواژگان: اسباب نزول، علوم قرآن، تاریخ قرآن، رابطه قرآن و حدیث
  • محمد بیابانی اسکویی صفحه 119
    نویسنده در این مقاله، نتایج به دست آمده از آیات و روایات عالم ذر را در بیست عنوان، عرضه میکند. وی سپس خاطرنشان میکند که برای فهم ارتباط برخی از روایات به عالم ذر، باید آنها را در کنار یکدیگر نهاد و به آنها به شکل یک مجموعه نگریست. توجه به ساختار منظم روایی درباره چگونگی خلقت انسان، به عنوان شرط لازم فهم درست آیات و روایات خلقت، نکته دیگری است که نویسنده بدان اشاره میکند. وی در پایان، تواتر روایات عالم ذر را براساس بیان هفت تن از فقهاء و محدثان، نشان می دهد.
    کلیدواژگان: عالم ذر، نتایج روایات، عالم ذر، تواتر روایات، عالم ذر، اقوال علماء
  • گزارش و معرفی
  • مرتضی نادری صفحه 127
  • ایمان نوربخش صفحه 141
    کتاب «مکتب در فرآیند تکامل» بر مبنای دو هدف، توسط دکتر حسین مدرسی طباطبایی، تالیف شده است: 1. معرفی تاریخ تشیع به عنوان یک جریان عقیدتی در اسلام، به خوانندگان غربی و غیر مسلمان 2. شناخت فرآیند شکلگیری و تکامل مکتب تشیع در سه قرن نخست اسلامی. بخش دوم کتاب با عنوان «غلو، تقصیر و راه میانه» شامل مروری کوتاه بر تحول مفاهیم غلو و تفویض است که در این نقد، بخش اعظم آن مورد بررسی قرار گرفته است. روایات استناد شده در کتاب مکتب در فرآیند تکامل، در موضوعهای غلو، تفویض، تقصیر و معنای امامت از منابع حدیثی همچون الکافی شیخ کلینی، الغیبه محمدبن ابراهیم نعمانی و اختیار معرفه الرجال شیخ طوسی استخراج شده که در این مقاله، به بررسی آنها پرداخته شده است.
    کلیدواژگان: کتاب، مکتب در فرآیند تکامل، نقد و بررسی، تشیع، تشیع، تاریخ، امامت، خلافت، غیبت امام عصر7
  • نکته های پژوهشی
  • آیت الله علی احمدی میانجی صفحه 159
  • چند نکته در باب توارت، تحدی و اعجاز قرآن
    محدث نوری صفحه 163
  • یادنامه
  • نگاهی به زندگی پربار استاد دکتر حسین علی محفوظ
    عبدالحسین طالعی صفحه 171
    این گفتار به زندگینامه و آثار علمی دکتر حسین علی محفوظ، استاد فقید عراقی (13441430 هجری قمری/ 19262009 میلادی) میپردازد. برخی از بزرگان خاندان علمی او که هشت سده تاریخ درخشان دارند، شرح حال مختصر و برخی از تالیفات و تلاشهای علمی او، کوشش پیگیر او در احیای سنت حسنه روایت حدیث، فهرستی از مشایخ روایتی او، در این گفتار آمده و در پایان، منابعی برای آشنایی با شخصیت او و دو سند منتشر نشده درباره ارتباط علمی ایشان با استاد فقید سید جلال الدین محدث ارموی آمده است.
    کلیدواژگان: محفوظ، حسین علی، دانشگاه بغداد، اجازه روایت حدیث، محدث ارموی، سید جلال الدین، تاریخ عراق، قرن 14 و 15 هجری قمری
  • اسناد و متون
  • دو سند در مورد کتابخانه ناصریه هند
    حجت الاسلام عبدالله غفرانی صفحه 191
  • موجز المقالات
    عبد علی البحرانی، محمد الخازن ترجمه: عبد علی البحرانی ، محمد الخازن صفحه 197
  • چکیده مقالات به انگلیسی
    حمید فرناق ترجمه: حمید فرناق صفحه 1
|
  • Hadi Marvi Page 9
    The news of the unseen events in Quran is a good reason that it is the word of God. The acknowledgements include scientific points; news from the future; revealing some current news, and informing about the kings.Half of the Qur¨an opening chapter talks about the Divine Dignity and Greatness; and its next half describes the humility of worship; and these are two main purposes of Qur¨an. The holy Qur¨an has very concise, yet comprehensive, verses; and is a guide for the pious people. It talks to adressees from different social groups; yet it is in the zenith from a literal aspect.The holy Qur¨an should be obeyed and followed since it is the sublime word of the Almighty God. This instruction is understood from the holy verses, and the words and traditions of the holy Prophet.
