فهرست مطالب

  • پیاپی 5 (بهار 1387)
  • بهای روی جلد: 15,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1387/03/01
  • تعداد عناوین: 10
|
  • سرمقاله
  • فرامرز سهرابی صفحه 5
  • قرآن و حدیث
  • نصرت الله آیتی صفحه 9
    نویسنده کتاب اصول مذهب الشیعه الامامیه الاثنی عشریه عرض و نقد که مدعی است شیعیان برای امام مهدی شانی پیامبرانه قائلند و بر این باورند که او دین اسلام را نسخ می کند و شریعت جدیدی پی می افکند برای ادعای خود به روایات گوناگونی استناد جسته است. در این بخش از مقاله هشت دسته از روایات مورد نظر ایشان که به گمان ایشان حاوی هشت اشکال است نقل و سپس نقد و بررسی می شوند. در پاسخ به این شبهات فارغ از ارزیابی سندی روایات مورد استناد که البته در جای خود باید پی گیری شود به سه نکته اساسی اشاره می شود.
    نخست این که برخی از این روایات مورد پذیرش هیچ یک از عالمان شیعی نبوده و نیست. دوم این که پاره ای از این احادیث با الفاظ و مضمونی مشابه در منابع اهل سنت نیز روایت شده است و سوم این که برخی از اشکالات نویسنده مورد نظر ناشی از گزینش معنی دار روایات و تغافل از سایر روایات مربوط بوده است در حالی که با توجه به مجموعه روایات می توان به معنای واقعی آنها بدون کمترین اشکالی پی برد.
    کلیدواژگان: امام مهدی، شبهات، ناصر قفاری، کتاب جدید، سیره خاتم، ختم نبوت، نژاد عرب
  • کلام و عرفان
  • بهروز محمدی منفرد صفحه 35
    آرمان شهرگرایی و اتوپیا از مفاهیمی به شمار می رود که همواره با تولد اندیشه در آدمی هم زاد است. از این رو، اندیشه ورزان بسیاری به تدوین آرمان شهر و بیان عصر طلایی و مطلوب خویش پرداخته اند. اتوپیا در زبان فارسی به «جایی که وجود ندارد»، «ناکجاآباد»، آرمان شهر، مدینه فاضله و... معنا می شود و در معنای کلی تر، شهرهای فاضله و سرزمین های خیالی را گویند که تاکنون در تاریخ محقق نشده و تنها به صورت خیالی در اذهان وجود دارد.
    اتوپیا از قرن شانزده به بعد اصطلاح شد. کسانی مانند هاکسلی در قرن های بعد، ضداتوپیا نوشتند و آن گاه نقادانی همانند پوپر در این باره پدید آمدند.
    اتوپیا و ایدئولوژی تضادی اساسی با هم دارند، به گونه ای که ایدئولوژی نظام موجود را توجیه، ولی اتوپیا نظام موجود را نفی می کند.
    اتوپیا بیشتر عرصه های زندگی بشری مانند مناسبات خانوادگی، مالکیت اشیاء، مصرف کالا، سازمان دهی زندگی سیاسی و حیات مذهبی را دربر می گیرد و از این رو، بیشتر طرح های اتوپیا در تضاد با هم هستند و غالب آنها ویژگی های یک سان ندارند. با مطالعه و بررسی بیشتر اتوپیاها به این نتیجه می رسیم که مفاهیم مشترکی در بسیاری از آرمان شهرها وجود دارد که در خصوصیات با هم اختلاف دارند. از جمله این وجوه مشترک به عدالت محوری، قانون مداری و انسجام همگانی می توان اشاره کرد.
    کلیدواژگان: اتوپیا، ضداتوپیا، ایدئولوژی، تاریخ، عدالت، قانون، حاکم
  • تاریخ
  • سیدمهدی حسینی عربی صفحه 47
    با بررسی تالیفات اندیش مندان و بزرگان هر عصر، می توان موضوعات مورد توجه قرار گرفته آن عصر را دریافت چرا که در هر مقطعی از تاریخ به جهت اوضاع و شرایط حاکم بر آن مقطع، برخی موضوعات مورد توجه مؤلفان قرار گرفته و رشته تالیفات آنان را به سمت خود کشانده است و عصر قاجار نیز از این امر مستثنی نبوده و با اندکی تامل در سمت و سوی تالیفات این عصر می توان به خوبی دریافت که موضوع مهدویت به جهت بروز اندیشه های انحرافی در ایران و سایر بلاد اسلامی از مباحث مهم و مورد توجه اندیش مندان مسلمان اعم از شیعه و سنی بوده که کثرت کتب تدوین شده درباره مهدویت در عصر قاجار خود گویای این حقیقت می باشد که این نوشتار در صدد بیان همین مهم می باشد.
