فهرست مطالب

سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران - سال بیست و هفتم شماره 1 (پیاپی 105، بهار 1388)
  • سال بیست و هفتم شماره 1 (پیاپی 105، بهار 1388)
  • تاریخ انتشار: 1388/01/15
  • تعداد عناوین: 18
|
  • صفحه 3
  • دکتر سید مجید موسوی موحد، دکتر محمد رضا قدیر، دکتر احمد کمیلی موحد، دکتر طاهره کمیلی موحد، دکتر اکرم حیدری صفحه 9
    زمینه
    عفونت هپاتیت B و C بطور شایع در بیماران دیالیزی دیده می شوند، اما اثرات طولانی مدت آنها در این بیماران ناشناخته است. هدف از انجام این مطالعه بررسی اثر هپاتیت B و C بر روی آنمی در بیماران همودیالیزی می باشد.
    روش کار
    این مطالعه تحلیلی بر روی 90 بیمار همودیالیزی مبتلا به آنمی بخش همودیالیز بیمارستانهای کامکار و حضرت ولیعصر(عج) استان قم انجام شد. بیماران شامل تمام همودیالیزی مبتلا به هپاتیتB (11نفر) و 19) C نفر)، و 60 بیمار تحت همودیالیز هپاتیت منفی بودند. بیماران بمدت سه ماه تحت درمان با اریتروپویتین قرار گرفته و هموگلوبین و هماتوکریت قبل و به صورت ماهانه تعیین گردید. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS و آزمون T، Anova، Scheffe و فیشر استفاده شد.
    یافته ها
    میانگین افزایش هموگلوبین و هماتوکریت در گروه هپاتیت منفی، هپاتیت C و B بترتیب برابر 1.50±1.45 و 3.88±5.01، 2.56±1.40 و 7.56±3.75 و 1.86±1.17 و 5.73±4.11g/dL بود. میانگین افزایش هموگلوبین و هماتوکریت در گروه هپاتیت C بیشتر از گروه هپاتیت منفی بوده و این اختلاف از نظر آماری معنی دار بود. هر چند میانگین افزایش هموگلوبین و هماتوکریت در گروه هپاتیت B بیشتر از گروه هپاتیت منفی بوده اما این اختلاف از نظر آماری معنی دار نبود.
    نتیجه گیری
    هپاتیت c با افزایش سطح هموگلوبین و هماتوکریت بدنبال درمان با اریتروپویتین مرتبط بود.
    کلیدواژگان: هپاتیت C، هپاتیت B، همودیالیز، آنمی
  • دکتر خلیل اسفندیاری، دکتر حسن توکلی، دکتر پاتریشیا خشایار، دکتر هادی احمدی آملی، دکتر حسین عاشق، دکتر جلال رضایی صفحه 16
    مقدمه
    آتش بازی مراسم چهارشنبه سوری سالیانه تعداد زیادی از افراد را بدلیل آسیبهای جبران ناپذیری همچون سوختگی، قطع عضو و معلولیتهای جسمی روانه بیمارستانها می گرداند. تعداد از انجام مطالعه اخیر بررسی جمعیت آسیب دیده، انواع و شدت آسیبها، علت ایجاد و ناتوانیهای ناشی از آنها می باشد.
    روش کار
    این مطالعه مقطعی بر روی افرادی که در حوالی مراسم چهارشنبه سوری سال 85 دچار آسیب ناشی از مواد محترقه شده و توسط اورژانس تهران به مراکز درمانی ارجاع شده بودند، انجام گرفته است. با استفاده از فرمهای این مرکز و پرونده بایگانی بیمارستانی که بیماران به آنها ارجاع شده بودند، اطلاعات لازم شامل مشخصات دموگرافیک بیماران، علت بروز حادثه، نوع ماده محترقه، شدت و محل آسیب، اقدامات درمانی صورت گرفته در اورژانس و بیمارستان و وضعیت بیمار در زمان ترخیص از بیمارستان جمع آوری شد. سپس میزان و شدت ناتوانی باقیمانده در 8 ماه بعد از وقوع آسیب با تماس یا مراجعه حضوری و به آسیب دیده مورد ارزیابی قرار گرفته و در پرسشنامه وارد گردید.