  • Muhammad Fat¨Hi Page 29
    With regards to the important status of the revelation of the holy Qur¨an, many of the Shia and Sunni religious scholars have studied the traditions about the revelation of Qur¨an, including the tradition indicating that Qur¨an has been revealed in seven forms (accents), and criticized it.Discrepancies in the texts of tradition narrated by different narrators; existance of other traditions contradicting the "tradition of 7 forms", ambiguity about the meaning of this tradition, its conflict with the authentic and correct tradition and word of Imam Sadeq (p.b.u.h) related by Zorarah; contradiction and conflict of meaning and contents of the tradition of 7 forms; and finally the truth that the said tradition was related by a few uncredited persons (according to the shia scholars) are from the important problems and doubts about the above mentrioned tradition.The Prominent writer, by reviewing the views of the contemporary Shia scholar, such as Allamah Tabatabaei, Ayatullah MÄrefat, Dr. Hojjati, Ayatullah Mir Muhammadi, and Ayatullah Khoei, and comparative study of the "tradition of 7 forms" and other traditions about the revelation of the holy Qur¨an, concludes that it has been a false or forged tradition and has no value.
  • Asghar Gholami Page 46
    The holy Qur¨an as a miracle, has always been a subject of discussion of the Muslim Theologians.By considering the viewpoints of the Muslim writers such as Shaikh Tabarsi, Seyed Mortaza, Qotb Rawandi, Amin al-Islam Tabarsi, Allamah Majlesi, and Ayatollah Khoei we observe that they have considered the Qur¨an as miracle in 2 following aspects:1. Eloquence and literal aspects2. Contents and KnowledgeThe late scholar Mirza Mahdi Isfahani insisted on the contents, sciences, knowledge, and Divine origination of Qur¨an as the miracleous aspects. He has explained his view in the treatise "The Miracleous Aspects of the Glorious Word of God". He believed that the miracleous aspects of Qur¨an should be looked for in the Qur¨an and the words of its true bearers and interpretors. In this article, our writer, by referring to the above work tries to discuss the claims and reasons of Mirza Mahdi Isfahani about the Qur¨an as a miracle, the generality and duration of miracleous Qur¨an in all ages, the taunts and critiques of disbelievers against the Quranic knowledge; the Divine nature of Qur¨an; Qur¨an as the best description for guidance, wisdom, and recognition of God.Considering the holy Qur¨an as a miracle suits the claim of the holy Prophet as the last Divine Messenger. The main aim of the appointment of the last Messenger and Termination of the Divine Messengers has been to raise the human beings to find the Almighty God by their consciences, to purify their souls, to accomplish and complete their minds; and to notify the Greatness and Purity of the Almighty God.The main reasons of those who have limited the miracleous aspect of Qur¨an to eloquence has also been studied, and the approach to hold a wider eye and leave narrow mindedness is to think about the holy verses of Qur¨an, and refer to the traditions of the household of the holy Prophet (ahl al-Bayt) peace be upon them.
  • Gholam Husain Tajeri Nasab (Phd) Page 87
    The means of revelation" is a part of the Quranic related studies, that appears in the most of the books written about the Quranic knowledge, and refers to the time, situation, and personal/social events related to revelation of the Quranic verses.In this essay, the writer first defines the term "means of revelation" according to lexicon, the holy Qur¨an, and the holy traditions. He then explains the "once, comperhensive", and "brief" revelation of Qur¨an. After giving some notes and references from the Islamic scholars in this field, he pays attention to the kinds and varieties of "means of revelations". The results and advantages of knowing such means; the approaches to such means, the ways and methods to recognize the true means, and the influence(s) of such "means of revelations" are discussed later on.
  • Muhammad Biabani Oskouei Page 119
    In this study, the author classifies the results of verses and traditions on "Zar World" in 20 parts.He points to the fact that to understand the connection amony some of the traditions to Zar World, it is necessary to put them besides each other and focus on them as a unified group.Also, the author emphasizes on the importance of attention to the traditions "on creation of human being" as a prerequisite to the full understanding of verses and traditions on creation. Finally, he denotes to the frequency of traditions of Zar World according to 7 scholars and narrators of traditions.
  • Iman Norbakhsh Page 141
    The book "Crisis and Consolidation..." was written by Husain Modarresi Tabatabai to two
    Aims
    1) Introducing the history of Shiite Islam as a theological trend in Islam, to western and non-Muslim addresses, 2) Knowing the process of forming the thought of Shiite in the first 3 centuries of Islam. The second chapter of the book "Gholov, Taghsir and Middle way" is a brief look at the evolution of the meaning of Gholov in the Shiite history up to the early period of short occultation. The meaning of Gholov, Tafviz and the mentioned traditions, in this part of the book have been chosen from tradition's source books suchas Al-Kafi by Al-Kolaini, Rejal by Keshshi and Ekhtiyar Marefat Al-Rejal by Sheikh Toosi.
  • A Brief Look at the Life of Dr. Husain Ali Mahfooz
    Abdol-Husain Taleee Page 171
    This essay attempts to focus on the biography and academic works of Dr. Husain Ali Mahfooz, the late religous scholar of Iraq (1430-1344 A.D./ 2009-1926 A.B.)In this essay, we provide you with introducing some of his great relatives, his short biography and works,his unceasingly effort in reviving the precious trend of quoting traditions, and a list of his best traditions. In the end, some sources to his more introduction and two unpublished documents on the academic relationship of him with the great scholar sayyid Jalal Al-Din Mohaddes Armavi.