فهرست مطالب

پژوهشنامه حمل و نقل - سال هفتم شماره 4 (پیاپی 25، زمستان 1389)
  • سال هفتم شماره 4 (پیاپی 25، زمستان 1389)
  • تاریخ انتشار: 1389/12/12
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مهدی امینی، محمد امین وشادی صفحه 313
    شکست واژگونی بلوکی-خمشی یکی از معمول ترین شکستهای واژگونی در شیروانی های سنگی است. در این نوع شکست بعضی از بلوکهای سنگی در اثر خمش شکسته شده و برخی دیگر در اثر نیروی وزن واژگون می شوند. در این مقاله ابتدا تاریخچه شکستهای واژگونی مورد بررسی قرار می گیرد. سپس یک مدل نظری برای شیروانی های سنگی دارای پتانسیل شکست واژگونی بلوکی–خمشی بیان شده و بر اساس این مدل، راهکار جدیدی برای تحلیل پایداری شیروانی های مذکور پیشنهاد می گردد. در ادامه، بر مبنای مدل پیشنهادی، کد کامپیوتری ویژه ای برای تحلیل پایداری شیروانی های سنگی در برابر شکست واژگونی بلوکی-خمشی ارائه می شود. این کد، اطلاعات مربوط به شیروانی را از کاربر دریافت کرده و پایداری آن را در برابر شکست واگونی بلوکی- خمشی پیش بینی می کند. در پایان دو مثال موردی با استفاده از روش ارائه شده در این مقاله بررسی و نتایج نظری و واقعی با یکدیگر مقایسه می-شوند.
    کلیدواژگان: شیروانی سنگی، واژگونی بلوکی، خمشی، کد رایانه ای، مثال موردی
  • علیرضا رهایی، احمد شکوه فر صفحه 331
    مقاومت برشی تیرهای بتنی پیش تنیده پلها، با و بدون پیش تنیدگی قائم، در این مقاله مورد مطالعه قرار گرفته است. در ابتدا چندین مدل تیر پیش تنیده و بتن آرمه انتخاب و با استفاده از روش اجزای محدود تحلیل شدند. در همین رابطه صحت مطالعات عددی با استفاده از تعدادی از نتایج آزمایشگاهی بررسی گردید. در قسمت دوم مطالعه دو نمونه تیر ساخته شده مورد آزمایش قرار گرفته و الگوی ترک خوردگی و منحنی بار تغییر مکان آنها بررسی و نتایج مدلهای آزمایشگاهی با مدلهای عددی مقایسه شد. با استفاده از مطالعات عددی و آزمایشگاهی، شیب ترکهای برشی و نسبت آرماتور برشی مورد بررسی قرار گرفته و اثر پیش تنیدگی افقی و قائم روی پارامترهای اشاره شده ارزیابی گردید. همچنین نتایج شیب ترکهای برشی به دست آمده از روابط آیین نامه ای و برخی روابط پیشنهادی و مطالعات عددی بررسی و مقایسه شد. نتایج مطالعات عددی نشان دهنده این است که پیش تنیدگی قائم در تیرهایی که رفتار برشی در آنها حاکم است، ظرفیت باربری را تا 20% افزایش و همچنین زاویه دستک فشاری را کاهش می دهد.
    کلیدواژگان: مقاومت برشی، تیرهای پس کشیده، پیش تنیدگی قائم، کابلها، میدان تنش
  • محمود عامری، جلیل شاهی، حامد خانی سانیج صفحه 341
    در چند دهه اخیر استفاده از ژئوتکستایلها جهت کاهش ضخامت روکش آسفالتی مورد توجه محققین قرار گرفته است، بنابراین تعیین ارزش سازه ای مصالح ژئوتکستایل1 در روسازی ها از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. روش اندازه گیری افت وخیز ضربه ای (FWD2)متداول ترین روش غیرمخرب ارزیابی سازه روسازی است. در این پژوهش برای ارزیابی ارزش سازه ای مصالح ژئوتکستایل، 12 قطعه، هر کدام با طول در حدود 150 متر در جاده قدیم قم- تهران مورد مطالعه میدانی قرار گرفتند. در هریک از این قطعه ها در دو مرحله (قبل و بعد از اجرای لایه روکش) و در هر مرحله حداقل 12 مورد آزمایش افت وخیز ضربه ای انجام شد و با نتایج آنها ضخامت روکش تعیین گردید. با استفاده از داده های آزمایش افت وخیز ضربه ای در پنج قطعه از جنس آسفالت، مدلی برای ارزیابی سازه ای روکش آسفالتی برای نخستین بار در این زمینه ایجاد گردید. در 7 قطعه دیگر انواع میان لایه های ژئوتکستایل ایرانی و خارجی که در کشور کاربرد بیشتری داشتند اجرا شدند و با استفاده از مدل به دست آمده، ارزش سازه ای آنها مشخص شد. بر اساس نتایج این پژوهش میانگین ارزش سازه-ای مصالح ژئوتکستایل برابر 92/2 سانتیمتر ضخامت آسفالت گرم است، در حالی که این میانگین برای ژئوتکستایلهای ایرانی برابر با 47/2 سانتیمتر است.