    کلیدواژگان: باب و بهائیت، امام عصر، مهدویت، قاجار، شیخیه، باب و بهائیت، قادیانیه، سودانی، مدعیان، إحسائی، تالیفات، قصیده بغدادیه
  • قرآن و حدیث
  • جواد جعفری صفحه 73
    شیعیان و اهل تسنن احادیثی را به تواتر روایت کرده اند که بنابر آنها، پیامبر جانشینان خود را دوازده نفر خوانده است. این احادیث که از دلایل اثبات تولد و وجود حضرت حجه بن الحسن العسکری به شمار می روند، به اختصار «احادیث دوازده امام» (خلیفه) نامیده می شود. البته برخی از روایت های اهل تسنن و اکثر روایت های شیعیان علاوه بر شمار جانشینان، اسامی، صفات و ویژگی آنان را نیز بیان کرده اند. معرفی قائم دوازدهم، خبر از غیبت و کیستی پدر و جد ایشان، از مهم ترین نکاتی است که این روایت ها بدان ها پرداخته اند.
    این احادیث به دو گونه بر تولد و وجود حضرت حجت دلالت دارند: یکی به صورت عام یعنی استدلال به همان عدد دوازده که شیعه و سنی بر آن اتفاق دارند و دیگری، استدلال به اسامی، صفات و مشخصاتی که در متن روایات آمده و بنابر آنها، امام دوازدهم همان قائم یاد شده است.
    احمد الکاتب در پی انکار وجود حضرت حجه بن الحسن العسکری شبهاتی را درباره احادیث دوازده امام درافکنده است. وی این احادیث را جعلی و ساخته قرن چهارم یاد می کند تا از این رو، استناد به این احادیث را ناپذیرفتنی خواند.
    کلیدواژگان: احادیث دوازده امام، شبهه های احمد الکاتب، تولد و وجود امام زمان، شبهه در امامت، شبهه های مهدوی
  • فرق انحرافی
  • غلامرضا صالحی صفحه 105
    دانش مندان دین، این وارثان پیامبر و نگه بانان اسلام ناب محمدی، در طول تاریخ پرفراز و نشیب اسلام، همواره کوشیده اند تا با تفسیری درست از دین، به روشن گری و هدایت مردم بپردازند. آنان در این راه، زحمات طاقت فرسایی را متحمل شده اند تا این آیین نورانی، دچار تحریفات عالم نمایان نشود.
    آیه اله شیخ محمدتقی برغانی از جمله عالمان راستین مذهب تشیع بوده که در دوران سیاه و تاریک قاجار، چراغ راه مردم شده و ایتام آل محمد را از فرو افتادن در دام شیخیه و سپس بابیه حفظ نموده است. ایشان ابتدا با شیخ احمد احسایی، بنیان گذار فرقه شیخیه، جلسه مناظره تشکیل داد و پس از خلع سلاح علمی وی، او را تکفیر نمود. هم چنین سیدکاظم رشتی، جانشین احسایی را نیز تکفیر کرد. پس از انشعاب شیخیه به بابیه، این بار این عالم آگاه و هوشیار به مبارزه با این فرقه پرداخت و از تهدید و ارعاب بابیه نهراسید و جان شریفش را در این راه گذاشت و شهید شد.
    کلیدواژگان: شیخیه، بابیه، برغانی، قزوین، شیخ احمد احسایی، سیدکاظم رشتی
  • کلام و عرفان
  • قنبر علی صمدی صفحه 117
    در مقاله قبلی تحت عنوان «نقش مردم در تعجیل ظهور»، تاثیر نقش آفرینی مردم و روی کردهای بشری در بسترسازی و تحقق وعده ظهور، مورد بررسی قرار گرفت. در این قسمت به تبیین و بررسی ضرورت ها، عوامل و بایسته های تحقق ظهور، به منظور شناخت تکالیف عصر انتظار خواهیم پرداخت در این راستا، از یک سو، توجه به الزامات و راه بردهای تحقق ظهور از سوی دیگر، مهم ترین و مبرم ترین نیازی است که سزاوار است در عرصه پژوهش های مهدوی، مورد اهتمام جدی قرار گیرد.
    در این نوشتار، نگارنده سعی نموده است مهم ترین بایسته های اعتقادی و عملی انتظار ظهور و لزوم فراهم سازی زمینه های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی حرکت به سوی تحقق این ایده الهی و نجات بخش را مورد توجه قرار دهد.
