فهرست مطالب

  • سال یکم شماره 3 (پاییز 1389)
  • تاریخ انتشار: 1389/10/11
  • تعداد عناوین: 10
|
  • سوسن باستانی، محمود گلزاری، شهره روشنی صفحه 1
    پژوهش حاضر با هدف بررسی طلاق عاطفی از دید زنان، و به روش نظری? مبنایی انجام شده است. تمرکز مطالعه بر فرایندی بوده که تجربه طلاق عاطفی زنان را شکل داده است. اطلاعات از طریق مصاحبه عمیق با بیست نفر از زنان مراجعه کننده به یکی از مراکز مشاور? تهران جمع آوری و با استفاده از کدگذاری نظری تحلیل شده است. زنان در مصاحبه ها علل ایجاد کنند? طلاق عاطفی را توصیف کرده اند. نتایج پژوهش پیچیدگی و تنوع تجربیات زنان را نشان می دهد و این نظر را که ابعاد مختلف روانی، اجتماعی و فرهنگی در تجرب? طلاق عاطفی در تعامل هستند، حمایت می کند.
    کلیدواژگان: زنان، ایران، طلاق عاطفی، رابطه زناشویی، نظریه مبنایی
  • اعظم راودراد، کیوان کریمی، احمد مرادی صفحه 21
    در این مقاله با استفاده از یک تجربه در حوزه سینمای مستند، نقش مثبت تصویر در روایت گری موثر مسائل اجتماعی در ایران نشان داده می شود. ادعای مقاله این است که بازگویی نتایج تحقیقات در قالب گزارش های خشک تحقیقی آکادمیک، افراد زیادی را از دسترسی به آنها و کسب آگاهی های اجتماعی لازم محروم می کند. بر اساس نتایج بدست آمده از چند تجربه می توان گفت در حالی که چنانچه نتایج تحقیقات در قالب تصویر عرضه شوند، علاوه بر تولید اطلاعات مورد نیاز محققین و دانشمندان، به فهم اجتماعی وسیع تر موضوع از جانب کنشگران اجتماعی نیز کمک خواهند کرد.
    کلیدواژگان: سینمای مستند، مسائل اجتماعی، روایت، تحقیق کیفی، ارتباطات تصویری
  • رسول ربانی، کامران ربیعی صفحه 43
    هدف اصلی تحقیق تحلیل «وضعیت غریبگی» حاشیه نشینان نسبت به اجتماع بزرگتر یعنی ساکنین شهر اصفهان و اهالی محلات مجاور و نیز نسبت به یکدیگر بوده است. بر اساس یافته ها پایین بودن سطح اعتماد اجتماعی در محل، ناامن دیدن محل و پایین بودن سطح روابط اجتماعی نزدیک و صمیمی، چندپارگی بافت اجتماعی محله ی عرب ها را نشان می دهد. نگرش های منفی اهالی محلات مجاور به محله ی عرب ها از یک سو و فقدان روابط اجتماعی با افراد صاحب پایگاه اجتماعی بالا و قوی بودن هویت قومی در ساکنین از سوی دیگر، نشان دهنده ی جداافتادگی جامعه شناختی و نه صرفا مکانی و فضایی اهالی محله عرب ها از فرآیندها و محیط شهری است.
    کلیدواژگان: وضعیت غریبگی، اصفهان، حاشیه نشینی، فضای شهری، محله عرب های ملک شهر
  • سید رضا صالحی امیری، زهرا خدائی صفحه 65
    هدف اصلی از نگارش این نوشتار پرداختن به مسئله حاشیه نشینی و اسکان غیر رسمی و پیامدهای آن در کلان شهر تهران است. کلانشهر تهران در عین اینکه نقش عمدهای در توسعه اقتصادی ملی بر عهده دارد، به دلیل گسترش فضایی نامنظم و بیرویه که در نتیجه جابهجایی و تغییر مکان فعالیتها و جمعیت از مرکز شهر به خارج از شهر و پراکنش در نواحی فراشهری بوده، آسیبهای اجتماعی مختلفی را بهوجود آورده است. از سوی دیگر، بی توجهی به معضلات پیرامون شهر موجب تهدید متن شهر شده و انواع آسیبهای اجتماعی، روانی، آسایشی و امنیتی را به وجود آورده و به تعبیری؛ حاشیه بر شهر حاکم شده است.