    کلیدواژگان: مصالح ژئوتکستایل، دستگاه افت وخیزسنج ضربه ای، ارزش سازه، ای
  • محسن محمدکریمی حسین آبادی، رضا مرشد صفحه 353
    واکنش دینامیکی پلهای راه آهن در هنگام عبور قطارهای سریع السیر1 به پارامترهای متعددی وابسته است. از مهم ترین عوامل تاثیرگذار می توان به مشخصات دینامیکی پل و قطار، نوع روسازی و سرعت حرکت قطار اشاره کرد. در این مقاله سه پل دهانه ساده با تیر بتنی پیش ساخته2 به طولهای 10، 15 و20 متر که توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور پیشنهاد شده و یک پل پیش تنیده3 با دهانه 30 متر بر اثر عبور قطار سریع السیر در محدوده سرعتهای 100 تا 450 کیلومتر بر ساعت مورد بررسی قرارگرفته اند. برای ارزیابی پاسخ دینامیکی پلها دو نوع مدلسازی از پل و قطار انتخاب شده است: یکی با در نظر گرفتن اندرکنش پل و قطار4 همراه با روسازی انعطاف پذیر (بالاست) و دیگری مدلسازی قطار به صورت بارهای متحرک5 بدون در نظر گرفتن اثر روسازی است. سرعتهای تشدید6 و کاهندگی7 و تاثیر تغییرات سختی خمشی در جابجا کردن سرعتهای تشدید و اثر تعداد واگنهای عبوری نیز مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج به دست آمده نشان می دهد شتاب قائم ایجاد شده در وسط دهانه پلهای 10، 15 و 20 متری به دلیل وزن واحد طول کوچک تر از پل دهانه 30 متری، بیشتر از پل دهانه 30 متری است. مدلسازی قطار به صورت بار در مقایسه با مدلسازی با در نظر گرفتن اندرکنش پل و قطار سرعتهای تشدید را قدری بیشتر برآورد می کند ولی مقادیر پیش بینی شده واکنشهای حداکثر در هنگام تشدید توسط این مدل، در جهت محافظه کارانه بوده است. با گذشت زمان، تغییرات ایجاد شده در سختی و جرم پلها در جهتی است که تشدید در سرعتهای کمتری اتفاق بیفتد. تعداد واگنهای قطار صرفا در سرعت تشدید اصلی بر پاسخ پل تاثیرگذار است.
    کلیدواژگان: اندرکنش پل و قطار، پدیده تشدید، سرعت تشدید، قطار سریع، السیر
  • نادر مهرگان، هانی دهقانی احمدآباد صفحه 365
    یکی از نگرانی ها در مباحث رشد و توسعه این است که رشد اقتصادی منجر به تشدید نابرابری می شود. شواهد تجربی هم نشان داده اند که بسیاری از کشورهایی که از رشد اقتصادی برخوردار بودند، تشدید نابرابری را نیز به دنبال داشته اند. این نگرانی در کشور ما نیز وجود دارد. سؤال اساسی که در این زمینه مطرح می شود این است که آیا رشد اقتصادی بخش حمل و نقل و ارتباطات که شرایط رقابت برابر و امکان دسترسی به امکانات و فرصتها را برای تمام اقشار فراهم می کند، می تواند رشد همراه با توزیع مناسب درآمد را به دنبال داشته باشد؟ در همین راستا تحقیقی صورت گرفته که هدف از آن بررسی نقش حمل و نقل و ارتباطات در توزیع درآمد است. برای برآورد، از داده های آماری سالهای 1386-1348 و روش معمول در اقتصادسنجی کمک گرفته شده است. نتایج بیانگر آن است که رشد اقتصادی حاصل از بخش حمل و نقل، رشد اقتصادی توام با کاهش نابرابری درآمد را به ارمغان می آورد. علاوه بر آن، با توجه به موقعیت استراتژیک ایران در بخش حمل و نقل منطقه، شبکه حمل و نقل ایران از پتانسیلهای بالقوه ای برخوردار است که می تواند توزیع درآمد در بین اقشار شهری و روستایی را متعادل تر کند و از شکاف درآمدی خانوار شهری و روستایی بکاهد.