    یافته ها
    تعداد 197 بیمار در فاصله 6 اسفندماه 85 لغایت 3 فروردین ماه 86 بعلت آسیب ناشی از مواد محترقه در این مطالعه وارد شدند. میانگین سنی آسیب دیدگان 20.94±11.31 سال بود. اکثریت این آسیب دیدگان مصرف کنندگان مواد محترقه بودند. شایعترین ماده محترقه ای که باعث ایجاد آسیب شده بود به ترتیب شامل ترقه و نارنجک می باشد. آسیبهای گزارش شده به ترتیب شیوع شامل سوختگی، پارگی و له شدگی زخم، آسیب بافت نرم و آسیب استخوانی بوده است.
    نتیجه گیری
    تولید و پخش مواد محترقه بر اساس اصول استاندارد، دادن آگاهیهای لازم به دانش آموزان و خانواده ها و یا شاید برپایی این مراسم در مکانهای عمومی با نظارت خانواده ها و رعایت مسایل امنیتی در کاهش این قبیل آسیبها بسیار کمک کننده می باشد.
    کلیدواژگان: چهارشنبه سوری، آتش بازی، سوختگی، مواد محترقه
  • دکتر ریحانه مژده کار، دکتر سید جمال الدین طبیبی، دکتر محمد رضا ملکی صفحه 23
    زمینه
    الگوهای تعالی سازمانی با معیارهای اصلی عملکرد و با هدف خود ارزیابی سیستمی، امکان ارزیابی عملکرد را در یک قالب اصولی و نظام مند در بخش بهداشت و درمان فراهم می کنند و توسعه مهارت های مدیریتی را در زمینه ارزیابی عملکرد به همراه دارند. این پژوهش با هدف ارزیابی عملکرد بیمارستان آیت اله کاشانی شهر تهران بر اساس الگوی تعالی سازمانی مالکوم بالدریج طراحی و اجرا گردید.
    روش کار
    الگوی مالکوم بالدریج از دو بخش تشکیل می گردد، معیارهای ارزیابی فرآیندها و معیارهای ارزیابی نتایج برای ارزیابی عملکرد فرآیندهای بیمارستان از 13 معیار فرعی فرآیندی، از منظر چهار عامل رویکرد، استقرار، یادگیری و انسجام استفاده شد و برای ارزیابی عملکرد نتایج بیمارستان از 6 معیار فرعی نتایج، از بعد چهار عامل سطح عملکرد، گستردگی و میزان بهبود، اطلاعات مقایسه ای و ترازیابی و ارتباط مقیاس نتایج استفاده شد.
    یافته ها
    بیمارستان مورد مطالعه در سال 1385، از مجموع 550 امتیازی که مربوط به فرآیندهای عملکردی است، 231.35 امتیاز کسب نمود و از 450 امتیازی که اختصاص به نتایج عملکرد دارد، 111 امتیاز را بدست آورد. بیمارستان مورد مطالعه در کل، 342.35 امتیاز از مجموع 1000 امتیاز موجود درالگو را برای ارزیابی عملکرد بیمارستان در سال 1385 کسب نمود.
    نتیجه گیری
    ارزیابی عملکرد بیمارستان بر اساس الگوی مالکوم بالدریج، امکان خود ارزیابی مستمر و سیستمی را فراهم نموده و زمینه های بهبود و یادگیری سازمانی را هموار می سازد. الگوی مذکور با بکارگیری معیارهای مناسب، عملکرد فرآیندها و نتایج مختلف بیمارستان را از قضاوت کیفی خارج ساخته و به اندازه های کمی تبدیل می کند. در واقع ارزیابی عملکرد سیستمی بر اساس الگوی بالدریج این امکان را فراهم می نماید تا هر بیمارستان به طور مستمر از کل ورودی ها، خروجی ها، اجزاء سیستم، فرآیندها و بازخوردها آگاه باشد. استفاده از این الگو در کشورمان، امکان مقایسه عملکرد بیمارستان های مختلف را در داخل و خارج فراهم می سازد.