    کلیدواژگان: کلان شهر تهران، آسیب های اجتماعی، حاشیه نشینی شهری، پیامدهای اجتماعی، اسکان غیر رسمی
  • پویا علاءالدینی، سعید مدنی قهفرخی، ملیحه شیانی صفحه 81
    شواهد موجود در سطح بین المللی و در ایران نشان می?دهد که جمعیتهای در حال جابجایی از قبیل مهاجران، رانندگان و کارکنان کشتی به شکلی جدی در معرض خطر ابتلا به ایدز قرار دارند. طی مقاله از طریق پژوهش اسنادی و بهره گیری از تمام اطلاعات موجود در دوره زمانی پنج سال 1380-1385 زمینه های مورد نظر در میان مهاجران، رانندگان، کارگران فصلی و نوبتی/ادواری، ملوانان، و ساکنان استانهای مرزی توصیف و تحلیل می?شوند. نتایج این مطالعه اولیه نشان دهنده آسیب پذیری گروه های جابجاشونده در پیوند با خطر اچ.آی.وی/ایدز از یکسو و کمبود تمهیدات ویژه این گروه در کشور در زمینه های پیشگیری، کنترل و کاهش اچ آی وی/ایدز از سوی دیگر هستند.
    کلیدواژگان: ایران، مهاجران، کارگران فصلی، ایدز، رفتارهای پرخطر، کارگران نوبتی، ادواری، رانندگان، ملوانان، جابجایی
  • سعید مدنی قهفرخی، پیام روشنفکر، هما مداح صفحه 103
    این مقاله برخی ویژگی های فردی، خانوادگی و اجتماعی دو گروه زنان و دخترانی را که در سنین قبل و پس از 18 سالگی تن فروشی را شروع کرده اند، مقایسه می کند. مهمترین عوامل خطر روسپی شدن کودکان عبارتند از: آزار جنسی در کودکی، فرار از منزل، اجبار به روسپیگری، حضور روسپی در بین دوستان، سابقه سوء مصرف پدر، مسئولیت تامین مخارج دیگران (بارتکفل)، سابقه سوء مصرف مواد مادر، سابقه بازداشت قبل از روسپیگری. نتایج این مطالعه یافته های پژوهش های پیشین در زمینه ویژگیهای کودکان آزار دیده و عوامل خطر که احتمال روسپی شدن کودکان را افزایش می دهد، تایید می کند.
    کلیدواژگان: تهران، تن فروش، فرار از منزل، کودک، روسپی
  • سعید معیدفر، حسین حسن پناه صفحه 123
    در این تحقیق سعی شده است با رویکردی جامعه شناختی، عوامل اجتماعی مؤثر بر اقدام به خودکشی در بین جوانان کردستان شناسایی شود. در این پژوهش از روش پیمایشی و پرسشنامه برای گرد آوری اطلاعات استفاده شده است. در این تحقیق با 128 نفر از افراد زیر 25 سال که در فاصله بین سالهای 1383 تا 1386 اقدام به خودکشی کرده اما موفق به آن نبوده اند، مصاحبه شده است. نتایج بدست آمده حاصل از تحلیل نتیاج نشان می دهد که احساس انتظام اجتماعی شدید در بین زنان و احساس نابسامانی اجتماعی در بین مردان عامل اصلی خودکشی جوانان در کردستان بوده اند.
    کلیدواژگان: انسجام اجتماعی، خودکشی، شکاف نسلی، دگرگونی ارزشها، نابسامانی اجتماعی، انتظام اجتماعی
  • اسدالله نقدی، صادق زارع صفحه 145
    طی دهه های گذشته استان همدان رشد شهری گسترده ای را تجربه کرده است که منجر به پیدایش و افزایش حاشیه ها در اطراف این شهر شده است. در این مقاله با استفاده از پیمایش های میدانی محقق در نواحی حاشیه شهر همدان در تابستان سال 1384 و پائیز 1387، داده های طرح توانمندسازی حاشیه نشینان، یافته های گزارش ارزیابی اجتماعی در طرح توسعه محلی، و نیز یافته های مطالعه جرائم زنان و جوانان در شهر همدان در سال 1389 سیمای حاشیه نشینی در شهر همدان مورد بررسی و کنکاش قرار گرفته و در نهایت برخی توصیه های سیاستی جهت اداره بهتر حاشیه ها بر مبنای یافته های فوق ارائه شده است.
