فهرست مطالب

  • سال دوم شماره 3 (پیاپی 7، پاییز و زمستان 1388)
  • تاریخ انتشار: 1388/08/12
  • تعداد عناوین: 11
|
  • صفحه 0
  • مقالات
  • محمدرضا آراستی، مهدی خالقی، جواد نوری صفحه 1
    این مقاله به موضوع راهبرد فناوری و ارتباط آن با راهبرد کلان در شرکت های دارای کسب و کارهای متنوع می پردازد. در دو دهه گذشته، هم راستایی راهبرد فناوری و راهبرد کسب و کار، یکی از محورهای مهم پژوهشی را در دو حوزه راهبردی و مدیریت فناوری به خود اختصاص داده است. تمرکز این تحقیقات بیش تر بر بنگاه های دارای کسب و کار واحد بوده و در همین خصوص چارچوب ها، مدل ها و ابزارهای تصمیم گیری مختلفی توسعه یافته و به وسیله شرکت ها به کار گرفته شده اند. علی رغم این که شرکت های دارای کسب و کارهای متنوع، نقش مهمی را در اقتصاد کشورها ایفا می کنند و به دلیل برخورداری از دارایی های فناورانه مختلف، نیازمند برنامه جامع و کلان راهبردی در زمینه فناوری هستند، تعداد اندکی از پژوهش ها به این موضوع پرداخته اند و خلا وجود چارچوبی نظری در این زمینه، احساس می شود. هدف این مقاله دستیابی به چارچوب اولیه بر مبنای مطالعه ادبیاتی و بر اساس رویکرد قیاسی، با استفاده از روش تحلیل محتوی است. به همین منظور ده ها منبع در زمینه های راهبرد فناوری، مدیریت فناوری، مدیریت شرکت های مادر و راهبرد تنوع بررسی شده اند. نتایج این مطالعه نشان می دهد که مفهوم راهبرد فناوری در سطح شرکت های مادر (گروه) به وسیله صاحب نظران دو حوزه راهبرد و مدیریت فناوری پذیرفته شده و ضرورت ارتباط آن با راهبرد کلان این شرکت ها، تاکید شده است. در این تحقیق همچنین مولفه های راهبرد فناوری در سطح گروه و نحوه شکل گیری آن مبتنی بر راهبرد کلان گروه، شناسایی و تبیین شده و بر همین اساس چارچوب نظری اولیه پیشنهاد شده است که می تواند مبنایی برای مطالعات بعدی در این حوزه قرار گیرد.
    کلیدواژگان: راهبرد فناوری در گروه، شرکت های دارای کسب و کار متنوع، راهبرد تنوع، چارچوب نظری، تحلیل محتوی
  • فاروق امین مظفری، رحیم یوسفی اقدم صفحه 17
    این مقاله براساس پژوهشی در بین 134 دانشجوی دکتری از رشته های مختلف دانشگاه تبریز تدوین شده است. هدف از ارائه این مقاله بررسی عوامل موثر برجامعه پذیری دانشجویان دکتری با ایفای نقش های محققی1 در دانشکده های مختلف دانشگاه تبریز است. چارچوب نظری تحقیق بر اساس الگوی جامعه پذیری دانشجویان دکتری وایدمن و همکاران است. در تحقیق حاضر دو دسته از عوامل، از مدل وایدمن اتخاذ شده که شامل جو حمایتی گروه آموزشی برای فعالیت های پژوهشی، حمایت های علمی استادان، تشویق دانشجویان به فعالیت های علمی، تعاملات دانشجویان با همکلاسی ها و همکاری های دانشگاهی(متغیرهای درون گروه آموزشی) و متغیر عضویت در سازمان های تخصصی پژوهشی (متغیر بیرون از گروه آموزشی) است. متغیرهای زمینه (جنس و رشته) برای ارائه این فرضیه که جامعه پذیری در بین رشته