فهرست مطالب

مطالعات روانشناختی - سال ششم شماره 1 (پیاپی 21، بهار 1389)
  • سال ششم شماره 1 (پیاپی 21، بهار 1389)
  • تاریخ انتشار: 1389/01/20
  • تعداد عناوین: 7
|
  • ام هانی علیزاده صحرایی، زهره خسروی، محمد علی بشارت صفحه 9
    باورهای غیرمنطقی میانجی گرحالات هیجانی هستند و می توانند به عنوان علت اصلی پریشانی هیجانی تجربه شوند.این باورها همچنین به عنوان عامل علی در شکل گیری کمال گرایی مطرح شده اند. بنابراین، هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی رابطه باورهای غیرمنطقی با کمال گرایی مثبت و منفی در دانش آموزان بود.280 دانش آموز دختر دبیرستانی از پایه دوم و سوم به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ایانتخاب شدند. از آزمودنی ها خواسته شد به پرسشنامه باورهای غیر منطقی جونز و مقیاس کمال گرایی مثبت و منفی پاسخ دهند. روش پژوهش از نوع توصیفی و همبستگی بود. نتایج نشان داد بین نمره کل باورهای غیر منطقی و تمام خرده مقیاس های آن با کمال گرایی منفی، رابطه مثبت معنادار وجود دارد به جز خرده مقیاس کمال گرایی که برخلاف انتظار، رابطه منفی معنی دار با کمال گرایی منفی داشت. درباره کمال گرایی مثبت بین نمره کل باورهای غیر منطقی با کمال گرایی مثبت، رابطه منفی معنادار وجود داشت. همچنین بین کمال گرایی مثبت با خرده مقیاس های باورهای غیرمنطقی شامل نیاز به تاییددیگران، واکنش به ناکامی، بی مسئولیتی عاطفی و اجتناب از مشکلات، رابطه منفی معنادار وجود داشت. بین تمایل به سرزنش و کمال گرایی مثبت نیز، رابطه مثبت معنادار به دست آمد. بین سایر خرده مقیاس ها با کمال گرایی مثبت رابطه معنادار حاصل نشد.تحلیل رگرسیون گام به گام، که به تفکیک برای کمال گرایی منفی و مثبت، انجام شده بود، نتایج آن نشان داد بهترین متغیر پیش بینی کننده کمال گرایی منفی به ترتیب نگرانی زیاد توام با اضطراب، انتظار بالا از خود، بی مسئولیتی عاطفی، درماندگی نسبت به تغییر و اجتناب از مشکلات و بهترین متغیر پیش بینی کننده کمال گرایی مثبت به ترتیب، بی مسئولیتی عاطفی، تمایل به سرزنش و واکنش به ناکامی است. نتایج این پژوهش ضمن دارا بودن تلویحات ضمنی مهم در خصوص تفاوت کمال گرایی مثبت و منفی در نوع باورها، می توان از آن در درمان بالینی کمال گرایی استفاده کرد.
    کلیدواژگان: باورهای غیرمنطقی، کمال گرایی مثبت، کمال گرایی منفی، دانش آموزان
  • مهناز بابایی، نسرین اکبرزاده، عبدالرحمان نجل رحیم، مه سیما پورشهریاری صفحه 43
    هدف از این پژوهش بررسی درمان ترکیبی شناختی رفتاری وکاهش اندیشه پردازی خطر بر اختلال وسواسی اجباری در دانشجویان دختر دانشگاه های تهران بود و روش تحقیق به صورت شبه تجربی بود. با استفاده از شیوه غربالگری به صورت تصادفی600 دانشجوی دختر (28-22 ساله) از سه دانشگاه (الزهرا، تهران، علامه طباطبائی) انتخاب شده وبه پرسشنامه وسواسی - اجباری مادزلی پاسخ دادند. از میان افراد واجد شرایط (دارای وسواس شستشو) که به تایید روانپزشک نیز رسیده بودند (براساس ملاک های تشخیصی DSM-IV)، 12 بیمار وسواسی - اجباری از نوع شستشو به روش تصادفی انتخاب شدند و در دو گروه آزمایشی و کنترل به صورت تصادفی قرار گرفتند.افراد گروه آزمایشی به مدت 2 ماه، هفته ای دوبار در جلسه90 دقیقه ای درمان ترکیبی شناختی - رفتاری و کاهش اندیشه پردازی خطر شرکت کردند.فرضیه تحقیق مبنی بر اثر بخشی درمان ترکیبی شناختی- رفتاری و کاهش اندیشه پردازی خطر بر اختلال وسواسی - اجباری در دانشجویان دختر با استفاده از آزمون t تایید شد. (p<0.01). همچنین داده های کیفی حاصل از مشاهدات بالینی درمانگر، خودگزارشی بیماران و تشخیص روانپزشک حاکی از بهبود بیماری در گروه آزمایشی بود.این امر نشانه آن است، که درمان ترکیبی شناختی- رفتاری و کاهش اندیشه پردازی خطر برای درمان بیماران وسواسی- اجباری شستشو می تواند مفید و موثر باشد.