    کلیدواژگان: زیست حاشیه ایی، حاشیه نشینی، مسائل شهری، مهاجرت، همدان
  • مریم نجار نهاوندی، اعظم آهنگر سلابتی صفحه 167
    موضوع امنیت و احساس امنیت از مهمترین و قدیمترین موضوعات مربوط به زنان است. این تحقیق به مطالعه احساس امنیت در میان زنان می پردازد. سوالات اصلی این تحقیق از این قرارند: احساس امنیت جنسی زنان پایتخت نشین کشور چگونه قابل تبیین است؟ چند درصد از زنان در محیطهای عمومی احساس امنیت می کنند؟ و تجارب اولیه زندگی زنان بر این احساس امنیت چه تاثیری دارد؟ نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که منطقه محل سکونت، مدت زمان بیرون ماندن از خانه، تاهل، نوع شغل، جامعه پذیری و خاطرات گذشته افراد بر میزان احساس امنیت در بانوان تاثیر بسزایی دارد.
    کلیدواژگان: سوء استفاده جنسی، زنان، احساس امنیت، شهر تهران، امنیت جنسی
  • حمیدرضا جلائی پور صفحه 179
    جامعه ایران نیز در چند دهه گذشته شاهد تجربه جنبش های دانشجویی بوده است. این جنبش ها پیشقراول جنبش های ملی و سراسری، از جمله نهضت ملی نفت (1332)، انقلاب اسلامی (1357) و جنبش اصلاحی (1376) بوده اند. چرا جنبش های دانشجویی به راه می افتند؟ این مقاله می کوشد از منظر پنج نظری? جامعه شناختی به این پرسش پاسخ دهد و پس از آن، تجربه جنبش دانشجویی در ایران را ارزیابی خواهد کرد. در پایان، دلایل افول فعالیت های دانشجویی در دوره اصلاحات یعنی از سال 1380 تا 1384 توضیح داده می شود. دلایل افول فعالیت های دانشجویی در دوره اصلاحات یعنی از سال 1380 تا 1384 توضیح داده می شود.
    کلیدواژگان: اهداف دایم و موسمی، نظریه جنبش های جدید اجتماعی، نظریه کارکردگرایانه، نظریه انقلابی، نظریه فرهنگ سیاسی، نظریه عرصه سمبلیک
|
  • Page 1
    Our aim in this article is to study emotional divorce from the point of view of women. We use the grounded theory method and focus on explicating the social processes which shape women’s experience of emotional divorce. Data were collected through in-depth interviews with 20 women who visited one of the consulting centers in Tehran. In these interviews, women described causes and intervening conditions of emotional divorce. Results of the study highlight the complexity and variety of women's experiences and support the notion that emotional divorce is a process that reflects interaction among psychological, social and cultural aspects of this experience
  • Page 21
    This article stresses the positive role of images in effectively narrating social problems in Iran, using a methodological experiment in the field of communication. It claims that reporting research findings in the format of rigid academic reports is exclusionary of a large part of the audience and will not result in the intended social awareness. In contrast, presenting research findings in visual formats, in addition to producing the necessary data for scientific examination, will help to develop a social understanding of the investigated subjects among a larger population. The most important finding of this research is that, in social science academic institutions, it is possible to add an effective, powerful and expressive language to the existing literally and graphical ones. This is the language of images.
  • Page 43
    In this article, we analyze social conditions of slum-dwellers in the Arab district of Malekshahr in Isfahan. We examine how these slum residents are considered “strangers” by Isfahan residents, inhabitants of the adjacent districts, and even themselves. Data for this study were collected through a mixed method in two phases. Each phase included in-depth interviews and a survey. Research findings indicate that due to low levels of social trust, insecurity, and lack of intimate and close social relations among residents, the social fabric of the Arab District is fragile and weak. Furthermore, negative attitudes toward slum residents expressed by inhabitants of neighboring districts, a strong emphasis on ethnic identity of the residents, and lack of powerful relations with individuals of high socioeconomic status have exacerbated the physical and social alienation of the Arab district of Malekshahr from the larger urban and social processes.