های مختلف و جنس ها (زن و مرد) تفاوت دارد. به تحقیق اضافه شده است. این تحقیق با روش پیمایش و با استفاده از پرسش نامه انجام شده و داده های به دست آمده با استفاده از نرم افزارSPSS تجزیه و تحلیل آماری شده اند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که متغیر های درنظر گرفته شده برای جامعه پذیری دانشجویان دکتری به میزان اندکی توانسته اند ایفای نقش محقق به وسیله دانشجویان دکتری را توضیح دهند (210/0=2R). فرضیه تفاوت جامعه-پذیری در بین دو جنس هرچند تایید نشد، اما آزمون (T-Test) برای گروه های مستقل نشان داد که گروه آموزشی در قبال دو جنس به صورت یکسانی برخورد نمی کند و نیز بین دو جنس در عضویت سازمان های تخصصی پژوهشی تفاوت معنی داری وجود دارد. همچنین فرضیه تفاوت جامعه پذیری در بین رشته های مختلف با آزمون F تایید شد. دستاورد تحقیق حاضر ضمن بدیع بودن آن در زمینه تحقیق درباره جامعه پذیری دانشجویان دکتری در ایران، نشان دادن تاثیر اندک گروه آموزشی بر جامعه پذیری دانشجویان (هم سو با مطالعات دیگر در این زمینه) است. همچنین برای سیاست گذاران کلان آموزشی برای سیاست گذاری برای ایجاد جو گروه آموزشی که بتواند هرچه بیش تر دانشجویان دکتری را با نقش های حرفه ای خود آشنا سازد، می تواند مفید باشد.
    کلیدواژگان: جامعه پذیری دانشجویان دکتری، نقش محقق، دانشگاه تبریز
  • علیرضا حسین زاده، مریم حاجی پور ساردویی، شعبان الهی صفحه 33
    با توجه به اهمیت و جایگاه ویژه فناوری اطلاعات در سازمان های دولتی ایران، رویکرد و نگرش مدیران و نیاز مبرم سازمان های دولتی به الگویی ساخت یافته به منظور مدیریت فناوری اطلاعات و آگاهی و شناخت کافی نسبت به برون سپاری هر یک از مولفه ها و شاخص های آن الگو، این تحقیق با هدف ارائه الگوی انطباقی مدیریت فناوری اطلاعات برای سازمان-های دولتی کشور، انجام پذیرفته است. روش تحقیق مورد استفاده در این نوشتار، روشی توصیفی است و از لحاظ نوع تحقیق، کاربردی است. جامعه آماری و گروه نمونه مورد مطالعه پژوهش در بخش طراحی الگو متشکل از خبرگان دانشگاهی و در بخش مطالعه موردی برای اجرای الگوی طراحی شده، متشکل از خبرگان وزارت صنایع و معادن و سازمان های تحت پوشش آن است. پس از بررسی پیشینه پژوهش به طراحی الگو پرداخته شد. سپس بر اساس نظریات خبرگان دانشگاه، الگوی مذکور آزمون شد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که مولفه های الگوی انطباقی مدیریت فناوری اطلاعات در سازمان های دولتی کشور عبارتند از هم راستایی برنامه ریزی راهبردی IT و معماری IT سازمان سرمایه گذاری IT، مخاطرات IT، ارائه ارزش و پایش IT. پس از تایید اجزای و کلیت الگو بر اساس نظریات خبرگان دانشگاهی، الگوی مذکور در وزارت صنایع و معادن و سازمان های تحت پوشش آن به کار گرفته شد. نتایج به کارگیری مدل در صنعت با نظریات خبرگان دانشگاه مقایسه و تحلیل و بر این اساس راهکارهای لازم ارائه شد.