    کلیدواژگان: ارزیابی عملکرد، خودارزیابی، تعالی سازمانی، الگوی مالکوم بالدریج
  • دکتر محبوبه حاجی فقها، دکتر زهرا یزدان پناه، دکتر لیلا پور یزدانپرست، دکتر سزانه حق پناه صفحه 31
    زمینه
    مهمترین هدف اصلی برنامه های خدمات بهداشتی - درمانی، تامین سلامت افراد جامعه است که برای رسیدن به این هدف آموزش استانداردهای حرفه ای همراه با نظارت و ارزیابی دقیق بر عملکرد ارایه دهندگان، نقش مهمی را به عهده دارند. لذا این پژوهش به منظور بررسی عملکرد ماماهای شاغل در دفاتر کار در رابطه با رعایت استانداردهای حرفه ای و تاثیر آموزش و ارزیابی مداوم بر آنها انجام شد.
    روش کار
    این تحقیق یک پژوهش نیمه تجربی است که همه 53) نفر) ماماهای دارای دفتر کار مورد مطالعه قرار گرفتند. این تحقیق در سه مرحله انجام شد که در هر مرحله پس از مصاحبه، مشاهده، کنترل و ارزیابی عملکرد نمونه ها، پرسشنامه استاندارد اداره نظارت و ارزشیابی موسسات درمانی تکمیل شد و سپس اطلاعات گردآوری شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
    یافته ها
    در بررسی میانگین، نواقص به تفکیک موضوعات بررسی شده و کاهش میانگین به ترتیب از مرحله اول تا مرحله سوم بازدید بررسی شد در موارد رعایت بهداشت محیط و کنترل عفونت (P<0.0001)، مراقبت از بیمار و پرسنل (P=0.003). رعایت بهداشت فردی (P=0.03) و رعایت قوانین و مقررات (P<0.0001) مشاهده گردید.
    نتیجه گیری
    به موازات آموزش استانداردها، نظارت مستمر بر عملکرد افراد ضروری می باشد تا نقایص و کمبودها شناخته شده و در اسرع وقت بتوان آن ها را برطرف کرد و در نتیجه برنامه آموزشی با موفقیت کامل انجام گردد.
    کلیدواژگان: دفاتر کار مامایی، استانداردهای حرفه ای، آموزش، ارزیابی
  • دکتر سید منصور رضوی، دکتر سهیلا دبیران، دکتر زهرا صابونی ممقانی، محمد میر افشار صفحه 36
    زمینه
    در فرآیند کنترل عفونت در بیمارستان ها، استفاده از دستگاه های سترون کننده نظیر: اتوکلاو بخار، اتوکلاو اتیلن اکساید، کمی کلاو، گاز پلاسما، فور و Vaporized Hydrogen Peroxide، از راه های مورد تایید است. بر اساس دستورالعمل های استاندارد این دستگاه ها بایستی به صورت مستمر تحت پایش فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیک قرار گیرند. مطمئن ترین راه پایش عملکرد دستگاه های رایج مورد استفاده، پایش بیولوژیک است.
    هدف
    هدف اصلی این مطالعه، بررسی عملکرد دستگاه های سترون کننده موجود در بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران با استفاده از پایش بیولوژیک است.
    روش کار
    این مطالعه، یک مطالعه توصیفی - تحلیلی و مقطعی (Cross Sectional) است که بر روی 135 دستگاه سترون کننده موجود در CSR تعداد 14 بیمارستان وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران و مسوولین مربوطه انجام شده است. در این مطالعه، با استفاده از اسپور و ویال های میکروبی و کشت آنها، عملکرد دستگاه های سترون کننده تعیین شد. همچنین میزان آگاهی پرسنل مسوول با یک پرسشنامه سنجیده شد. برای تحلیل داده ها نیز از T-Test استفاده گردید.نتایج عملکرد 14 مورد از 135 دستگاه های مورد بررسی (%10.4) نامطلوب بود و این عملکرد، با جنس (P=0.001)، مدرک تحصیلی (P=0.02)، سابقه کار بیشتر (P=0.001)، و آگاهی بیشتر مسوولین دستگاه ها از فرآیند استریلیزاسیون، همچنین با مساحت CSR ارتباط معنی دار داشت (P=0.001).
    نتیجه گیری
    این مطالعه پیشنهاد می کند که بیمارستان های عمومی از CSR های با مساحت مناسب و کارکنان با مدرک تحصیلی مرتبط استفاده کنند ضمنا به طور مستمر کارکنان CSR به ویژه کارکنان مرد را آموزش دهند.