    کلیدواژگان: ظهور، تعجیل، بایسته ها، امام عصر، معرفت، زمینه سازی، آمادگی
  • ادیان و مذاهب
  • امیرعلی حسن لو صفحه 143
    بازخوانی مفهوم «فرجام شناسی» و «سرزمین موعود» به عنوان یکی از مؤلفه های اساسی در بحث آخرت شناسی ادیان ابراهیمی، از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. دو دین هم خانواده یهودیت و مسیحیت به دلیل آن که یکی برآمده از آمال موعودباورانه دیگری است، به این موضوع چون اصلی مهم در الهیات خود نگریسته و در آثار کلاسیک کلامی و الهیاتی خود بخش ویژه ای را به آن اختصاص داده اند. این مفاهیم چون در کتاب مقدس ریشه دارند، باید ابتدا برای درک آنها به عهد قدیم و عهد جدید مراجعه نمود. در کتاب مقدس تصویر تاریخی مناسبی از روند تطور این مفاهیم ارائه گردیده که هر یک از دو سنت یهودی و مسیحی تفاسیر خاص خود را برداشت کرده اند. به هر تقدیر فرجام شناسی و اعتقاد به موعود آخرالزمان و مسائل پیرامون از مسلمات الهیاتی دو دین است.
    کلیدواژگان: فرجام شناسی، سرزمین موعود، عهد قدیم و جدید، دوران پادشاهان، ملکوت خدا، نیل تا فرات، بازگشت دوباره مسیح
  • تاریخ
  • رسول رضوی صفحه 151
    جنبش «روشنیه» به رهبری بایزید انصاری در زمان اکبرشاه، یکی از شاهان تیموری و در منطقه ای پشتون نشین میان کشورهای افغانستان و پاکستان به وجود آمد. بایزید فردی درس ناخوانده و کم سواد اما باهوش و زیرک بود و برای نجات قوم پشتون از سلطه شاهان تیموری و برانگیختن مردم برای ایستادن در برابر حکومت وقت، به ادعاهایی بزرگ چون مهدویت، مسیح بودن و علم غیب پرداخت.
    این مقاله، به عوامل شکل گیری این جنبش، پیروان برجسته آن و برخی از عقاید، باورها و کتاب های آنان می پردازد.
    منبع های موجود درباره این جنبش، بسیار اندکند و از این رو، پرداختن به گوشه و کنار آن دشوار است. اما این نوشتار کوشیده است از آنها به نیکی بهره ببرد.
    کلیدواژگان: روشنیه، میان بایزید، انصاری، مهدویت، مسیحیت، روشنیان، اکبرشاه، مغول
|
  • Nusratullah Ayati Page 9
    There is a book with the title: Usulu Madhab-al-Shia-al-Imamiyya-al-Ithna Ashariyya (Principles of the Faith of Shiites of twelve Imams) in the from of both presentation and criticism. The writer of this book claims that the Shiites regard Imam Mahdi (PBuH) to be at the status of a prophet. They believe that the Imam will abolish the religion of Islam when he appears and replaces it with a new religious law. The writer of this book has relied on various traditions to prove his claims.In this article, we have cited the eight groups of traditions to which the claimers referred and with which they found faults. Then we have investigated and criticized their reasons. Now, regardless of the fact that, in our opinion first of all, such traditions must be assessed and evaluated in their own place as to whether they are based on reasons and really documented or not, we have referred to three essential points:One, some of these traditions are not approved by any of Shiite scholars at all.Two, some others of these traditions have been narrated in some Sunnite sources with similar purports and remarks. Three, some of the difficulties that the writer has brought about generate from his intentional choice of some traditions but his significant feigning negligence of other related traditions; whereas, we can easily understand the real meaning of what has been meant by surveying the whole collection of narrations.