    کلیدواژگان: اختلال وسواسی، اجباری، درمان شناختی، رفتاری، درمان کاهش اندیشه پردازی خطر
  • رضا عبدالهی مجارشین، عباس بخشی پور، مجید محمود علیلو صفحه 57
    هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین صفات شخصیتی مرتبط با نظام های بازداری/ فعال سازی رفتاری و سوگیری حافظه آشکار و ناآشکار مفهومی براساس چارچوب پردازش انتقال مناسب (TAP) بود. طرح پژوهشی به کار گرفته شده در این تحقیق از نوع طرح نیمه آزمایشی پس آزمون با گروه کنترل به طور ترکیبی درون آزمودنی و بین آزمودنی بود. بدین منظور 60 نفر آزمودنی (30 نفر افراد افسرده سرپایی و 30 نفر گروه کنترل) براساس مصاحبه روانپزشکی مطابق با معیارهای DSM-IV به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. برای بررسی نظام های بازداری/ فعال سازی رفتاری از مقیاس BIS/BAS (کارور و وایت، 1994)، برای بررسی سوگیری حافظه ناآشکار از تکلیف تولید کردن (رمزگردانی مفهومی) و تکلیف تصمیم واژگانی و برای بررسی سوگیری حافظه آشکار از تکلیف یادآوری آزاد استفاده شد. آزمودنی ها به طور انفرادی آزمونها را انجام می دادند. نتایج نشان داد که افراد با نمره های بالا در نظام بازداری رفتاری نسبت به افراد با نمره های بالا در نظام فعال سازی رفتاری سوگیری حافظه ناآشکار و آشکار بیشتری نسبت به کلمات منفی در سطح پردازش مفهومی نشان می دهند. افراد با نمره های بالا در نظام فعال سازی رفتاری نسبت به افراد با نمره های بالا در نظام بازداری رفتاری سوگیری حافظه ناآشکار و آشکار بیشتری نسبت به کلمات مثبت در سطح پردازش مفهومی نشان می دهند. این یافته ها در مجموع نشان داد که اگر در سوگیری حافظه ناآشکار پردازش مفهومی، فرضیه خلق همخوان، فرضیه صفت همخوان و پردازش انتقال مناسب را با هم در نظر بگیریم، به فهم بهتر سوگیری حافظه ناآشکار منجر خواهد شد.
    کلیدواژگان: نظام های بازداری، فعال سازی رفتاری، حافظه ناآشکار مفهومی، حافظه آشکار، پردازش انتقال مناسب، آماده سازی
  • بهرام جوکار، محبوبه البرزی صفحه 89
    هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین خلاقیت هیجانی با خلاقیت شناختی و نقش ویژگی های شخصیتی در تبیین خلاقیت هیجانی و خلاقیت شناختی بود. بر این اساس 206 نفر از دانشجویان دانشگاه شیراز انتخاب و سیاهه خلاقیت هیجانی آوریل، آزمون خلاقیت عابدی و پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت گلدبرگ بر آنها اجراء شد. پایایی و روایی ابزارهای ذکر شده به دست آمد. تحلیل نتایج نشان داد که بین خلاقیت شناختی و خلاقیت هیجانی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که از بین پنج عامل شخصیتی، عوامل گشودگی در تجربه، برون گرایی پیش بینی کننده مثبت و معنادار خلاقیت هیجانی و خلاقیت شناختی؛ عامل توافق پذیری پیش بینی کننده مثبت و روان نژندی پیش بینی کننده منفی خلاقیت شناختی بودند.