    کلیدواژگان: استریلیزاسیون، CSR، اتوکلاو بخار، فور، اتیلن اکساید
  • دکتر محمد مهدی سلطان دلال، محمد حسین یزدی، دکتر زهیر محمد حسن، مرضیه هولاکوهی، ترانه پیمانه عابدی محتسب، سولماز آقا امیری، مهدی مهدوی صفحه 43
    مقدمه
    لاکتوباسیلوس ها رایجترین میکروارگانیسم های مورد استفاده بعنوان پروبیوتیک می باشند. خواص ضد توموری این دسته از باکتریها در مطالعات گوناگون نشان داده شده، این خواص احتمالا بدلیل وجود ویژگی تنظیم کننده سیستم ایمنی مربوط به این باکتریها می باشد. در مطالعه حاضر هدف بررسی اثرات لاکتوباسیلوس کازئی بعنوان پروبیوتیک بر روند رشد تومور وضعیت موشهای مبتلا به سرطان پستان می باشد.
    روش کار
    تعداد 18 سرموش ماده 6 تا 8 هفته ای با وزن تقریبی 25-30 گرم در شرایط یکسان بطور تصادفی در دو گروه تقسیم شدند که هر گروه شامل 9 عدد موش بود. یکی از گروه ها بعنوان کنترل در نظر گرفته شد. موشهای گروه اول بمدت 2 هفته قبل از توموری شدن روزانه به میزان نیم میلی لیتر سوسپانسیون لاکتوباسیلوس کازئی (2.7×108 CFU/ml) را دریافت کردند و بعد از توموری شدن هم با وقفه های 3 روزه بصورت دوره های 7 روزه لاکتوباسیلوس کازئی را دریافت نمودند. گروه دوم بعنوان گروه کنترل در تمام طول مطالعه با حجم یکسان و شرایط مساوی PBS دریافت کردند.
    یافته ها
    نتایج مطالعه حاضر نشان داد که در موشهای دریافت کننده پروبیوتیک لاکتوباسیلوس کازئی میزان پاسخ ازدیاد حساسیت تاخیری 48 ساعته در تحریک مجدد با آنتی ژن اختصاصی تومور بیشتر از گروه کنترل دریافت کننده PBS بود که این موضوع از نشانه های تحریک سلولهای Th 1 خاطره ای می باشد. علاوه بر این سرعت رشد تومور نیز در موشهای گروه لاکتوباسیلوس کازئی کمتر از گروه کنترل بوده که بیانگر افزایش کارآمدی سیستم ایمنی این گروه از موشها در برابر تومور در مقایسه با گروه کنترل می باشد. همچنین نتایج هیستوپاتولوژی افزایش معنی دار نکروز داخل توموری در لام تهیه شده از تومور موشهای گیرنده پروبیوتیک نسبت به موشهای کنترل را نشان داد.
    نتیجه گیری
    بر اساس نتایج این مطالعه می توان گفت که مصرف روزانه لاکتوباسیلوس کازئی می تواند باعث تقویت پاسخ ایمنی علیه تومور شده و احتمالا این پروبیوتیک می تواند بعنوان یک عامل حمایت کننده دردرمان سرطان مطرح شود. با توجه به این موضوع، انجام مطالعات بیشتر و بررسی های دیگری جهت شناخت مکانیسم های دقیقتر این اثرات ضروری به نظر می رسد.
    کلیدواژگان: پروبیوتیک، لاکتوباسیلوس کازئی، رشد تومور سرطان های پستان
  • دکتر بهنام بهنوش، الهام بزمی، دکتر مریم اخگری، دکتر اردشیر شیخ آزادی صفحه 52
    زمینه
    مصرف الکل بعنوان یک مضعف قوی سیستم اعصاب مرکزی از عوامل مهم در ایجاد بسیاری از رفتارهای ضداجتماعی و حوادث مرگبار می باشد و اندازه گیری غلظت الکل خون اجساد، یکی از مهمترین اقدامات آزمایشگاهی در معاینات پس از مرگ است. خون ورید فمورال یکی از مناسب ترین نمونه های انتخابی جهت بررسی غلظت الکل می باشد ولی گاهی امکان دسترسی به آن وجود ندارد، لذا ناگزیریم از نمونه های جایگزین از جمله خون قلب استفاده نماییم. هدف از این مطالعه مقایسه غلظت الکل خون قلب و ورید فمورال در اجساد است.