    کلیدواژگان: حمل و نقل و ارتباطات، توزیع درآمد، ضریب جینی، فرضیه کوزنتس، ساختار رشد
  • مریم نخعی پور، محمود صفارزاده صفحه 375
    در این تحقیق با بررسی اهمیت و ضرورت قیمت گذاری مناسب پارکینگهای حاشیه ای به منظور حمایت از سرمایه گذاری در زمینه ساخت پارکینگهای غیرحاشیه ای، یک روش مناسب قیمت گذاری پیشنهاد شده است، که در آن پارک حاشیه ای از قیمت بیشتری نسبت به فضاهای پارک غیرحاشیه ای برخوردار بوده و تمایل افراد به استفاده از پارکینگهای غیرحاشیه ای افزایش می یابد. در این مقاله، ابتدا عوامل مؤثر بر قیمت گذاری فضاهای پارک حاشیه ای با روش نظرسنجی مورد شناسایی قرار گرفته و به دو دسته عوامل کنترلی و عوامل مستقیم تقسیم شدند. عوامل کنترلی، به منظور تضمین اقتصادی بودن سرمایه گذاری در زمینه پارکینگ و عوامل مستقیم جهت برآورد قیمت یک فضای پارک حاشیه ای در نظر گرفته شد. در محاسبه وزن ضرایب عوامل مستقیم، روش تحلیل سلسله مراتبی مورد استفاده قرار گرفت. در مرحله بعد، یک مدل رفتاری در قبال تغییرات قیمت و نیز یک فرآیند تکراری بر مبنای آن به منظور تعیین قیمت مناسب فضاهای پارک ساخته شد. به طور خلاصه، روش نظرسنجی در تعیین پارامترهای مدل، روش تحلیل سلسله مراتبی در تعیین وزن پارامترها و مدل رفتاری، جهت تعیین تغییرات قیمت، مورد استفاده قرار گرفت که پس از تکرار فرآیند بین مدل اولیه و مدل رفتاری، قیمت نهایی فضای پارک تعیین شد. در نتیجه، با استفاده از مدل توسعه یافته در این پژوهش می توان قیمت نهایی فضای پارک حاشیه ای را براساس پارامترهای مدل به نحوی تعیین کرد که سرمایه گذاری جهت ساخت پارکینگهای غیرحاشیه ای جهت ازدیاد ظرفیت معابر، اقتصادی و مقرون به مصرفه باشد.
    کلیدواژگان: قیمت گذاری پارکینگ حاشیه ای، سرمایه گذاری، پارکینگ غیرحاشیه ای، وزن دهی، تحلیل سلسله مراتبی، مدلسازی
  • مسعود یقینی، حسین جعفری صفحه 389
    محوطه های مانوری، وظیفه قبول قطارهای ورودی، تغییر آرایش و اعزام قطار به ایستگاه بعدی را بر عهده دارند. صرف زمان زیاد در محوطه مانوری برای واگنها، به علت نبودن تعادل بین ورودی ها و منابع موجود در محوطه مانوری است. در این مقاله برای اولین بار در ایران، یک مدل شبیه سازی برای یک محوطه مانوری مسطح ارائه شده است. ورودی های اصلی مدل شامل تعداد خطوط ایستگاه، تعداد لکوموتیوهای مانوری، توزیعهای احتمالی نظیر زمان ورود و تعداد واگنهای هر قطار، انواع قطارهای ورودی، زمان عملیات مانور، بازرسی و توقف می شود. در مدل ارائه شده، با پیگیری حرکت واگنها، عملیات محوطه مانوری آپرین شامل فرآیندهای قبول، تشکیل، تغییر آرایش، اعزام قطارها و گروه بندی واگنها به منظور تحلیل عملکرد منابع موجود، شبیه سازی شده است. عملکرد محوطه مانوری آپرین در شرایط فعلی مورد ارزیابی قرار گرفته و سپس با تغییر تعداد لکوموتیوهای مانوری و نرخ واگنهای ورودی، شاخصهایی نظیر مدت زمان حضور واگنها در محوطه و نرخ بهره برداری از لکوموتیوهای مانوری محاسبه گردیده است. مدل ارائه شده می تواند به عنوان ابزار قدرتمندی برای تحلیل و تصمیم گیری در خصوص افزایش امکانات و تجهیزات محوطه های مانوری مورد استفاده قرار گیرد.