    کلیدواژگان: خلاقیت هیجانی، خلاقیت شناختی، پنج عامل بزرگ شخصیت
  • قاسم عبداللهی بقرآبادی، دکترپرویزشریفی درآمدی، دکترشیوا دولت آبادی صفحه 111
    هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیرشن درمانی برکاهش پرخاشگری دانش آموزان پسر ناشنوا8 - 11ساله شهر تهران بود. جامعه آماری پژوهش کلیه دانش آموزان پسر ناشنوا 8 - 11 سال شهر تهران و روش نمونه گیری از نوع دردسترس بود، بدین صورت که از بین مدارس ابتدایی پسرانه ناشنوا که در شهر تهران وجود داشت. مدرسه امام جعفر صادق (ع) انتخاب شد که بیشترین تعداد دانش آموز را داشت و از میان دانش آموزان این مدرسه با اجرای پرسشنامه سنجش پرخاشگری آخن باخ 24 دانش آموز که بالاترین نمره پرخاشگری را داشتند به عنوان گروه نمونه انتخاب شدند که به صورت تصادفی 12 نفر در گروه آزمایش و 12 نفر در گروه کنترل جایگزین شدند. طرح پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بود و از آمار توصیفی و آمار استنباطی تحلیل کوواریانس برای تجزیه وتحلیل داده ها استفاده شد. یافته ها ونتایج حاصل ازمقایسه نمره های پیش آزمون وپس آزمون دوگروه آزمایش وگواه، نشان دهنده تاثیرگذاری تکنیک شن درمانی برکاهش پرخاشگری گروه آزمایش بود. ونتایج آماری نشان داد. که فرضیه تحقیق درسطح (005/0 (P< معناداراست وتکنیک شن درمانی برکاهش پرخاشگری دانش آموزان پسر ناشنوا موثر بود.
    کلیدواژگان: شن درمانی، پرخاشگری، دانش آموز، ناشنوا
  • رضا خجسته مهر، امین کرایی، غلامرضا رجبی صفحه 135
    هدف پژوهش حاضر، پیشنهاد مدلی از پیشایندها و پیامدهای مهم گذشت در ازدواج، به منظور شناخت بهتر و کامل تر مفهوم گذشت بود. این مدل نقش اسنادهای علی و مسئولیت پذیری، کیفیت رابطه زناشویی، همدلی و اعتقادات مذهبی در افزایش گذشت زوجین و تاثیر گذشت بر افزایش سلامت روانی و کاهش خشم آنها را بررسی کرد. نمونه مورد مطالعه در این پژوهش 245 نفر مرد و 247 نفر زن را شامل می شد که از میان والدین دانش آموزان دبیرستانی شهر اهواز با روش تصادفی چند مرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای استفاده شده در این پژوهش مقیاس گذشت صفت (TFS)، مقیاس اسناد ارتباطی (RAM)، شاخص کیفیت ازدواج (QMI)، مقیاس صفات همدلی باتسون (BEA)، خرده مقیاس نگرش مذهبی، پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ (ENRICH)، پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ) و خرده مقیاس خشم فهرست تجدید نظر شده علائم روانی R-90SCL را شامل می شود. برای ارزیابی مدل پیشنهادی از روش تحلیل مسیر و بر اساس نرم افزار AMOS ویرایش 7 استفاده شد. مدل ارزیابی شده شاخص های برازندگی خوبی داشت. بر اساس نتایج مدل تحلیل مسیر کیفیت مثبت زناشویی هم به صورت مستقیم و هم غیرمستقیم از طریق اسنادهای علی و مسئولیت پذیری، گذشت را افزایش می دهد. اسنادهای علی نیز به صورت غیرمستقیم و از طریق اسنادهای مسئولیت و همدلی گذشت را ارتقاء می دهد. اسنادهای مسئولیت نیز به صورت مستقیم و غیرمستقیم به واسطه همدلی گذشت را افزایش می دهد. همدلی نیز به صورت مستقیم گذشت را افزایش می دهد. نگرش های مذهبی نیز به صورت مستقیم و غیر مستقیم از طریق اسنادهای مسئولیت گذشت را ارتقاء می دهد. گذشت نیز افزایش سلامت روانی و کاهش پرخاشگری در میان همسران را باعث می شود. درباره مضامین درمانی و آموزشی نتایج و مدل ارائه شده در پژوهش حاضر به تفصیل بحث شده است.