  • Bheruz Muhammadi Munfared Page 35
    Utopia and utopianism are words to have been born simultaneously with man’s power of thinking. There have also been many thinkerys who have deliberated over and written about an imaginary city with a perfect social and political system at a golden age in a desirable life. At any rate, utopia must be an ideal place imagined like ‘Paradise’ which does not really exist on the earth. In Persian, utopia means “a city we do not know where it is”, since it is taken as an abstract word made and polished in the mind, a place that has not been realized yet.The term ‘utopia’ was first coined in the 16th century and used afterwards. In the following centuries, some antiutopian writers like Huxley arose and some critics such as Pauper appeared to oppose the idea of the “perfect city” to come into come into being or to be true.Utopia and Ideology, which is the manner of thinking about a desirable economic, political system in real life, are in contradiction. Ideology basically explains the existent system but utopia negates such a real physical system.Utopianism has paid much attention to most of human aspects of life such as family relations, possession of things, consumption of goods and food, organization of political life, religious beliefs and others. But many of its plannings are in contradiction with one another since they do not have identical characteristics. However, by studying different utopias, we can come to the conclusion that although, their characteristics seem to be different, some common concepts in utopias link them together. Such common concepts can be named as justice orientation, low-centeredness, general connection, peace seeking, etc…
  • Sayyed Mahdi Hussayni Arabi Page 47
    Having investigated writings and compilations of the authorities, writers of every era or historical period, we can find out and understand which subjects have been the most important for them to deal with or deliberate over. This is because some special matters were considered more necessary or essential for the great thinkers to study and write about according to some particular conditions or circumstances present in the situation ruling that period. It was why the collection of materials would be attracted toward the direction of such important things.This is of no exception about the Qajar period of ruling Iran, during which we may come across some compilations about Mahdism. Deliberating over many writings, we will immediately see that Madism has been taken into account, being discussed much but unfortunately situated at a position for many deviational thoughts too, not only in our country but also in other Islamic lands.Mahdism, at the time of Qajars, was one of the most Important subjects to be discussed and investigated by Muslim thinkers whether Shiites or Sunnites everywhere. The great number of books written and published by some authors of this time about Mahdism indicates the fact that the subject was of real importance to be put into consideration. Now, the following article is going to elaborate upon such a point here.
  • Javad Jafari Page 73
    One of the reasons to affirm the birth and existence of the Proof of God, the 12th Imam, Hazrat Hujjat-bin-al-Hassan Askari (PBuH) is a series of traditions the succession of which has been narrated by both the Shiites and the Sunnites, in which the prophet (MGSBH) has also specified that he would have twelve Imams as his successors one after another. These traditions are briefly called: “Traditions of the Twelve Imams (or Caliphs)”. Of course, some of the Sunnite and most of the Shiite traditions have gone further to explain the characters and qualities of the 12 successors in additions to mentioning the number “12” and names. Of the most important points cited in them is the introducing of the Riser, that is, the twelfth Imam and also the news of his occultation. The news is that he is absent from the people’s views, in addition to remembering his father’s name, his grandfather’s and his other ancestors.Such traditions indicate the existence of Hazrat Mahdi, the Riser (PBuH) in two ways: The first is a general denotation to reveal the number twelve to which both the Shiites and Sunnites agree; and the second is, in particular, the text itself in which the names, the characteristics and other features have been expressed with the introducing of the twelfth Imam who is the very Riser (PBuH).However, Ahmad-al-Katib has denied the existence of the Proof of God. Hujjat-bin-al-Hassan the 12th Imam by raising some doubts about the traditions. The purport of his statement is that all such traditions are forged in the 4th century A.H. and we can not rely on them. Now in this article, you will hear al-Katib’s reasons, his claims and our criticisms against them.
  • Qanbar Ali Samadi Page 117
    Investigating and clarifying the necessities, preparations and factors of the Advent to become realized seems to be incumbent upon us to deal with. In order for the expectants to know their duties at the time of waiting for the Imam of Time, they should establish the rightful culture to fulfil their proper function. In order for those waiting for the appearance of Imam Mahdi (PBuH), they must seriously struggle to indicate and enumerate the most important need that deserve to be presented out by the correct strategies and principal preliminaries that will lay the groundworks.In the following article, the writer has tried to deliberate over the most important spiritual and practical necessities in our belief toward the Advent and the way believers ought to be waiting for the appearance of the Imam of Time (PBuH), the manner of preparing the grounds whether cultural, social, political, etc. for the realization of that desire, which is a Divine Promise to save mankind from all the injustice and oppression on the earth.
  • Rossul Razavi Page 151
    The movement of Rowshaniyya (the enlightened) led by a person called Bayazid Ansari started in a Pashtu-dwelling area between Afghanistan and Pakistan in the period of Akbar Shah, a king of Timurid Dynasty. Bayazid was an uneducated, almost illiterate individual but, on the other hand, a clever and intelligent person to stand against the Timurids, dominance to save Pashtu people from the authority of the government of the time. He was Successful to incite the folks to rise and resist the oppressions. However, he proceeded to claim that he was Mahdi or the Messiah and declared that he possessed the occult and was endowed with the secret knowledge of the supernatural.This article is going to deal with the grounds and conditions under which the above-mentioned movement came to being to introduce its distinguished followers, to tell about their beliefs, their writings and other religious matters.The sources we have searched and the references we have found are hardly enough to let us go deep into the Rowshaniyya ideas. Yet, this article has tried and done the best of its activity to give the readers the utmost knowledge about the thought.