    روش کار
    نمونه خون ورید فمورال و قلب 50 جسد ارجاعی به سالن تشریح مرکز تحقیقات علمی و آموزشی سازمان پزشکی قانونی کشور که بیش از 24 ساعت از زمان فوت آنها سپری نشده بود به صورت دوگانه (Duplicate) تهیه و نمونه ها در شرایط مناسب دمایی (دمای 4 درجه سانتیگراد و در ظروف تیره در بسته و پر) با ماده محافظ نگهداری و به روش Headspace GC که متداولترین و دقیق ترین روش مرجع آنالیز اتانول است، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج با نرم افزار SPSS آنالیز گردید. غلظت اتانول در دو نمونه با استفاده از آزمون t زوج با یکدیگر مقایسه و میزان همبستگی آنها مورد ارزیابی قرار گرفت. سطح معنی داری 0.05 در نظر گرفته شد. محدوده شناسایی در این روش 0.1 میلی گرم در دسی لیتر و محدوده اندازه گیری 10 میلی گرم در دسی لیتر در نظر گرفته شد.
    یافته ها
    میانگین غلظت اتانول در خون قلب برابر 131.88±93.46 میلی گرم در دسی لیتر و میانگین غلظت آن در خون ورید فمورال 135.96±95.47 میلیگرم در دسی لیتر بود که اگرچه از نظر آماری تفاوت معنی داری داشتند، ولی از نظر بالینی حایز اهمیت نبود. نسبت میانگین غلظت اتانول در خون قلب به ورید فمورال 0.958±0.18 و ضریب همبستگی میان این دو نمونه برابر 0.98 بود. همبستگی میان دو نمونه فوق در غلظتهای بالاتر از 100 میلی گرم در دسی لیتر (r2=0.943) و در غلظتهای کمتر یا مساوی 100 میلی گرم در دسی لیتر (r2=0.859) بود.
    نتیجه گیری
    در صورتیکه در زمان اتوپسی بیش از 24 ساعت از مرگ نگذشته، نمونه گیری و نگهداری نمونه ها در شرایط مناسب انجام شود، خون قلب می تواند جایگزین مناسبی برای خون ورید فمورال جهت آنالیز اتانول در اجساد باشد.
    کلیدواژگان: خون قلب، خون ورید فمورال، غلظت اتانول، معاینه پس از مرگ
  • دکتر اسماعیل حاجی نصرالله، دکتر نور الله صالحی، دکتر روا الله یگانه، دکتر علی خوشکار، دکتر فاطمه ملک پور، دکتر پیمان گوهر شناسان، دکتر حسن پیوندی صفحه 59
    زمینه
    یکی از عوارض شایع در جراحی آپاندیسیت حاد چرکی عفونت زخم می باشد. از آنتی بیوتیک بعنوان پیشگیری از عفونت زخم استفاده می شود. رژیم های آنتی بیوتیکی متعددی جهت این کار توصیه شده است که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارد. مقایسه رژیم های چند دارویی و تک دارویی در بیماران مبتلا به آپاندیسیت حاد چرکی و تعیین رژیم آنتی بیوتیکی مناسب بر اساس شرایط محیطی می تواند در کمیت و کیفیت در زمان بیماران موثر باشد.
    روش کار
    روش تحقیق بصورت کارآزمایی بالینی تصادفی شده می باشد. در مدت 6 ماه کلیه بیمارانی که بعلت آپاندیسیت قرار بود تحت عمل جراحی قرار گیرند به صورت اتفاقی به دو گروه تقسیم شدند. بیماران گروه مورد مطالعه تحت رژیم آنتی بیوتیکی تک دوز مترونیدازول وریدی قبل از عمل جراحی و بیماران گروه شاهد تحت رژیم آنتی بیوتیکی تک دوز مترونیدازول وریدی قبل از عمل جراحی به اضافه دو دوز بعد از عمل جراحی قرار گرفتند.
    یافته ها
    تعداد کل بیماران در یک دوره 6 ماهه که شرایط ورود به مطالعه را داشتند 145 بیمار بود که از 115 مرد [%79] و 30 زن [%21] تشکیل شده بودند. بیشترین تعداد در گروه سنی، 18 سال و بعد از آن 27 سال بود و از نظر دهه سنی، بیشترین در دهه سوم قرار داشتند. گروه بیماران تک دوز مترونیدازول 69] نفر] و گروه [شاهد] سه دوز مترونیدازول 76] نفر] بودند. در کنترل بعد از عمل جراحی در هر دو گروه [تک دوز مترونیدازول] و [سه دوز مترونیدازول] موردی از عفونت زخم وجود نداشت که نشان دهنده این است هیچگونه تفاوت آماری معنی داری بین دو گروه دیده نشده است.