  • Page 65
    The main concern of this study is to investigate the issue of informal settlements in Tehran. The rapid expansion of Tehran in recent years has resulted in an unprecedented growth of informal settlements and has led to a number of social, psychological and security related pathologies. This article categorizes some of these problems and seeks a better understanding of wellbeing for the residents of Tehran’s informal settlements. This article categorizes some of these problems and seeks a better understanding of wellbeing for the residents of Tehran’s informal settlements.This article categorizes some of these problems and seeks a better understanding of wellbeing for the residents of Tehran’s informal settlements.
  • Page 81
    Focusing on migrants, provinces with international borders, seasonal and periodical workers, merchant marine personnel, and drivers, this article examines available Iranian data on the links between mobility, high-risk behavior, and HIV/AIDS. It describes the social and behavioral characteristics and movement patterns of Iran’s mobile population groups through a thorough review of secondary data and documents. It also discusses the levels of access of mobile population groups to HIV prevention and control programs. Findings suggest that the examined groups are exposed to high risks of HIV/AIDS. Furthermore, few HIV/AIDS initiatives have specifically targeted these groups, although general HIV/AIDS programs may be available to many of them depending on their places of residence.
  • Page 103
    In this article, we compare some of the personal, familial and social characteristics of two groups of prostitutes in Tehran: 1) women who began their work as prostitutes before they turned 18; and women who became involved in prostitution after the age of 18. In the study, the average ages at which child and adult prostitutes started working were found to be 16.09 and 24.53 years respectively. Child prostitutes had received around 8 years of education on the average. The most factors pushing children toward prostitution were being sexually abused in childhood, running away from home, acquainting and befriending a prostitute, having addicted parents, having financial responsibility for other people, and history of arrest before engagement in prostitution. The results of this study confirm previous findings on the characteristics of abused children and risk factors associated with child prostitution.
  • Page 123
    Suicide has become a major social problem in some of the less developed provinces of Iran, especially among young women and men. In this article, we benefit from a Durkheim’s theoretical framework to explain social factors influencing suicide in Kurdestan. The results of interviews with 128 persons under the age of 25 who had attempted suicide during 2004/5-2007/8 are examined. A control of group of the same size is also probed for the study. Important factors influencing suicide discovered in this study include a sense of rigorous social discipline among women and a considerable sense of social anomie among men.
  • Page 145
    During the last few decades, the city of Hamedan has experienced extensive growth and change, which have led among other things to the emergence and expansion of the city’s slums. This article has been prepared based on the results of the authors’ field survey in the period 2005/6-2008/9 as well as supplementary information collected through some important social studies in the slum areas of Hamedan. Results indicate the importance of rural-urban migration in the expansion of Hamedan and the growth of its slums which now comprise 30 percent of the city. Furthermore, marginalization is found to be a serious challenge to sustainable and healthy urbanization. Marginalization is associated with high rates of addiction and prostitution in Dizaji, youth crime in Khazer, and dilapidated infrastructure in Nabowaat.
  • Page 167
    This article probes the sense of security among women in Tehran. Some of the main questions it addresses include: How can we articulate the sense of security among women in Tehran? What proportion of women feel secure in public places? How do early life experiences affect the sense of security? Research results indicated that place of residence, length of period during which women stay outside their homes, marital status, job category, socialization, and past memories influence women’s sense of security in Tehran. Research results indicated that place of residence, length of period during which women stay outside their homes, marital status, job category, socialization, and past memories influence women’s sense of security in Tehran
  • Page 179
    How can one explain the emergence of student movements in Iran since 1953? In an attempt to provide an answer to this question, this paper will first classify and review five different theoretical approaches to student movements in modern world – functionalist theories, revolutionary theories, symbolic sphere theory, theories of new social movements, and theory of political culture. It will then attempt to offer an explanation of student movements in Iran according to the aforementioned theoretical approaches as the history of modern Iran has witnessed the rise of different waves of student movements and these movements have been at the forefront of at least three broader national movements: the 1953 Mosaddegh movement, the 1979 Islamic revolution and the 1997 reformist movement. The last section of the paper will address the main causes that explain the decline of student movements in Iran since 2002.