    کلیدواژگان: ایستگاه باری راه آهن، محوطه مانوری، تحلیل عملکرد محوطه مانوری، شبیه سازی
|
  • M. Amini, M. A. Veshadi Page 313
    Block-flexure toppling failure is a common failure of layered rock masses in rock slopes. In the failure, rock blocks fail due to bending stresses and overturning. In this paper, initially, a brief review of toppling failure in rock slopes is summarized. Then, a theoretical model is suggested for rock slopes with potential of block-flexure toppling failure, and consequently a new analytical approach is presented for analysis of the failure. Next, a computer code is developed for assessment of rock slopes against block-flexure toppling failure on the basis of presented method in the paper. Finally, two case studies are analyzed by the new suggested approach and the theoretical and real results are compared.
  • A.Rahai, A. Shokoohfar Page 331
    Strut and tie models have been increasingly used in recent years. Most of design procedures for concrete beams in shear are based on the truss analogy. The truss analogy proposes that the behavior of a cracked reinforced concrete beam is like a truss with parallel longitudinal chords. In prestressed concrete beams, prestressing force has two vertical and horizontal components along the beam length in which the amounts of these components depend on slope of cable in each section of the beam. In this research, internal vertical prestressing by means of suitable rods perpendicular to beam axis was used to create compressive stress in the beam web.Shear strength of bridge pre-stressed concrete beams with and without vertical prestressing is studied in this paper. First, several models of reinforced and prestressed concrete beams are selected and analyzed using the finite-element method according to continuous stress field theory. The analysis is performed using nonlinear behavior for materials. The concrete material is defined based on concrete damage plasticity by means of experimental stress-strain diagrams. The steel material is also defined according to perfect plasticity and stress-strain diagrams.In this regard the validity of modeling is evaluated based on some tests results. In the second part of the study two beam specimens are built and tested and their load-deformation curve and cracking pattern are studied. Using all numerical and experimental studies, the slope of shear cracks and shear reinforcement ratio are investigated and the effect of horizontal and vertical pre-stressing on the noted parameters is evaluated. Then the compression strut slopes derived from nonlinear analysis, the code relations are studied and compared.This paper focuses on a more realistic determination of the angle of orientation of the compression struts in prestressed concrete beams. The findings should be of interest to researchers as well as practicing engineers involved in analysis and design of prestressed concrete beams.
  • M. Ameri, J. Shahi, H. Khani Sanij Page 341
    During the last few decades, application of geotextile in asphalt concrete before laying it for the purpose of reducing the overlay thickness has drawn the attention of many researchers, therefore determination of its structural value is considered as an important issue.Falling Wight Deflectometer (FWD) is the most popular non - destructive test for thedetermination of asphalt overlay structural value. In this paper, to determine this value, twelve sections, 150 meters each, were studied on Tehran–Qom old road. Each section was tested twice (once before and once after the overlay implementation) and each time, at least 12 FWD tests were carried out. Overlay thickness was determined using the tests results. For the first time, a model has been developed to evaluate the asphalt overlay structural value using FWD test data of 5 sections with pure asphalt overlay (4 sections to develop the model and one to verify the output). The seven remaining sections were implemented using various popular, Iranian or foreign geotextiles as interlayers, and their structural values were determined by help of a developed model. Based on the outcome of the present research, the average structural value of overall geotextiles is equivalent to a 2.67 cm thick Hot Mix Asphalt (HMA) overlay while that of the Iranian ones equals 2.29 cm.