    کلیدواژگان: گذشت، کیفیت زناشویی، اسنادهای علی، اسنادهای مسئولیت پذیری، همدلی، نگرش مذهبی، سلامت روانی، پرخاشگری و ازدواج
  • مسعود حسین چاری، سید عبدالوهاب سماوی، داوود کردستانی صفحه 163
    رابطه مفهوم فراشناخت، به عنوان مفهومی متداول در تعلیم و تربیت با پیشرفت تحصیلی انکارناپذیر است. یکی از چالش های موجود در زمینه مطالعه فراشناخت، سنجش و ارزیابی راهبردها و دانش فراشناختی است. هدف از مطالعه حاضر، بررسی و انطباق شاخصهای روایی و پایایی پرسشنامه راهبردهای فراشناختی خواندن (مختاری و ریچارد، 2002)، در نمونه ای از دانش آموزان پسر دوره متوسطه شهر بندرعباس بود. آزمودنی های پژوهش، 297 دانشآموز سال اول متوسطه بودند که به روش نمونهگیری خوشهای انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه 30 گوی های راهبردهای فراشناختی خواندن بود. برای بررسی روایی پرسشنامه، از روش تحلیل عاملی اکتشافی توام با چرخش واریماکس استفاده شد. شاخصهای مرتبط با کفایت نمونه و متغیرها جهت تحلیل عاملی رضایتبخش بود. پس از اجرای تحلیل عاملی، سه عامل راهبردهای فراشناختی کلی، حمایتی و حل مساله در زمینه خواندن استخراج شد که حدود 27/59 درصد از واریانس کل راهبردهای فراشناختی خواندن را تبیین میکرد. همچنین بررسی پایایی پرسشنامه نیز ضرایب آلفا برابر با 70/0 و تنصیف برابر با 75/0 را به دست داد. به طور کلی نتایج پژوهش نشان داد که پرسشنامه راهبردهای فراشناختی خواندن، برای سنجش این راهبردها در میان دانشآموزان پسر دوره متوسطه شهر بندرعباس مناسب است و میتواند تا حدودی نیازهای موجود را بر طرف کند.
    کلیدواژگان: فراشناخت، راهبردهای فراشناختی خواندن، روایی، پایایی
|
  • Ommehani Alizadeh Sahraee Zohreh Khosravi , Mohammad Ali Besharat Page 9
    Irrational beliefs are mediators of emotional states and can be experienced as the main cause of emotional distress. These beliefs have been suggested as a causal factor in the development of perfectionism. Thus the main purpose of the present study was to examine the relation between irrational beliefs and perfectionism in students. Two-hundred and eighty female students from second and third grades in high schools selected by multiple cluster sampling method. All participants were asked to complete Jones irrational beliefs questionnaire and positive and negative perfectionism scale. The method of study was descriptive and correlational.. Results showed positive significant correlation between total scores of irrational beliefs with negative perfectionism. There were also positive significant correlations between all subscales of irrational beliefs with negative perfectionism expect Perfectionism subscale wich was negatively related to negative perfectionism.There was also negative significant correlation between positive perfectionism and total scores of irrational beliefs. Positive perfectionism was also negatively associated with different aspect of irrational beliefs including need for approval, reaction to frustration, emotional irresponsibility, anxious over concerns, and problem avoidance. Blame proness, was positively related to positive perfectionism, indicating that as Blame proness increased, so did positive perfectionism. Result of regression analysis wich was done seprately for negative and positive perfectionism showed that antiety for being quer concerned, high self expectations, emotional irresponsibility, helplessness for change and avoiding to face problems were best predictor of negative perfectionism. About positive perfectionism, emotional irresponsibility, blame proness and reaction to frustration were best predictors. Result of this study rise important implications regarding differences between positive and negative perfectionism in beliefs and can be used in the clinical treatment of perfectionism.