    نتیجه گیری
    تجویز رژیم وریدی تک دوز مترونیدازول قبل از عمل جراحی جهت پیشگیری از عفونت زخم جراحی در آپاندیسیت حاد چرکی با رژیم یک دوز قبل و دو دوز بعد از عمل تفاوت با ارزشی در جلوگیری از عفونت زخم ندارد.
    کلیدواژگان: آنتی بیوتیک پیشگیری کننده، عفونت زخم جراحی، آپاندیسیت حاد چرکی
  • دکتر مهدی بشارت، دکتر فرهاد عباسی صفحه 63
    مارگزیدگی یکی از فوریت های مهم پزشکی می باشد و هر ساله عده زیادی را به مراکز درمانی هدایت می کند با توجه به این امر مارگزیدگی می تواند سبب مرگ فوری بیمار گردد آشنایی دقیق و صحیح با این موضوع و روش های درمانی اولیه ضروری به نظر می رسد. مارها به سه دسته سمی، نیمه سمی و غیرسمی تقسیم می شوند که بر اساس مشخصات ظاهری مار و آثار گزش تا حدی قابل افتراق است. مارهای سمی خود به چهار دسته آلاپیده، ویپریده، کروتالیده و هیدروفیده تقسیم می شوند که هر گروه علایم ویژه خود را در فرد مار گزیده ایجاد می کنند. از آثار مسمومیت با سم مار به دو گروه موضعی و سیستمیک تقسیم می شود. آثار مسمومیت موضعی ورم، نکروز و تاول می باشد. از آثار مسمومیت سیستمیک می توان به مسمومیت خونی، مسمومیت عصبی، مسمومیت عضلانی، مسمومیت کلیوی و مسمومیت قلبی اشاره کرد.
    کلیدواژگان: مارگزیدگی، تشخیص، پیشگیری، درمان
  • دکتر حسین حاتمی، دکتر محمد مهدی گویا، دکتر هوشنگ ساغری، دکتر مینو محرز، دکتر محمود نبوی، دکتر محمود سروش، دکتر طلعت مختاری صفحه 77
    مقدمه
    آنفلوانزا یکی از بیماریهای ویروسی شناخته شده است که در طول تاریخ با ایجاد جهانگیری ها، همه گیری ها، طغیان ها و موارد تک گیر خود در سطح جهان عده کثیری را به کام مرگ فرو برده، بسیاری از افراد را مستعد ابتلا به عوارض خطیر نموده و در عین حال باعث مصونیت خیل عظیمی از انسانها شده است. ویروس عامل این بیماری که طی یک قرن گذشته هر 10-30 سال یکبار باعث ایجاد پاندمی و هر 1-3 سال یکبار موجب وقوع همه گیری های بین دو پاندمی گردیده است، بیش از هر ویروس دیگری دارای استعداد تغییرپذیری ژنتیک است و از این تغییرات (دریفت آنتی ژن) به طور منظم و قابل پیش بینی، به عنوان حربه موثری علیه مصونیت حاصله استفاده نموده انسان را مجبور به تولید واکسن سالانه کرده و گاهی با تغییرات آنتی ژن عمده (شیفت آنتی ژنی) چنان با دستگاه ایمنی انسان بیگانه شده است که سابقه ایمنی قبلی علیه آن وجود نداشته و تقریبا کل جهان و جهانیان را عرصه تاخت و تاز خود کرده و اصطلاحا جهانگیری جدیدی به بار آورده است... و اینک که با اولین جهانگیری آن در قرن بیست و یکم میلادی مواجهیم طی چند ماه گذشته شاهد انتشار سریع آن از طریق مسافرت های هوایی و راه های دیگر بوده و تا چهارم شهریور ماه 1388 بیش از 240 مورد وارده آن را در کشور ایران، شاهد بوده ایم و به همین دلیل خود را برای مقابله با آن آماده نموده و از جمله به نوآموزی و بازآموزی اطلاعات و تجربیات مرتبط با آن پرداخته ایم و مقاله حاضر نیز بر اساس همان نیاز و جهت نیل به همین هدف، به رشته تحریر در آمده است.