    کلیدواژگان: الگوی انطباقی، مدیریت فناوری اطلاعات، سازمان های دولتی، هم راستایی، سرمایه گذاری IT، مخاطرات IT، ارائه ارزش، پایش IT
  • جمشید صالحی صدقیانی، محمد تقی زاده، فرزان مجیدفر، کمال محمدی، مهدی پاکزاد، مهدی گودرزی، پوراندخت نیرومند، روح الله ایزدخواه صفحه 47
    اهمیت نقش شرکت هایی با فناوری برتر در توسعه اقتصادی و اجتماعی کشورها از یک سو و اهمیت تدوین راهبرد برای بقای این شرکت ها در فضای رقابتی امروز و به دنبال آن اهمیت روابط بین برنامه ریزی راهبردی و عوامل درون سازمانی در این شرکت ها از سویی دیگر، لزوم انجام تحقیقی در این زمینه را مشخص می سازد. با توجه به توضیحات فوق الذکر، هدف اصلی این تحقیق بررسی رابطه بین تدوین برنامه ریزی راهبردی و عوامل درون سازمانی در شرکت های با فناوری برتر در ایران است. لذا این مقاله به دنبال تعیین میزان ارتباط عوامل درون سازمانی (شامل بر کارکنان، نوع برنامه ریزی، تحقیقات بازار، مبانی اصلی تعیین راهبرد) و برنامه ریزی راهبردی دراین شرکت هاست. اطلاعات به دست آمده از پرسش نامه نشان می دهد که اتخاذ برنامه ریزی راهبردی در بنگاه های مبتنی بر فناوری های برتر ایران، با متغیرهایی چون داشتن نیروهای بازاریابی، وجود راهبرد های کاملا مشخص و داشتن تحقیقات بازار درباره مشتریان آینده، همبستگی دارد. از نتایج به دست آمده می توان نتیجه گرفت که علی رغم این که مدیران این شرکت ها برنامه ریزی راهبردی را مهم می دانند؛ ولی این نگرش سبب انجام برنامه ریزی مزبور نشده است. این موضوع بایستی به عنوان مبحثی در مطالعات آتی مورد تجزیه و تحلیل دقیق تر قرار گیرد. شرکت های با فناوری برتر که اقدام به استخدام کارکنان با سابقه بازاریابی عمومی می نمایند و به عبارت دیگر این کار را مهم می دانند، در انجام برنامه ریزی راهبردی نسبت به سایر شرکت ها که اقدام به استخدام این گروه از افراد نمی کنند، موفق تر عمل می کنند. همچنین معلوم شد که شرکت هایی که فرایند برنامه ریزی راهبردی را دارند از پیشرفت های فناورانه و مقتضیات بازار به طور همزمان به عنوان ورودی های موثر در روند برنامه ریزی استفاده نمی کنند. در نهایت می توان گفت این نوع بنگاه ها به دلیل اتکا به فناوری های پیشرفته، از حساسیت های بیش تری برای تعیین مقاصد و مسیرهای راهبردی برخوردارند که سایه بر ارکان کلیدی دیگر بنگاه نیز می اندازد.
    کلیدواژگان: برنامه ریزی راهبردی، شرکت های مبتنی بر فناوری برتر، تحقیقات بازار
  • سیدحبیب الله طباطباییان، مهدی فاتح راد، سیدمحمدحسین شجاعی صفحه 61
    چگونگی طرح ریزی، سازماندهی و هماهنگی پژوهش ها در گام های مختلف سیاست گذاری، برنامه ریزی، اجرا و ارزیابی از جایگاهی ویژه در کارامدی نظام های ملی علم، فناوری و نوآوری برخوردار است. دفتر سیاست گذاری و برنامه ریزی کلان معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با ارزیابی سیاست های ابلاغی علم و فناوری مراکز تحقیقاتی دستگاه های اجرایی کشور، گامی اولیه را در بنیادی ترین لایه این مراحل، یعنی سیاست گذاری پژوهش، برداشته است. ارزیابی این مراکز تحقیقاتی، بر روش خود ارزیابی در کنار بازدیدهای حضوری و مصاحبه های نیمه ساخت یافته مبتنی بوده و در بیست مرکز تحقیقاتی تابع دستگاه های اجرایی کشور انجام شده است.1در این مقاله پس از تشریح مبانی نظری ارزیابی سیاست ها و با نگاه به سیاست های اجرایی ابلاغی علم و فناوری مراکز تحقیقاتی دستگاه های اجرایی، بر روش، فرایند و نتایج ارزیابی انجام شده مروری صورت می گیرد و در پرتو آن پیشنهادهایی برای کارایی و اثربخشی بیش تر ارزیابی سیاست ها در حوزه پژوهش ارائه می شود.