  • Mahnaz Babaee, Nasrin Akbarzade‚Ph.D., Abdorahman Najlerahim , Mahsima Pourshahriari‚Ph.D Page 43
    The objective of this study was to investigate the effect of the integrated approach of cognitive behavioral therapy and the danger ideation reduction therapy on obsessive – compulsive disorder in female students of Tehran universities. The research method was quasi experimental. 600 female students (aged between 22 and 28) were selected from three universities (Allameh Tabatabayee, Alzahra, and Tehran University), and answered to Maudsley obsessive- compulsive Inventory. Then 12 patients who were diagnosed by this test and the psychiatrist’s opinion based on DSM-1V diagnostic criteria, with obsessive compulsive disorder of washing were randomly chosen and. divided to experimental and control groups.The experimental group participated in sessions of composed approach of group cognitive – behavior therapy and danger ideation reduction therapy being held twice a week, 90 minutes each session, during two months.The findings confirmed the hypothesis based on the effectiveness of the composed approach of cognitive – behavioral group therapyand DIRT on obsessive-compulsive disorder in female university students. Using t-test, a significant difference was obtained at the level of P<0.01. Also qualitative data obtained from the therapist’s clinical observations, patients’ self-reports, and the psychiatrist’s diagnosis showed evidences of the patients’ recovery in the experimental group. This is to confirm that the integrated approach of cognitive behavioral therapy and danger ideation reduction therapy can be effective for patients with obsessive compulsive disorder of washing.
  • Reza Abdollahi Majareshin Abbas Bakhshipour , Majid Mahmoud Alilou Page 57
    The aim of the present research was to examine the relationship between personality traits of the behavioural inhibition/ activation systems with explicit and conceptual implicit memory bias based on the Transfer Appropriate Processing (TAP) framework. This research was a qusi-experimental design that mixed with within group and between group designs. For this purpose, 60 participants (30 outpatient depressed participants for the experimental group and 30 non-depressed participants for the control group) were selected as research sample based on psychiatric interviews in accordance with DSM-IV criteria. In order to examine behavioural inhibition / activation systems BIS/BA scale was used (Carver and White, 1994). For examining implicit memory bias, generation task (conceptual encoding) and lexical decision task were used. For examining explicit memory bias, free recall task was used. Participants were completing the tasks individually. The results showed that Participants with high scores in behavioural inhibition system in comparison with participants with high score in behavioural activation system, showed more implicit and explicit memory bias toward negative words at the conceptual processing level. Participants with high scores in behavioural activation system in comparison with participants with high scores in behavioural inhibition system showed more implicit and explicit memory bias toward positive words at the level of conceptual level. These findings overall showed that employing conceptual processing, Mood-Congruency hypothesis, Trait-Congruency hypothesis and the transfer appropriate processing (TAP) altogether in implicit memory bias would lead to a better understanding of implicit memory.
  • Bahram Jowkar , Mahbobe Alborzi Page 89
    In this study the relationship among personality traits and emotional creativity and cognitive creativity were investigated. Participants were 206 students (101 male, 105 female) from Shiraz University. Emotional Creativity Inventory was used to assess emotional creativity. Abedi Creativity Test was used to assess cognitive creativity and The Big Five Personality Factors Inventory was used to assess traits personality. The findings confirm the relationship between emotional creativity and cognitive creativity. The results showed that openness to experience, extroversion and agreeableness were positive predictor of emotional creativity and neuroticism was negative predictor cognitive creativity and openness to experience and extroversion were positive predictor of cognitive creativity.