    روش کار
    برای دستیابی به آخرین اطلاعات مرتبط با نوپدیدی ویروس عامل بیماری به یک مطالعه کتابخانه ای از طریق سایت های معتبر اینترنت از قبیل سایت سازمان جهانی بهداشت، مرکز کنترل بیماریها و مجلات علمی معتبر، اقدام نمودیم.
    یافته ها
    عامل این پاندمی همانگونه که انتظار می رفت یکی از ویروسهای تایپ A آنفلوانزا است که از سال ها قبل وجود آن در بدن خوک های نقاط مختلف جهان به اثبات رسیده، فازهای اول تا چهارم جهانگیری را تا قبل از فروردین ماه 1388 در آمریکا و بعضی از کشورهای دیگر طی کرده در اواخر اسفند 1387 و اوایل فروردین 88 تا تحمل تغییرات ژنتیک وسیع، وارد فاز پنجم شده به سرعت از کشوری به کشور دیگر انتشار یافته و تمامی قاره های جهان را در نور دیده و از طریق مسافرتهای هوایی وارد کشور ما نیز گردیده است. تظاهرات بالینی آن در اغلب موارد شبیه تظاهرات آنفلوانزآی فصلی است. هر چند تظاهرات گوارشی آن بارزتر و شدت بیماری و مرگ و میر ناشی از آن به مراتب از آنفلوانزآی فصلی کمتر است. بیماری را با بهره گیری از محیط کشت سلولی و آزمون مولکولی RT-PCR با سهولت نسبی میتوان تشخیص داد و موارد بسیار شدید و پرمخاطره آن را با استفاده از داروی Oseltamivir یا Zanamivir درمان نمود. واکسن آن نیز در دست ساخت است.
    بحث و نتیجه گیری
    وقوع پاندمی آنفلوانزآی جدید، قابل پیش بینی ولی اجتناب ناپذیر بوده، به سرعت در سراسر جهان گسترش یافته و موج اول آن هنوز فروکش نکرده است. ولی مرکز مدیریت بیماریهای معاونت سلامت که از سالها قبل خود را برای مبارزه با آنفلوانزآی پرندگان و پاندمی احتمالی آن آماده کرده بودند با بهره گیری از همان تمهیدات، مبارزه با بیماری را آغاز کرده مشغول ساماندهی همه گیری میباشد و همچنین پیش بینی های لازم را جهت تهیه واکسن به عمل آورده است. ولی قدر مسلم این است که بدون نوآموزی، بازآموزی و جلب همکاری جامعه پزشکی، هیچ سازمانی به تنهایی از عهده کنترل همه گیری برنخواهد آمد... و این مقاله قدمیست در کنار سایر اقدامات و در راستای تحقق این اهداف.
    کلیدواژگان: آنفلوآنزا، جهانگیری، واکسیناسیون، پیشگیری
  • دکتر سید رضا فاطمی، دکتر فاریا جعفر زاده، الهام مسرت، دکتر محمد رضا زالی صفحه 117
    آقای 25 ساله با شکایت از درد شکمی و تهوع و استفراغ پیشرونده از حدود 2 ماه قبل و 7kg کاهش وزن طی این مدت مراجعه کرد. بیمار از درد استخوانی ژنرالیزه بخصوص درد کمر و زردی در چشمها نیز شاکی بود. بیمار سابقه طولانی مصرف مواد مخدر خوراکی و استنشاقی را داشت. در معاینه فیزیکی زردی و رنگ پریدگی مخاط مشهود بود و در معاینه دهان پیگماستاسیون سیاهرنگ در ناحیه مارجین لثه دیده شد. هپاتواسپلنومگالی و لنف آنودپاتی مشاهده نشد. در بررسی از دستگاه گوارش با روش آندوسکوپی، دستگاه گوارش فوقانی نرمال گزارش شد.در آزمایشات انجام شده از بیمار آمینوترانسفرازهای کبدی افزایش داشت ولی آلکالن فسفاتاز نرمال بود. همچنین بیلی روبین غیرمستقیم نیز افزایش داشت. در آزمایش خون، کم خونی غیراتوایمیون، همولتیک گزارش شد و تست کومبس مستقیم و غیرمستقیم منفی بود. BMB و BMA بعمل آمده از بیماری هیپرپلازی ارتیروئید را نشان داد و همچنین بیمار تاریخچه ای از مصرف سیگار و مواد مخدر خوراکی را از حدود 6 سال پیش می داد. با توجه به مجموعه ای از علایم با شک به مسمومیت با سرب میزان سرب سرم خون اندازه گیری شد که سطح 350mg/dl گزارش شد که سطح بسیار بالایی در مسمومیت با سرب محسوب می شود. همزمان سطح سرب ماده مخدر بسیار بالا گزارش شد. بیمار با کلسیم EDTA، B.A.L تحت درمان قرار گرفت و با کاهش تدریجی سطح سرب خون علایم بیمار بهبود یافت. موارد مشابه ای از بیماری به دلیل مصرف مواد مخدر خوراکی که طی بررسی های انجام شده حاوی سرب است در ایران گزارش شده است.