    کلیدواژگان: ارزیابی سیاست، سیاست علم و فناوری، مراکز تحقیقاتی
  • صنم سادات فرنودی صفحه 75
    داشتن سلامتی از حقوق اساسی و ابتدایی هر انسانی است. اهمیت بسیار زیاد حوزه سلامت در سطح جامعه و همچنین توسعه روزافزون فناوری های سلامت و مسائل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و اخلاقی مرتبط با به کارگیری این فناوری ها، اتخاذ تصمیمات مرتبط با این حوزه را با حساسیت و پیچیدگی بیش تری همراه نموده است. از این رو ارائه چارچوبی جامع و فراگیر برای ارزیابی فناوری های سلامت، اهمیت فراوانی دارد. به همین منظور با شناسایی ابعاد مختلف مطرح در ارزیابی فناوری های سلامت از دیدگاه ذی نفعان گوناگون نظام بهداشت و درمان کشور و بررسی اهمیت هر یک از این ابعاد، چارچوبی را در این خصوص ارائه شده است. در ابتدا پس از مطالعه مستندات موجود، شش بعد اصلی برای ارزیابی فناوری های سلامت به همراه پنج گروه ذی نفع در نظام بهداشت و درمان کشور شناسایی و استخراج شد. پس از نظرسنجی از خبرگان و انجام تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی داده ها، میزان اهمیت هر یک از ابعاد به طور کلی و همچنین از دید هر یک از گروه های ذی نفع تعیین شد. همچنین برای بررسی دیدگاه بازیگران مختلف در نظام بهداشت و درمان کشور پیرامون ابعاد مهم در ارزیابی فناوری های سلامت، رابطه میان جایگاه شغلی هر یک از این بازیگران اصلی با اولویت های انتخابی آن ها از میان ابعاد شش گانه پیشنهادی بررسی و همبستگی نسبتا بالایی میان این دو متغیر مشاهده شد. نکته قابل توجه در این چارچوب، در نظر گرفتن ابعاد بیش تر نسبت به تحقیقات مشابه و نیز پارامترهای مطرح برای دو گروه تصمیم گیرندگان سطح خرد و کلان حوزه سلامت و همچنین بررسی نظریات بازیگران و ذی نفعان مختلف این حوزه پیرامون ابعاد مهم در ارزیابی فناوری های سلامت است. در انتها و پس از مشخص شدن چارچوب پیشنهادی، روش جراحی لاپراسکوپی با فناوری روبولنز و جراحی لاپراسکوپی بدون فناوری روبولنز بر پایه چارچوب ارائه شده با یکدیگر مقایسه گردیده که جراحی با فناوری مذکور ترجیح داده شد.
    کلیدواژگان: فناوری سلامت، ارزیابی فناوری سلامت، ربات روبولنز
  • منوچهر منطقی، علی حسنی، علیرضا بوشهری صفحه 87
    هدف این پژوهش، شناسایی چالش های سیاست گذاری در نظام ملی نوآوری ایران بر اساس روش دلفی است. براساس یافته های این پژوهش، در مجموع 48 مولفه تاثیرگذار در ناکارامدی کارکرد سیاست گذاری نوآوری شناسایی شده است. لازم به ذکر است که به 30 فقره از این عوامل در پژوهش های پیشین اشاره شده و 18 مولفه دیگر نیز بر اساس پیشنهاد خبرگان درباره ایران شناسایی شده است. این مولفه ها در سه دسته اصلی و در چارچوب دو مدل ناکارامدی سیاست گذاری نوآوری ایران (مدل تفصیلی و مدل جامع) ارائه شده اند.