  • Ghasem Abdollahi Boughrabadi Parvis Sharifi Daramadi , Shiva Dolat Abadi Page 111
    The current study investigated the impact of Sandplay therapy on reduction of aggression among students with deafness (age ranged 8 to 11age) in Tehran.The quasi experimental design was chosen by means of a pre and post tests using a control group. In the present study both descriptive (distribution tables and graphs, mean and standard deviation) and inferential statistics (analysis of Covariance) were used to fulfill the considered aims and objectives. A convenience sample was recruited from “Emam Jafar Sadegh” elementary school for deaf and hard of hearing schools in Tehran. The sample was randomly assigned to two experimental and control groups (N=12 in each group). The Achenbach system of Emprically based Assessment for Aggression measuring, Teacher's report form (TRF) has been implemented as pre-test and post-test for both experimental (group with high aggression) and control (group with low aggression) groups.comparisons of the students’ scores in pre-test and post-test showed that Sandplay therapy was effective on reduction of aggression in experimental groups while the control group still kept their previous level of aggressive behaviour. Statistical analysis indicated that there was a significant difference between experimental group and control group (p<0/005).current technique was effective on reduction of aggression in students with deafness.
  • Reza Khojasteh-Mehr , Amin Koraei Gholamreza Rajabi Page 135
    The purpose of this study was to test the proposed model for some precedents and outcomes of forgiveness in marriage. This model examined the role of causal and responsibility attributions, marital quality, empathy and Religious attitude in increasing forgiveness in couples and its effect on mental health and aggression in couples. The subjects of the study were 492 parents of high school students (husbands= 245; wives= 247) in Ahvaz. Participants completed Trait Forgivingness Scale (TFS), Relationship Attribution Measurement (RAM), Quality of Marriage Index (QMI), Batson Empathy Adjectives (BEA), religious attitude subscale of Enriching and Nurturing Relationship Issue, Communication and Happiness (ENRICH), General Health Questionnaire (GHQ) And Symptom Checklist 90- Revised (SCL-90). Amos-7 project software was applied for Path Analysis modeling. The tested model had a good fit. Based on the tested path analysis modeling positive marital quality was predictive of forgiveness both directly and indirectly through responsibility and causal attributions. Moreover, causal attribution predicted forgiveness indirectly through responsibility attributions and empathy. Also responsibility attributions facilitated forgiveness both directly and indirectly through empathy. Besides, empathy directly predicted more forgiveness. Religious attitude were predictive of forgiveness both directly and indirectly through responsibility attributions. Likewise forgiveness was predictive of mental health and aggression directly. The results obtained and the models presented in this study are discussed in terms of their therapeutic and educational implications on forgiveness.
  • Masoud Hosseinchari , Seiyed Abdolvahhab Samawi, Davood Kurdestani Page 163
    The relationship between met cognition, as a predominant concept in education, and academic achievement is undeniable. One of the current challenges in studying met cognition is assessing met cognitive strategies and met cognitive knowledge. The aim of the present study was Adaption and investigating psychometric properties of Metacognitive Awareness of Reading Strategies Inventory (Mokhtari and Reichard, 2002) in a sample of high school students in Bandar Abbass. Participants were 297 first grader high school students who were selected via cluster sampling procedure. A Persian version of 30 items Met cognitive Awareness of Reading Strategies Inventory was used as instrument. The exploratory principle components factor analysis with varimax rotation was used for validation the inventory. Indexes for adequacy of sample and variables for factor analysis were satisfactory. Three factors including general met cognitive strategies, supportive strategies, and problem solving strategies were extracted which explained 59.27 percent of total variance for reading strategies. Also reliability coefficients (alpha. 70 and split-half. 75) indicated that the instrument was reasonably reliable. In general, the present study findings showed that Persian version of Met cognitive Awareness of Reading Strategies Inventory can be used for assessing reading strategies in Iranian high school students and can partially meet the need in this area.