    کلیدواژگان: سرب، آنمی همولتییک، مسمومیت، مواد مخدر
  • دکتر حسین شاهسون، دکتر جعفر دالایی، دکتر مصطفی اسماعیلی صفحه 121
    سندرم گورلین از بیماری های نادر ارثی می باشد که با صفت اتوزومال غالب منتقل می گردد. این سندرم با علایم متنوع پوستی و استخوانی خود را نشان می دهد که در حیطه کار دندانپزشکان بروز ادنتوژنیک کراتوسیتهای (OKC) متعدد و با درصد عود بالا و نیز کارسینومای سلول بازال (BCC) در صورت از مسایل مهم می باشند که لزوم بررسی و درمانهای به موقع را طلب می نماید بویژه اینکه ادنتوژنتیک کراتوسیتها می توانند از اولین علایم شناسایی این سندرم باشند. این سندرم بسیار پیچیده بوده و شامل انواع مختلف ناهنجاریها نظیر اختلالات دنده ای و دیگر اختلالات استخوانی، آنومالیهای چشمی و نورولوژیک، اختلالات جنسی، هورمونال و... می باشد. در این مطالعه به گزارش یک مورد سندرم گورلین با پیگیری 18 ساله می پردازیم که به دلیل OKCهای متعدد، عود کننده و بعضا عفونی شده تشخیص داده شد. بیمار همچنین در دست و پای چپ پلی داکتیلی، کراتوز کف دست و پا، برجستگی استخوان فرونتال، پهن شده پل بینی، هیپرتلوریسم، چند دنده دو شاخه، کلسیفیکاسیون داس مغز، یک بازال سل نووس در پهلوی چپ و فقدان مادرزادی هر چهار دندان عقل را داشت. مراحل تشخیص، درمان و پیگیری این بیمار مورد بحث قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: سندرم گورلین، ادنتوژنیک کراتوسیست (OKC)، کارسینومای سلول بازال (BCC)، کلسیفیکاسیون داس مغز
  • اهمیت مشاوره ژنتیک قبل ازدواج
    دکتر سید محمد اکرمی صفحه 128
    مقدمه توجه جدی به مشاوره ژنتیک دقیق قبل از ازدواج، می تواند از بار بیماریها و معلولیت های ارثی بکاهد. فرم هتروزیگوت کم خونی داسی شکل، علی رغم شیوع قابل توجه آن در نواحی جنوبی ایران چندان مورد توجه قرار نمی گیرد. در این گزارش، زوج غیرفامیلی که جهت مشاوره ژنتیک قبل از ازدواج مراجعه نموده و در آزمایشات روتین طبیعی بوده لیکن با آزمایش مولکولی، ناقل کم خونی داسی شکل تشخیص داده شده اند معرفی می شوند. امید است پزشکان محترم بخصوص متخصصین داخلی، اطفال، زنان و پزشکان عمومی که معمولا در این خصوص مورد مشورت قرار می گیرند، به این امر توجه ویژه مبذول دارند.
    کلیدواژگان: مشاوره ژنتیک، قبل از ازدواج، کم خونی داسی شکل
  • پزشکان در قلمرو فرهنگ و هنر
    صفحه 128
  • ناپروکسن برای بیماران قلبی بهترین NSAID است
    دکتر محمد دائمی صفحه 132
  • آزمون مجله
    صفحه 140
  • چکیده انگلیسی
    صفحه 143