    کلیدواژگان: سیاست گذاری، نهاد، نظام ملی نوآوری، ناکارامدی، روش دلفی، ایران
  • صفحه 103
|
  • Mohammad R. Arasti *, Mahdi Khaleghi, Javad Noori Page 1
    This article concerns technology strategy and its linkage with overall strategy in multi-business diversified groups. In the last two decades, the alignment of technology strategy and business strategy has been one of the important issues in the field of strategy and technology management. The most majority of researchers are concentrated on single companies through which different frameworks, models & decision support tools have been developed and widely utilized by industries. Although multi-business and diversified groups play an important role in global and national economics and need a comprehensive and overall plan to manage their diversified technological assets, there are few researches which discuss Corporate Level Technology Strategy (CLTS). The main aim of this study is to investigate the linkage of CLTS with corporate strategy in a diversified company. Having reviewed related fields of literature, based on a deductive approach and content analysis method, the concept of technology strategy at the corporate level has been clarified and the necessity of its linkage with corporate strategy has been pointed out. A new framework has been finally proposed to show how technology strategy and overall strategy is aligned at the corporate level, which can be served as a conceptual model in further researches.
  • Farough Amin Mozaffari, Rahim Yousefi Aghdam Page 17
    This article is prepared on the basis of a study on 134 doctorate students studying in different disciplines in University of Tabriz. The goal of this research is to explore the socialization ability of students in different faculties from different points of view. Theoretical framework is based on socialization model of Weidman and his colleagues on doctorate students (John. C. Weidman. Elizabeth L. Stein, 2003) through which different variants such as the university atmosphere, scientific support of professors, encouraging students to participate in scientific programs, interactions among students and with professors has been estimated. This research is accomplished using measurement method and questionnaire and the data obtained are statistically analyzed using SPSS software. Also using variance analysis test it is proved that the scientific socialization process of doctorate students differs in different faculties and a meaningful relationship rules among faculties. Also t. test proves that a very significant correlation is recognized between two groups of students: students who interact with professors differ from those who don’t from socialization dimensions. Pierson’s correlation test also manifests that there is no relation between scientific assessments of students about themselves and scientific socialization. In this research, the atmosphere of the university proves to be the main variant in socialization of doctorate students and its regression equation is shown with a collection of different variables. Also another regression test proves the credibility of the model. The achievements of this paper are novel in the field of research about socialization of doctorate students in Iran. Also it is an attempt to better present different forms of socialization process among students with experimental findings. Also it can be helpful for those who are in charge of educational issues to bring about an environment more applicable with scientific norms.
  • Alireza Hasanzadeh, Maryam Hajipour Sarduie, Shaban Elahi Page 33
    Regarding to the importance and special position of information technology in the public organizations of Iran, manager attitudes and public organization needs to a structured model for management of information technology and sufficient recognition on outsourcing of each components, the objective of this research is to present an adaptive model for information technology management in public organizations of Iran. The research method is descriptive has an applied nature. Sample in this research have been selected from academic experts for model testing, and from public sector experts in order to applying the model in the real world. After analyzing academic expert's opinion, all components of the model and their outsourcing were confirmed. Designed model consist of five main components: Alignment, IT Investment, IT Risks, Value Delivery and IT Monitoring. Then the current status of information technology management in public sector was examined via a case study.