  • M. Mohammad Karimi Hossein, R. Morshed Page 353
    Dynamic response of railway bridges during the passage of high speed trains depends on several parameters, e.g dynamic properties of bridge and train, pavement type and train speed. This paper presents the results of a research in which the impacts of these parameters were investigated on four simple span bridges with the 10, 15, 20 and 30m span lengths and under train speed at the range of 100-450 km/h. The first three bridges were designed in accordance to the guidelines of Iranian Management and Planning Organization. The forth bridge, was designed as a prestressed concrete bridge. To evaluate the dynamic response of bridges, two different models of the bridge and vehicle were chosen: one considering the interaction between bridge and vehicle over flexible pavements (ballast) and the other by modeling the train as a series of moving loads without considering the pavement effect. The measures that were considered for comparisons were: resonance and cancellation speeds, the impacts of stiffness variation on them, and the influence of the number of coaches. The results indicated that the acceleration magnitude in the middle of 10,15 and 20 m span bridges were lower than the 30m prestressed concrete bridge which may be attributed to their lower weight. The results indicated that whilst the resonance speed obtained via moving loads modeling was somewhat higher than other modeling methods, the bridges response in resonance conditions was conservative. During the bridge operation, as the time goes by, the changes in the mass and stiffness of the bridges cause the resonance occur at slower speeds. The results also indicated that the number of coaches would only affect on the main resonance speed.
  • N. Mehrgan, H. Dehghani Ahmadabad Page 365
    Economic growth may result in inequality. Empirical evidence shows that in many countries economic growth generally leads to inequality. There is a need consider this topic in our country as well. The basic question in this paper is that economic growth in transportation and communication sector, which provides equal conditions and access to competitive opportunities for all segments, can lead to economic growth with the proper distribution of income? The results of this study, using data of the years 1969-1995 indicate that economic growth resulting from transportation sector, is associated with reduced income inequality. In addition, the strategic location of transportation sector in the region and also Iran's transportation network has a lot of potentials that can basically reduce inequality between urban and rural areas.
  • M. Nakhaeipour, M. Saffarzadeh Page 375
    The aim of this research is to develop a pricing model for on-street parking lots to promote the investment on the construction of parking garages. The objective was to put a price on on-street parking spaces in such a way that the customer prefers to park in the adjacent parking garages. First, the most effective factors in pricing were identified by developing a questionnaire. Factors were divided into two categories as; control parameters and directly effective parameters. The hierarchical analysis process (AHP) was used to estimate the average weight of each direct parameter. Furthermore, a behavioral model based on the customer survey was developed to obtain the suitable price for a parking space. Finally, a comprehensive model integrating the AHP and behavioral models was developed in which, it would be possible to determine the desired price for a customer to prefer to park in a garage rather than on the street. Using this model it would be also possible to price an on-street parking space in such a way that the drivers tend to divert from on street parking spaces to the parking garages. In this case, investment on the development of parking garages would economically be possible.
  • M. Yaghini, N. Nikoo, H. Jaefari Page 389
    The rail yard is responsible for receiving inbound freight, sorting it, and sending it to the next destination. Freight arrives at yards for four primary reasons, and, for each case, the processing steps differ. First, the freight may be connecting from one train to another. Second, the yard may be the final destination for arriving freight or the origin for departing freight. Third, the train upon which the freight is traveling may be simply passing through the yard in route to another destination. Finally, the train upon which the freight is arriving may require a mandatory safety inspection. In this paper, for the first time in Iran, a simulation model is developed for a flat classification yard. The proposed model is to analyze the performance of available resources in the flat classification yards. The inputs of model include: • number of receiving, classification and departure tracks, • number of switching locomotives, • probability distributions such as: of train arrival interval times, number of cars in each train, • types of incoming trains,• switching operation time, • inspection time, • stopping time, •etc.The presented model simulates the Aprin’s operations including car grouping, the train arrival, train making up and train departure processes. The main outputs of the model include: •total and average time spent in the yard, •total and average waiting time for sorting and making up trains, •utilization rate of switching locomotives,•etc.The current situation of Aprin’s operations is simulated. It is then used to validate the proposed simulation model. To analyze the performance of Aprin yard and to examine the availability of resources the number of switching locomotives and car incoming rates were changed and the treats of the system were studied. The proposed model can serve as a reliable tool to analyze and decide for the increase of facilities and equipment in the classification yard.