  • Mohammad Naghizadeh *, Jamshid Salehi Sadaghiani, Farzan Majidfar, Kamal Mohammadi, Mahdi Pakzad, Madi Goudarzi, Pourandokht Niroomand, Rooholah Izadkhah Page 47
    Important role of high technology firms in economic and social development of countries, on the one hand, and importance of strategy formulation and its relation with internal factors of organization for survival of these firms in current competitive environment, on the other hand, specify the necessity of conducting a research in this field. According to above, main objective of this research is exploring correlations between formulation of strategic planning and internal factors of organization in Iranian high technology firms. So this article tries to specify the correlation and its extent between internal factors of organization (including staff, type of planning, market research and foundations of strategy formulation) and strategic planning in these firms. The results elicited from questionaries show that formulation of strategic planning in Iranian high technology firms correlates with owning marketing human resources, existence of specified strategies and having market research about future customers. Also the results show although the managers of these firms believe that strategic planning is important, this approach hasn’t caused to an action plan for doing this planning. This subject should be analyzed more narrowly in future studies. Another result elicited from this study is that the managers who have employed personnel with marketing experience are more successful than others in formulating and doing strategic planning. Also it was revealed the firms owning strategic planning do not use the technologic improvement and market contingency simultaneously. Finally it can be said that this kind of firms because of dependency on advanced technologies have more sensitivities for specifying strategic destinations and paths dominant on the other pillars of organization.
  • Habibollah Tabatabaeian *, Mahdi Faateh Raad, Mohammad Hosain Shojaei Page 61
    The way of designing, organizing and coordinating research activities in the policy making, planning, execution and evaluating stages holds a prominent situation leading to efficiency of national science, technology and innovation system. In accordance with a national law, master policy making and planning office of the president deputy of scientific and technological affairs, has evaluated science and technology policies notified to research institute affiliated with ministries and public organizations and has tried to take steps in the most fundamental layer of the subject regarding research policy making. To evaluate these institutes, self–assessment method have been selected and completed with site survey and semi–structured interviews. In this article, first the theoretical basis has been explained and regarding notified science and technology policies, the method, process and assessment results have been reviewed, then some proposals have been presented for more qualified evaluation.
  • Sanam Farnoodi Page 75
    Health is a fundamental and basic right of Human being. Since health is a great importance in the society, and also ever-increasing the development of health technologies as well as the related economical, social, political and moral problems applying these technologies, making decisions in this respect will be more sensitive and complication. However, presenting a comprehensive framework for evaluating of health technologies is of great importance. Therefore, in the this research, it is tried the best to take steps, although less, to achieve this goal. By identifying the various aspects considered in evaluating of health technologies in viewpoints of different beneficiaries of health and medical system in Iran and investigating the significance of each of the mentioned aspects, it has been presented a formwork in this regard. It was initially studied the existing documents, then the basic six aspects for evaluation of health technologies as well as five beneficiary groups in the health and medical system of Iran were identified and worked out. After taking opinions of experts and analyzing the data, the significance of each of aspects respectly and viewpoints of each of beneficiary groups were determined as well. To survey the views of different players in the health and medical system of Iran about significant aspects for evaluating of health technologies, the relation between career of each of principal player and the priority of their options among the proposed six aspects were investigated which illustrated more relation between these two variations. In this framework, it is considered more aspects compared to similar researches as well as presented parameters for two decision-making groups of micro and macro levels of health system and also surveying the viewpoints of various players and beneficiaries about significant aspects in evaluating health technologies. Finally after determining the proposed framework, the method of Laparoscopy surgery by using Robolens robot and Laparoscopy without using robolens robot based on the presented framework was compared that the surgery using the mentioned technology were preferred.
  • Manouchehr Manteqi, Ali Hasani, Alireza Boushehri Page 87
    The aim this research is identification of policy making challenges in the national innovation system of Iran through the Delphi method. According to findings of this research, 48 effective factors on Inefficiency and Ineffectivness of policy making function are recognized. It should be mentioned that 30 items of these factors recognized challenges have been detected and mentioned by other researches and 18 of them, according to suggestions of expert panels, are recognized in this research for Iran. The challenges are presented through the three main categories and two different model (detailed Model and comprehensive model) for the national innovation system of Iran.